Մշակույթ 10:51 22/04/2021 Տարածաշրջան

ԱՄՆ կրոնական ազատության հանձնաժողով․ Շուշիի Սբ. Ղազանչեցոց եկեղեցու ռմբակոծումը կարող է որակվել որպես պատերազմական հանցագործություն

ԱՄՆ Միջազգային կրոնական ազատության հարցերով հանձնաժողովը հրապարակել է իր տարեկան զեկույցը, որտեղ անդրադարձել է նաև Թուրքիայում ու Ադրբեջանում կրոնական ազատությունների հիմնախնդիրներին, գրում է Ամերիկայի Ձայնը։

«2020 թ-ին կրոնական ազատությունների տեսանկյունից Ադրբեջանում պահպանվել է հիմնականում ստատիկ վիճակ, բացառությամբ Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ հակամարտության սրացման ընթացքում արձանագրված խախտումներին»,- ասված է Միացյալ Նահանգների Միջազգային կրոնական ազատության հարցերով հանձնաժողովի (USCIRF) տարեկան զեկույցում:

Ըստ զեկույցի, Ադրբեջանի կառավարությունը շարունակում է կարգավորել կրոնական ազատ գործունեության ոլորտը՝ հենվելով 2009 թ-ի «Կրոնական դավանանքի ազատության մասին» օրենքի վրա, որի պահանջն է պաշտոնապես գրանցել բոլոր կրոնական համայնքները: Այսուհանդերձ, հանձնաժողովի զեկույցի համաձայն, Ադրբեջանը որոշակի սահմանափակումներ է կիրառում կրոնական գործունեության նկատմամբ:

Կրոնական ազատությունների հարցում, ըստ հանձնաժողովի զեկույցի, առկա են մի շարք մտահոգիչ հարցեր, ներառյալ այլընտրանքային զինվորական ծառայության մասին օրենքի բացակայությունը, կրոնական ակտիվիստների նկատմամբ բռնաճնշումներն ու նրանց ձերբակալությունները, ինչպես նաև քրիստոնեական և հատկապես հայկական կրոնական պատմամշակութային հուշարձանների պահպանման խնդիրը:

Ըստ զեկույցի՝ ղարաբաղյան վերջին պատերազմը լուրջ մտահոգություններ առաջացրեց հակամարտության գոտում հայկական սրբավայրերի ու այլ կրոնական հուշարձանների պահպանման և պաշտպանության հարցում: Զեկույցը հիշեցնում է, որ հոկտեմբերին ադրբեջանական ուժերը երկու անգամ թիրախավորել և հրետակոծել էին Շուշիի Սբ. Ղազանչեցոց եկեղեցին՝ մեծ վնաս հասցնելով տաճարին: Հանձնաժողովը չի բացառում, որ այս գործողությունները կարող են որակվել որպես պատերազմական հանցագործություններ: Զեկույցում նշվում է նաև, որ Ադրբեջանն իր հերթին պնդում է, որ հայկական ուժերը պատերազմի օրերին ռմբակոծել և վնասել են տարբեր կրոնական և մշակութային վայրեր:

Ըստ զեկույցի, նոյեմբերի 10-ի զինադադարից հետո, երբ մի շարք տարածքներ անցան Ադրբեջանի վերահսկողության տակ, ԶԼՄ-ները տեղեկացրեցին Հադրութում հայկական գերեզմանատան և գերեզմանաքարերի ոչնչացման և վանդալիզմի դեպքերի մասին: Ըստ զեկույցի՝ նախորդ տարեվերջին Ադրբեջանի կառավարությունը հայտարարել էր, թե առնվազն երկու ադրբեջանցի զինծառայողների մեղադրանք է առաջադրվել՝ հայկական գերեզմանաքարերը ոչնչացնելու հիմքով:

Զեկույցն ընդգծում է՝ Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև հակամարտությունը կրոնական բնույթի չէ:
Հանձնաժողովը առաջարկում է ԱՄՆ պետքարտուղարությանը ներառել Ադրբեջանն իր հատուկ ցուցակում («Special Watch List»), իսկ ԱՄՆ Կոնգրեսին՝ անցկացնել հանրային լսումներ՝ Ադրբեջանում կրոնական ազատությունների ու ավելի լայն՝ մարդու իրավունքների խախտումների վերաբերյալ: Առանձին մեջբերվում է նաև հանձնաժողովի անդամ Ջոնի Մուրի տեսակետը, ով դեմ է Ադրբեջանը հատուկ ցուցակի մեջ ներառելուն, քանի որ, ըստ նրա, չնայած բազմաթիվ մտահոգություններին Ադրբեջանն աշխարհի միակ երկրներից է, որտեղ սուննի և շիա հոգևորականները աղոթում են միասին, համագործակցության դաշտ կա բոլոր քրիստոնյա խմբերի հետ, մինչդեռ այդ երկրի հրեական համայնքը տարիներ շարունակ է ապրել ազատ և անվտանգ:

Այս մոտեցմանը հակադրվել է Վաշինգտոնի Հայ Դատի հանձնախմբի գործադիր տնօրեն Արամ Համբարյանը: «Ի պաշտպանություն քրիստոնյաների» կազմակերպության հրավիրած քննարկման ընթացքում նա իր անհամաձայնություն է հատնում այս ձևակերպման հետ՝ ընդգծելով, որ միասնական աղոթքի փաստը չի կարող խոսել պետության հանդուրժողականության մակարդակի մասին: Նրա կարծիքով զեկույցում առկա են բոլոր հիմքերը Ադրբեջանը Հատուկ մտահոգության երկրների ցուցակում (Countries of Particular Concern) ներառելու համար: Այս ցուցակում հանձնաժողովն առաջարկում է ընդգրկել մեկ տասնյակից ավել երկրներ, որտեղ կրոնական ազատությունների հետ կապված խնդիրներն առավել մտահոգիչ են: Դրանց թվում են Ռուսաստանը, Իրանը, Հյուսիսային Կորեան, Սիրիան, Տաջիկստանն ու այլ երկրներ:

Որպես հիմք այս մոտեցման համար Համբարյանը նշում է Ադրբեջանի կողմից հայկական կրոնական հուշարձանները ոչնչացնելու կամ հայկական հետքը ջնջելու փորձերը՝ շեշտելով, որ զեկույցում տեղ չեն գտել նաև ավելի քան քսան հազար հայկական խաչքարների ոչնչացման դեպքերը, որոնք, ըստ իրեն, արձանագրվել են վերջին 15 տարիների ընթացքում:

Դրա հետ մեկտեղ Հայ Դատի հանձնախմբի ղեկավարը ողջունել է զեկույցում տեղ գտած առաջարկը, ըստ որի հանձնաժողովը կոչ է անում միջոցներ տրամադրել ԱՄՆ միջազգային զարգացման գործակալությանն ու Բաքվում ԱՄՆ-ի դեսպանատանը՝ Լեռնային Ղարաբաղում և հարակից տարածքներում սրբավայրերի ու այլ կրոնական կամ մշակութային հուշարձանների վերականգման, պահպանման և պաշտպանության համար:

Արամ Համբարյանի մոտեցմանը համակարծիք է նաև «Ի պաշտպանություն քրիստոնյաների» կազմակերպության ներկայացուցիչ Սթիվեն Հովարդը, ով հիասթափություն է հայտնել զեկույցում առկա առաջարկի կապակցությամբ՝ Հատուկ մտահոգության երկրների ցուցակի փոխարեն Թուրքիան և Ադրբեջանը պետքարտուղարության ցուցակում ներառելու մասին: Նա ընդգծում է, որ այսօր Ադրբեջանում և Թուրքիայում պետական մակարդակում նկատվում է թշնամական վերաբերմունք տարբեր փոքրամասնությունների խմբերի, և հատկապես հայերի հանդեպ:

Կրոնական հանձնաժողովն առաջարկել է նաև մտահոգիչ հարցերն ուղղել Ադրբեջանի դեսպանատանը և այլ պաշտոնյաներին, ինչպես նաև բարձրացնել Ադրբեջանում խղճի բոլոր բանտարկյալներին ազատ արձակելու հարցը: Բացի այդ, այն հորդորում է աջակցություն ցուցաբերել Ադրբեջանին՝ 2009 թ.-ի օրենքը վերանայելու ու այլընտրանքային զինվորական ծառայության ինստիտուտը հաստատելու հարցերում:

Բացի Ադրբեջանից, հանձնաժողովը առաջարկում է ԱՄՆ-ի պետքարտուղարության հատուկ ցուցակում ներառել նաև Աֆղանստանը, Ալժիրը, Եգիպտոսը, Ինդոնեզիան, Իրաքը, Ղազախստանը, Մալազիան, Ուզբեկստանն ու Թուրքիան:

Թուրքիայի պարագայում հանձնաժողովի առաջարկներից մեկն ուղղված էր ԱՄՆ կառավարությանը, ըստ որի Վաշինգտոնը պետք է մի կողմից ճնշում գործադրի, իսկ մյուս կողմից գործակցի պաշտոնական Անկարայի հետ, որպեսզի վերջինս հստակ ժամակացույց տրամադրի Սիրիայի սահմանային գոտի ներխուժած թուրքական զորքերի դուրսբերման վերաբերյալ: Հանձնաժողովը նաև կոչ է անում պահանջել Թուրքիայից, որպեսզի վերջինս կարգադրի իր վերահսկողության կամ ազդեցության տակ գտնվող զինված խմբավորումներին դադարեցնել բոլոր տեսակի ակտիվությունը, որը բացասաբար է անդրադառնում այդ տարածքներում կրոնական կամ ազգային փոքրամասնությունների վրա:
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:59
ԱԱ-2022. Բրազիլիան հետագա պայքարից դուրս մնաց
Հետխաղային 11-մետրանոց հարվածաշարում Խորվաթիան հաղթեց 4:2 հաշվով և դուրս եկավ կիսաեզրափակիչ։
Աղբյուր` Panorama.am
21:13
Երվանդ Թարվերդյան. Ընտրվելու դեպքում ապօրինի շինթույլտվություն խնդրող ընկերներս կհեռանան գոհ, բայց մերժված
Քաղաքապետ ընտրվելու դեպքում պրոֆեսիոնալների հետ կաշխատեմ, սա ֆուտբոլ չէ, որ ամեն մեկն իր թիմով գա։ «Կիզակետում Արկադի Գրիգորյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
21:04
Լիզինգ՝ սկսած փաստացի 0% տոկոսադրույքից
Տնտեսությունների արտադրական կարողությունների արդիականացման նպատակով Ակբա Լիզինգն առաջարկում է լիզինգով ձեռք բերել Fiat բեռնատարներ «Fine...
Աղբյուր` Panorama.am
20:46
Նիդեռլանդների իշխանությունները մտադիր են պաշտոնապես ներողություն խնդրել ստրկության համար
Նիդեռլանդների իշխանությունները պատրաստվում են պաշտոնապես ներողություն խնդրել գաղութատիրության ժամանակաշրջանի ստրկության համար։ Euronews-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:32
Մեկնարկում է «Տարվա 10 լավագույն մարզիկներ» մրցույթը
ՀՀ ԿԳՄՍՆ-ն անցկացնում է ՀՀ «Տարվա 10 լավագույն մարզիկներ» 2022 թվականի մրցույթը. հաղթողները որոշվելու են նախարարության կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
20:20
ԱՄՆ-ը և Ռուսաստանը Ստամբուլում կայացած հանդիպմանը չեն քննարկել Ուկրաինայի հարցը
ԱՄՆ-ն ու Ռուսաստանը Ստամբուլում կայացած հանդիպմանը չեն քննարկել Ուկրաինայի թեման։ Այս մասին գրում է ՌԻԱ Նովոստին։ Ինչպես ուրբաթ օրը հայտնել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
Ժամը 20։00-ի դրությամբ Ստեփանավանի ոլորաններում թույլ ձյուն է տեղում
«Ճանապարհային դեպարտամենտ» հիմնադրամը տեղեկացնում է, որ դեկտեմբերի 9-ին՝ ժամը 20։00-ի դրությամբ, Ստեփանավանի ոլորաններում թույլ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:58
Պադավատապետություն և ոստիկանապետություն․ «Նապոլեոնը» պաշտպանված է, «ոչխարները»՝ երջանիկ․ Թևանյան
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Անդրանիկ Թևանյանը գրում է. «Մի քանի տարի առաջ ԱԺ ամբիոնի մոտ կանգնած ելույթ ունեցողը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
44-օրյա պատերազմի ժամանակ հայտնաբերված հրթիռը սպիտակ ֆոսֆոր պարունակող ռազմամթերք է․ ԱՀ Դատախազություն
2020թ. սեպտեմբերի 27-ից Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից Արցախի Հանրապետության դեմ սանձազերծված՝ միջազգային մարդասիրական իրավունքի կոպիտ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Քարաբերդի ոսկու հանքավայրում երկրաբանական ուսումնասիրության վերաբերյալ հանրային լսումներ է նախատեսված
Փամբակի համայնքապետարանը տեղեկացնում է,որ «ԱՍՍԱԹ» ՍՊԸ-ն նախատեսում է Լոռու մարզի Քարաբերդի ոսկու հանքավայրի Կենտրոնական տեղամասի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
Վրաստանում մեքենայի կրկնակի տեխզննումը, հավանաբար, վճարովի կդառնա
Վրաստանի տեխնիկական զննման կենտրոնների միության նախագահ Գիորգի Շիոլաշվիլին հայտնել է, որ մեքենայի կրկնակի տեխզննում անցկացնելը հավանաբար վճարովի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:12
Ադրբեջանն առաջնորդվում է «չկան հայեր՝ չկա կոնֆլիկտ» սկզբունքով․ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության հայտարարությունը
ՀՀ ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցությունը հայտարարություն է տարածել,որում ասվում է․ «2015 թվականին հայոց ցեղասպանության 100-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Արժեքնե՞ր,թե՞ ուղղակի շահեր․ Ավետիք Իշխանյան
Հասարակական գործիչ Ավետիք Իշխանյանը գրում է․ «Այսպիսով, ժողովրդավարական, մարդու իրավունքների արժեքներին նվիրված Եվրամիությունը (ԵՄ),...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Silicon Mountains տարեվերջյան ամփոփիչ գագաթնաժողովը՝ նվիրված Խելացի լուծումների կիրառմանը տնտեսության տարբեր ճյուղերում, Երևանում համախմբեց ՏՀՏ և բիզնես համայնքը
Այսօր` դեկտեմբերի 9-ին, Մատենադարանում կայացավ խելացի լուծումների կիրառմանը նվիրված SILICON MOUNTAINS 2022 տարեվերջյան միջազգային տեխնոլոգիական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Ծանրամարտի աշխարհի առաջնությանը Իզաբելա Յայլյանը գրավել է 18-րդ տեղը
Կոլումբիայի մայրաքաղաք Բոգոտայում ընթանում է կանանց և տղամարդկանց ծանրամարտի աշխարհի հերթական առաջնությունը:  ՀԱՕԿ-ի փոխանցմամբ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Սուքիասյանների ընտանիքի անվան հետ կապվող բանկը չի ցանկանում միջոցներ հատկացնել կենսաթոշակառուների համար
Անկանխիկ եղանակով կենսաթոշակը տնօրինելու արդյունքում 10 տոկոս հետվճարի պետական ծրագրին Սուքիասյանների ընտանիքին պատկանող...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Արցախում քաղպաշտպանության հարցերով խորհրդակցություն է հրավիրվել
Արցախի Հանրապետության պետնախարար, քաղաքացիական պաշտպանության պետ Ռուբեն Վարդանյանն այսօր հրավիրել է խորհրդակցություն՝ քաղաքացիական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Էրդողան․Մենք Եվրոպայի հետ ընդհանուր ապագա ունենալ չենք կարող
TRT World forum-ի ժամանակ Էրդողանն անդրադարձել Եվրոպայի հետ Թուրքիայի ունեցած հարաբերություններին և F-16 կործանիչներին։ Ermenihaber-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Ամանորյա համերգներ Երևանում՝ 09.12-06.01
Այսօրվանից սկսած ուրբաթ երեկոներն ու հանգստյան օրերին Երևանի հիմնադրման 2750-ամյակին նվիրված շատրվանների պուրակում կայանալու են ամանորյա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
2022 թվականի 9 ամիսների տվյալներով առկա է 4.2 տրիլիոն դրամի խաղադրույք. Արման Պողոսյան
«Նախագծով առաջարկվում է բարձրացնել ինտերնետ շահումավ խաղերի, տոտալիզատորների և ինտերնետ տոտալիզատորների հարկային բեռը»,-ԱԺ-ում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
Մի մտածեք, թե այն ամենը, ինչ այստեղ տխուր ձայնով ասում եք, ճշմարտություն է. Ալեն Սիմոնյանը՝ Գեղամ Նազարյանին
«Լուրջ հարց է քննարկվում, հնչում են առաջարկություններ, քննադատություններ և այդ պահին «Քաղաքացիական պայմանագիր»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:22
Տարիներ շարունակ հասարակության մեջ գծվում էր այն ֆեյք տեղեկությունը, որ Հայաստանի խնդիրների համար մեղավոր է «Արցախը». Աբովյան
Այն ամենն, ինչ այսօր մեզ մոտ կատարվում է, հոգեբանական, տեղեկատվական տեռորի արդյունք է։ «Հայկական օրակարգ. Ինչպես դուրս գալ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:13
Կարեն Վրթանեսյան. Այսօր Հայաստանում բախում է ազգային ու ապազգային, հակազգային էլիտաների միջև
«Մարդիկ բահեր ու քլունգներ էին առնում խրամատներ փորելու համար, մարդիկ սեփական գումաներով պետական հիմնարկից՝ անտառտնտեսությունից գերաններ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
Փաշինյանն ու Պուտինը հանդիպել են Բիշքեկում
ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը Բիշքեկում հանդիպել է Նիկոլ Փաշինյանի հետ։ Այս մասին հայտնում է Կրեմլի կայքը։ Իր խոսքում Վ.Պուտինն ասել է....
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Վ. Բրյուսովի անվան պետական համալսարանի ռեկտոր է վերընտրվել Կարինե Հարությունյանը
Դեկտեմբերի 9-ին Վ. Բրյուսովի անվան պետական համալսարանում տեղի ունեցած ընտրություններում բուհի գործող ռեկտոր Կարինե Հարությունյանը վերընտրվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:48
Չփորձե՛ք ընդդիմությանը դասեր տալ, դպրոցում, աշակերտական նստարանի շուրջ չենք. Սեյրան Օհանյան
 «Ընդդիմությունն ավելի լայն հնարավորություններ ունի՝ նախ և առաջ քաղաքական մեծամասնության աշխատանքը գնահատելու համար, նաև նախկինում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:39
«Պատիվ ունեմ» խմբակցությունն ապացուցել է՝ ինչքանով է ընդդիմադիր փողոցում․ Հայկ Մամիջանյան
 «Այդ հարցի շուրջ քվերակության հարցում «Պատիվ ունեմ»  խմբակցության որոշում չի եղել, եղել է ազատ քվեարկություն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:26
Հայաստանը չունի այն դիրիժորը, որը կարթնացնի օրկեստրը. Վահե Հովհաննիսյան
Այսօր բոլորը իլյուզիայի մեջ են՝ իշխանությունն ապրում է իշխանական գործունեության իլյուզիայով, ընդդիմությունը՝ ընդդիմադիր գործունեության, իսկ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:20
Անժելա Էլիբեգովա. Մարդիկ հարցնում են, լավ, Նիկոլը գնաց, ի՞նչ ենք անելու հետո, հստակություն չկա
«Այս իրավիճակում մեզ համար խնդրահարույց է Ադրբեջանում հայի դեմոնիզացված կերպարի ընկալումը, որը հայատայացության հիմքն է, դրա վրա կառուցվում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:11
Շերը ներկա է գտնվել Լոս Անջելեսում «Ավրորայի լուսաբացը» ֆիլմի հատուկ ցուցադրությանը
Օսկարի, Գրեմմիի, Ոսկե գլոբուսի մրցանակակիր, ամերիկահայ փոփ-երգչուհի, դերասանուհի, ռեժիսոր և երաժշտական պրոդյուսեր Շերը (Շերլին Սարգսյան) ներկա է...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մեր բոլոր հետախուզական ծառայությունների կյանքում ոչինչ չի փոխվի. Նիկոլ Փաշինյան
15:30 08/12/2022

Մեր բոլոր հետախուզական ծառայությունների կյանքում ոչինչ չի փոխվի. Նիկոլ Փաշինյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}