Քաղաքական 14:17 01/03/2021 Տարածաշրջան

Թուրքիա-Արդբեջան-Պակիստան դաշինքի դերակատարությունն արցախյան պատերազմում և դրանից հետո. EurAsia Daily

EurAsia Daily-ն ծավալուն վերլուծություն է հրապարակել Թուրքիա-Արդբեջան-Պակիստան դաշինքի հակահայկական ուղղվածության մասին:

Վերլուծականում ասվում է.

«Արցախյան երրորդ պատերազմի ավարտին հաջորդած ժամանակահատվածում, երբ Պակիստանը սատարում էր Ադրբեջանին, տեղի են ունեցել իրադարձություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս եզրակացություններ անել Հարավային Ասիայի այս երկրի արտաքին քաղաքականության  երկարաժամկետ միտումների վերաբերյալ: Այս առումով նշանակալից իրադարձություն էր Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Պակիստանի արտաքին գործերի նախարարներ Մևլութ Չավուշօղլուի, Ջեյհուն Բայրամովի և Շահ Մահմուդ Կուրեիշիի կողմից 2021 թվականի հունվարի 13-ին ստորագրված Իսլամաբադի հռչակագիրը:

Չնայած այն հանգամանքին, որ սա համաձայնագիր կամ պայմանագիր չէ, բայց հասկանալի է, որ Իսլամաբադի հռչակագիրը հենց երեք երկրների հստակ ձևակերպած մտադրությունների հռչակումն է փոխգործակցության ոլորտում: Այս առումով հետաքրքիր է, որ տնտեսական, ռազմական և կլիմայական ոլորտներում համագործակցության զարգացումից բացի, հռչակագրում նշվում են Պակիստանին անմիջականորեն առնչվող ոլորտները:

Այսպիսով, այն հիմնավորում է աշխարհի շատ երկրներում մահմեդական համայնքների համար սպառնալիքներին դիմակայելու անհրաժեշտությունը, որոնց մեջ, բացի ահաբեկչությունից և կիբերհարձակումներից, նշվում են մահմեդականների դեմ ուղղված տեղեկատվական արշավները: Հռչակագիրը վերաբերում է մարդու իրավունքների ոտնահարումներին և մարդկության դեմ հանցագործություններին, որոնք կատարվել են ողջ աշխարհի  մահմեդականների դեմ:

Հռչակագրում չի շրջանցվել կոնկրետ բախումներին կատարված հղումները: Արցախի և հարակից շրջաններում խաղաղ կյանքի վերականգնման գործընթացում համերաշխություն է հայտնվել Ադրբեջանի կառավարությանը և բնակչությանը: Հռչակագրով բարձր է գնահատվում նաև «Ասիա սիրտը-Ստամբուլյան գործընթաց» նախաձեռնությունը՝ ուղղված Աֆղանստանում խաղաղություն հաստատելուն և տարածաշրջանի խնդիրների քաղաքական լուծմանն ուղղված Պակիստանի պահանջներին սատար կանգնելուն:

Կողմերը, հետևելով Իսլամական համագործակցության կազմակերպությանը, քննադատել են Հնդկաստանի կառավարության կողմից Ջամուի և Քաշմիրի հատուկ կարգավիճակի չեղարկումը և կոչ են արել լուծել Քաշմիրի հակամարտությունը` ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բանաձևերի համաձայն:

Իրականում, և՛ Թուրքիան, և՛ Ադրբեջանը պաշտպանում են այս հակամարտությունը Պակիստանի օգտին լուծելու տարբերակը: Հայտարարությունում նման լղոզված և իրական մտադրությունները թաքցնելու միտում է առկա  նաև Կիպրոսի հակամարտության կարգավորման, ինչպես նաև Էգեյան ծովում և Արևելյան Միջերկրական ծովում հակասությունների վերացման վերաբերյալ դրույթներում:

Վերոնշյալ կետերը վկայում են Պակիստանի արտաքին քաղաքականության լուրջ փոփոխությունների և Հարավային Կովկասի իրավիճակի վրա դրա ազդեցության աստիճանի մասին:

Նախ, ըստ էության, Իսլամաբադը Անկարայի հետ միասին հասան Ադրբեջանի՝ սողացող իսլամացման և սուննիացմանը: Աշխարհիկ և բազմամշակութային Ադրբեջանի մասին աշխարհին Բաքվի ներկայացրած պատմությունը պաշտոնական կեղծարարություն է, հակառակ դեպքում նրա պաշտոնական ներկայացուցիչ Ջեյհուն Բայրամովը չէր ստորագրի իսլամական ընդգծված երանգով հռչակագիր:

Բացի այդ, սա նշանակում է, որ սուննի Պակիստանը կօգնի սուննի Ադրբեջանի բնակչությանը «եղբայրական» սուննի Թուրքիայի հետ հետագա մերձեցման համար: Վերջապես, հնարավոր է, որ պակիստանցիներն օգնեն Թուրքիային իր հասարակության իսլամացման գործում ՝ առաջարկելով հրաժարվել պետության կողմից կրոնի նկատմամբ խիստ վերահսկողությունից:

Երկրորդ, Արցախյան վերջին պատերազմի շնորհիվ ուժեղանում է Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Պակիստանի իսլամական ռազմաքաղաքական բլոկը:

Երրորդ ՝ չնայած ադրբեջանական հակառուսական շրջանակների երեսպաշտությանը Ռուսաստանի կողմից Ղրիմի «բռնակցման» մասին հեքիաթներ պատմելով՝ թե՛ Ադրբեջանը, և թե՛ Պակիստանը դե ֆակտո կճանաչեն Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետությունը (ՀԿԹՀ), իսկ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի Ռուսաստան-Հայաստան-Ադրբեջան եռակողմ համաձայնագրի իրականացումից հետո Բաքուն կարող է նույնիսկ ճանաչել ՀԿԹՀ-ն: Սրա պատճառները կան:

Հեյդար Ալիևը ժամանակին առաջ քաշեց «Մեկ ազգ` երկու պետություն» գաղափարը, որում շեշտը դրվում էր թուրքերի և ադրբեջանցիների թյուրքական ազգակցության վրա: Արցախյան վերջին պատերազմում կիպրոսցի թուրքերը, ի դեմս ՀԿԹՀ նախագահներ Մուստաֆա Աքինջիի և Էրսին Թաթարի, սատարեցին Ադրբեջանին:

Արցախյան երրորդ պատերազմի ընթացքում Պակիստանի պաշտպանության նախարարությունն օգտագործում էր «Երեք երկիր՝ մեկ ազգ» կարգախոսը: Եվ եթե Ալիևի կարգախոսի դեպքում ամեն ինչ պարզ էր, ապա պակիստանյան կարգախոսն այլ իմաստ ունի: 220-230 միլիոն կազմող Պակիստանի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը, թուրք ժողովուրդներին չպատկանող Հանաֆի մազհաբա սուննի մահմեդականներն են: Հետևաբար, փաստացի, այս կարգախոսը նշանակում է երեք երկրների դիրքորոշումների միասնություն ընդհանուր կրոնի և իսլամացման պաշտոնական ճանաչման և աջակցության հիման վրա, այսինքն՝ պետության աշխարհիկ բնույթի վերացում և Ադրբեջանի սուննիացում, որում հետաքրքրված են ինչպես Անկարան, այնպես էլ Իսլամաբադը:

Դրանից բխում է, որ պակիստանցիներն ու էրդողանամետ թուրքերն ավելի ազնիվ են, քան Ադրբեջանի ներկայացուցիչները, որոնք խոսում են իրենց երկրում ծաղկող աշխարհիկության և բազմամշակութայնության մասին: Բացի այդ, տարօրինակ զուգադիպությամբ, Իսլամական կրթության, գիտության և մշակույթի կազմակերպության (ISESCO) գլխավոր տնօրեն Սալիմ բին Մուհամեդ ալ-Մալիկն 2021 թվականի սկզբին առաջարկել է Շուշիին տալ իսլամական աշխարհի մշակութային մայրաքաղաքի կարգավիճակ:

Նույն թվականին Ադրբեջանում պետք է հայտնվի ISESCO տարածաշրջանային կենտրոն: Այսպիսով, Ադրբեջանը և Պակիստանը, կախված «թուրք եղբայրներից», ստիպված կլինեն աջակցել Անկարային Արևելյան Միջերկրական ծովում հակամարտության մեջ: Իր հերթին, Թուրքիան և Ադրբեջանը կշարունակեն ակտիվորեն աջակցել Պակիստանին Քաշմիրի հակամարտությունում և նրանց ամենամոտ հարևանների հետ այլ դիմակայություններում»:

Հոդվածի մանրամասները՝ EurAsia Daily-ում:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

22:07
ԵԱ. Ծանրամարտիկ Գոռ Մինասյանը՝ արծաթե մեդալակիր, Վարազդատ Լալայանը՝ բրոնզե մեդալակիր
Մոսկվայում ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնությանը գերծանր քաշայինների պայքարում Հայաստանի ներկայացուցիչ Գոռ Մինասյանը երկամարտի 464 կգ արդյունքում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
Դադարե՛ք էշի տեղ դնել մարդկանց, իսկ ձեզ՝ սրբի. Միքայել Մինասյան
Սուրբ Աթոռում ՀՀ նախկին դեսպան Միքայել Մինասյանը գրում է.  «Ժամանակին Նիկոլին ձայն տված հարգելի՛ հայրենակիցներ, հիմա որ կոկորդ եք...
Աղբյուր` Panorama.am
12:51
Կորոնավիրուսից մահացել է հայագետ-տոմարագետ Գրիգոր Բրուտյանը
Զաքարիա Ծայրագույն վարդապետ Բաղումյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է․ «Այսօր վաղ առավոտյան կորոնավիրուսի պատճառով երկնային ճամփորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:25
Իրանի միջուկային օբյեկտում վթար է տեղի ունենեցել
Նաթանզ քաղաքի միջուկային օբյեկտում կիրակի օրը էլեկտրաէներգիայի բաշխման ցանցում վթար է տեղի ունեցել: ՏԱՍՍ-ի փոխանցման՝ այդ մասին հայտարարել է...
Աղբյուր` Panorama.am
12:13
Ղրիմն արձագանքել է թերակղզին Ուկրաինային վերադարձնելու մասին Էրդողանի հայտարարությանը
Ռուսաստանի նախագահին կից Ղրիմի մշտական ներկայացուցչության միջազգային իրավական հարցերի աշխատանքային խմբի ղեկավար Ալեքսանդր Մոլոխովը...
Աղբյուր` Panorama.am
11:57
Սամվել Գասպարյանը դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն
102 կգ քաշային կարգում երկամարտի 390 կգ արդյունքով ապրիլի 10-ին Եվրոպայի չեմպիոն է դարձել Սամվել Գասպարյանը, իսկ փոխչեմպիոն՝ 380 կգ արդյունքով՝...
Աղբյուր` Panorama.am
11:17
11.04.21- Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 650 նոր դեպք,15 հիվանդ մահացել է
Առողջապահության նախարարությունը հայտնում է, որ ապրիլի 11-ի, ժամը 11:00-ի դրությամբ հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության ընդհանուր 202817...
Աղբյուր` Panorama.am
11:16
Արցախի պաշտպանության բանակի ողնաշարը ջարդվեց արկածախնդրության հետևանքով.Էդգար Էլբակյան
Քաղաքագետ, ԵՊՀ ռազմավարական հետազոտությունների կենտրոնի  գիտաշխատող Էդգար Էլբակյանը գրում է. «ԱԶԳԱՅԻՆ ԻՆՔՆԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:28
Աթանեսյանը հրապարակել է, թե ինչ հիմքով է բանակից ազատվել Նիկոլ Փաշինյանը
Փաստաբան Տիգրան Աթանեսյանը, որ ֆեյսբուքյան բազմաթիվ գրառումներով Նիկոլ Փաշինյանին հորդորում էր հրապարակել բանակից ազատվելու իրական պատճառը, գրել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Կրկնազատիկը՝ ապրիլի 11-ին
Ապրիլի 11-ին Հայ առաքելական եկեղեցին կնշի Կրկնազատիկը, որը ը երբեմն կոչվում է «Նոր կիրակի»։  «Նոր և չքնաղ է այդ տոնի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Սա սրտի մխիթարանք էլ չէ, տրամաբանության շեղում է. Սամվել Ֆարմանյան
«Քառյակ Մեդիա»-ի համահիմնադիր Սամվել Ֆարմանյանը գրում է. «Մարզական մեր նվաճումները գնահատել ու մեր մարզիկներին խրախուսել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Ատամների և որովայնի ցավը՝ ազդանշան սրտի կաթվածի սպառնալիքի մասին
Ատամների և որովայնի ցավը կարող է վկայել սրտի կաթվածի սպառնալիքի մասին: Այս մասին ասել է թերապևտ Ալեքսեյ Բեզիմյանին, փոխանցում է «ՌԻԱ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Ակադեմիկոս Գինցբուրգը հույս է հայտնել, որ Sputnik V-ն անժամկետ իմունիտետ կապահովի
Գամալեի անվան կենտրոնի ղեկավար Ալեքսանդր Գինցբուրգն ակնկալում է, որ ռուսական Sputnik V  պատվաստանյութի ազդեցությունն անժամկետ կլինի:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Ապրիլի 1-ին «Finnair»-ին զավեշտալի հայտարարություն էր տարածել դեպի Մարս ավիատոմսերի վաճառքի մասին
Ֆիննական ազգային փոխադրող «Finnair»-ը ապրիլի 1-ին՝ Հումորի օրը, զավեշտալի հաղորդագրություն է հրապարակել այն մասին, որ սկսում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Հելսինկիի փողոցներում բնակիչները գայլ են տեսել
Ֆինլանդիայի մայրաքաղաք Հելսինկիում գայլ են նկատել: Այդ մասին գրում է «Գազետա ռու»-ն «Հելսինկիում առավոտյան գայլ է նկատվել:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
«Շիրակ»-«Ալաշկերտ» հանդիպումը կկայանա ապրիլի 11-ին
VBET Հայաստանի Պրեմիեր Լիգայի 19-րդ տուրի «Շիրակ»-«Ալաշկերտ» հանդիպումը կկայանա ապրիլի 11-ին՝ ժամը 15:00-ին: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Ռուսաստանը ծրագրում է «գրավել» Յուպիտերն ու Սատուրնը
Ռուս գիտնականները սկսել են միջուկային տիեզերական շարժիչների օգտագործմամբ թռիչքներ ծրագրել դեպի Յուպիտեր, Սատուրն, Ուրան կամ Նեպտուն մոլորակներ,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Արցախի դեմ սանձազերծված պատերազմին մասնակից սիրիացի վարձկանների գումարները չեն տվել. WarGonzo
Սիրիացի թուրք վարձկանները, որոնք մասնակցել են Արցախի դեմ մարտերին, դժգոհել են վճարումներ չստանալուց: Ըստ «Լենտա ռու»-ի՝ այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Ստեփանակերտի բնակելի տների հարևանությամբ հայտնաբերվել է «Սմերչ»-ից արձակված կասետային ռումբ
Ստեփանակերտի Բրյուսով թաղամասի բնակելի տների հարևանությամբ հայտնաբերվել է «Սմերչ» հրթիռային համակարգից արձակված կասետային ռումբ։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
ՀՊՏՀ նախկին ռեկտոր. Ապօրինությունների արձանագրումն, իհարկե, արդեն մեկ քայլ առաջ է
Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի նախկին ռեկտոր Ռուբեն Հայրապետյանը հրապրակել է ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալի պատասխան նամակը համալսարանի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
ԵՄ-ն ԱՄՆ-ին առաջարկել է վեց ամսով դադարեցնել փոխադարձ տուրքերը
ԵՄ-ն ԱՄՆ-ին առաջարկել է վեց ամսով դադարեցնել փոխադարձ տուրքերը`արդյունաբերությանը հանգիստ շունչ քաշելու հնարավորություն տալու համար:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
Սատկած կետեր՝ Սան Ֆրանցիսկոյի ափերին
Սան Ֆրանցիսկոյի ծովախորշի ափերին ինն օրվա ընթացքում արդեն չորրորդ անկած մոխրագույն կետի մարմինն են գտել։ San Francisco Chronicle-ը նշում է,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
Արքայազն Հարրին վերադառնում է Մեծ Բրիտանիա ՝ մասնակցելու արքայազն Ֆիլիպի հուղարկավորությանը
Արքայազն Հարրին պատրաստվում է վերադառնալ Մեծ Բրիտանիա պապի՝ Էդինբուրգի դուքս արքայազն Ֆիլիպի հուղարկավորության արարողությանը մասնակցելու համար:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:43
Նաիրա Կարապետյան. Հասարակությունը պատրաստ չէր այսպիսի անկեղծ և սթափ գնահատականի, որը հնչեցրեց Միքայել Մինասյանը
ԱԺ նախկին պատգամավոր, «Եվրոպական ինտեգրացիա» ՀԿ նախագահ Նաիրիա Կարապետյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է. «Միքայել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
«Այդ ժամանակվանից ես գիշերը վատ եմ քնում». Չարլզ Միշելը՝ Եվրահանձնաժողովի ղեկավարին աթոռ չտալու մասին
Եվրախորհրդի ղեկավար Չարլզ Միշելը խոստովանել է, որ ինքը գիշերը լավ չի քնում Անկարայում բանակցություններում տեղի ունեցած միջադեպի պատճառով, երբ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:19
Թուրքիայում ռուս զբոսաշրջիկներով ավտոբուս է վթարի ենթարկվել
Թուրքիայում ռուս զբոսաշրջիկներ տեղափոխող ավտոբուսը վթարի է ենթարկվել։ «Ռիա Նովոստի» գործակալության փոխանցմամբ, վթարի հետևանքով...
Աղբյուր` Panorama.am
16:07
«Այսօր ընդունվում են հակաժողովրդական օրենքներ, բայց ներկայացվում են ժողովրդին հաճո ձևակերպումներով»
«Այսօր ընդունվում են հակաժողովրդական օրենքներ, բայց ներկայացվում են ժողովրդին հաճո ձևակերպումներով»,- «Զարթոնք» ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
15:55
Կրակոցներ Քասախ գյուղում
Ոստիկանության Նաիրիի բաժնում օպերատիվ տեղեկություններ էին ստացվել, որ Քասախ գյուղի Սարգսյան փողոցի շենքերից մեկի հետնամասում մի տղամարդ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:55
Ստվերային շուկայում ռուսական պատվաստանյութ են վաճառում
Փորձագետները ինտերնետի ստվերային հատվածում հայտնաբերել են կորոնավիրուսի դեմ ռուսական պատվաստանյութերի վաճառքի առաջարկներ: Այդ մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մեզ տանում են կործանման, մենք պետք է պայքարենք. Տիգրան Հեքեքյան
13:36 17/03/2021

Մեզ տանում են կործանման, մենք պետք է պայքարենք. Տիգրան Հեքեքյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}