Մշակույթ 14:32 31/05/2021 Հայաստան

Ինչքան զգոն լինենք, այնքան ավելի կկանխենք Ադրբեջանի կամայական գործողությունները. hնագետ Համլետ Պետրոսյան

Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ԵՊՀ մշակութաբանության ամբիոնի վարիչ Համլետ Պետրոսյանը և Արևելյան լեզուների և քաղաքակրթությունների պետական ինստիտուտի (INALCO, Փարիզ) պրոֆեսոր-հետազոտող, դասախոս Աննա Լեյլոյան-Եկմալյանը նախաձեռնել են «Արցախի մշակութային ժառանգության մշտադիտարկում» (MONUMENT WATCH) ծրագիրը:

Նախաձեռնության նպատակն է ստեղծել անկախ ակադեմիական հարթակ, որն արձանագրելու է Արցախի մշակութային ժառանգության վիճակն ու փոփոխությունները, ներկայացնելու և մեկնաբանելու է մասնագիտական գիտելիքի և ակադեմիական բարեկրթության սահմաններում:

Հիմնական նպատակն է 44-օրյա պատերազմի արդյունքում Արցախի հանրապետության` Ադրբեջանին անցած տարածքների և արցախա-ադրբեջանական սահմանային գոտու անշարժ մշակութային ժառանգության, թանգարանների, մշակութային օջախների քարտեզագրումը և գույքագրումը (վիճակը մինչև պատերազմը), ընթացիկ վիճակին հետևելը և փոփոխությունների վավերացումը (ավերում, ձևափոխում, վերօգտագործում, քանդակների, պատկերների, արձանագրությունների ջնջում ու փոփոխում, նոր սիմվոլների կիրառում և այլն), միջազգային գիտական ու մշակութապահպան հանրությանը ներկայացնելը:

Panorama.am-ի հետ զրույցում ծրագրի գիտական ղեկավար Համլետ Պետրոսյանը նախ ներկայացրեց իրենց թիմը, որի մեջ ներգրավված են հնագետներ, ճարտարապետներ, մշակութաբաններ, հայագետներ, մեդիա և ինտերնետ մասնագետներ, թարգմանիչներ:

«20 հոգուց է կազմված, աշխատանքը կամավորական սկզբունքով է: 80 տոկոսը երիտասարդներ են՝ մագիստրոսներ, ասպիրանտներ: Սա նաև համապատասխան թիմ ստեղծելու, մասնագիտական հանրույթ ձևավորելու մի փորձառություն է: Երբ այս ամենը տեղի ունեցավ, պարզվեց, որ Հայաստանում նման ձևավորած հանրույթ ուղղակի գոյություն չունի, ինչը նույնպես շատ կարևոր է»,- ասաց նա:

Ինչ վերաբերում է նման նախաձեռնությամբ հանդես գալուն, Հ. Պետրոսյանը, որը երկար տարիներ ղեկավարել է Տիգրանակերտում հնագիտական պեղումները, ասաց, որ  բացարձակ ընդունելի չէր այս ամենից հետո նստել ու ոչինչ չանել:

«Թշնամու կողմից հայկական մշակութային հուշարձանների աղավաղմանը, կեղծմանն ու ոչնչացմանն ինչ-որ ձևի պետք է պատասխանել: Քանի որ այսօր այդ ուղղությամբ հատուկ քաղաքականություն չի վարվում, որոշեցի մի բան անենք: Քանի որ ես հետազոտող եմ, մտածեցի, որ ամենաճիշտը գիտական հարթակ ստեղծելն է, որտեղ միայն գիտական  փաստարկները, մոտեցումները, ակադեմիական բարեվարքությունը կարող են տեղ գտնել, ինչպես նաև միջազգային գիտական հանրույթին, հետազոտողներին, որոնք հետաքրքրված են, հասելի լինի այն տեղեկատվությունը, որը մենք ենք մատուցում»,- ասաց Համլետ Պետրոսյանը:

Նա ընդգծեց՝ նախաձեռնությունը որևէ պետական հիմնարկի ենթակայության տակ չէ, որևէ պետական ֆինանսավորում չի ակնկալում. «Կարծում եմ՝ ստեղծված իրավիճակում այն լծակն է, որը կարող է ինչ-որ չափով հետևել, թե ինչ ճակատագիր են ունենում հուշարձանները, ինչ-որ չափով կանխել ադրբեջանական կեղծ պրոպագանդան, գուցե փորձել միջազգային լծակներ գտնել դրանց վրա ազդելու համար»:

Հնագետի խոսքով, մշակութային ժառանգության գիտական ներկայացման համար՝ առանձնահատկությունները, ստեղծման ժամանակաշրջանը, դրանց շուրջ գիտական բանավեճերը, մոտեցումները, ունեն հարուստ արխիվ, բացի այդ խմբի անդամները պրոֆեսիոնալ մասնագետներ են, մեծ մասը մի անգամ չէ, որ տեսել են դրանք ու նկարել: Իսկ ներկայիս վիճակի մասին տեղեկատվություն ստանալու համար, նա նշեց, որ իրենց թիմն Արցախում ունի իր աշխատակիցները, որոնք չեզոք գոտու, սահմանային հուշարձանների մշտադիտարկում են անցկացնում:

«Հետևում ենք ադրբեջանական մեդիային, որն անընդհատ նկարում, ցույց է տալիս, թե հայերը ոնց են «հայացրել» հուշարձանները: Այդ բոլոր նկարահանումները մեզ բավական նյութ են տալիս հասկանալու համար, թե ինչպիսի իրավիճակ է, ինչ փոփոխություններ, նախաձեռնություն են անում:

Նաև համագործակցում ենք ամերիկյան կազմակերպության հետ, մեր գործընկերներն են, փորձում են փոփոխությունները տեսնել տիեզերական լուսանկարների միջոցով»,- ասաց Հ.Պետրոսյանը:

Նա նշեց, որ հարթակը բաց է, նյութերն օգտագործելը, դրանց հիման դրա հոդվածները գրել խրախուսում են:

«Մենք նպատակ չունենք դիմել կոնկրետ որևէ միջազգային կառույցի: Գոյություն չունի միջազգային գիտական որևէ կազմակերպություն, որին մենք դիմում ենք: Կան բազմաթիվ կազմակերպություններ, որոնք այցելում են մեր կայք, մեզ հետ նամակագրության մեջ են, փորձում ենք բազա ստեղծել, որից կարող են օգտվել բոլորը»,- նշեց ծրագրի գիտական ղեկավարը:

Համլետ Պետրոսյանն ասաց, որ Արցախի մշակույթի նախարարության կողմից ժամանակին գրանցվել էր 4000-ից ավելի հուշարձան, այժմ մոտավորապես 1800-1900 հուշարձան գտվում է  օկուպացիայի մեջ:

Խոսելով օկուպացված տարածքներում գտնվող հուշարձանների ներկայիս վիճակի մասին, նա նշեց, որ բոլորը գիտեն այն հուշարձանները, որոնք հրետակոծվել են պատերազմի ժամանակ, իրենք հետևում են այն հուշարձաններին, որոնց մասին պաշտոնական հաղորդագրություններ տարածված չեն:

«Առայժմ Ադրբեջանը, չհաշված այն հուշարձանները, որտեղ ինչ որ փոփոխություններ արդեն արել են՝ Շուշիի հյուսիսային գերեզմանոցը, Վանքասարի եկեղեցու տարածքը, կարծեք թե նախապատրաստական փուլում է՝ այցելում են, փաստագրում, հայտարարում՝ այսպես է, այնպես է:

Կարծում եմ՝ իրենք մտածում են, թե կոնկրետ ամեն մի դեպքում ինչպես վարվել, ինչպես կընդունի միջազգային հանրությունը, ինչ չափով է իրենց կեղծ քաղաքականությունը հիմնավոր և այլն:

Ինչքան մենք զգոն լինենք, ինչքան շատ բացահայտենք, կարծում եմ, այնքան ավելի կկանխենք նրանց կամայական գործողությունները»,- ասաց Համլետ Պետրոսյանը:

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:40
Հրապարակվել է բռնցքամարտի Հայաստանի առաջնության վիճակահանության արդյունքները
Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիան հրապարակել է բռնցքամարտի Հայաստանի առաջնության վիճակահանության արդյունքները։ «Կայացել է բռնցքամարտի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:31
Արարատի մարզի դատախազությունը բողոքարկել է Արտավազդ Մարգարյանի կալանավորումը մերժելու մասին դատարանի որոշումը․ Բաբայան
Փաստաբան Արսեն Բաբայանը գրում է. «Արարատի մարզի դատախազությունը երկար մտածելուց հետո որոշեց, որ չպետք է համակերպվի ՀՅԴ Արտաշատի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:20
«5165 շարժումը» դիմել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ պետություններին
«5165 շարժումը» դիմել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ պետություններին՝ մեղմելու հումանիտար աղետը՝ դեպի շրջափակված Արցախ օդային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
Մաքֆոլ․ Բայդենի վարչակազմի համար դժվար կլինի ստանալ Կոնգրեսի հավանությունը
ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը դժվարություններ կունենա Կոնգրեսի հետ բանակցել Ուկրաինային ռազմական և տնտեսական օգնության նոր փաթեթների շուրջ, եթե...
Աղբյուր` Panorama.am
19:58
Արցախի ԱԳ նախարարը հանդիպել է ՀՀ հասարակական-քաղաքական հատվածի ներկայացուցիչների հետ
Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Ղազարյանը հունվարի 28-ին ընդունել է  Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության «Ի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
Մնացական Մարտիրոսյանը նշանակվելն է Երևանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի նախագահ
Մնացական Մարտիրոսյանը նշանակվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի նախագահ՝ երեք տարի ժամկետով։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:36
Արամ Գասպարյանի գործով դատական ակտը կհրապարակվի այսօր
 ԶՊՄԿ անվտանգության դեպարտամենտի նախկին ղեկավար Արամ Գասպարյանի գործով դատական նիստն ավարտվել է։ Միջնորդության քննությունը դատավորը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
Այն, ինչի միջով անցնում է շրջափակված արցախցին, ոչ այլ ինչ է, քան հայի գենը փրկելու անձնազոհ տառապանք․Սենոր Հասրաթյան
Գնդապետ, Արցախի զինված ուժերի տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժնի նախկին պետ Սենոր Հասրաթյանը  գրում է....
Աղբյուր` Panorama.am
19:08
ԱԽ քարտուղարը Ջոֆրի ֆան Լեուվենի հետ զրույցում անդրադարձել է Լաչինի միջանցքի խնդրին
Հունվարի 30-ին ԱԽ քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Նիդերլանդների վարչապետի Արտաքին քաղաքականության և պաշտպանության հարցերով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:58
Tata Steel Masters․ Գիրին՝ մրցաշարի հաղթող, Արոնյանը 7-րդն է
Նիդեռլանդների Վեյկ ան Զեե քաղաքում ավարտվել է Tata Steel Masters մրցաշարը։Արմսպորտի փոխանցմամբ՝ մրցաշարի հաղթող է դարձել Նիդեռլանդները...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Հայաստանից մարդկանց հոսքը դեպի Արցախ պետք է քառապատկվի․ Ղազինյան
ԱԺ նախկին պատգամավոր Արթուր Ղազինյանը գրում է. «Բերձորի միջանցքի ապաշրջափակումից հետո գնալու եմ Արցախ, մի քանի օր վայելելու եմ հին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Փաշինյանը հանդիպել է Տիգրան Արզաքանցյանի, Լ․ Շիրինյանի, Տ․ Խզմալյանի և այլոց հետ
Նիկոլ Փաշինյանը կառավարությունում հանդիպել է արտախորհրդարանական քաղաքական ուժերի հետ համագործակցության խորհրդակցական ժողովի մասնակից...
Աղբյուր` Panorama.am
18:24
Հայաստանում կկայանա տնտեսական խոշոր համաժողով
«Ամունդի-ԱԿԲԱ Ասեթ Մենեջմենթը» հունվարի 31-ին Հայաստանում կազմակերպում է «Ամունդի-Ակբա տնտեսական համաժողով 2023» ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Թուրքական ամսագիրը հրապարակել է «ընտրություններում պարտված» Էրդողանի ծաղրանկարը
Թուրքական «LeMan» երգիծական հանդեսը Twitter-ում հրապարակել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի ծաղրանկարը։ Ermenihaber-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Կարճաժամկետ զեղչատոկոսային պարտատոմսերի տեղաբաշխման աճուրդ
ֆինանսների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ  հունվարի 30-ին տեղաբաշխվել են 2023 թվականի մայիսի 1-ին մարվող պետական կարճաժամկետ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
Toyota-ն երրորդ տարին անընդմեջ շարունակում է մնալ ավտոմեքենաների վաճառքի համաշխարհային առաջատարը
Toyota Corporation-ը հայտնել է 2022 թվականի վաճառքի արդյունքների մասին։ Ավտոարտադրողի տվյալներով՝ տարվա ընթացքում առաքել է ավելի քան 10,48 մլն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Պահանջ է ներկայացվել դատարանին Հովիկ Աբովյանից բռնագանձել ապօրինի ծագում ունեցող գույք
Հակակոռուպցիոն դատարանը 2023 թվականի հունվարի 24-ին վարույթ է ընդունել ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման վերաբերյալ հերթական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Բերքաձորը՝ շրջափակման 50-րդ օրը
Ադրբեջանի կողմից Արցախը Հայաստանին կապող միակ ճանապարհի փակման հետևանքով առաջացած խնդիրները Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Բերքաձոր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:37
Ավստրիայի կանցլերն օգնություն է առաջարկում Վրաստանին ԵՄ-ի թեկնածուի կարգավիճակ ստանալու հարցում
Ավստրիայի դաշնային կանցլեր Կարլ Նեհամմերը վրացական կողմին առաջարկել է աջակցել այն առաջարկությունների իրագործման հարցում, որոնք հանրապետությանը...
Աղբյուր` Panorama.am
17:26
Ադրբեջանը բացահայտ պարծենում է, թե ինչպես իրեն հնարավոր չէ կանգնեցնել. Սալոնիտիսը՝ ՄԱԿ-ի դատարանում
Ադրբեջանի կողմից Լաչինի միջանցքն արդեն 50-րդ օրն է արգելափակված է, իրավիճակը մնում է վտանգավոր։ ՄԱԿ-ի արդարադատության միջազգային դատարանում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
Լոռու մարզը նոր դատախազ ունի
Գլխավոր դատախազի հունվարի 30-ին երեք հրաման է ստորագրել: Գլխավոր դատախազության հանրային կապերի բաժնի փոխանցմամբ, առաջին հրամանով՝ Լոռու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:14
«Traction» ծրագիրը կներկայացնի 8 ընկերություն՝ դեմո օրվա ընթացքում
Եվրոպական միությունը և Վիվա-ՄՏՍ-ը միավորել են ուժերը «Քաթըլիսթ» հիմնադրամի հետ՝ Հայաստանի ստարտափ ակադեմիայի «Traction» ծրագրի երրորդ շրջափուլի իրագործման նպատակով
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
ԵՄ-ն չգիտի, թե ով է կանգնած Իրանի Սպահան քաղաքի վրա հարձակման հետևում. Պիտեր Ստանոն
ԵՄ-ն չգիտի, թե ով է կանգնած Իրանի Սպահան քաղաքի վրա հարձակման հետևում և հանդես է գալիս լարվածության լիցքաթափման օգտին: «ՌԻԱ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:40
Իրանում երկրաշարժից տուժածների թիվը հասել է 1167-ի
Շաբաթ երեկոյան Իրանի հյուսիս-արևմուտքում Արևմտյան Ատրպատական նահանգում տեղի ունեցած երկրաշարժից տուժածների թիվը հասել է 1167-ի: Ըստ «ՌԻԱ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
Դատարանին Արամ Գասպարյանի խափանման միջոց կալանքը գրավով փոխարինելու միջնորդություն է ներկայացվել
Արամ Գասպարյանի (Չիկոյի) գործով դատական նիստն այսօր մեկնարկեց հինգ րոպե ընդմիջմամբ։ Պաշտպաններից մեկը չէր կարողանում մեքենան կայանելու վայր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:22
Հայաստանը խնդրում է ՄԱԿ-ի դատարանին Ադրբեջանի դեմ միջանկյալ մի քանի միջոց կիրառել
Հայաստանը ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանին խնդրում է պարտադրել Ադրբեջանին հետևյալ միջանկյալ միջոցները, նախքան այս գործը, ըստ էության,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:09
«Ալ Ջազիրա». Հետաքննության նախնական տվյալներով՝ Իսրայելը մասնակցություն ուն իրանական գործարանի վրա հարձակմանը
Հետաքննության նախնական տվյալները վկայում են այն մասին, որ Իսրայելը մասնակցություն ունի իրանական Սպահանում գտնվող ռազմական գործարանի վրա անօդաչու...
Աղբյուր` Panorama.am
15:32
Լաչինի միջանցքը փակած ադրբեջանցի ցուցարարները «գորշ գայլերի» ձեռքի շարժումն են անում. Լորենս Մարտինը՝ ՄԱԿ-ի դատարանում
«Եկել ենք խնդրելու՝ հրատապ միջամտեք վերջ դրվի շարունակվող մարդասիրական աղետին»,- ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:25
ՌԴ ԱԳՆ. Առաջնահերթություններից մեկը հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորումն է
«Ռուսաստանը, որն ուղղակիորեն սահմանակից է Հարավային Կովկասին, շահագրգռված է այս տարածաշրջանի կայունությամբ և բարգավաճմամբ, առևտրալոգիստիկ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Երևանը ձյունից հետո
12:07 30/01/2023

Երևանը ձյունից հետո

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}