Քաղաքական 14:40 04/08/2021 Հայաստան

Արմեն Գևորգյան. Հայաստանը՝ էլեկտորալ ծուղակում

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբը» տարածել է  ԱԺ պատգամավոր,  նախկին փոխվարչապետ Արմեն Գևորգյանի հոդվածը, որը հրապարակում ենք ամբողջությամբ.

«Նոր գումարման Ազգային Ժողովի աշխատանքների երկրորդ օրը  հակասական տպավորություններ է ձևավորել։ Ուզում եմ կիսվել որոշ դիտարկումներով։

Առաջին. Մեծամասնության պատգամավորներն իրե´նք իսկ նվազեցնում են խորհրդարանի դերն ու նշանակությունը։ Գլոբալ առումով՝ նրանք փորձում են ԱԺ-ը ներկայացնել որպես միայն օրենքներ ընդունող մարմին, իսկ իրենց՝ խիստ սահմանափակ իրավասություններով անձինք։ Իրականում բացակայում է այն գիտակցումն ու ըմբռնումը, որ Ազգային ժողովը պետական իշխանության միակ մարմինն է, որն ունի ժողովրդի անմիջական մանդատ։ Իշխանության մյուս բոլոր մարմինները խորհրդարանին ածանցյալ են։ Դա տեղի է ունենում այն պատճառով, որ խորհրդարանական մեծամասնության մանդատների հիմնական աղբյուրը գտնվում է գործադիր իշխանությունում։ Վերջին երեք տարիներին տեղի է ունեցել պետական-քաղաքական սուր դեֆորմացիա՝ Ազգային Ժողովը աստիճանաբար վերածվել է կառավարության կցորդի։ Նախկինում նույնպես եղել է այս խնդիրը, բայց նման սրությամբ՝ երբեք։ Այստեղ մեծ նշանակություն ունի ԱԺ-ի չթաքցվող պատրաստակամությունը՝ դառնալ և լինել կցորդ։ Թվում է, թե սա արվում է կառավարությանն ավելի ազատություն ապահովելու համար, սակայն միջազգային փորձը վկայում է, որ լինում է լրիվ հակառակը՝ կառավարության գործունեության արդյունավետությունը կտրուկ ընկնում է։ Իսկ այսօրվա Հայաստանի պայմաններում և երբևէ արդյունավետությամբ աչքի չընկած կառավարիչների օրոք, սա կարող է երկրում վիճակը է´լ ավելի բարդացնել։ Անհրաժեշտ է շտկել այս իրավիճակը։


Երկրորդ․ Օգոստոսի 3-ի բանավեճը և ելույթների ոճը հիշեցրին 2017թ-ի հետընտրական իրավիճակը։ 2016թ. իրադարձություններից հետո (ապրիլյան պատերազմ և ոստիկանական գնդի գրավում) ապրիլյան խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները գործող իշխանություններին ներշնչեցին հույս, թե երկրում իշխանության հարցը լուծված է, և մոտ ապագայում կարելի է չմտածել դրա նոր և ողջամիտ ձևաչափերի մասին: Սակայն դրան շատ արագ հետևեցին 2018 թվականի իրադարձությունները։ Հիմա նույնպես լսում ես մեծամասնության պատգամավորներին, և տպավորություն է, որ նրանք այդպես էլ չեն գիտակցել 2020 թվականի իրադարձությունների ողջ ողբերգականությունը, նրանցից շատերը չեն հասկանում, որ իրենց օգտին տրված ձայներից շատերը ձայներ են ընդդեմ, բայց ոչ՝ հօգուտ: Այդ քվեների մեջ դրական կամ ռացիոնալ ոչինչ չկար: Մեծամասնությանը թվում է, թե իրենց ներել են նախապատերազմյան ձախողումները, հազարավորների մահը, հազարավորների հաշմանդամությունը, տասնյակ հազարավորների տնազրկումը, մեր բոլորի հայրենազրկումը։ Մեծամասնությունն ուզում է արդեն ապրել մի իրավիճամում, երբ կարելի է խոսել «անցած փուլի» մասին։ Բայց սա այնպիսի ծավալի պատմական ողբերգություն էր, որը երբեք չի թողնի, որ իշխանություններն ապրեն խաղաղության և համերաշխության մեջ, առաջին հերթին՝ իրենք իրենց հետ։ Հնարավոր չէ երկրի և ժողովրդի կյանքն արհեստականորեն բաժանել փուլերի։ Դա երբեք ու երբեք չի լինում կարգադրություններով, քաղխորհրդի նիստերով, ղեկավարների ցանկությամբ։ Դա բնական պրոցես է, որը ենթադրում է բաց և ցավոտ ներհասարակական խոսակցություն, բոլորին՝ հետևություններ անելու կամք և պատրաստակամություն, մոտեցումները վերանայելու հասունություն։ Սա վերաբերում է բոլորին, բայց շատ ավելի շատ՝ նրանց, որոնց ձեռքում կառավարման լծակներն են։  Իշխանությունը ներկայացնող որոշ պատգամավորների ելույթներն այդքան վտանգավոր չէին լինի, եթե չձևավորվեր ճնշող տպավորություն, որ դա քաղաքական որոշում էր։ Վտանգը հենց սրա մեջ է։


Երրորդ. նկատվում է հետևյալ միտումը. իշխանության ներկայացուցիչները փակվում են իրենց մեջ, սահմանազատում են իրենց արտաքին աշխարհից՝ ստեղծելով կենսագործունեության «անվտանգ միջավայր»։ Սա չափազանց խաբուսիկ է և սովորաբար բերում է լուրջ անոմալիաների։

Կառուցողականության և երկխոսության վերաբերյալ իշխանության կոչերը չափազանց արհեստական են, և  դա հնարավոր չէ թաքցնել։  Դա արվում է մի տեսակ մեծահոգության երանգով։ Բայց հենց իրենք, նման կոչերի հեղինակները, շատ լավ հասկանում են, որ անկեղծ չեն, և դա արվում է հանրային շղարշի հանմար։
Նրանց ամեն նման կոչի տակ նկատվում է ցանկությունը՝ շեշտելու, թե ով է «տան տերը», ով է «իրավիճակի տերը», և ում ձեռքին է «պողպատյա» մանդատը։ Բայց իրականությունն այն է, որ ընտրությունների արդյունքում իշխանությունը ստացել է ընտրողների թվի ընդամենը 26.5 տոկոսի քվեն։
Իհարկե, կարմիր գծեր չի կարելի անցնել։ Բայց ո՞վ է որոշում, թե որտեղ են դրանք։ Երբ ԱԺ առաջին իսկ նիտում երկու պատգամավոր անազատության մեջ են, դա արդեն կարմիր գիծ է։ Եվ քանի դեռ դա այդպես է, ԱԺ-ն չի կարող լինել կառուցողական։

Չորրորդ. Այս օրերին լսվել են բազմաթիվ գնահատականներ և խորհուրդներ, թե ինչպես պետք է իրեն պահի ընդդիմությունը։ Սա ես համարում եմ նորմալ և օգտակար։ Մյուս կողմից՝ ակնհայտ է, որ նոր ընդդիմությանն անհրաժեշտ է որոշակի ժամանակ՝ աշխատանքի լավագույն ձևաչափերը գտնելու համար։
Կա նոր իրականություն. ԱԺ-ում հայտնվել են նոր քաղաքական միավորներ, նոր մարդիկ։ Հետևաբար՝ լինելու է նոր գործելաոճ, նոր մոտեցումներ, նոր քայլեր։ Բայց մեկ օրում գտնել օպտիմալը՝ հնարավոր չէ։

Հինգերորդ. Վերջապես մենք պետք է անենք հետևություններ և դասեր քաղենք մեր պետության վերջին 3-4 տարվա պատմությունից։ Քաղաքական գործիչները չեն տիրապետում և չեն կարողանում համարժեք գնահատել հանրային տրամադրություննեը։ Չկան օբյեկտիվ հնարավորություններ՝ բացահայտելու ու հասկանալու հասարակության լատենտ պրոցեսները և առաջարկելու համարժեք օրակարգ։ Սա չափազանց վտանգավոր իրողություն է, վտանգավոր` թե´ ընդդիմության, թե´ իշխանության համար, և վերջնահաշվարկում՝ ողջ պետության համար։

Իշխող ուժի ղեկավարն ունի մի հետաքրքիր հատկություն. նա շատ լավ է ընկալում իր ընտրազանգվածի սպասումները և ակնկալիքները, կարողանում է մոբիլիզացնել իր էլեկտորատը։ Եվ խնդիրն այն չէ, որ էլեկտորատը ժամանակի ընթացքում, իհարկե, նվազում է։ Խնդիրն այն է, որ այդ էլեկտորատից դուրս գտնվող լայն հանրության լատենտ տրամադրությունները և ներսում ընթացքող պրոցեսները էապես տարբերվում են նրա «սեփական էլեկտորալ» տրամադրություններից։ Սա մի ծուղակ է, որում հայտնվելու է իշխանությունը, և որը կարող է բերել կոպիտ սխալների՝ պետության անվտանգության և տնտեսական քաղաքականության օրակարգում։

Տեղի է ունեցել ընտրազանգվածների տարանջատում՝ սոցիալական ապահովության հենքի վրա։ Կա տարանջատում՝ կրթական ցենզի հատկանիշով։ Սրանք փոքր Հայաստանի համար վտանգավոր միտումներ են, բայց՝ անխուսափելի, քանի դեռ երկրի ղեկավարը պարբերաբար իրեն դրսևորում է ընդդիմադիր գործչի կարգավիճակում։

Երկրում առկա է զգալի էլեկտորալ պոտենցիալ՝ 700-800 հազար, որն արդեն երկրորդ անգամ չի մասնակցում ընտրություններին։ Սա շատ մեծ թիվ է և շատ կարևոր գործոն՝ առաջիկա քաղաքական պրոցեսների և պետության հեռանկարի համար։
Ովքե՞ր են նրանք, ինչո՞ւ չեն գնում ընտրությունների։ Սա այլընտրանքի բացակայությա՞ն հետևանքն է, թե՞ անտարբերության։  Ո՞վ և ի՞նչ կարող է առաջարկել այս մարդկանց, որպեսզի նրանք ցուցաբերեն քաղաքական գիտակցություն և անեն իրենց ընտրությունը։

Ամփոփում

Նոր ԱԺ-ի նիստերը, կադրերը, որը տեսնում է մեր հասարակությունը հեռուստացույցով, իրականում մեր մեջ և մեր շուրջ կատարվող պատմական պրոցեսների մի չնչին տոկոսն են և իրականում չեն արտացոլում պրոցեսների խորությունը։
Իսկ արդյո՞ք քաղաքական ուժերը և առաջին հերթին՝ իշխանությունը պատկերացնում են այդ խորությունը։ Սա մի կասկած է, որ ցանկացած գիտակից մարդու հանգիստ չի թողնում։ Պատմական սխալների և պատմական անդառնալիության ռիսկերը ծանր ամպի նման մեր պետության վրա են։ Իսկ արդյո՞ք այս միջավայրը և այս մթնոլորտը մեզ թույլ են տալիս գտնել ճիշտ լուծումներ»։


 


 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:20
Լարիսա Ալավերդյան. «Պետք է հանրային տրիբունալ ստեղծվի»
«Ո՞վ պետք է ինչ պատրաստեր, կանգնեցներ պատերազմը, որ մե՞կդ է կասկածում, որ 2018 թվականից նպատակադրումը եղել է  հենց սա: Եթե կասկածում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Felsner Artists. Եվա Գևորգյանի ձայնը կլսվի աշխարհի մեծագույն բեմերից գալիք տասնամյակների ընթացքում
Դասական երաժշտության արվեստագետների մասին պատմող Felsner Artists կայքն անդրադարձել է Շոպենի անվան միջազգային 18-րդ մրցույթում Ռուսաստանը և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Սեյրան Օհանյան. Հադրութի հատվածում հնարավոր էր կանգնեցնել հակառակորդին
«Իրականում մենք կարող էինք այնպես անել, որ այս պատերազմը չլիներ»,- հայտարարեց «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Դեսպան. Ֆրանսիան շարունակելու է բազմակողմանի աջակցություն ցուցաբերել Հայաստանին
Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում ընդունել է Հայաստանում Ֆրանսիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան տիկին Անն Լույոյին։ Մայր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
Գյումրիում որդին փորձել է սպանել մորը
Հոկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 16:08-ին, Գյումրի քաղաքի բնակչուհին ահազանգել է ՀՀ ոստիկանության Մուշի բաժին և հայտնել, որ ալկոհոլի ազդեցության տակ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Մարմնամարզության ԱԱ. Վահագն Դավթյանի կորոնավիրուսի թեստը դրական է եղել և բաց է թողել առաջնությունը
Ճապոնիայի Կիտակյուշու քաղաքում շարունակվում է սպորտային մարմնամարզության աշխարհի առաջնությունը: ՀԱՕԿ-ի կայքից տեղեկանում ենք, որ Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Այսօր պաշտոնյա դարձած նախկին լրագրողները սկսել են մամուլի դեմ պայքարել. Արեգնազ Մանուկյան
«2018թ-ի հայտնի գործընթացներից հետո քաղաքական դաշտը ոչնչացվել էր, մենք ստացել էինք մեկ դերասանի թատրոն հիշեցնող քաղաքական պետական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Միրաք գյուղի տներից մեկի բակում այրվել է խոտի դեզ
Այսօր ժամը 10:23-ին Արագածոտնի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Միրաք գյուղի 3-րդ փողոցի տներից մեկի բակում այրվում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:28
ՀՅԴ Հունաստանի կոմիտե. Ժողովրդավարության բնօրրան եկած ՀՀ ԱԺ պատվիրակության կազմը հակասում է ժողովրդավարության սկզբունքներին
Շռայլորեն կազմված՝ 13 անդամներից պատվիրակությունը միակուսակցական է, որը հակասում է արդարությանը և ծառայում է մսխումին:
Աղբյուր` Panorama.am
17:19
«Ծիծեռնակ» միության և Դանիել Թեմրեզյանի նախաձեռնությունները՝ Իտալիայում
Իտալիայի հյուսիսարևելյան Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի կենտրոնական մասում գտնող Ուդինե քաղաքում գործում է հայկական «Ծիծեռնակ»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Մարդը վեց ամիս ապրել է բջջային հեռախոսն օրգանիզմում
Եգիպտոսի բնակիչն անհապաղ վիրահատության է ենթարկվել. բժիշկները նրա աղիներից հեռացրել են բջջային հեռախոսը, որը նա կուլ էր տվել վեց ամիս առաջ: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:02
Արթուր Ղազինյան. Ճշմարտությունը սերունդների համար պետք է բացահատվի
«Յուրօրինակ մեղքի զգացում ունենք, որ մենք ողջ ենք, իրենք մեզ հետ չեն։ Բայց մի կարևոր հանգամանք կա, որ մենք բոլորս պետք է ֆիքսենք,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:54
Հայաստանի ազգային հավաքականը պահպանել է իր դիրքերը ՖԻՖԱ-ի վարկանիշային աղյուսակում
Հոկտեմբերի 21-ին ՖԻՖԱ-ն հրապարակել է ազգային հավաքականների վարկանիշային թարմացված աղյուսակը։ Հայաստանի ազգային հավաքականը պահպանել է իր դիրքերը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
Զոհվածի հայր. էդ Արայիկ Հարությունյանը չէ՞ր, որ հայտարարում էր Արցախի օդը փակ է
Ղարաբաղյան երրորդ պատերազմում զոհված Գոռի հայրը՝ Վարդան Երմալովյանը վստահ է, որ պատերազմ հրահրողները եղել են Նիկոլ Փաշինյանն ու նրա կինը։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:38
Մարդիկ, որոնք ամեն ինչ մերժելով եկել են, հիմա էլ մերժում են իրենց անցյալը. Սևակ Հակոբյան
«Ես չեմ կարծում, որ ինչ-որ բան պետք է ասեմ ու այն հասնի, օրինակ՝ Վահագն Հովակիմյանի լսողական օրգաններին»,- «Զանգվածային...
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
Հայ բռնցքամարտիկները կմասնակցեն Բելգրադում կայանալիք աշխարհի առաջնությանը
Հոկտեմբերի 24-ից նոյեմբերի 6-ը Սերբիայի մայրաքաղաք Բելգրադում կայանալու է բռնցքամարտի աշխարհի առաջնությունը: ՀԱՕԿ-ից հայտնում են, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:19
Տիգրան Աբրահամյանի ահազանգը. Պատերազմի հետ առնչվող մեծ թվով հանգամանքներ ուղղակի ոչնչացվելու են
Պատերազմի պատճառների, դրան պատշաճ չարձագանքելու, պատերազմը ժամանակին չկանգնեցնելու, հետպատերազմյան ճգնաժամի հաղթահարման ուղղությամբ որևէ քայլ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:13
Իրակլի Ղարիբաշվիլի. Միակ հաստատությունը, ուր կտեղափոխեն Սաակաշվիլին՝ կլինի բանտային հիվանդանոցը
Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլիի խոսքով, արդարադատության նախարարը երեկ պարզաբանել է, որ անհրաժեշտության դեպքում բժիշկների հանձնարարականով...
Աղբյուր` Panorama.am
16:06
Նախագիծն էապես խոչընդոտում է տեղեկության արդարացի հասանելիությունը. Լիլիթ Գալստյան
«Գործ ունենք մի օրենսդրական նախաձեռնության հետ, որը խոսքի ազատության հետ կապված լուրջ փոփոխություններ է նախատեսում և մեր առաջին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Խավիեր Կոլոմինա․ Հայաստանը համարվում է Հյուսիսատլանտյան դաշինքի վստահելի գործընկերը
Հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանն ընդունել է Կովկասում և Կենտրոնական Ասիայում ՆԱՏՕ-ի Գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցիչ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:51
Սեյրան Օհանյան. Սպառնալիքները շատ են, մինչդեռ դրանց կանխարգելման համար հնարավորություններն այնքան էլ բարձր չեն
«Որքան էլ արձանագրել ենք պարտություն, բայց Արցախի 283 կմ սահմանագծից շուրջ 265 կմ հատվածում մենք կարողացել ենք մեր շփման գիծը պահպանել...
Աղբյուր` Panorama.am
15:44
Արենի բնակավայրում շչակ է գործարկվելու
Հոկտեմբերի 22-ին՝ ժամը 10:00-ից 12:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Վայոց ձորի մարզային փրկարարական վարչության կողմից Արենի բնակավայրում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:38
Հոկտեմբերի 21-ի և 22-ի գիշերն Արարատյան դաշտում կանխատեսվում է մինչև -4 աստիճան ցուրտ
Հոկտեմբերի 21-ի լույս 22-ի գիշերը և 22-ի լույս 23-ի գիշերը Արարատյան դաշտում, հատկապես Արմավիրում օդում կանխատեսվում է մինչև -3, հողի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:27
Իզմիրում ձերբակալվել են քրդամետ «Ժողովուրդների դեմոկրատական» կուսակցության երկու անդամներ
Թուրքիայի Իզմիր քաղաքում ոստիկանությունը ձերբակալել է 17 անձի։ Այս մասին գրում է Էրմենիհաբերը։ Ձերբակալվածներից 15-ը մեղադրվում են...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Տիգրան Աթանեսյան. Ջորջ Սորոսի աշխատող Դանիել Իոաննիսյանի գույքի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում
Փաստաբան Տիգրան Աթանեսյանը գրում է. «Կոռումպացված օլիգարխ Ջորջ Սորոսի աշխատող Դանիել Իոաննիսյանի գույքի նկատմամբ հայտարարվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
14:51
Արամ Վարդևանյան. Ֆեյքնյուզի դեմ պայքարելու համար իշխանությունը չպետք է հանդուրժեր արծրունհովաննիսյանական ճշմարտությունը
«Հայաստանում բոլոր դեպքերում կա Սահմանադրություն, սա պետք է հաճախ ասենք։ Իսկ Սահմանադրությունը երաշխավորում է խոսքի ազատություն,...
Աղբյուր` Panorama.am
14:33
Այս պահին նման հարց օրակարգում չկա.Դումանյանը՝ Հայաստանում ռուսական դպրոցներ բացելու մասին
«Այս պահին նման հարց օրակարգում չկա, բայց մենք, այո, հետաքրքրված ենք, օտար, լեզուների պոպուլյարիզացիայով, կարծում եմ, որ մենք ինչքան շատ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:22
Երկրաշարժ Բավրա գյուղից 15 կմ հյուսիս-արևելք
Այսօր՝ տեղական ժամանակով ժամը 13:17-ին (Գրինվիչի ժամանակով ժամը 09:17-ին) ՀՀ ԱԻՆ Սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայության սեյսմոլոգիական...
Աղբյուր` Panorama.am
14:12
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի 4 411 նոր դեպք
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի 4 411 նոր դեպք: Այս մասին տեղեկությունը հրապարակվել է stopcov.ge կայքէջում, գրում է վրացական Առաջին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:04
Մոսկվայում լոքդաուն է հայտարարվում հոկտեմբերի 28-ից նոյեմբերի 7-ը
Մոսկվայում, COVID-19-ի տարածման պատճառով, ոչ աշխատանքային օրեր են սահմանվում հոկտեմբերի 28-ից նոյեմբերի 7-ը՝ համաձայն Մոսկվայի քաղաքապետ Սերգեյ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը
17:28 09/09/2021

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}