Քաղաքական 13:50 01/05/2021 Հայաստան

«Վտանգված ժառանգություն․ Արցախ»․ Հնարավոր է՝ ինչ-որ զեղծարարություններից հետո քարոզչության համար Ադրբեջանը թույլատրի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մուտքը

«Այս նկարում և՛ Կանաչ ժամն է երևում, և՛ Ղազանչեցոցը, Շուշիի համայնապատկեր է, որը նկարել եմ տանիքից։ Մյուս նկարում անառիկ Շուշին է»,- Panorama.am-ին պատմում է  ՀՀ ԱԳՆ դիվանագիտական դպրոցի տնօրեն Վահե Գաբրիելյանը՝ ներկայացնելով Երևանի քաղաքապետարանի ճեմասրահում բացված «Վտանգված ժառանգություն․ Արցախ» ցուցահանդեսի նմուշները։

«Այս ցուցահանդեսում սկզբունքորեն փորձել եմ ցույց տալ, որ Արցախը ունեցել է երկարատև հայկական պետականություն, և Արցախում դարերի ընթացքում ստեղծվել է հայկական հարուստ մշակութային ժառանգություն: Դրա համար, վանքերից ու եկեղեցիներից բացի այստեղ ներկայացված են նաև միջնադարյան կամուրջների, ամրոցների, այլ աշխարհիկ ճարտարապետության նմուշներ։ Ամրոցը նշանակում է զինված ուժեր և ինքնիշխանություն, կամուրջը նշանակում է առևտուր, տնտեսություն։ Սրանք ցույց են տալիս, որ միջնադարում էլ ունեցել ենք զարգացող տնտեսություն։ Նկարներից մեկում կարող եք տեսնել մելիքական ապարանքների օրինակներ, կողքին էլ՝ Խամսայի մելիքությունների քարտեզը, որոնք ինքնիշխան միավորներ են եղել։ Այսինքն,՝ մենք պատմությունն էլ ենք ցույց տալիս։ Գյուլիստանի ամրոցն է, որտեղ հայտնի պայմանագիրն է կնքվել, Գյուլիստան գյուղն է, որը ավերվել է դեռևս 1991-94թթ. պատերազմում ադրբեջանցիների կողմից։ Նկարներից մեկում Տումի գյուղի Կարմիր եկեղեցին է և դրա կառուցման արձանագրությունը 1000 թվականին։ Այսինքն՝ եկեղեցին 1000թ․ հայ իշխաններ, թագավորներ են կառուցել։ Այսինքն՝ 1000թ․էլ այնտեղ հայկական իշխանության է եղել։

Ցուցահանդեսն ուշադիր դիտելով՝ տպագիր գրքերը, ձեռագրերը, գորգերը տարբեր ժամանակահատվածների կառույցները, մենք տեսնում ենք, որ սա հայկական երկարատև պետականության, հայկական ինքնության, մշակույթի ներկայացումն է: Տեսնում եք նաև հոգևոր կյանքի, եկեղեցիների՝ ապրող վայրեր լինելու ժամանակակից պատկերներ»,-պատմում է Վահե Գաբրիելյանը։

Ցուցահանդեսում ներկայացված են մեծամասամբ Վահե Գաբրիելյանի կողմից պարբերաբար արված նկարները՝ 2006-2007թ․-ներից մինչև 2019թ․, լուսանկարներ Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի արխիվից, մի քանի այլ լուսանկարիչների գործեր, Մայր Աթոռի արխիվից տրամադրված նկարներ՝ արված Վազգեն Առաջինի 1957թ. հայրապետական այցի, Գարեգին Առաջինի՝ 1995թ. հայրապետական այցի, Գարեգին Երկրորդ և Արամ Առաջին կաթողիկոսների՝ 2016թ. հայրապետական այցերի ժամանակ, Շուշիի գորգեր, Շուշիում տպագրված գրքեր հատկացված Ազգային գրադարանի կողմից, միջնադարյան ձեռագրեր, որոնք Մատենադարանի ցուցանմուշներն են։

«1957թ․-ին, Վազգեն Առաջինի այցի նկարներից երևում է, թե ինչպես հայկական Շուշին ավերված է եղել, Ղազանչեցոցը, Կանաչ ժամը՝ կիսավեր, իսկ Գանձասարն ու Ամարասը՝ անմխիթար վիճակում։ Վազգեն Առաջինը այդ այցի ժամանակ եղել է նաև Գանձակում»,- ասում է Վահե Գաբրիելյանը։

Գարեգին Առաջինի Գանձասար այցելության նկարում տեսանելի են վերանորոգման աշխատանքները, Գարեգին Բ և Արամ Ա կաթողիկոսների նկարներում արդեն տեսանելի են վերանորոգված և բարեկարգ հոգևոր կենտրոնները։

Ներկայացված են Շուշիում տպագրված գրքեր, միջնադարյան ձեռագրեր։

«Շուշին մեր առաջին տպագրական կենտրոն է Էջմիածնից հետո։ Մինչև 1920թ․-ը 145-ից ավելի գրքեր են տպագրվել։ Ներկայացրել ենք 19-րդ դարի վերջին, 20-րդ դարի սկզբին հրատարակված մի քանի գրքերի բնօրինակներ և մի քանի նման գրքերի պատկերները, որոնք հետագայում կներկայացվեն շրջիկ ցուցահանդեսներում։

Գրքերից ընտրված են թե՛ հայ հեղինակների ստեղծագործություններ, օրինակ՝ հայոց լեզվի քերականություն, աստվածաբանական գիտելիքների մասին աշխատություններ, քրիստոնեական կյանքի ուղեցույցներ, և այլն, թե՛ թարգմանություններ տարբեր լեզուներից»,-պատմում է Վահե Գաբրիելյանը։

Վահե Գաբրիելյանը նշում է, որ ցուցահանդեսում փորձել են ներկայացնել Արցախի ամբողջ ժառանգությունը։

«Այն ժառանգությունը, որ անցել է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ, և այն մասից օրինակներ, որ գտնվում է Արցախի հսկողության տակ։ Նրանք, որոնք մեր հսկողության տակ են, ինչ-որ առումով ևս վտանգված են, որովհետև թշնամի կա կանգնած դիմացը, որի մտադրությունները բարի չեն, ու չի բացառվում, որ կարող է վաղն էլ կրկին հարձակվել, եթե չկարողանանք ետ պահել այդպիսի մտադրությունից, կամ հակահարված տալ։ Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած ժառանգությունը վտանգված է նրանով, որ ենթակա է թե՛ ոչնչացման, թե՛ անվանափոխման և թյուր ներկայացման։

Տեսանք, Շուշին ինչ վիճակում էր. 1920թ. ջարդերից, հրդեհից և ավերածություններից հետո նրանց ձեռքին էր, 20թ․-ից մինչև 60թ․-ը չէին վերականգնել։ Մեխակավանի եկեղեցին վերացրին ընդհանրապես, անգամ երկրորդ հայրենական պատերազմի հուշարձաներն են պղծել ու ավերել, բայց չէ՞ որ իրենք էլ են մասնակցել այդ պատերազմին»,-ասում է Վահե Գաբրիելյանը։

Եկեղեցիների մի մասի դեպքում Ադրբեջանը փորձում է փոխել պատկանելիության ըմբռնումը։

«Ամարասն էլ է վտանգված, չնայած մեր վերահսկողության տակ է, քանի որ անմիջական նշանառության տակ է, մեր ուխտավորները, այցելուները չեն կարողանում հանգիստ գնալ այնտեղ, նրանց ուղեկցում են ռուս խաղաղապահները։ Այս ամենի վրա պետք է ուշադրություն հրավիրել, որ բոլորը հասկանան, որ նրանք բարի մտադրություններ չունեն, թշնամական են՝ նպատակադրված յուրացնելու, ոչնչացնելու մեր մշակույթը, որ հազարավոր տարիներով ստեղծվել է։ Մեր նպատակն է ասել, ֆիքսել, ցույց տալ, որ դրանք մերն են, մերն են եղել, հայկական պատկանելիություն ունեն, դարերի ընթացքում հայերի ստեղծածն են։

Իհարկե, ունեցածիդ միակ արդյունավետ, երաշխավորված պաշտպանությունը քո զինված ուժերն են։ Բանակ ունես՝ պաշտպանում ես, այլ 100 տոկոսանոց պաշտպանություն չի կարող լինել, եթե քո վերահսկողության տակ չէ, բայց մենք մեր առավելագույն ջանքերը պետք է գործադրենք, որ դրանք պաշտպանենք նաև միջազգային հանրության ջանքերով։ Մենք պետք է անընդհատ շեշտենք, ցույց տանք և մարդկանց պատկերացումներում հստակ դարձնենք ու ամրապնդենք այն, որ այդ ժառանգությունը մերն է, հայկական է և պետք է մնա այդպիսին»,-ասում է Վահե Գաբրիելյանը։

Խոսելով ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի առաքելության մուտքն Արցախ Ադրբեջանի կողմից մերժելու մասին՝ Վահե Գաբրիելյանն ասաց, որ ակնհայտ է, թե ինչու չեն թողնում․ «Որպեսզի փորձեն հայկական հետքը, հայկական պատկանելիության նշանները վերացնել։ Հնարավոր է, որ ինչ-որ զեղծարարություններից հետո, ձևի համար, քարոզչության համար, աշխարհին ներկայացնելու համար թույլատրեն։ Բայց ի՞նչ մնացած կլինի: Ադրբեջացիներից ու թուրքերից ամեն ինչ կարելի է ակնկալել։ Այժմ այդ ողջ հարստությունն ընկել է նրանց ձեռքը, ոգևորվածությամբ, էյֆորիայի մեջ փորձում են ամրապնդել իրենց հաղթանակի պտուղները, ամեն ինչ անելու են՝ հավանական և անհավանական, բարոյական և ոչ բարոյական, նրանց համար սահմաններ չկան։ Գումարներ կծախսեն, կներկայացնեն այնպես, ինչպես ցանկանում են, մարդկանց կբերեն։ Մեր պարտքն է դրան դիմադրելը, ճիշտը ներկայացնելը»։

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:04
Արմեն Չարչյանի պաշտպան. Հիմա կա ենթադրելու, որ դատարանի նկատմամբ հենց այս պահին բիրտ ճնշումներ են գործադրվում
Հայտնի բժիշկ, «Հայաստան» դաշինքի ներկայացուցիչ Արմեն Չարչյանի պաշտպաններ Էրիկ Ալեքսանյանը և Արամ Վարդևանյանը տարածել են...
Աղբյուր` Panorama.am
22:58
Ու վաղն ամեն ինչ որոշելու ենք հենց մենք` Հայաստանի քաղաքացիներիցս յուրաքանչյուրը. ՄԻՊ
«Մեզ համար ամենից թանկը մեր պետականությունն է: Մենք կարող ենք ավելի պաշտպանված լինել ու մեզ ավելի ապահով զգալ միայն մեր սեփական պետության մեջ»:
Աղբյուր` Panorama.am
22:52
Քաղաքագետ. Եթե թիրախում «Պատիվ ունեմ»-ն է, կարելի է ենթադրել՝ ընտրատեղամասերում փորձելու է անօրինական գործողություններ իրականացնել
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը գրում է. «Ըստ Պատիվ Ունեմ դաշինքի հայտարարության, այդ դաշինքի անդամների հանդեպ զանգվածային տեռոր է սկսվել։...
Աղբյուր` Panorama.am
22:46
Արմեն Գևորգյան. Դատարանը պետք է չտրվի ճնշումներին և րոպե առաջ հրապարակի որոշումը
«Հայաստան» նախընտրական դաշինքի ընտրական շտաբի ղեկավար Արմեն Գևորգյանը Թելագրամի իր էջում գրել է. ««Հայաստան»...
Աղբյուր` Panorama.am
21:19
Հայ բռնցքամարտիկը տեխնիկական նոկաուտով հաղթել է ադրբեջանցի բռնցքամարտիկին
Իտալիայում անցկացվող բռնցքամարտի Եվրոպայի մինչև 22 տարեկանների առաջնության 3-րդ մրցումային օրը կաշվե ձեռնոցի հայ պատվիրակների հաղթարշավը...
Աղբյուր` Panorama.am
21:13
Թագուհի Թովմասյան. Սա կազմակերպված ընտրակեղծիք է
ԱԺ պատգամավոր, «Պատիվ ունեմ» դաշինքի պատգամավորության թեկնածու Թագուհի Թովմասյանն ահազանգում է ընտրակեղծիքի մասին։ Ֆեյսբուքյան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:58
Սոս Հակոբյան. ԿԸՀ-ն պետք է հստակ պարզաբանի, որ տեխնիկական խոտանի հետևանքով կապույտ նշումը չի կարող քվեաթերթիկն անվավեր ճանաչելու հիմք լինել
«Պատիվ ունեմ» դաշինքի ընտրական շտաբում այսօր ստացվել են ահազանգեր, որ թիվ 6 քվեաթերթիկի վրա առկա են կապույտ նշումներ։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:49
Արմեն Չարչյանի գործով դատարանի որոշման հրապարակումը հետաձգվել է․Վարդևանյան
Հայտնի բժիշկ, «Հայաստան» դաշինքի պատգամավորության թեկնածու Արմեն Չարչյանի  գործով հրապարակումը հետաձգվել է: Այս մասին ֆեյսբուքի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:38
Սոս Հակոբյան. Հրավիրում ենք միջազգային դիտորդների ուշադրությունը «Պատիվ ունեմ»-ի նկատմամբ իրականացվող հետապնդումներին
«Արդեն մեկ շաբաթ է՝ շարունակվում են մասսայական ճնշումները «Պատիվ ունեմ» դաշինքի ներկայացուցիչների նկատմամբ։ Քաղաքական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
ԱԱԾ պահեստազորի սպաներ. Ցավալի է, որ իշխանությունների ձեռքին կույր գործիքի են վերածվել երկրի ուժայինները
«ԱԱԾ պահեստազորի սպաների միություն» ՀԿ-ն և  «Պահեստազորի սպաների» շարժումը տարածել են համատեղ հայտարարություն,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Վերջին վեց ամիսների ընթացքում ռուսաստանցիների գրեթե կեսը կարդացել է մեկից հինգ գիրք
Վերջին վեց ամիսների ընթացքում ռուսաստանցիների գրեթե կեսը կարդացել է մեկից հինգ գիրք, իսկ 30 %-ը չի կարդացել ոչ մի գիրք: «ՌԻԱ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Հունաստանը մինչև հունիսի 26-ը իր երկիր մուտքը կթույլատրի միայն էքսպրես-թեստով
«Հունաստանը մինչև հունիսի 26-ը երկարաձգել է օտարերկրյա քաղաքացիների մուտքի կարգը և թույլատրել այն միայն էքսպրես-թեստով՝ կորոնավիրուսի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Բոլորը, նաև ՀՔԾ քննիչները, գիտեն, որ սա քաղաքական հետապնդում է. Չարչյանի պաշտպան
«Պրոֆեսոր Չարչյանը փրկել է հազարավոր կյանքեր։ Նույն հատուկ քննչական ծառայության, չանձնավորեմ, ներկայացուցիչները երբ դիմել են պրոֆեսոր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Արմեն Չարչյանի ձերբակալման իրավաչափության վերաբերյալ որոշումը դատարանը կհրապարակվի ժամը 20։00-ին
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Ավանի նստավայրում ավարտվել է «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի ղեկավար Արմեն Չարչյանի ձերբակալման...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
«Մաշան և արջը» կդառնա լիամետրաժ մուլտֆիլմ
«Մաշան և արջը» ռուսական հայտնի անիմացիոն շարքը կդառնա լիամետրաժ մուլտֆիլմի հիմքը: Այս մասին Variety- ին տված հարցազրույցում ասել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Ողջ բժշկական հանրությունը դատապարտում է այն, ինչ կատարվում է պորֆեսոր Չարչյանի հետ. բժիշկ Սամվել Սողոմոնյան
«Այսօր երևի Հայաստանի արդի պատմության մեջ առողջապահական հանրույթի հետ տեղի ունեցող ամենաաղաղակող իրավիճակներից մեկն է։ Ձերբակալվել է ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
ԱԻՆ. Մի քանի մարզերում սպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ
Առաջիկա 5 օրերին Արարատյան դաշտում և նրա նախալեռներում, Սյունիքի հովտային շրջաններում, Վայոց Ձորի նախալեռներում, լեռնային առանձին շրջաններում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Անվտանգության բաց դաս՝ Արցախի Մարտունու շրջանի Սոս գյուղի դպրոցում
Խաղաղապահ զորախմբի զինծառայողները հրավիրվել են Արցախի Մարտունու շրջանի Սոս բնակավայրի միջնակարգ դպրոց՝ ամառային արձակուրդների ընթացքում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
Ֆրանսիայում ոստիկանությունն արցունքաբեր գազով ցրել է պարետային ժամը խախտած 1.5 հազար երիտասարդի
Ֆրանսիայում ոստիկանությունը արցունքաբեր գազով է ցրել շուրջ 1,5 հազար մարդու, որոնք պարետային ժամի ընթացքում եկել էին անօրինական երեկույթի,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Արա Սաղաթելյան. Ռեժիմը հոգեվարքի մեջ է
«Սա քաղաքական գործընթաց է՝ ուղղորդված երկրի ղեկավարի աթոռից կառչած Փաշինյանի կողմից»,-Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դիմաց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
Վաղը Երևանում ու մի քանի մարզերում թեժ է լինելու. +39
Հանրապետության տարածքում հունիսի 19-23-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Քամին՝ հարավ-արևմտյան՝ 5-10 մ/վ: Օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Պարզ է, թե ինչ շոու է բեմադրում այս իշխանությունը. Հրանտ Մելիք-Շահնազարյան
«Ինձ համար շատ պարզ է, թե ինչ շոու է բեմադրում այս իշխանությունը»,- Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Ավանի նստավայրի դիմաց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
«Անցանկալի» քաղաքական ուժերի քվեաթերթիկների դարձերեսին նշումներ կատարել գրիչով կամ մատիտով. Ընտրությունների վերահսկման կոմիտե
Ընտրությունների վերահսկման կոմիտեն ահազանգեր է ստացել այն մասին, որ տեղամասային ընտրական հանձնաժողների շատ նախագահներ կուսակցական հրահանգ են...
Աղբյուր` Panorama.am
17:33
Դատարանի Ավան նստավայրի դիմաց բողոքի ակցիա է. «Իշխանության վերջին խռխռոցներն են»
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Ավան նստավայրի դիմաց բազամթիվ քաղաքացիներ են հավաքվել՝ ի նշան հայտնի բժիշկ, «Հայաստան»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:26
Հայաստանը «Սպուտնիկ-Վի»-ի նոր խմբաքանակ է ձեռք բերել
Հայաստան է ներկրվել կորոնավիրուսային հիվանդության (COVID-19) դեմ «Սպուտնիկ-Վի» (Գամ-Կովիդ-Վակ) պատվաստանյութի նոր խմբաքանակ: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
19.06.2021. Հայտնաբերվել է մեկ աճյուն
Վարանդայի (Ֆիզուլի) շրջանում որոնողական աշխատանքների արդյունքում այսօր հայտնաբերվել և տարհանվել է պատերազմի մասնակից ևս 1 զինծառայողի աճյուն:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
Աշոտյան. Ինչո՞ւ են վերջին երեք օրերին ընկել հենց «Պատիվ ունեմ» դաշինքի հետևից
«Պատիվ ունեմ» դաշինքի ներկայացուցիչ Արմեն Աշոտյանը գրում է. «Ոմանց մոտ հարց է առաջանում, թե ինչո՞ւ վիժվածքների թրքաբարո...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Ռուսաստանում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 17 906 նոր դեպք
ՌԴ Օպերատիվ շտաբի փոխանցմամբ ՝ անցած օրվա ընթացքում Ռուսաստանում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 17 906 նոր դեպք: Նոր տվյալները...
Աղբյուր` Panorama.am
16:54
Վարդևանյան. «Հայաստան» դաշինքի համար 24 տպագրված քվեաթերթիկի վրա առկա է չնախատեսված նշում
«Հայաստան» դաշինքի պաշտոնական ներկայացուցիչ Արամ Վարդևանյանը գրում է. «Ահազանգեր ենք ստանում այն մասին, որ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են
22:28 12/06/2021

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}