Քաղաքական 14:40 04/08/2021 Հայաստան

Արմեն Գևորգյան. Հայաստանը՝ էլեկտորալ ծուղակում

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբը» տարածել է  ԱԺ պատգամավոր,  նախկին փոխվարչապետ Արմեն Գևորգյանի հոդվածը, որը հրապարակում ենք ամբողջությամբ.

«Նոր գումարման Ազգային Ժողովի աշխատանքների երկրորդ օրը  հակասական տպավորություններ է ձևավորել։ Ուզում եմ կիսվել որոշ դիտարկումներով։

Առաջին. Մեծամասնության պատգամավորներն իրե´նք իսկ նվազեցնում են խորհրդարանի դերն ու նշանակությունը։ Գլոբալ առումով՝ նրանք փորձում են ԱԺ-ը ներկայացնել որպես միայն օրենքներ ընդունող մարմին, իսկ իրենց՝ խիստ սահմանափակ իրավասություններով անձինք։ Իրականում բացակայում է այն գիտակցումն ու ըմբռնումը, որ Ազգային ժողովը պետական իշխանության միակ մարմինն է, որն ունի ժողովրդի անմիջական մանդատ։ Իշխանության մյուս բոլոր մարմինները խորհրդարանին ածանցյալ են։ Դա տեղի է ունենում այն պատճառով, որ խորհրդարանական մեծամասնության մանդատների հիմնական աղբյուրը գտնվում է գործադիր իշխանությունում։ Վերջին երեք տարիներին տեղի է ունեցել պետական-քաղաքական սուր դեֆորմացիա՝ Ազգային Ժողովը աստիճանաբար վերածվել է կառավարության կցորդի։ Նախկինում նույնպես եղել է այս խնդիրը, բայց նման սրությամբ՝ երբեք։ Այստեղ մեծ նշանակություն ունի ԱԺ-ի չթաքցվող պատրաստակամությունը՝ դառնալ և լինել կցորդ։ Թվում է, թե սա արվում է կառավարությանն ավելի ազատություն ապահովելու համար, սակայն միջազգային փորձը վկայում է, որ լինում է լրիվ հակառակը՝ կառավարության գործունեության արդյունավետությունը կտրուկ ընկնում է։ Իսկ այսօրվա Հայաստանի պայմաններում և երբևէ արդյունավետությամբ աչքի չընկած կառավարիչների օրոք, սա կարող է երկրում վիճակը է´լ ավելի բարդացնել։ Անհրաժեշտ է շտկել այս իրավիճակը։


Երկրորդ․ Օգոստոսի 3-ի բանավեճը և ելույթների ոճը հիշեցրին 2017թ-ի հետընտրական իրավիճակը։ 2016թ. իրադարձություններից հետո (ապրիլյան պատերազմ և ոստիկանական գնդի գրավում) ապրիլյան խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները գործող իշխանություններին ներշնչեցին հույս, թե երկրում իշխանության հարցը լուծված է, և մոտ ապագայում կարելի է չմտածել դրա նոր և ողջամիտ ձևաչափերի մասին: Սակայն դրան շատ արագ հետևեցին 2018 թվականի իրադարձությունները։ Հիմա նույնպես լսում ես մեծամասնության պատգամավորներին, և տպավորություն է, որ նրանք այդպես էլ չեն գիտակցել 2020 թվականի իրադարձությունների ողջ ողբերգականությունը, նրանցից շատերը չեն հասկանում, որ իրենց օգտին տրված ձայներից շատերը ձայներ են ընդդեմ, բայց ոչ՝ հօգուտ: Այդ քվեների մեջ դրական կամ ռացիոնալ ոչինչ չկար: Մեծամասնությանը թվում է, թե իրենց ներել են նախապատերազմյան ձախողումները, հազարավորների մահը, հազարավորների հաշմանդամությունը, տասնյակ հազարավորների տնազրկումը, մեր բոլորի հայրենազրկումը։ Մեծամասնությունն ուզում է արդեն ապրել մի իրավիճամում, երբ կարելի է խոսել «անցած փուլի» մասին։ Բայց սա այնպիսի ծավալի պատմական ողբերգություն էր, որը երբեք չի թողնի, որ իշխանություններն ապրեն խաղաղության և համերաշխության մեջ, առաջին հերթին՝ իրենք իրենց հետ։ Հնարավոր չէ երկրի և ժողովրդի կյանքն արհեստականորեն բաժանել փուլերի։ Դա երբեք ու երբեք չի լինում կարգադրություններով, քաղխորհրդի նիստերով, ղեկավարների ցանկությամբ։ Դա բնական պրոցես է, որը ենթադրում է բաց և ցավոտ ներհասարակական խոսակցություն, բոլորին՝ հետևություններ անելու կամք և պատրաստակամություն, մոտեցումները վերանայելու հասունություն։ Սա վերաբերում է բոլորին, բայց շատ ավելի շատ՝ նրանց, որոնց ձեռքում կառավարման լծակներն են։  Իշխանությունը ներկայացնող որոշ պատգամավորների ելույթներն այդքան վտանգավոր չէին լինի, եթե չձևավորվեր ճնշող տպավորություն, որ դա քաղաքական որոշում էր։ Վտանգը հենց սրա մեջ է։


Երրորդ. նկատվում է հետևյալ միտումը. իշխանության ներկայացուցիչները փակվում են իրենց մեջ, սահմանազատում են իրենց արտաքին աշխարհից՝ ստեղծելով կենսագործունեության «անվտանգ միջավայր»։ Սա չափազանց խաբուսիկ է և սովորաբար բերում է լուրջ անոմալիաների։

Կառուցողականության և երկխոսության վերաբերյալ իշխանության կոչերը չափազանց արհեստական են, և  դա հնարավոր չէ թաքցնել։  Դա արվում է մի տեսակ մեծահոգության երանգով։ Բայց հենց իրենք, նման կոչերի հեղինակները, շատ լավ հասկանում են, որ անկեղծ չեն, և դա արվում է հանրային շղարշի հանմար։
Նրանց ամեն նման կոչի տակ նկատվում է ցանկությունը՝ շեշտելու, թե ով է «տան տերը», ով է «իրավիճակի տերը», և ում ձեռքին է «պողպատյա» մանդատը։ Բայց իրականությունն այն է, որ ընտրությունների արդյունքում իշխանությունը ստացել է ընտրողների թվի ընդամենը 26.5 տոկոսի քվեն։
Իհարկե, կարմիր գծեր չի կարելի անցնել։ Բայց ո՞վ է որոշում, թե որտեղ են դրանք։ Երբ ԱԺ առաջին իսկ նիտում երկու պատգամավոր անազատության մեջ են, դա արդեն կարմիր գիծ է։ Եվ քանի դեռ դա այդպես է, ԱԺ-ն չի կարող լինել կառուցողական։

Չորրորդ. Այս օրերին լսվել են բազմաթիվ գնահատականներ և խորհուրդներ, թե ինչպես պետք է իրեն պահի ընդդիմությունը։ Սա ես համարում եմ նորմալ և օգտակար։ Մյուս կողմից՝ ակնհայտ է, որ նոր ընդդիմությանն անհրաժեշտ է որոշակի ժամանակ՝ աշխատանքի լավագույն ձևաչափերը գտնելու համար։
Կա նոր իրականություն. ԱԺ-ում հայտնվել են նոր քաղաքական միավորներ, նոր մարդիկ։ Հետևաբար՝ լինելու է նոր գործելաոճ, նոր մոտեցումներ, նոր քայլեր։ Բայց մեկ օրում գտնել օպտիմալը՝ հնարավոր չէ։

Հինգերորդ. Վերջապես մենք պետք է անենք հետևություններ և դասեր քաղենք մեր պետության վերջին 3-4 տարվա պատմությունից։ Քաղաքական գործիչները չեն տիրապետում և չեն կարողանում համարժեք գնահատել հանրային տրամադրություննեը։ Չկան օբյեկտիվ հնարավորություններ՝ բացահայտելու ու հասկանալու հասարակության լատենտ պրոցեսները և առաջարկելու համարժեք օրակարգ։ Սա չափազանց վտանգավոր իրողություն է, վտանգավոր` թե´ ընդդիմության, թե´ իշխանության համար, և վերջնահաշվարկում՝ ողջ պետության համար։

Իշխող ուժի ղեկավարն ունի մի հետաքրքիր հատկություն. նա շատ լավ է ընկալում իր ընտրազանգվածի սպասումները և ակնկալիքները, կարողանում է մոբիլիզացնել իր էլեկտորատը։ Եվ խնդիրն այն չէ, որ էլեկտորատը ժամանակի ընթացքում, իհարկե, նվազում է։ Խնդիրն այն է, որ այդ էլեկտորատից դուրս գտնվող լայն հանրության լատենտ տրամադրությունները և ներսում ընթացքող պրոցեսները էապես տարբերվում են նրա «սեփական էլեկտորալ» տրամադրություններից։ Սա մի ծուղակ է, որում հայտնվելու է իշխանությունը, և որը կարող է բերել կոպիտ սխալների՝ պետության անվտանգության և տնտեսական քաղաքականության օրակարգում։

Տեղի է ունեցել ընտրազանգվածների տարանջատում՝ սոցիալական ապահովության հենքի վրա։ Կա տարանջատում՝ կրթական ցենզի հատկանիշով։ Սրանք փոքր Հայաստանի համար վտանգավոր միտումներ են, բայց՝ անխուսափելի, քանի դեռ երկրի ղեկավարը պարբերաբար իրեն դրսևորում է ընդդիմադիր գործչի կարգավիճակում։

Երկրում առկա է զգալի էլեկտորալ պոտենցիալ՝ 700-800 հազար, որն արդեն երկրորդ անգամ չի մասնակցում ընտրություններին։ Սա շատ մեծ թիվ է և շատ կարևոր գործոն՝ առաջիկա քաղաքական պրոցեսների և պետության հեռանկարի համար։
Ովքե՞ր են նրանք, ինչո՞ւ չեն գնում ընտրությունների։ Սա այլընտրանքի բացակայությա՞ն հետևանքն է, թե՞ անտարբերության։  Ո՞վ և ի՞նչ կարող է առաջարկել այս մարդկանց, որպեսզի նրանք ցուցաբերեն քաղաքական գիտակցություն և անեն իրենց ընտրությունը։

Ամփոփում

Նոր ԱԺ-ի նիստերը, կադրերը, որը տեսնում է մեր հասարակությունը հեռուստացույցով, իրականում մեր մեջ և մեր շուրջ կատարվող պատմական պրոցեսների մի չնչին տոկոսն են և իրականում չեն արտացոլում պրոցեսների խորությունը։
Իսկ արդյո՞ք քաղաքական ուժերը և առաջին հերթին՝ իշխանությունը պատկերացնում են այդ խորությունը։ Սա մի կասկած է, որ ցանկացած գիտակից մարդու հանգիստ չի թողնում։ Պատմական սխալների և պատմական անդառնալիության ռիսկերը ծանր ամպի նման մեր պետության վրա են։ Իսկ արդյո՞ք այս միջավայրը և այս մթնոլորտը մեզ թույլ են տալիս գտնել ճիշտ լուծումներ»։


 


 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:39
Սևանա լիճը հնարավոր է մաքրել «ծաղկած» նյութերից․ գիտնականներն առաջարկում են մատչելի և անվնաս տարբերակ
Օրերս Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիան հաղորդագրություն տարածեց, որ կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Մերկելի դիմանկարով ոսկե դրամներ են հայտնվել Գերմանիայում
Գերմանիայում սկսել են վաճառել կանցլեր Անգելա Մերկելի դիմանկարով մետաղադրամներ: Լուրը հաղորդում է «ՌԻԱ նովոստի»-ն: Նման հուշանվեր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Երիտասարդ չինացին մահացել է 10 րոպեում 1,5 լիտր գազավարված ըմպելիք խմելուց հետո
Պեկինի 22-ամյա բնակիչը մահացել է 10 րոպեում մեկուկես լիտր բարձր գազավորված ըմպելիք խմելուց հետո: «Գազետա ռու»-ն հաղորդում է, որ այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
«Ադրբեջանը՝ հաղթելով պայմանավորված պատերազմում, ջախջախիչ պարտություն է կրում դիվանագիտական ճակատում. Ղազինյան
«Երեկ նստելով բանակցությունների սեղանին ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների միջավայրում Ալիևը խելոք ընդունեց, որ Արցախի հարցը լուծված չէ, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբն անելիք ունի»։
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Պատերազմի զոհերին նվիրված հուշաքարերի բացում՝ զորամասում
ՀՀ հյուսիսարևելյան ուղղությամբ մարտական հերթապահություն իրականացնող զորամասերից մեկում տեղի են ունեցել 2020 թվականի հուլիսյան մարտական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:16
ԱԱԾ. Բացահայտվել է ռազմամթերքի մատակարարման գործընթացում ԶՈւ բարձրաստիճան պաշտոնյայի լիազորությունները չարաշահելու դեպքեր
Բացահայտվել են ՀՀ զինված ուժերի կարիքների համար ռազմամթերքի մատակարարման գործընթացում ՀՀ զինված ուժերի բարձրաստիճան պաշտոնատար անձի կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
«Թալիբան»-ը միջազգային հանրությանը կոչ է անում իրենց ուժի մասին դատելու համար 20 ամիս ժամանակ տալ
Միջազգային հանրությունը Աֆղանստանում իշխանությունը զավթած «Թալիբան» արմատական շարժմանը պետք է տա 20 ամիս ժամանակ: ՏԱՍՍ-ի փոխանցմաբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Պուտինը հայտարարել է երկրի բնության պահպանման կարևորության մասին
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը խոսել է երկրի բազմազան բնությունը՝ որպես  ազգային հարստություն, պահպանելու կարևորության մասին: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Տավուշի բերդի պեղումները կշարունակվեն նաև հաջորդ տարի
Պեղումների արդյունքում հայտնաբերված հնագիտական գտածոները ուսումնասիրությունից և վերականգնումից հետո կհանձնվեն Բերդի երկրագիտական թանգարանին՝ ցուցադրությունը համալրելու նպատակով։
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Սննդաբանները թվարկել են նախաճաշի 4 վտանգավոր մթերքները
Սննդաբանները նշել են նախաճաշի հայտնի մթերքները, որոնք կարող են առաջացնել վաղաժամ ծերացում: Այդ մասին գրում է Rosbalt-ը: Ըստ Eat This-ի՝...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Ջուբգա բնակավայրի վրա հսկայական պտտահողմ է հայտնվել
Տուապսեի շրջանի Ջուբգա բնակավայրի վրա հսկայական պտտահողմ է հայտնվել, որը նկարահանել են ականատեսները: «Գազետա ռու»-ի փոխանցմամբ, այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
25.09.2021. Արցախում կորոնավիրուսի 4 դեպք է գրանցվել
Արցախի Հանրապետությունում սեպտեմբերի 24-ին կատարվել է 45 թեստավորում, որի արդյունքում Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության 4 դեպք է գրանցվել։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
84 մեղադրյալ, 8 դատապարտյալ՝ պատերազմի հետ կապված Արցախից ՀՀ ապօրինի զենք-զինամթերք տեղափոխելու և շրջանառելու վերաբերյալ քրգործերով
2020թ. սեպտեմբերի 27-ից նոյեմբերի 9-ին Ադրբեջանի կողմից Արցախի և Հայաստանի դեմ սանձազերծված ագրեսիվ պատերազմի ռազմագործողություններով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:26
Վրաստանի լեռնային շրջանից ուղղաթիռով են զբոսաշրջիկներին տարհանել սողանքներից ճանապարհի փակվելու պատճառով
Վրաստանում Տուշեթիի բարձր լեռնային շրջանում արգելափակված տեղացի բնակիչներն ու զբոսաշրջիկները տարհանվում են ներքին գործերի նախարարության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:18
Եթե խախտվում է պատգամավորի անձեռնմխելիության ինստիտուտը, ապա ավելի լավ է այն առհասարակ չլինի. Արամ Վարդևանյան
«Խնդիրներից մեկը վերաբերում էր ԱԺ նախագահի ընտրությանը, երբ բացի Ալեն Սիմոնյանից առաջադրված մյուս երկու թեկնածուները հնարավորություն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
ԱՄՆ-ում առաջին անգամ կորոնավիրուսով վարակվել է ընտանի կզաքիսը
ԱՄՆ-ի իշխանությունները հայտարարել են Ֆլորիդայում ընտանի կզաքիսի մոտ COVID-19-ի հայտնաբերման առաջին դեպքի մասին: Ըստ «Գազետա ռու»-ի՝...
Աղբյուր` Panorama.am
17:11
Ցավակցողն է, որ ցավակցվելու է, հատկապես նրանք, որոնք ճանապարհի կեսից որոշեցին իրենց մարմիններն ավելի գնահատել, քան մեր ազգի հոգին. Բագրատ Սրբազան
«Միևնույն ժամանակ ես խնդրում եմ, շատ եմ խնդրում ձեզ, որ թույլ չտաք խեղճության, տկարության զգացումով պատված լինի ձեր կյանքը, և մարդիկ էլ այդպես փորձեն ձեզ սփոփել»։
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
Օդի ջերմաստիճանը կնվազի
Առանձին վայրերում սպասվում է անձրև, քամու ուժգնացում՝ 15-20 մ/վ արագությամբ:
Աղբյուր` Panorama.am
17:03
Քառյակի երկրները նախատեսում են 1,2 միլիարդ COVID-19 պատվաստանյութի դեղաչափ նվիրաբերել
Քառակողմ անվտանգության երկխոսությանը մասնակցող երկրները ցանկանում են նվիրաբերել COVID-19 պատվաստանյութի ավելի քան 1,2 միլիարդ դեղաչափ: Խոսքը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Թուրքից ապագա մուրացողները կամ մի «անձնուրաց»... Լիլիթ Գալստյան
«Չփորձեք և չփորձեք շանտաժի ու բոլշևիզմի լեզվով խոսել «Հայսատան» դաշինքի հետ։ Մենք հիմնավորել ենք և մերժել մաս կազմել Համայնքների խոշորացման հանցավոր, հակաօրինական ընթացքին»։
Աղբյուր` Panorama.am
16:54
Թալիբները հրապարակայնորեն մահապատժի են ենթարկել մարդուն, որն Աֆղանստանում առևանգում էր կատարել
Աֆղանստանի Հերարտ քաղաքում «Թալիբան» շարժումը  հրապարակայնորեն մահապատժի է ենթարկել մարդու առևանգման համար մեղադրվածին:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:48
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները վերահաստատել են իրենց հանձնառությունը. ԱԳՆ
Սեպտեմբերի 23-ին Նյու Յորքում ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 76-րդ նստաշրջանի աշխատանքներին մասնակցող ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը հանդիպում է ունեցել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:38
ԿԲ. Շաբաթական ամփոփ տվյալներ՝ իրականացված գործարքների վերավերյալ
ԿԲ հասարակայնության հետ կապերի ծառայությունը հրապարակել է ամփոփ տվյալներ՝ սեպտեմբերի 22-25-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացված գործարքների...
Աղբյուր` Panorama.am
16:37
Չինաստանը ԱՄՆ-ին սպառնում է առաջին միջուկային հարվածով՝ AUKUS դաշինքի պատճառով
ՄԱԿ-ի տնտեսական և սոցիալական հարցերով նախկին գլխավոր քարտուղարի տեղակալ Շա Ցզուկանգը Չինաստանի իշխանություններին կոչ է արել ավելի ագրեսիվ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:20
Մոտ 80 հազար ֆրանսիացի է հավաքվել բողոքելու սանիտարական անցաթղթերի դեմ
Մոտ 80 հազար ֆրանսիացի պատրաստվում է բողոքի ակցիա անցկացնել սանիտարական անցաթղթերի դեմ: Այդ մասին հայտնում է «Argumenti.ru»-ն:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:09
Օսկարակիր պրոդյուսերը ստորագրեց Կինոյի տան «Բուխարու սրահ»-ի լեգենդար պատին
Լեգենդար պատի վրա հավերժացած են Վիլյամ Սարոյանի, Արամ Խաչատրյանի, Վիմ Վենդերսի, Արմեն Ջիգարխանյանի, Էմիր Կուստուրիցայի և այլոց ստորագրությունները:
Աղբյուր` Panorama.am
15:57
Երկու թալիբ է զոհվել է Ջալալաբադում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով
Առնվազն 2 մարդ է զոհվել և 6-ը՝ վիրավորվել Աֆղանստանի արևելքում՝ Նանգարհար նահանգի  Ջալալաբադ քաղաքում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով:...
Աղբյուր` Panorama.am
15:51
Լևոն Տեր-Պետրոսյանն իր տանն առանձնազրույց է ունեցել Արտակ Բեգլարյանի հետ
Այսօր ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանն իր տանն առանձնազրույց է ունեցել Արցախի հանրապետության պետնախարար Արտակ Բեգլարյանի հետ: ՀԱԿ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:49
Բացվել է պատերազմում զոհված բերքաձորցիների հիշատակին կառուցված խաչքար-հուշարձան
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը սեպտեմբերի 25-ին այցելել է Ասկերանի շրջանի Բերքաձոր համայնք և մասնակցել Արցախյան երրորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:39
Ես տեսնում եմ քննիչ հանձնաժողովի անհրաժեշտություն. ՔՊ-ական պատգամավոր. ArmLur.am
«Որ ամեն ինչ չկրկնվի, պետք է դաս քաղել այդ ամենից»,- ArmLur.am-ի հետ զրույցում նման կարծիք է հայտնել ԱԺ ՔՊ խմբակցության պատգամավոր,...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը
17:28 09/09/2021

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}