Առողջություն 17:10 01/11/2021 Հայաստան

Զեկույց. Ծխախոտի օգտագործումը խաթարում է Հայաստանի տնտեսական աճը

«Ծխախոտի օգտագործմամբ պայմանավորված հիվանդությունները Հայաստանի տնտեսության համար ամեն տարի առաջացնում են 273,1 մլրդ դրամի ծախսային բեռ, որը համարժեք է ՀՆԱ-ի 4,2 տոկոսին։ Նաև այդ հիվանդությունների հետևանքով Հայաստանում տարեկան գրանցվում է մոտ 5500 մահվան դեպք »,- ասվում է նոր հրապարակված զեկույցում։

Այն համատեղ մշակված է Հայաստանի առողջապահության նախարարության, ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի (ՄԱԶԾ), Ծխախոտի դեմ պայքարի շրջանակային կոնվենցիայի (ԾՊՇԿ) քարտուղարության և Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) կողմից, Միացյալ Թագավորության կառավարության ֆինանսավորմամբ։

Զեկույցը Հայաստանում պաշտոնապես հրապարակվեց 2021թ․ նոյեմբերի 1-ին։ ԾՊՇԿ ուղղությամբ ներդրումային հետազոտությամբ արձանագրվում է, որ ծխախոտի օգտագործումը խաթարում է Հայաստանի տնտեսական աճը, և խոչընդոտում առողջապահության և տնտեսական ոլորտում արդյունավետության մեծացման ուղղությամբ երկրի կողմից գործադրվող ջանքերին։

«Մեր մոդելավորումը ցույց է տալիս, որ Հայաստանում ծխախոտի օգտագործման արդյունավետ վերահսկումը ոչ միայն կփրկի հազարավոր թանկարժեք կյանքեր, այլև՝ էապես կնպաստի ընդհանուր տնտեսական աճին՝ հանգեցնելով ավելի բարձր հարկային եկամուտների, որոնք կարող են ներդրվել առողջապահական և կրթական համակարգերի մեջ: Ուստի շնորհավորում ենք Հայաստանի Ազգային ժողովին՝ 2021 թվականի ՄԱԿ-ի՝ «Ոչ վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման և վերահսկման համար» մրցանակին արժանանալու համար, որը շնորհվել է 2020 թվականին «Ծխախոտի օգտագործման պատճառած վնասի նվազեցման և կանխարգելման մասին» նոր օրենքի ընդունումից հետո։ Եվ այժմ՝ համավարակի ժամանակ, երբ ծխախոտի օգտագործումը ՔՈՎԻԴ -19-ով մահացության հիմքում ընկած ամենակործանարար գործոններից մեկն է, ծխախոտի օգտագործման արդյունավետ վերահսկումը առավել կարևոր է, քան երբևէ»,- ասել է Հայաստանում ՄԱԿ-ի մշտական համակարգող Շոմբի Շարփը:

«Միացյալ Թագավորությունը ուրախ է աջակցելու այս կարևոր ծրագրին` օժանդակելով ծխախոտի դեմ պայքարի իրականացման գործում Հայաստանի կառավարության ջանքերին: ՔՈՎԻԴ-19 համաճարակը ավելի քան երբևէ կարևոր է դարձնում ծխից զերծ հանրային փակ տարածքներ ունենալու Հայաստանի հանձնառությունը։ Վստահ եմ, որ Հայաստանի կառավարությունը առավելագույնս կօգտագործի ԾՊՇԿ 2030 ծրագիրը՝ որպես Հայաստանի քաղաքացիների հանրային առողջությունը և կայուն զարգացումը պաշտպանելու և խթանելու իր ակտիվ ջանքերի մի մաս», - ասել է  Հայաստանում Միացյալ Թագավորության դեսպան Ջոն Գալագերը:

«ՄԱԶԾ-ն հպարտ է ԾՊՇԿ 2030 ծրագրի հետ իր համագործակցությամբ: Հանդիսանալով կայուն զարգացմանը հավատարիմ կառույց՝ մենք ստանձնել ենք ծխախոտի դեմ պայքարի հանձնառություն, քանի որ գիտակցում ենք դրա կարևոր դերը առողջության և սոցիալ-տնտեսական բարեկեցության ապահովման գործում: Ծխախոտային համաճարակի հետևանքները լայն արտացոլում են գտել 2030թ․ Կայուն զարգացման օրակարգում, քանի որ այդ հետևանքները հանգեցնում են անհավասարությունների էլ ավելի մեծացման, աղքատության խորացման և տնտեսական աճի տեմպերի դանդաղեցման», - նշել է Հայաստանում ՄԱԶԾ մշտական ներկայացուցիչ Նաթիա Նացվլիշվիլին:

ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակի տարածած հաղորդագրության համաձայն, ծխախոտի օգտագործումն առնչություն ունի ՔՈՎԻԴ-19 հիվանդության ավելի ծանր ընթացքի հետ։ Ծխախոտի օգտագործմանը և ՔՈՎԻԴ-19-ի խնդրին ընդհանուր անդրադարձը կարող է նպաստել առողջապահական համակարգի և տնտեսության համար այդ երկու խնդիրների առաջացրած բեռի էական նվազեցմանը։

Անհետաձգելի ներդրումները ծխախոտի դեմ պայքարի յոթ ապացուցված միջոցառումներում՝ ուղղված  ծխելու տարածվածության և ծխախոտի ծխի ազդեցության կրճատմանը, կարող են էապես նվազեցնել Հայաստանում ծխախոտի օգտագործման հետևանքով առաջացող զգալի բեռը:
Նշվում է, որ Հայաստանում ծխախոտի դեմ պայքարի ուժեղացման տնտեսական օգուտները գերազանցում են դրա իրականացման ծախսերը (15 տարվա ընթացքում 889,1 մլրդ դրամի տնտեսական օգուտ՝ ներդրված 10,4 մլրդ դրամի դիմաց): Ծխախոտի դեմ պայքարի մոդելավորված բոլոր յոթ միջոցառումներն ունեն ներդրումների դրական եկամտաբերություն:

Ծխախոտի դեմ պայքարի այս յոթ միջոցառումներում ներդրումները 15 տարվա ընթացքում կարող են ապահովել 246,4 միլիարդ դրամ առողջապահական ծախսի խնայողություն, որից 13 տոկոսը բաժին է ընկնում կառավարությանը, 84 տոկոսը՝ անհատ քաղաքացիներին, ովքեր պետք է ստիպված լինեին իրենց գրպանից վճարումներ կատարել, իսկ մնացած 3 տոկոսը՝ մասնավոր ապահովագրության ոլորտին և առողջապահական ծախսերի այլ աղբյուրներին:

Հայաստանում ծխախոտի հարկերի բարձրացումը կնվազեցնի ծխախոտի արտադրանքի մատչելիությունը, կնվազեցնի սպառումը, կնվազեցնի ծխախոտի հետ կապված հիվանդությունների բեռը և կավելացնի եկամուտները։ Բացի այդ, հաջորդ 15 տարիների ընթացքում ծխախոտի սպառման կրճատումից բխող ընդհանուր տնտեսական օգուտը համարժեք է Հայաստանի տարեկան ՀՆԱ-ի 4,1 տոկոսին։

Տվյալներ Հայաստանում ծխախոտի օգտագործման հետևանքով տարեկան բեռի վերաբերյալ

Ամեն տարի ծխախոտի օգտագործմամբ պայմանավորված հիվանդությունների հետևանքով գրանցվում է ավելի քան 5500 մահ, ինչը կազմում է երկրում մահացության ցուցանիշի մոտ 20 տոկոսը: Այս մահացության դեպքերից մոտ 2255-ը տեղի է ունեցել սրտի իշեմիկ հիվանդության, 906 մահ՝ թոքերի քաղցկեղի և ավելի քան 500 մահ՝ թոքերի քրոնիկ օբստրուկտիվ հիվանդության և ստորին շնչուղիների վարակների հետևանքով:

Ծխախոտի օգտագործման հետևանքով մահացության թվի կեսից ավելին (52 տոկոս) վաղաժամ մահեր են, այսինքն՝ 70 տարեկանից ցածր տարիքի անձանց շրջանում: Ծխախոտի օգտագործման հետևանքով մահացության թվի գրեթե մեկ հինգերորդը (19 տոկոս) բաժին է ընկնում ծխախոտի ծխի  երկրորդային ազդեցությանը ենթարկվելուն։

Ծխախոտի օգտագործման արդյունքում առաջացող տնտեսական վնասը գրեթե հավասարվել է Հայաստանում ՔՈՎԻԴ-19-ի հետևանքով կանխատեսվող տնտեսական անկման տարեկան ցուցանիշին (2020թ․ ՝ 4,5 տոկոս)։

Ծխախոտի օգտագործման հետևանքով առաջացած ընդհանուր բեռի (273,1 մլրդ դրամ) 28 տոկոսը վերագրվում է առողջապահական ծախսերին (75,8 մլրդ ՀՀ դրամ), իսկ 72 տոկոսը (197,3 մլրդ դրամ)՝ մահվան կամ հաշմանդամության, ինչպես նաև աշխատանքի վայրում ծխելու ընդմիջումների արդյունքում արտադրողականության կորստին։

15 տարվա ընթացքում ծխախոտի դեմ պայքարի յոթ միջոցառումներում ներդրումների իրականացմամբ կկանխվի ավելի քան 23000 մահ և մեկ երրորդով կնվազի վաղաժամ (մինչև 70 տարեկան) մահացությունը ոչ վարակիչ հիվանդությունների հետևանքով:

Ծխախոտի դեմ պայքարի յոթ միջոցառումների ամբողջական, մասշտաբային ներդրումը թույլ կտա մինչև 2034 թվականը կանխել ավելի քան 23200 մահ, ունենալ առողջապահական ծախսերի խնայողություն և տնտեսական վնասի կանխում՝ 889,1 միլիարդ դրամի չափով։

Ծխախոտի դեմ պայքարի յոթ միջոցառումներում ներդրված յուրաքանչյուր 1 դրամի դիմաց Հայաստանը կստանա 38 դրամի օգուտ՝ խնայված ծախսերի և կանխված տնտեսական վնասի տեսքով, մինչև 2024 թվականը և կստանա 86 դրամի օգուտ մինչև 2034 թվականը: 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

08:25
Արքայազն Հարրին և Մեգան Մարքլը վերադարձել են Մադամ Տյուսոյի թանգարան
Արքայազն Հարիի և Մեգան Մարքլի մոմե արձանները վերամիավորվել են թագավորական ընտանիքի մյուս անդամների հետ Լոնդոնի Մադամ Տյուսոյի թանգարանում: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
08:12
Սենեգալի հիվանդանոցում բռնկված հրդեհի հետևանքով 11 նորածին է մահացել
Սենեգալի Տիվաուան քաղաքի հիվանդանոցում բռնկված հրդեհի հետևանքով 11 նորածին է  մահացել: Այս մասին հայտնել Է BFM TV հեռուստաալիքը ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
08:00
Երևանի և 8 մարզի բազմաթիվ հասցեներում մի քանի ժամ լույս չի լինի
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ մայիսի 26-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
00:02
Խնդրում ենք լինել մեր կողքին և միասին պայքարենք հանուն արդարության. Կարին Տոնոյան
«Մայիսի 26-ին ժամը 11-ին ծնողներով կդիմենք ԲԴԽ-ին և կպահանջենք դատավարությունը շարունակել դռնբաց կարգով, թուլատրելով և ծնողներին, և լրագրողներին մասնակցել նիստերին»։
Աղբյուր` Panorama.am
23:15
Ինչո՞ւ 2020 թ. օգոստոսի 25-ին աճապարեցինք միանալ Կրոնական ազատության միջազգային դաշինքին
«Ազգային օրենսդրությամբ իմպերատիվ արգելվում է ձեռք բերել որևէ պայմանավորվածություն, ընդունել որևէ օրենք, որով Արցախը կճանաչվի Ադրբեջանի կազմում ...»։
Աղբյուր` Panorama.am
23:03
Եթե Ալիևից չեք վախենում, եկեք նիստին ու ստորագրեք այդ հայտարարության տակ․ Իշխան Սաղաթելյան
«Դուք ամեն օր ապացուցում եք, որ հայ ժողովուրդը ոտքի է կանգնել»,- այս մասին Ֆրանսիայի հրապարակում ընթացող հանրահավաքի ժամանակ ասաց...
Աղբյուր` Panorama.am
23:01
Արցախը նման վիճակի հասցրած, հազարավոր զոհեր տված մարդն այսօր նորից սկսել է նույն պրիմիտիվ դիսկուրսը. Վարդևանյան
«Մենք մի բան պետք է ֆիքսենք՝ այլևս երբեք Հայաստանի ամենաբարձր պաշտոնյան  իրեն թույլ չի տալու նման բառերով խոսել, իսկ ով նման բառերով...
Աղբյուր` Panorama.am
22:46
Սուրեն Սարգսյան. Հիմա ուշադրություն
Քաղաքագետ Սուրեն Սարգսյանը գրում է. «Վերջին շաբաթների ընթացքում ասել եմ, որ. 1. Միրզոյանի վաշինգտոնյան այցը ֆիասկո էր: 2....
Աղբյուր` Panorama.am
22:37
Մեր հայրենիքը վտանգված է, ոտքի կանգնե՛ք․ Էռնա Յուզբաշյանի ուղերձը՝ ԱՄՆ-ից
 «Իմ սիրելի հայեր, մարդուն հատուկ է սխալվելը և մենք սխալվեցինք, մեր ժողովուրդը սխալվեց։ Իմաստուն ազգս, որը տվել է աշխարհին հայտնի...
Աղբյուր` Panorama.am
21:36
Մոսկվան տեսնում է ԵՄ-ի կողմից Հայաստանի, Ադրբեջանի և Ռուսաստանի միջև պայմանավորվածություններին միջամտելու փորձեր
Մոսկվան տեսնում է ԵՄ-ի կողմից ամենաբարձր մակարդակով համառ փորձեր՝ միջամտելու Հայաստանի, Ադրբեջանի և Ռուսաստանի եռակողմ համաձայնագրերի...
Աղբյուր` Panorama.am
21:16
Երթ՝ Գարեգին Նժդեհի հրապարակից դեպի Ֆրանսիայի հրապարակ
Գարեգին Նժդեհի հրապարակից քաղաքացիները քայլերթ իրականացրեցին դեպի Ֆրանսիայի հրապարակ։ Այդ ընթացքում հնչում էին  պայքարին միանալու կոչեր,...
Աղբյուր` Panorama.am
21:00
Էս երկրում անտերություն է՝ իշխանություն չկա․ Իշխան Սաղաթելյան
«Այսօր ոստիկանական պատնեշի թիկունքում  հավաքվել ԱԺ-ում  իրենց  ծափ էին տալիս,  հույս էին տալիս, մի քիչ էլ դուխ էին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:32
Վրաստանից ամենից շատ մեկնում են Թուրքիա և Ռուսաստան
Վրաստանի ազգային վիճակագրական ծառայության (Geostat) տվյալներով՝ 2022 թվականի առաջին եռամսյակում Վրաստանից արտերկիր է մեկնել 261,4 հազար վրացի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
Հաղորդակցությունները Բաքվին առանձնապես պետք չեն, խնդիրը Հայաստանի տարածքի մասնատումն է․ Արտակ Զաքարյան
«Այսօր Նիկոլ Փաշինյանն ԱԺ-ում էլի շարունակել է իր ոճի՝ մանիպուլատիվ, պոպուլիստական և անհիմն վտանգավոր հայտարարությունների  շարքերը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:01
Էշի՝ Հեյդարիկի, հետ հանրահավաքի եկած իջևանցու ելույթը
Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով ընդդիմության նախաձեռնած հանրահավաքը  մեկնարկեց Գարեգին Նժդեհի հրապարակում։ Առաջին խոսքի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
ԱԽ նիստ Արցախում՝ ԵԽ նախագահի խիստ անընդունելի հայտարարության հետ կապված
Ընդառաջելով մայիսի 24-ին Արցախի Հանրապետության խորհրդարանում ներկայացված քաղաքական կուսակցությունների՝ Հանրապետության նախագահին ուղղված նամակին՝...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Ադրբեջանական ԶԼՄ-ները գրում են գերեվարված մեկ զինծառայողի արտահանձնման մասին
Ադրբեջանում հայտարարել են, որ ապրիլի 23-ին անհայտ հանգամանքներում հայ-ադրբեջանական սահմանը հատած և գերեվարված զինծառայող Էդուարդ Մարտիրոսովին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Վրաստանը կշարունակի ընդունել-տեղավորել ուկրաինացի փախստականներին
Վրաստանում Ուկրաինայի դեսպանի պաշտոնակատար Անդրեյ Կասյանովը հայտնել է, որ դեսպանությունն ակնկալում է, որ հունիսի 1-ից կլուծվի Վրաստանում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:05
Ավետիք Չալաբյանի պաշտպանանական խումբը դիմել է ՀՀ գլխավոր դատախազին
Մայիսի 14-ին կալանավորված Ավետիք Չալաբյանի պաշտպանանական խումբը դիմել է ՀՀ գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 163-րդ հոդվածի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:59
Ավետիք Իշխանյան․ «Արցախի հանձնում» բաժնետիրական ընկերություն
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը գրում է․ «2013թ․ հիմնադրվեց «Քաղաքացիական պայմանագիր» միավորումը, որը 2015թ․ դարձավ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Քուրդ լրագրողները զգոնության կոչ են արել Անկարային
Մի խումբ քուրդ լրագրողներ համատեղ հայտարարություն են տարածել Իրաքյան Քուրդիստանում Թուրքիայի սկսած ռազմագործողության դեմ։ Նրանք զգոնության կոչ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:32
Հատուկ երևանյան համերգի համար Արգենտինայի ազգային թանգարանից դուրս են բերվել Պիացոլայի և Տրոյլոյի բանդոնեոնները
Մայիսի 25-ին Արգենտինայի ազգային տոնն է։ Այդ առիթով Ալ. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում մայիսի 27-ին կայանալու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
2015-ի սահմանադրական բարեփոխումներն իրական կյանքում ամբողջությամբ չեն իրացվել. Վարդևանյան
«Սահմանադրական բարեփոխումների այսօրվա օրակարգը կեղծ է, իրականության հետ առնչություն չունի։ Թե ինչ նպատակ է սպասարկում,  կարծում եմ,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Հարց Ֆրանսիայի հրապարակում. Ինչո՞ւ պետք է անունը գրել չիմացողը քվեարկելու իրավունք ունենա
«Հայաստանում յուրաքանչյուր անձ ունի մեկ քվե։ Ես դեմ եմ դրան, ինչո՞ւ պետք է անունը գրել չիմացողը քվեարկելու իրավունք...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Փաշինյանը հայտնեց, որ Արցախի վերջնական կարգավիճակի ճշգրտման սկզբունքի շուրջ համաձայնություն չի ձևակերպվել
«Ադրբեջանը համարում է, որ ԼՂ-ի հիմնախնդիրը լուծված է, Հայաստանը համարում է, որ ԼՂ հիմնախնդիրը լուծված չէ»,-ԱԺ-ում հայտարարեց Նիկոլ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
Անտրամաբանական է առանց գերիների վերադարձի խոսել Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների մասին. Աբրահամյան
«Պետք է արձանագրել, որ Հայաստանը հրաժարվել է ոչ միայն Արցախում ապրող հայրենակիցների անվտանգությունն ապահովելու իր առաքելությունից, ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:43
Թադևոս Ավետիսյան. Ասում են՝ բյուջեում փող չկա, թոշակ չեն բարձրացնում, բայց ոստիկաններին ավելի քան 3 մլրդ դրամի պարգևատրում են
«Կենսաթոշակային համակարգում առկա են բազմաթիվ չլուծված խնդիրներ, որոնք նոր չեն։ Սակայն  պետք է փաստել, որ վերջին չորս տարիների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Մինչև այս պահը մենք հաստատված 39 գերի ունենք. Փաշինյան
«Բրյուսելում հիմնական քննարկվող թեմաներից մեկը դա է եղել, ԵՄ-ի և միջազգային կազմակերպությունների դիրքորոշումն այն է, որ օր առաջ գերեվարված...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Ֆրանսիայի հրապարակում ընդդիմադիր պատգամավորների հարցուպատասխանն է
Ինչպե՞ս են նրանք տեսնում ղարաբաղյան հիմնախնդի լուծումը։
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Վանեցյան. Ողջ երթի ընթացքում մարդիկ ողջունում են իրենց պատշգամբներից, մեքենաներից
11:26 26/04/2022

Վանեցյան. Ողջ երթի ընթացքում մարդիկ ողջունում են իրենց պատշգամբներից, մեքենաներից

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}