Քաղաքական 14:35 22/07/2021 Հայաստան

Թուրք-ադրբեջանական երկակի ստանդարտները կամ այն ինչ չի կարելի արցախահայությանը, թույլատրելի է Կիպրոսի թուրքերին

Արաբագետ Արմեն Պետրոսյանը գրում է․ «Թուրքական ներխուժման 47-րդ տարվա կապակցությամբ Հյուսիսային Կիպրոսի ինքնահռչակ թուրքական հանրապետություն (ՀԿԹՀ) այցի ընթացքում Թուրքիայի նախագահ Ռ.Թ. Էրդողանի մի շարք հայտարարություններ միջազգային հանրության բուռն արձագանքին են արժանացել։ Էրդողանի հասցեին տարբեր մակարդակում քննադատություններ են հնչեցրել Կիպրոսը, Հունաստանը, ԵՄ-ն, ԱՄՆ-ն, Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան, Ռուսաստանը, Իսրայելը և այլն։

Որքան էլ պարադոքսալ կարող է թվալ, բայց Թուրքիայի դեմ նման դեմարշը որոշ իրողություններով զուգահեռներ ունի արցախյան հիմնախնդրի հետ։

Մասնավորապես՝

1. Արցախյան հակամարտության շրջանակներում զգալիորեն հաջողելուց հետո Անկարան փորձում է փոխել կիպրոսյան հիմնախնդրի հետ կապված միջազգային ստատուս-քվոն՝ նպատակային քաղաքականություն վարելով հիմնախնդրի կարգավորման սկզբունքի փոփոխության ուղղությամբ՝ «երկու համայնքների հավասար իրավունքներով դաշնությունից» դեպի «երկու պետություն երկու ժողովրդի համար» բանաձևը։

Միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքների տեսանկյունից պետությունների տարածքային ամբողջականության սկզբունքը ստորադավում է ազգերի ազատ ինքնորոշման սկզբունքի նկատմամբ՝ ի տարբերություն արցախյան հիմնախնդրում Թուրքիայի ունեցած դիրքորոշման։

2. Կիպրոսյան հիմնախնդրի հետ կապված Թուրքիայի քաղաքականության սկզբունքային փոփոխությունն արձանագրվում է արցախյան 44-օրյա պատերազմում ադրբեջանա-թուրքական տանդեմի հաղթանակից հետո, երբ և՛ Բաքուն, և՛ Անկարան՝ և միայն նրանք հայտարարում են, թե արցախյան հակամարտությունը հանգուցալուծվել է

Այսինքն՝ այն ինչ անթույլատրելի էր արցախահայության համար, կարելի է Հյուսիսային Կիպրոսի թուրք բնակչությանը։ Եթե Արցախում Ադրբեջանն ու Թուրքիան պետությունների տարածքային ամբողջականության սկզբունքի շեշտադրմամբ պայքարում էին հայկական «օկուպացիայի» դեմ, ապա Կիպրոսում արդեն ազգերի ազատ ինքնորոշման սկզբունքի կիրառմամբ Անկարան փորձում է լեգիտիմացնել կղզու հյուսիսիային հատվածի սեփական օկուպացիան։

3. Այս գործընթացում Թուրքիան փորձում է ապահովել առավելագույն միջազգային աջակցություն, որն էլ ստանում է բացառապես Ադրբեջանի կողմից՝ Արցախում Բաքվին ցուցաբերած վճռորոշ օժանդակության դիմաց։ Պատմության ընթացքում առաջին անգամ Կիպրոսի թուրքական հատվածում տեղի ունեցած միջոցառումներին մասնակցել է նաև Ադրբեջանից ժամանած խորհրդարանական պատվիրակություն։

Իսկ Էրդողանն իր բազմաթիվ խնդրահարույց հայտարարություններից մեկում շեշտել է, որ Ի. Ալիևի հետ ակտիվորեն քննարկվում է Ադրբեջանի կողմից Կիպրոսի ինքնահռչակ թուրքական հանրապետության ճանաչման հնարավորությունը։ Սահմանվել է նաև թյուրքական նոր մերձեցման կարգախոսը՝ «Մեկ ժողովուրդ, երեք պետություն» բավականաչափ հնչեղ ձևակերպմամբ։

4. Թուրքիայի արտոնմամբ՝ ՀԿԹՀ ղեկավարության կողմից խախտվել է ՄԱԿ ԱԽ-ի 1984թ. 550 բանաձևը՝ ժամանակի կիպրական ամենահայտնի զբոսավայրերից մեկի՝ Վարոշայի շրջանի չեզոք կարգավիճակի փոփոխության շարունակական քաղաքականության իրականացմամբ։

Վերոնշյալը նաև դիվանագիտության դաշտում գործունեության լայն դաշտ է բացում Հայաստանի համար առնվազն հետևյալ ուղղություններում՝

1. Թուրք-ադրբեջանական երկակի ստանդարտների շեշտադրմամբ՝ առավել ակտիվացնել արցախյան հիմնախնդրի չկարգավորված լինելու և արցախահայության ազատ ինքնորոշման իրավունքի պաշտպանության կարևորությունը՝ նման կերպ նաև որոշակի խնդիրներ առաջացնելով Անկարա-Բաքու հարաբերություններում։

2. Օգտվելով Թուրքիայի դեմ ձևավորված միջազգային լայն համախոհության իրողությունից՝ պարբերաբար ընդգծել Թուրքիայի ապակառուցողական և գործող միջազգային իրավակարգին մշտապես սպառնացող քաղաքականության շարունակակնության մասին, որը հետևանք է այդ երկրում իշխող վարչակարգի անպապատժելիության և նրա քայլերը զսպելու հարցում անհետևողական քաղաքականության բացակայության»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:59
Այս տարիների ընթացքում մեր երկու կառույցների միջև ձևավորվել է սերտ և արդյունավետ համագործակցություն․ ՀՀ ԱԳՆ-ն՝ Արցախի ԱԳՆ-ին
ՀՀ ԱԳՆ-ն հաղորդագրություն է տարածել,որում ասվում է․ «Ջերմորեն շնորհավորում ենք Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարության մեր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:50
Մանվել Փարամազյանի կալանավորման դեմ բողոքը «պատահաբար» մակագրվել է «հարմար» դատավորի
Վերաքննիչ դատարանի համակարգչի «առգրավումը» տվեց  սպասելի արդյունքը։ Այս մասին ֆեյսբուքյան էջում գրել է փաստաբան Լուսինե...
Աղբյուր` Panorama.am
20:40
ՀՀ ԱԳՆ-ն պատասխանում է Ալիևին ու նրա հավակնություններին
Ադրբեջանի նախագահն իր հարցազրույցում հանդես է եկել մի շարք մեկնաբանություններով, որոնցից կանդրադառնանք մի քանիսին, որոնք ակնառու ցույց են տալիս...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Արևայրուքը պետք է լինի ժամը 11:00-12:00-ի միջակայքում15-20 րոպե տևողությամբ. Խորհուրդներ՝ ծնողներին
«Մուրացան» համալսարանական հիվանդանոցային համալիրից երեխաների հետ ծովափին հանգստացող ծնողներին հիշեցնում են՝ արևայրուքը պետք է լինի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
Ադրբեջանական կրակոցները հանցավոր բնույթի են․ ՀՀ ՄԻՊ
Այսօր՝ 2021 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմը ահազանգեր է ստացել, որ ադրբեջանական զինված ուժերը կրակոցներ են...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Գայանե Գաբրիելյանը նշանակվել է շրջակա միջավայրի նախարարի տեղակալ
Վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը որոշում է ստորագրել Գայանե Գաբրիելյանին շրջակա միջավայրի նախարարի տեղակալ նշանակելու մասին։»...
Աղբյուր` Panorama.am
20:13
Եվս երկու ամիս և Նիկոլը կկատարի իր համար ամենաթանկ անձանց Աննայի և Ալիևի ցանկությունները․ Մ․ Հակոբյան
Այն ինչ ՀՀ-ի վարչապետի պաշտոնակատարն է անում, չի ենթարկվում քաղաքականության ոչ մի կանոնի: Այս մասին ֆեյսբուքի իր էջում գրել է Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
Սև լճի հարակից տարածքում Ադրբեջանը մեկ հարկանի քարե շինություն է կառուցել․ Իրինա Յոլյան
Ադրբեջանցիները շարունակում են ակտիվ շինարարական աշխատանքներ իրականացնել ՀՀ տարածքում՝ չսպասելով անգամ սահմանազատման և սահմանագծման...
Աղբյուր` Panorama.am
20:05
Ինչո՞վ ենք մենք մեղավոր․ Ավետիք Իշխանյան
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը գրում է․ «Կարդացի Գեղարքունիքում տեղի ունեցած ադրբեջանա-հայկական նոր, ավելի ճիշտ՝ հերթական միջադեպի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:04
ՊԵԿ․ 1000 խոշոր հարկ վճարողների կողմից վճարված գումարները կազմել է ավելի քան 584 մլրդ 440 մլն դրամ
Պետական եկամուտների կոմիտեի կայքում հրապարակվել է 2021թ. հունվար-հունիս ամիսներին 1000 խոշոր հարկ վճարողների կողմից պետական բյուջե վճարված...
Աղբյուր` Panorama.am
19:55
Դատարան է ուղարկվել կրկնակի քվեարկության փորձի վերաբերյալ ևս մեկ քրեական գործ
Լոռու մարզային քննչական վարչության վարույթում քննվող քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ ՀՀ քրեական օ­րենսգրքի 34-153-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Պերուում հայտարարել են "SPUTNIK V" - ի արտադրության նկատմամբ հետաքրքրության մասին
Պերուի նոր նախագահի թիմը հետաքրքրված է երկրում «Sputnik V» կորոնավիրուսի դեմ ռուսական պատվաստանյութերի արտադրությամբ, դա ցույց է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
Հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքը և հոգևոր արժեքները մշտապես առանցքային են եղել երկրի բնականոն իրավական ու սահմանադրական զարգացման համար․ ՍԴ նախագահ
2021 թվականի հուլիսի 23-ին Սահմանադրական դատարանի նախագահ Արման Դիլանյանը մասնակցել է Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի «Վաչե և Թամար Մանուկյան»...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Հնդկաստանում փրկել են ավելի քան մեկ տարի վրանում թաքնված ընտանիքի
Հնդկաստանի Անդրա Պրադեշ նահանգի ոստիկանությունը փրկել է մի ընտանիքի, որը գրեթե 15 ամիս փակված է եղել վրանի մեջ ՝ վախենալով կորոնավիրուսով...
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
Սև և Ազովի ծովերի հանգստավայրերում ջուրը տաքացել է մինչև 28 աստիճան
Ռուսաստանի հիդրոօդերևութաբանության կենտրոնի գիտական ղեկավար Ռոման Վիլֆանդն ասել է, որ Սոչիում, Անապայում և Գելենջիկում ծովի ջերմաստիճանը հասել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
Հայաստանում երբեք նման «բեսպրեդել», իրավական խայտառակ իրավիճակ չի եղել․ Իշխան Սաղաթելյան
Այսօր մեր խմբակցության 2 պատգամավոր առևանգված են  իշխանության կողմից: Այս մասին Սյունիքի կալանավորված համայնքապետներին ազատ արձակելու...
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Պուտինը հրամանագիր է ստորագրել հուլիսի 25-ին Սանկտ Պետերբուրգում գլխավոր ծովային շքերթն անցկացնելու մասին
Նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հրամանագիր է ստորագրել 2021 թվականի հուլիսի 25-ին Սանկտ Պետերբուրգում Գլխավոր ռազմածովային շքերթ և հրետանային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:06
Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում տեղի է ունեցել «Եկեղեցին և սահմանադրական մշակույթը» գրքերի շնորհանդես
Հուլիսի 23-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի «Վաչե և Թամար Մանուկյան» Մատենադարանում, բարձր նախագահությամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:58
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն ամփոփեց #cashbackմարաթոն ակցիայի արդյունքները
2021թ.-ի ապրիլի 5-ին  մեկնարկել էր #cashbackմարաթոն՝ ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի և Mastercard միջազգային վճարահաշվարկային համակարգի թվով 8-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
Թատրոնի ներկայացուցիչները հայտնել են կոլեկտիվին հուզող հարցերը թատրոնների միավորման կապակցությամբ
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի պաշտոնակատար Վահրամ Դումանյանն այսօր ընդունել է Երևանի պետական կամերային երաժշտական թատրոնի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Կութի ուղղությամբ ինտենսիվ կրակոցները շարունակվում են. շտապօգնության մեքենան բարձրացել է դիրքեր. գյուղապետ
Ադրբեջանցիներն ինտենսիվ կրակ են բացել Գեղարքունիքի մարզի Կութ գյուղի հայկական դիրքերի ուղղությամբ։ Այս մասին NEWS.am-ին հայտնել է Գեղամասարի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Սյունիքն առաջինը «ոչ» ասաց պարտադրանքի տակ գտնվող պարտվող իշխանությանը, դրա համար էլ հետապնդվում են․Օհանյան
Մեր  գործընկերները, որոնք դաշինքի և խմբակցության անդամ են, այսօր քաղբանտարկյալի կարգավիճակում են և օր առաջ այսօրվա իշխանությունները պետք է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
ՀՀ օլիմպիականների մեկնարկային ժամանակացույցը
Տոկիոյի օլիմպիական խաղերի մրցասպարեզներում մեր մարզիկներից առաջինը թեժ պայքարի կբռնվի սպորտային մարմնամարզիկ Արթուր Դավթյանը: Ինչպես տեղեկացնում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Ադրբեջանի ԶՈՒ-ն կրակ է բացել հայ-ադրբեջանական սահմանի Գեղարքունիքի հատվածում․ կան վիրավորներ․ ՊՆ
Հուլիսի 23-ին, ժամը 17։00-ի սահմաններում, Ադրբեջանի զինված ուժերը կրակ են բացել հայ-ադրբեջանական սահմանի Գեղարքունիքի հատվածում տեղակայված...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Մենք հուսով ենք, որ ոչ ոք չի մտածի ստուգել ՀԱՊԿ –ի ուժը. Լավրով
Ռուսաստանը շահագրգռված է, որ Աֆղանստանում խաղաղություն լինի և հասնելու է դրան։ Այս մասին հայտնել է Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը: Նրա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Ընտրության արդյունքները «քարտ բլանշ» տվեցին Ալիևին՝ իրականացնելու իր ծրագրերը. Սարգիս Ավետիսյան
«Երասխի դեպքերն անդրադրաձն էին  մեր ընտրությունների, Ալիևը սպասում էր ընտրությունների արդյունքին»,- ասուլիսում ասաց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
Ազատություն Սյունյանց պաշտպաններին. Ստորագրահավաք Երևանում
Երևանի Հյուսիսային պողոտայում սկսվել է ստորագրահավաք՝ Սյունիքի կալանավորված համայնքնապետերին ազատելու պահանջով: Հիշեցնենք, որ Քաջարանում,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
Երիտասարդը՝ պատերազմում զոհված թոռան գերեզմանատան ծախսերը հոգալու պատրվակով խնդրել է որպես օգնություն գումար ուղարկել
ՀՀ քննչական կոմիտեի Արարատի մարզային քննչական վարչությունում իրականացված մեծածավալ քննչական և դատավարական այլ գործողությունների արդյունքում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Զելենսկին փոխել է Ուկրաինայի արտաքին հետախուզական ծառայության ղեկավարին
Ուկրաինայի նախագահ Զելենսկին աշխատանքից հեռացրել է Արտաքին հետախուզության ծառայության ղեկավար Վալերի Կոնդրատյուկին և նրա փոխարեն նշանակել...
Աղբյուր` Panorama.am
17:22
Ավարտվել է ընտրողներին կաշառք տալու և կաշառք ստանալու փաստով քննված ևս մեկ քրեական գործի նախաքննություն
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում քննված քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված բավարար ապացույցների համակցությամբ հիմնավորվել է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են
22:28 12/06/2021

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}