Քաղաքական 09:58 21/04/2021 Հայաստան

Հարութ Սասունյան. Կիլիկիո կաթողիկոսությունը կրկին հայց է ներկայացրել ընդդեմ Թուրքիայի

2015 թվականին Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսությունը (կենտրոնը՝ Լիբանան, Անթիլիաս) դատական հայց ներկայացրեց Թուրքիայի կառավարության դեմ՝ պահանջելով վերադարձնել իր պատմական նստավայրը Թուրքիայի Սիս քաղաքում (ներկայիս Ադանայի նահանգի Կոզան շրջան), որը բռնագրավվել էր 1921 թվականին:

Կաթողիկոսությունն ի սկզբանե իր հայցը ներկայացրել էր անմիջապես Թուրքիայի Սահմանադրական դատարան, քանի որ հայցը բարձրացնում էր պատմական սեփականության իրավունքի հարցեր, որոնց վերաբերյալ ստորին ատյանի դատարանները իրավասու չէին: Արդարադատության նախարարության պահանջով Սահմանադրական դատարանը հայցադիմումը փոխանցեց ավելի ցածր ատյանի դատարան: Սակայն  Կաթողիկոսությունը բողոքարկեց վճիռը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում 2016 թվականին:

Եվրոպական դատարանը 2017 թվականին մերժեց Կաթողիկոսարանի 900 էջանոց հայցադիմումը՝ այն համարելով անընդունելի, քանի որ այն նախապես չէր սպառել բոլոր տեղական իրավական միջոցները, ինչպիսիք էին Թուրքիայի ստորին ատյանի դատարանները:

Ուստի, Կաթողիկոսությունը կրկին հայց ներկայացրեց 2019 թվականին, այս անգամ Կոզանի (Սիս) թուրքական ավելի ցածր ատյանի դատարան: Կորոնավիրուսի համավարակի պատճառով երկու հետաձգումներից հետո Կոզանի քաղաքացիական դատավարության դատարանում 2021 թ․ մարտի 30-ին վերջապես տեղի ունեցավ նախաքննական դատական նիստ՝ որոշում կայացնելու համար, թե արդյոք գոյություն ունի՞ հիմնավոր պատճառ դատաքննությանն անցնելու համար:

Կաթողիկոսության հայցն ընդդեմ Կոզանի քաղաքապետարանի և Թուրքիայի կառավարության գանձապետարանի պաշտպանում է միջազգային իրավունքի մասնագետների մի խումբ, ինչպես նաև թուրք փաստաբան Ջեմ Սոֆուօղլուն և թուրքահայ փաստաբան Սեդրակ Դավութհանը՝ որպես խորհրդատու։

Ստամբուլում լույս տեսնող «Ժամանակ» հայկական թերթը հաղորդում է, որ ըստ փաստաբան Սոֆուօղլուի, մարտի 30-ին կայացած դատական նիստը նպատակ ուներ պարզաբանել դիմումատուի հանգամանքներն ու թույլտվությունները և հարցի ժամկետանց լինելու հավանականությունը: Կոզանի քաղաքապետարանն ու գանձապետարանը ներկայացրեցին իրենց հակափաստարկները՝ պնդելով, որ դիմումատուն չունի պաշտոնական կարգավիճակ (իրավաբանական անձ չէ) և օտարերկրյա տարր է։

Պատասխանողները նաև նշեցին, որ նախքան դատական նիստն սկսելը, դիմումատուն, որպես օտարերկրյա կողմ, պետք է տրամադրի երաշխիքային նամակ, որը համապատասխանում է պահանջի արժեքի 15 տոկոսին՝ ըստ Թուրքիայի իրավահամակարգի։ «Ժամանակ» թերթը մեջբերել է Սոֆուօղլուի խոսքերը դատավորին, որն ասել է՝ կաթողիկոսությունն արդեն ներկայացրել է պահանջված փաստաթղթերը դատարան:

Դատավորը համաձայնեց ընթացք տալ և քննարկել հայցադիմումի բովանդակությունը, ինչը նշանակում է, որ դատարանը մերժեց քաղաքապետարանի և գանձապետարանի կողմից բարձրացված առարկությունները և որոշեց, որ դատական գործընթացը կարող է վերջնականորեն շարունակվել: Հաջորդ դատական նիստը նշանակված է 2021 թ. մայիսի 6-ին: Սոֆուօղլուն ասաց, որ դա համարում է շատ դրական զարգացում:

Այժմ դատավարությունը պիտի անցնի մի քանի ենթադրելի փուլերի միջով։ Սոֆուօղլուն կանխատեսում է, որ դատարանը նախ կհավաքի Կիլիկիո կաթողիկոսության ներկայացրած փաստերը: Այս նպատակով համապատասխան աշխատանք պիտի տարվի պաշտոնական արխիվների և կալվածային արձանագրությունների պետական մարմինների հետ։ Փաստերի հավաքագրմանը պիտի հաջորդի հետազոտա-հետախուզական փուլը։

Ըստ Սոֆուօղլուի՝ դատարանը, ամենայն հավանականությամբ, ավելի ուշ կհասնի այն եզրակացության, որ անհրաժեշտ կլինի նշանակել մասնագետ այս խնդիրն իրականացնելու համար: Նման մասնագետները սովորաբար լինում են Ադանայի շրջանի համալսարանական շրջանակաների դասավանդողներից։  Թեև դատարանները միշտ լիազորություն ունեն այդ աշխատանքն ինքնուրույն իրականացնելու համար, սակայն նախընտրում են մասնագետ նշանակել։

Վերջում, եթե Կաթողիկոսության հայցը մերժվի, ինչպես սպասվում է Թուրքիայի ստորին ատյանի դատարանի կողմից, այն այնուհետև կբողոքարկվի Թուրքիայի Սահմանադրական դատարանում, և այնտեղ հնարավոր մերժումից հետո Կաթողիկոսարանը կարող է նոր, այս անգամ պատշաճ բողոքարկման հայց ներկայացնել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան, որը հուսով ենք, չեն մերժի տեխնիկական պատճառներից ելնելով։

Չնայած այս հայցը ներկայացվել է Կիլիկիո կաթողիկոսության կողմից՝ իր պատմական նստավայրը վերականգնելու համար, այն իրականում շատ ավելի նշանակալի է, քան որպես առանձին գործ։

Հայցը կապված է հայ ժողովրդի ավելի մեծ ջանքերի հետ՝ հետապնդելու իր իրավական պահանջները՝ վերադարձնելու 1915-1923 թվականների Հայոց ցեղասպանության ընթացքում Թուրքիայի կառավարության կողմից բռնագրավված բոլոր սեփականություններն ու ունեցվածքները։  Ինչպես ճիշտ նշել է Արամ Ա կաթողիկոսը.

«Սա այն ժամանակն է, երբ մենք [Ցեղասպանության] ճանաչման փուլից անցնում ենք հատուցման փուլին»: 2015 թ․ մայիսին նա ասաց «Նյու Յորք թայմս» թերթին․ «100 տարի անց մտածեցի, որ ժամանակն է, որ մենք շեշտը դնենք հատուցման վրա․․․․ Սա առաջին իրավական քայլն է: Դրան կհաջորդի մեր հայցը՝ վերադարձնելու բոլոր հայկական եկեղեցիները, վանքերը, եկեղեցու հետ կապված ունեցվածքները և, վերջապես, անհատական սեփականությունները»։

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:55
Դիմում եմ հայկական բանակին՝ հայ ժողովրդը ձեր կողքին է. Իշխան Սաղաթելյան
«Հայաստանի սուվերեն տարածքի նկատմամբ թշնամական հերթական ոտնձգությունը հնարավոր է դարձել բացառապես իշխանությունների բացառիկ ապաշնորհության և թուլամորթության հետևանքով»։
Աղբյուր` Panorama.am
23:38
«Արբեջանական զինվորականների ներկայությունը Սև լճի տարածքում ու դրանից ներս կոպտորեն խախտում է ՀՀ սահմանային բնակիչների իրավունքները»
ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանն իր հայտարարությունը կուղարկի միջազգային մարմիններին
Աղբյուր` Panorama.am
20:53
Ջրի հետ կապված որևէ խնդիր Սիսիանում չկա․«Վեոլիա Ջուր» ընկերության ներկայացուցիչը հերքել է ջրից թունավորման վարկածը
«Վեոլիա Ջուր» ընկերության Սիսիանի շահագործման բաժնի պետ Հովհաննես Համբարձումյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում վստահաբար...
Աղբյուր` Panorama.am
20:43
Շուշիում հնչած մուղամը պետք է դառնա նրանց ղեկավարած թիմի նախընտրական քարոզարշավի գլխավոր երաժշտությունը․ Ղազարյան
ՍԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար Էդգար Ղազարյանը գրում է․ «Նիկոլ Փաշինյան տիկնոջ հրավերով, Նիկոլ Փաշինյանի ջանքերով Շուշիում հնչած...
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
Նկատել ե՞ք, որ դեբիլների ու դավաճանների այս իշխանության նույնիսկ ստերն են անտաղանդ ․ Միքայել Մինասյան
Արդեն ես էլ ունեմ #antinikol շապիկ. ամենամոդայիկ ու թրենդային շարժումից հետ չմնալու համար արեցի առաջին սելֆիս: Այս մասին «Ֆեյսբուքի»...
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
Միջոցներ են ձեռնարկվել դատավոր Մհեր Պետրոսյանի անվտանգությունն ապահովելու ուղղությամբ. դատախազություն
ՀՀ վարչական դատարանի դատավոր Մհեր Պետրոսյանի անվտանգությունն ապահովելու ուղղությամբ օրենքով սահմանված կարգով միջոցներ են ձեռնարկվել։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Եթե հակառակորդը հատել է պետական սահմանը, իրավունք ունենք գերի վերցնել. Մովսես Հակոբյան
Հակառակորդը միշտ էլ փորձելու է առաջանալ։ Հարց է՝ դա իրեն կհաջողվի, թե ոչ։ «Փաստինֆո»-ի հետ զրույցի ժամանակ այս մասին ասել է ԶՈՒ ԳՇ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Կազանի դատարանը երկու ամսով ձերբակալեց դպրոցում հրաձգության մեջ մեղադրվողին
Կազանի դատարանը երկու ամսով ձերբակալել է թիվ 175 դպրոցի վրա հարձակման մեջ մեղադրվող Իլնազ Գալյավիևին, դատարանի դահլիճից հայտնում է ՏԱՍՍ-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
ՄԻԵԴ Մեծ պալատը կքննի Հայաստանի և Ադրբեջանի փոխադարձ բողոքները
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի Մեծ պալատը քննարկման համար ընդունել է Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի ոտնահարումների...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Վրաստանի վարչապետը հարգանքի տուրք է մատուցել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին
Պաշտոնական այցով Հայաստան ժամանած Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլին Երևանի քաղաքապետ Հայկ Մարությանի և ՀՀ փոխվարչապետի պաշտոնակատար Տիգրան...
Աղբյուր` Panorama.am
19:53
Հայ դատապարտյալների թիմը երրորդ տեղն է գրավել միջազգային առցանց մրցաշարում
Շախմատի աշխարհի 12-րդ չեմպիոն Անատոլի Կարպովի հովանու ներքո երեկ անցկացվել է «Շախմատ հանուն ազատության» ծրագրի միջազգային մրցաշարն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
Զորամիավորումներից մեկում հայտարարվել է ուսումնական տագնապ
Մայիսի 12-ին 5-րդ զորամիավորումը բերվել է մարտական պատրաստականության բարձր աստիճանի. ծավալվել են կառավարման կետեր, բացազատվել կապի շարժական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
Առանց որևէ կրակոցի Ադրբեջանի զինված ուժերը կարողանում են 3 կմ խորությամբ ներթափանցել և դիրքավորվել ՀՀ տարածքում․ Գոհար Մելոյան
Առանց որևէ կրակոցի Ադրբեջանի զինված ուժերը կարողանում են 3 կմ խորությամբ ներթափանցել և դիրքավորվել Հայաստանի Հանրապետության տարածքում։Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Մեր պետությունից այլևս ոչ մի բան կախված չէ․ Ռուբեն Մելիքյան
Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը գրում է․ «Նիկոլավիրուսի պատճառով մենք վերածվեցինք աշխարհի ամենաանկախ պետության - մեր պետությունից այլևս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:57
Իմ Շուշիում մեկնարկեց մուղամի փառատոնը․ Մետաքսե Հակոբյան
Իմ Շուշիում մեկնարկեց մուղամի փառատոնը: Այս մասին «Ֆեյսբուքի» իր էջում գրել է Արցախի ԱԺ «Արդարություն»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պատվիրակությունը մասնակցել է զորավարժության նախապատրաստման բանակցություններին
ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պատվիրակությունը մայիսի12-ին Մոսկվայում մասնակցել է Ռուսաստանի Դաշնությունում սեպտեմբեր ամսին կայանալիք...
Աղբյուր` Panorama.am
18:43
Պաշտպանը հորդորում է Հայաստանի սահմանների վիճակի հետ կապված չտարածել խուճապ առաջացնող ինֆորմացիա
Պաշտպանը հորդորում է Հայաստանի սահմանների վիճակի հետ կապված չտարածել խուճապ առաջացնող ինֆորմացիա, իսկ պետությանը՝ ապահովել ժամանակին և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Բռնցքամարտի աշխարհի առաջնությունը կանցկացվի Սերբիայի մայրաքաղաք Բելգրադում
2021թ. բռնցքամարտի աշխարհի առաջնությունը կանցկացվի Սերբիայի մայրաքաղաք Բելգրադում ՝  հոկտեմբերի 26-ից նոյեմբերի 6-ը: Այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Տեղի է ունեցել Կոնվերս Բանկի ՓՄՁ ֆինանսավորման օնլայն հարթակի շնորհանդեսը
Մայիսի 11-ին Կոնվերս Բանկի ՓՄՁ ֆինանսավորման կենտրոնում կայացել է փոքր և միջին ձեռնարկությունների վարկավորման օնլայն հարթակի շնորհանդեսը:Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Մեր երկրներին կապում են բազմադարյան պատմական բարեկամական հարաբերությունները․ Վրաստանի վարչապետ
 Մեր երկրներին կապում են բազմադարյան պատմական բարեկամական հարաբերությունները: Այս մասին  Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլին ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Իրանի Կարմիր մահիկը մարդասիրական օգնություն է տրամադրել՝ Ղարաբաղյան հակամարտության սրացման հետևանքով տեղահանվածներին աջակցելու համար
Մայիսի 12-ին Հայկական Կարմիր խաչի ընկերության (ՀԿԽԸ) կենտրոնական գրասենյակ էր այցելել ՀՀ-ում Իրանի Իսլամական հանրապետության փոխդեսպան պարոն Ալի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Առաջիկա ընտրությունների հետ կապված ՀՀ գլխավոր դատախազությունում ձևավորվել է աշխատանքային խումբ
ՀՀ դատախազության հանրային կապերի բաժնից հայտնում են.  «ՀՀ գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանի հրամանով ՀՀ գլխավոր դատախազությունում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Ամենայն պատասխանատվությամբ հայտնում եմ՝ Նիկոլը ոչ մի հատ ԱԹՍ չի առել. Բագրատյան
«Սևանի մակարդակը բարձրանում է 1995 թվականի նոյեմբերի 5-ից, ինչ գործարկվել է ատոմակայանը»,-այսօր հրավիրված մամուլի ասուլիսում ասաց ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
Այվազյանը Լավրովին տեղեկացրել է Հայաստանի պետական սահմանին տեղի ունեցած վերջին միջադեպի մասին
Այսօր ՀՀ ԱԳ նախարարի պաշտոնակատար Արա Այվազյանը հեռախոսազրույց է ունեցել ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովի հետ: ՀՀ ԱԳՆ-ից հայտնում են, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
Սենոր Հասրաթյան. Այս ո՞ւր ենք հասել
ԶՈւ գնդապետ, Արցախի ՊԲ տեղեկատվությա բաժնի նախկին պետ Սենոր Հասրաթյանը գրում է. «Հետաքրքիր է, ինչպիսի «վայնասուն» կլիներ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
Վթարային ջրանջատում Արարատի մարզում
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարային աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. մայիսի 13-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:34
Ծինանդալի թանգարանում բացվել է Փարաջանովի ստեղծագործությանը նվիրված ցուցահանդես
Գարնանային ցուցաշրջանը Ծինանդալի իշխանների Ճավճավաձեի թանգարան-կալվածքում (Կախեթիի շրջան, Թբիլիսիից 105 կմ հեռավորության վրա) բացվել է ականավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:23
Ալեն Ղևոնդյան. Իրանի էն փոխնախարարը շաբաթներ առաջ ասում եք ի՞նչ էր ասում Սյունիքի մասով ...
Քաղաքագետ Ալեն Ղևոնդյանը գրում է. «Սուտն ու կեղծիքը ՀՀ-ում լինում են երեք տեսակ՝ մեծ, փոքր և պաշտոնական։ Սա հաշվի առեք ներկա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:18
Այս պահին թշնամին գրավել է Սև լիճը, որից Գորիս քաղաքը ջուր է ստանում. Հրանտ Բագրատյան
«Այսօր Սյունիքում կատարվողին անդրադառնալու համար պետք է վերադառնանք նոյեմբերի 9-ին. երբ այս անասունը ստորագրում էր նման փաստաթուղթ, պետք է...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՄԻՊ-ը՝ Մարիա Կարապետյանին. Դուք գնացե՞լ եք Գորիսից Շուռնուխ ճանապարհով
16:35 06/05/2021

ՄԻՊ-ը՝ Մարիա Կարապետյանին. Դուք գնացե՞լ եք Գորիսից Շուռնուխ ճանապարհով

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}