Քաղաքական 14:58 15/10/2021 Հայաստան

Վահե Հովհաննիսյան. Հարցնենք մեզ՝ որտեղ է սխալը

Այլընտրանքային նախագծեր խմբի փորձագետ Վահե Հովհաննիսյանը գրում է.

«Հայաստանը սրընթաց ստվերայնացվում է։
Ստվերում տեղի է ունենում բիզնեսի վերաբաշխում՝ փայեր են նվիրում-ստանում, անհայտ մարդիկ խոշոր ձեռքբերումներ են ունենում, նոր օլիգարխներ են ձևավորվում։

Ստվերայնացվում է դատաիրավական համակարգը՝ մարդ բռնել-պայմանավորվել-բաց թողնել։ Մեկին տրվում է ինդուլգենցիա, մյուսին՝ ոչ։ Ստվերայնացվում է պետական բուհերի կառավարումը։ Ստվերում համայնքապետեր են նշանակում ու հայրերի հետ պայմանավորվում։
Կյանքը կառավարվում է փակ աշխատասենյակներում մասնավոր  շահագրգռվածութամբ կայացվող որոշումներով, որոնք որևէ կապ չունեն ժամանակակից պետության չափանիշների հետ։

Ստվերային է երկրի արտաքին քաղաքականությունը. իշխանությունն ակնհայտ բազմակողմ շփումների, նախապայմանավորվածությունների, գուցե՝ վերջնական պայմանավորվածությունների մեջ է, բայց հարկ չի համարում այդ մասին խոսել հասարակության հետ։

Հասարակությունը «տնից կասկա բերելու ու հայդա՝ ֆրոնտ»-ի համար չէ միայն։ Հիմա որոշվում են մեր երկրի տարածքը, սահմանները, ճանապարհները, մեր երկրով անցնելիք «միջանցքները» ու նման բազմաթիվ հարցեր, բայց այս ամենը կատարվում է ստվերում։
Կա տագնապային մտավախություն, որ ստվերում որոշվում են նոր սեպտեմբերի 27-ի կամ նոր նոյեմբերի 9-ի սցենարները։

«Ի՞նչ եք բանակցում» հարցին մի անգամ հնչել է «ինչ ուզում, այն էլ բանակցում ենք» պատասխանը, և այդ ստվերային  բանակցությունների արդյունքում մենք ստացանք ծանր պատերազմ , ծանր կորուստները։ Հիմա նույնիսկ դա չի ասվում. աշխարհիկ ու հոգևոր Մոսկվայում ինչ-որ պրոցեսի մեջ են, որտեղ հասարակությունը չկա։ Հասարակությանը ճիշտ ժամանակին  վերապահվեց «վակցինայի դեմ սրբազան պայքարը», իսկ մնացածը՝ «ընտրյալներին»՝ արդեն իսկ կոպտագույն սխալներ գործած խմբին։ 

Հայաստանը հիմա անկման մեջ է՝ կիսապետություն, բայց եթե մենք չկանգնեցնենք ստվերայնացումը, ապա անկումը լինելու է ավելի ուժեղ։ Նույնիսկ այս պարտությունից հետո մենք այսօր դեռևս ունենք վերելքի ռեսուրս։ Բայց դրա համար պետք է կանգնեցնել ստվերի մեծացումը։ Այն հիմա խժռում է պետական և հանրային կյանքը։ Տարօրինակ է, բայց  ստվերայնացում գնում է նաև ընդդիմության համակարգերում, և նաև այդ պատճառո´վ չի մեծանում ընդդիմության սոցիալական բազան, չի կայանում ընդդիմության և լայն հասարակության երկխոսությունը։

Այս որակի իշխանությունը չի կարող երկար մնալ՝ ո´չ Հայաստանում, ո´չ մեկ այլ տեղ։ Ուրեմն՝ որտե՞ղ է սխալը, որ դեռ մնում է։

Խաղաղության ստվերը՝ պատերազմի շարունակություն

Հասարակությունը, հանրային ակտիվ շրջանակները, պետական ինստիտուտները դուրս են մնում հանրային և պետական կյանքից։

Այս պայմաններում ընդդիմության և հանրային ակտիվ շերտերի առանցքային պահանջը և թիրախը պետք է լինի ստվերի բացահայտումը՝ բոլոր պրոցեսները, բոլոր ցավոտ հարցերը, թեմաները պետք է հանրայնացվեն։ Հիմնական սխալն այդտեղ է՝ մենք էլի´ թույլ ենք տալիս այս իշխանությանը՝ մեր գլխին էքպերիմենտներ անել։ Մենք մեկ տարում չփորձեցինք պարզել «պատերազմի ստվերը», հիմա էլ չենք կարողանում պարզել «խաղաղության ստվերը»։ Այս իշխանության պարարտ միջավայրը ստվերն է. այնտեղ նա ուժեղ է, որովհետև բոլոր լծակները իրենն են։

Հակաիշխանության (փոփոխությունների) համակարգի, այդ թվում՝ ինստիտուցիոնալ ընդդիմության ուժը հրապարակային միջավայրն է։ Երկրում փոփոխությունների միակ առողջ ճանապարհը պրոցեսների հրապարակայնացումն է, որի ընթացքում էլ կլինի հասարակական շերտերի և ընտրազանգվածների առարկայական երկխոսություն։ Իսկ դա իշխանության ավարտն է։ Դա այն իրականության ավարտն է, երբ երկիրը քնում է Արցախում ռազմական գործողությունների լուրով ու արթնանում Երևանի գլխին ռազմական ինքնաթիռների ձայնից։

Հայաստանում լուրջ փոփոխություններ են պետք, և դրանք անխուսափելի են։ Բայց դրանց առողջ տրամաբանություն ապահովելու համար հրապարակայնացում է պետք։ Ստվերում, փակ աշխատասենյակներում որոշված (գործուղված) լիդերներ ու գաղափարներ իհարկե կարելի է ծախել այս մոլորված, պատերազմ ու մահ տեսած ժողովրդի վրա ու հերթական ողբերգական էքսպերիմենտն ապահովել նրան։ Բայց Հայաստանին այլ բան է պետք՝ առողջ հասարակական պրոցես, բաց-դժվար ներհասարակական խոսակցություն, ու դրա հենքի վրա՝ սոլիդ իշխանություն»։


 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

17:51
Մետրոյի կայարաններում, կարևորագույն պետական օբյեկտներում պայթուցիկ է տեղադրված. ահազանգն ԱԻՆ-ում
Օգոստոսի 14-ին, ժամը 16։46-ին Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն հերթական անգամ տեղեկություն է ստացվել, որ մետրոպոլիտենի բոլոր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:36
Պայթյունի հետևանքով տարբեր բժշկական կենտրոններ տեղափոխված քաղաքացիների թիվը հասել է 51-ի. ԱՆ
Ժամը 16:30-ի դրությամբ  «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով տարբեր բժշկական կենտրոններ տեղափոխված...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
Ես տուն ու հայրենիք չունեմ վաճառելու. Աղավնո գյուղի բնակիչն իր ձեռքով այրեց սեփական տունը
Աղավնոյի բնակիչն, արձագանքելով Արցախի Հանրապետության տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Հայկ Խանումյանի խոսքերին, թե տները...
Աղբյուր` Panorama.am
16:57
«Սուրմալու» առետրի կենտրոնում պայթյունի հետևանքով տուժածների թիվը հասել է 34-ի. ԱԻՆ
ՀՀ արտակարգ  իրավիճակների նախարարությունից հայտնում են,  որ «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով...
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
«Սուրմալու»-ում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով «Սուրբ Աստվածամայր» ԲԿ է տեղափոխվել 10-ը անչափահաս
«Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով «Սուրբ Աստվածամայր» ԲԿ տեղափոխվել է 10-ը անչափահաս, որոնք...
Աղբյուր` Panorama.am
15:59
Պայթյունի հետևանքով «Սուրբ Աստվածամայր» ԲԿ տեղափոխված 5-ամյա աղջկա կյանքին վտանգ չի սպառնում
«Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով «Սուրբ Աստվածամայր» ԲԿ ընդունված քաղաքացիներից մի քանիսը...
Աղբյուր` Panorama.am
15:36
Պայթյունի հետևանքով 26 տուժած բուժօգնություն է ստանում տարբեր բժշկական կենտրոններում
«Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով կան տուժածներ, որոնք տեղափոխվել են տարբեր բժշկական կենտրոններ:...
Աղբյուր` Panorama.am
15:32
«Սուրմալու» առևտրի կենտրոնի պայթյունի հետևանքով կա մեկ զոհ և քսան տուժած(տեսանյութ)
ՀՀ ԱԻՆ-ի տարածած թարմացված հաղորդագրության համաձայն՝ օգոստոսի 14-ին, ժամը 13։23-ին Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:19
«Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում պայթյուն է տեղի ունեցել, կան տուժածներ
ՀՀ ԱԻՆ-ը հայտնում է, որ օգոստոսի 14-ին, ժամը 13։23-ին Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ «Սուրմալու»...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Հնդիկ ինժեներները ընդամենը երկու ժամում ծովի ջրից 96,3%-անոց ուրան են ստացել
Հնդիկ գիտնականները ծովի բնական ջրից ուրան արդյունահանելու ֆիլտր են ստեղծել՝ արդյունահանման ռեկորդային արդյունավետությամբ։ «Energy &...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Արցախցիների համար 40 000-ականների դրամական աջակցությանը դիմելու վերջնաժամկետը երկարաձգվել է
Պայմանավորված Արցախի Հանրապետությունում առաջացած ինտերնետի ժամանակավոր խափանմամբ` 40 000-ականների դրամական աջակցությանը դիմելու վերջնաժամկետը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:36
ԱՄՆ-ը պատերազմի շեմին է Ռուսաստանի և Չինաստանի հետ. Քիսինջեր
ԱՄՆ նախկին պետքարտուղար Հենրի Քիսինջերը (պետդեպարտամենտի ղեկավարը 1973-1977 թվականներին) կարծում է, որ ԱՄՆ-ը «պատերազմի շեմին է»...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
Ստեփան Դանիելյան. Քրիստոնեությունը, որպես քաղաքակրթությունն, Արևմուտքում այլևս պարտված է
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը գրում է. «Յուրահատուկ գործընթացներ են սկսվել Եվրոպայում: Մասնավորապես, Գերմանիայում մեծ թվով մարդիկ սկսել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:14
ՌԴ ԱԳՆ-ն խոստացել է պատասխանել Չեռնոգորիայից ռուս դիվանագետի արտաքսմանը
ՌԴ ԱԳՆ-ն Չեռնոգորիայում ՌԴ դեսպանատան դիվանագետ աշխատակցին պերսոնա նոն գրատա հայտարարելը համարում է Արևմուտքի հակառուսական արշավի նոր դրվագ։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Հագուստի արտադրող Hanesbrands-ը 100 միլիոն դոլար է կորցրել դրամաշորթ-հաքերների պատճառով
Հագուստի արտադրող Hanesbrands-ը հայտնել է, որ ընկերությունը մայիսին հաքերային հարձակման պատճառով կորցրել է մոտ 100 մլն դոլար: Ըստ «Գազետա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
Չինաստանի Սիչուան նահանգի Չենդու քաղաքի մոտ լեռնային ջրհեղեղը քշել տարել է զբոսաշրջիկներին
Չինաստանում զբոսաշրջիկների խումբը քշվել է լեռնային ջրհեղեղի հետևանքով: Լուրը հայտնում է ՏԱՍՍ-ը՝ Zhongguo xinwenwang տեղեկատվական պորտալին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Սեյրան Օհանյան. Սեյրան Սարոյանը Հայրենիքն ընդունում էր որպես անսակարկելի սրբություն
Պաշտպանության  նախկին նախարար, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամ ավոր Սեյրան Օհանյանը, ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է....
Աղբյուր` Panorama.am
18:43
Ոստիկանությունն առաջարկում է արգելել էլեկտրական շարժիչ ունեցող ինքնագնացների օգտագործումը 14 տարին չլրացած անձանց կողմից
Ոստիկանությունը հանրային քննարկման է ներկայացրել «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» օրենքում և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Ալիևը հրահանգել է՝ Բերձորը, Սուսն ու Աղավնոն բնակեցնել ադրբեջանցիներով
Իլհամ Ալիևը հրահանգել է՝ հայկական Բերձորը, Սուսն ու Աղավնոն բնակեցնել ադրբեջանցիներով։ Այս մասին գրում է ադրբեջանական «ԱՊԱ»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Երևանում մեքենան հարվածել է ավտոբուսի կանգառին, կան վիրավորներ
Երևանի Արմենակյան փողոցում «Mazda 6» մակնիշի ավտոմեքենան բախվել է հասարակական տրանսպորտի կանգառին, այնուհետև հարակից սյանը և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Օգոստոսի 23-ը պատմական օր կլինի նաև հայ ժողովրդի պատմության մեջ 2022 թվականից
ՍԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար, Լեհաստանում ՀՀ նախկին դեսպան Էդգար Ղազարյանը գրում է. «Եկել է քաղաքացու վրեժի ժամանակը Այս խոսքերի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
Վիճաբանության ժամանակ դանակահարել էր 26-ամյա համաքաղաքացուն
«Չարենցավան» բժշկական կենտրոնից օգոստոսի 11-ին, ժամը 22.40-ին  ահազանգ էր ստացվել, որ ազդրի ծակած վերքերով բուժօգնության է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
Քիսինջերը հնարավոր է համարել, որ կարգավորումից հետո Ղրիմը և Դոնբասի մի մասը մնան Ռուսաստանին
Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև հակամարտության կարգավորումը կարող է Մոսկվային թողնել Ղրիմը և Դոնբասի մի մասը, որտեղ չճանաչված հանրապետությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:34
Հայկական պատվիրակությունը կմասնակցի «Բանակ-2022» համաժողովին
Հայկական պատվիրակությունը, բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Ռոբերտ Խաչատրյանի գլխավորությամբ, կմասնակցի օգոստոսին Ռուսաստանում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Վանաձորում ՀՀԿ-ն քննարկել է երիտասարդների էլ ավելի ակտիվ աշխատանքի հարցեր
Այսօր Վանաձորի ՀՀԿ կենտրոնական գրասենյակում տեղի է ունեցել հերթական աշխատանքային քննարկումը՝  ՀՀԿ երիտասարդական կազմակերպության մարզային...
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
Արայիկ Հարությունյան. Պետք է զինվել ամուր համբերությամբ և չշեղվել Արցախի անկախության ուղուց
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանն օգոստոսի 13-ին այցելել է Մարտունու շրջանի Ճարտար քաղաք և ծանոթացել ռուսաստանաբնակ բարերար...
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
Լիտվայի ԱԳՆ-ն հայտարարել է, թե ռուսների մուտքը ԵՄ պետք է արգելվի
Լիտվան պնդում է, որ ԵՄ բոլոր երկրները պետք է որոշեն արգելել ռուսների մուտքն իրենց տարածք։ «ՌԱԻ նովոստի»-ի փոխանցմամբ, այդ մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Սենոր Հասրաթյան. Ստեղծված ծանրագույն իրավիճակից դուրս գալու թիվ մեկ հրամայականը մեր ավերված պաշտպանության վերականգնումն է
Արցախի ԶՈւ պաշտոնաթող գնդապետ Սենոր Հասրաթյանը գրում է. «Մանկամտություն է հույս դնել այն իշխանության վրա, որը պետական մակարդակով...
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
Մեքսիկայում 11 մարդ է զոհվել բանտում կարտելային կոնֆլիկտի պատճառով, որը տեղափոխվել էր փողոց
Մեքսիկայում երկու կարտելների անդամների միջև բախումը, որը սկսվել է բանտում, տեղափոխվել էր Սյուդադ Խուարեսի փողոցներ: The Guardian-ի տարածած...
Աղբյուր` Panorama.am
16:27
Շուրջ 40 միգրանտ արգելափակվել են Թուրքիայի և Հունաստանի միջև գտնվող կղզում, մեկ երեխա մահացել է
Շուրջ 40 ներգաղթյալ արգելափակված են Թուրքիայի և Հունաստանի սահմանին գտնվող կղզում: Նրանցից մեկ երեխան, ենթադրաբար, մահացել է: «ՌԻԱ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ըստ ՄԱԿ-ի՝ վերջին ամիսներին Հայաստանում թերսնված մարդկանց թիվն ավելացել է 80 հազարով. Սուրեն Պարսյան
20:37 05/08/2022

Ըստ ՄԱԿ-ի՝ վերջին ամիսներին Հայաստանում թերսնված մարդկանց թիվն ավելացել է 80 հազարով. Սուրեն Պարսյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}