Տնտեսություն 19:47 03/12/2021 Հայաստան

Հետազոտությունները հաստատել են Ախթալա և Ալավերդի համայնքներում ծանր մետաղների բարձր պարունակությունը

Հրապարակվել են Չեխական «Առնիկա» քիմիական անվտանգության ՀԿ-ի՝ Հայաստանի «Համայնքային համախմբման և աջակցության կենտրոն» ՀԿ-ի և «ԷկոԼուր» տեղեկատվական ՀԿ-ի հետ համատեղ իրականացրած հետազոտությունների արդյունքները։

Ինչպես տեղեկացնում է «ԷկոԼուր»-ը, հետազոտություններն իրականացվել են 2021 թվականին և վերաբերում են հանքարդյունաբերության՝ մարդու առողջության և շրջակա միջավայրի վրա ունեցած ազդեցությանը։ Այս հրապարակման մեջ ներկայացվում են Լոռու մարզի Ախթալա և Ալավերդի խոշորացված համայնքներից հավաքագրված փորձանմուշների վերլուծության արդյունքները:

«Հետազոտության այս արդյունքները լրացրեցին մարզում ծանր մետաղների տարածման ընդհանուր պատկերը:

Ալավերդի և Ախթալա խոշորացված համայնքները գտնվում են Ալավերդիի պղնձաձուլական գործարանի աղտոտող օբյեկտների և Շամլուղի պղնձի հանքավայրը շահագործող Ախթալայի լեռնահարստացուցիչ կոմբինատի ենթակառուցվածքների ազդեցության գոտում: Ինչպես և նախորդ դեպքերում, փորձանմուշները վերցվել են այն տարածքներից, որտեղ տեղի է ունենում երկրորդային քիմիական աղտոտում: Մթնոլորտ քիմիական աղտոտիչների արտանետումների կամ արտահոսքի հետևանքով աղտոտվածությունը կարող է կուտակվել կենսանյութերում՝ վնաս պատճառելով կենդանի օրգանիզմներին։

Ալավերդիում, Աքորիում և Հաղպատում կատարված հետազոտությունների արդյունքները լրացրել են հողում ծանր մետաղների տարածման՝ 2018-2021թթ. կատարված հետազոտությունների հիման վրա ստացված ընդհանուր պատկերը։Հողից վերցված նմուշներում ծանր մետաղների՝ մկնդեղի (As), կադմիումի (Cd), քրոմի (Cr), պղնձի (Cu), մոլիբդենի (Mo), նիկելի (Ni), կապարի (Pb) և ցինկի (Zn) պարունակությունը գերազանցել է հայկական ստանդարտների սահմանաչափը՝ բոլոր ուսումնասիրված մետաղների համար: Պղնձի դեպքում գրանցվել է հողում չեխական, հոլանդական և ֆրանսիական չափանիշներով սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիայի գերազանցում:

Հետազոտությունները հաստատել են նաև աղտոտող նյութերի՝ քամիների հիմնական ուղղություններով տարածման վարկածը։

Միևնույն ժամանակ հետազոտվել են Դեբեդ գետի հատակային նստվածքները՝ Ալավերդի քաղաքի կենտրոնական հատվածի դիմացի տարածքում (Ալավերդի-Սանահին/Կայարան շրջան), և Դեբեդ գետի մեջ ջրային հոսքերի ներթափանցման գոտուց 500 մ հեռավորության վրա գտնվող տարածքից: Ծրագրի՝ «Առնիկա»-ի կողմից համակարգող Վալերիա Գրեչկոն մեկնաբանում է. «Արդյունքները ցույց են տվել, որ ծանր մետաղների կոնցենտրացիաները զգալիորեն ավելի բարձր են եղել գետի այն հատվածում, որը հոսում է հանքարդյունաբերական ենթակառուցվածքի հարևանությամբ: Սա նշանակում է, որ Ալավերդու պղնձաձուլարանն ու լցակույտերի կուտակումն անշուշտ ազդում է շրջակա միջավայրի վիճակի վրա։ Չնայած այն հանգամանքին, որ գործարանը փակվել է 2018թ., աղտոտվածությունը չի վերացել և դեռ երկար ժամանակ զգացնել կտա»։

Այսպիսով, ևս մեկ անգամ հաստատվեց շրջակա միջավայրում աղտոտիչների երկարաժամկետ առկայությունը նույնիսկ արդյունաբերական ձեռնարկության գործունեության դադարեցումից տարիներ անց։

Մարդու օրգանիզմում հետազոտված մետաղների կուտակում էր արձանագրվել Ալավերդու, Աքորու և Հաղպատի բնակիչներից վերցված կենսանմուշներում։ Տեղի 35 բնակիչներից վերցվել են մեզի փորձանմուշներ, որոնցում հետազոտվել է մկնդեղի, կադմիումի, պղնձի, կապարի և մոլիբդենի պարունակությունը։ Աքորի գյուղի 43-ամյա կնոջից և 55-ամյա տղամարդուց վերցված երկու նմուշներում մկնդեղի պարունակությունը մոտ էր Չեխիայում հաստատված   աշխատողների օրգանիզմում մկնդեղի առավելագույն թույլատրելի մակարդակին (50 մկգ/գ կրեատինին): Փորձանմուշները ցույց են տվել համապատասխանաբար՝ 40 և 39 մկգ/գ կրեատինին մկնդեղի պարունակություն:

Մկնդեղի ամենաբարձր մակարդակը հայտնաբերվել է Ալավերդիից 4-ամյա տղայի կենսանմուշում (55 մկգ/գ կրեատինին): Ալավերդի խոշորացված համայնքի բնակիչներից վերցված կենսանմուշների արդյունքներն ավելի բարձր են եղել էկոլոգիապես մաքուր Տավուշի մարզի բնակիչներից վերցված կենսանմուշների արդյունքներից։

«Համայնքային համախմբման և աջակցության կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Օլեգ Դուլգարյանը նշում է, որ պղնձաձուլարանի փակվելուց հետո Ալավերդի և Օձուն համայնքներում էկոլոգիական վիճակը չի բարելավվել։ «Գործարանի փակվելուց հետո դադարեցվել է բնապահպանական և առողջապահական խնդիրների լուծման համար Ալավերդի և Օձուն համայնքներին սուբվենցիաների տրամադրումը։ Սեփականատերերը հեռացան՝ միայնակ թողնելով տեղի բնակչությանը սարսափելի աղտոտման բոլոր հետևանքների հետ։ Այդ համայնքները պետք է ստանան հատուկ կարգավիճակ և աջակցություն՝ իրենց խնդիրներն ազգային քաղաքականության մակարդակով լուծելու համար։ Անհրաժեշտ է գնահատել բնակչության առողջական վիճակը, ինչպես նաև իրականացնել աղտոտված տարածքների մաքրման կոնկրետ միջոցառումներ և առողջապահական միջոցառումներ», - մեկնաբանում է Օլեգ Դուլգարյանը։

Ախթալա համայնքում հետազոտվել են Ախթալա գետի հոսանքի ուղղությամբ և Դեբեդ գետի՝ Ախթալա քաղաքից առաջ և հետո գտնվող տարածքներից վերցված հատակային նստվածքները: Ստացված արդյունքները հաստատեցին արդյունաբերության ազդեցությունը ջրի քիմիական կազմի վրա։ Քաղաքից վերև գտնվող մասում գետից վերցված նմուշները, համեմատելով ներքևում՝ Ախթալայի լեռնահարստացուցիչ կոմբինատի թափոնների լցվելու հատվածից վերցված նմուշների հետ (գործարանից թափոնների ուղղակի արտահոսք, փակ պոչամբարից արտահոսք և այլն), նկատվել է հետազոտվող տարրերի պարունակության զգալի տարբերություն: Այսպիսով, Ախթալա քաղաքից առաջ և հետո գետի հատվածներում տարբերությունը եղել է մկնդեղի դեպքում 10-ն անգամ, պղնձի համար՝ ավելի քան 77, ցինկի համար՝ ավելի քան 24, կապարի համար՝ 27 և մոլիբդենի համար՝ 11։

Ախթալայի և Շամլուղի բնակիչների կենսանմուշներում մկնդեղի ամենաբարձր մակարդակը հայտնաբերվել է Շամլուղից 13-ամյա տղայի նմուշում (63 մկգ/գ կրեատինին): Այս քանակությունը գերազանցում է Չեխիայի արդյունաբերական ձեռնարկություններում աշխատողների օրգանիզմում մկնդեղի առավելագույն թույլատրելի մակարդակը (50 մկգ/գ կրեատինին): Սա անհանգստություն է առաջացնում երեխաների առողջության համար, քանի որ ընտանիքն ապրում է Շամլուղի պղնձի հանքավայրից մոտ 500 մետր հեռավորության վրա։

Հետազոտությունն իրականացվել է չեխական «Առնիկա» կազմակերպության  կողմից՝ հայաստանյան «Համայնքային համախմբման և աջակցության կենտրոն» և «ԷկոԼուր» տեղեկատվական հասարակական կազմակերպությունների հետ համատեղ՝ Չեխիայի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարության ֆինանսական աջակցությամբ՝ Վերափոխումների խթանման ծրագրի շրջանակներում»,- ասվում է հաղորդագրությունում:
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

22:48
Դժբախտ պատահար Երևանի Գրիբոյեդովի փողոցում
Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն հունվարի 24-ին, ժամը 17:47-ին  տեղեկություն է ստացվել, որ Երևանի Գրիբոյեդով փողոցի շենքերից...
Աղբյուր` Panorama.am
22:21
Ադրբեջանը հայկական կողմին է փոխանցել մեկ աճյուն
2020 թվականի ռազմական գործողությունների ընթացքում զոհված և անհետ կորած զինծառայողների ու քաղաքացիական անձանց աճյունների (մասունքների) որոնողական...
Աղբյուր` Panorama.am
22:12
Մադրիդյան սկզբունքների մանիպույլյացիա է, Ադրբեջանի շահի ուղղակի սպասարկում. Վանեցյանն արձագանքել է Փաշինյանին
«Ընթացող խայտառակ «ասուլիսում» արդեն իսկ առանձնանում են կեղծիքներ և մանիպուլյացիաներ»
Աղբյուր` Panorama.am
20:31
Ես քիչ հավանական եմ համարում, որ Արմեն Սարգսյանը ՀՀ քաղաքացի եղած չլինի․ Փաշինյան
«Ես դրա մասին իմացել եմ հրապարակայնացումից ժամեր առաջ։Նա հրապարակումից երեք ու կես ժամ առաջ զանգահարել է ինձ և տեղեկացրել։ Ես հարցրել եմ,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:14
Ավստրալիայի Օնսլոու քաղաքում գրանցվել է 50.7ºC ռեկորդային ջերմաստիճան
Անբեկանելիորեն առաջ մղվող գլոբալ տաքացման ֆոնին Ավստրալիայի Օնսլոու քաղաքում գրանցվել է 50.7ºC ռեկորդային ջերմաստիճան, տեղեկանում ենք...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
«Դինամո» մարզահամալիրում կմեկնարկի բռնցքամարտի Հայաստանի մեծահասակների առաջնությունը
Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիան հայտնում է, որ հունվարի 25-ին, ժամը՝ 16:00-ին «Դինամո» մարզահամալիրում կմեկնարկի բռնցքամարտի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:56
Սայաթ Շիրինյանն այժմ գտնվում է ոստիկանության Մարտունու բաժնում․ փաստաբան
Փաստաբան Բենիկ Գալստյանը հայտնում է․ «Իմ ունեցած տեղեկություններով Սայաթ Շիրինյանն այժմ գտնվում է ոստիկանության Մարտունու...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
«Օմիկրոն»-ի արագ տարածման պատճառով համաճարակաբանները տարեց բնակչությանը կոչ են անում ստանալ խթանիչ դոզա
Կորոնավիրուսի նոր «օմիկրոն» շտամի արագ տարածման պատճառով Վրաստանում համաճարակային զարգացումը դժվար է գնահատել։ Համաճարակաբանները,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:41
ՆԱՏՕ-ի վերաբերյալ բանաձևի նախագծի վրա աշխատանքներ են տարվում․ Նիկոլոզ Սամխարաձե
Վրաստանի խորհրդարանի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովն աշխատում է ՆԱՏՕ-ի վերաբերյալ բանաձևի նախագծի վրա։ «Ալիք մեդիա»-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Հայտնի են գնդակային հրաձգության Հայաստանի չեմպիոնները
Հունվարի 21-ից 23-ը տեղի է ունեցել գնդակային հրաձգության ՀՀ մեծահասակների առաջնությունը։ Մրցմանը ներկա են գտնվել ԿԳՄՍ փոխնախարար Կարեն Գիլոյանը,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
Անհարմար հարցեր մանկաբարձ-գինեկոլոգին
Չկան ավելի վտանգավոր մարդիկ, քան համացանցում՝ հատկապես կանանց փակ խմբերում առողջության, գինեկոլոգիայի, ծննդաբերության  և այլ շատ խիստ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
«Հետք»-ի տեղեկություններով,Արմեն Սարգսյանն ուներ Սենթ Քիթս և Նևիսի անձնագիր
«Հետք»-ը գրում է․ «Նախագահ Արմեն Սարգսյանը հրաժարականի դիմումում մի քանի պատճառ է նշել, սակայն կարծում ենք, որ դրանք քիչ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:14
Զորամասերից մեկում անցկացվել է զինվորական երդման արարողություն
N զորամասում հունվարի 24-ին անցկացվել է նորակոչիկ զինծառայողների երդման հանդիսավոր արարողություն, հայտնում է ՊՆ-ն։ «Նորակոչիկները...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Արձանագրենք, որ Հայաստանում մահացավ վերջին անկախ պետական կառույցը․ Ավետիք Իշխանյան
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը, անդրադառնալով այսօր տեղի ունեցած ՄԻՊ ընտրությանը, գրում է․ «Այսօր նշանակվեց, ներեցեք՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:52
Արմեն Սարգսյանն անելու էր առավելագույնը փախուստի դիմելու համար. Նաիրա Զոհրաբյան
«Հրաժարականն անսպասելի չէր և այս իրավիճակում Արմեն Սարգսյանն անելու էր առավելագույնը  փախուստի դիմելու համար, ինչպես ժամանակին արեց...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Bloomberg Economics․ Թուրքիան ամենախոցելի տնտեսություն ունեցող երկրների ցանկում 2-րդն է
«Bloomberg Economics»-ի տվյալների համաձայն՝ ԱՄՆ կենտրանական բանկի (FED) կողմից տոկոսադրույքների բարձրացման հետևանքով Թուրքիան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
Ստացվում է՝ Սայաթ Շիրինյանին պարզապես առևանգել են․ Վահե Եփրիկյան
Փաստաբան Վահե Եփրիկյանը գրում է․ «Եթե ոչ ծանուցագիր են ուղարկել, ոչ հրավիրել են, այլ բերման ենթարկելու պայմանների կոպտագույն խախտմամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
ՃՈ ուժեղացված ծառայություն մարզերում. հայտնաբերվել է 4342 խախտում
Անվտանգ ճանապարհային երթևեկություն ապահովելու նպատակով ՃՈ 2-րդ սպայական գումարտակի ծառայողները հունվարի 17-ից 24-ը մարզերում պարբերաբար...
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
Դադիվանքի վերադարձած հոգևորականներին հանձնվել են պետական պարգևներ
Արցախի Հանրապետության պետական նախարար Արտակ Բեգլարյանը հունվարի 24-ին Հայ Առաքելական Եկեղեցու Արցախի թեմի առաջնորդ Վրթանես եպիսկոպոս Աբրահամյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:13
Կիպրոսի ինքնահռչակ թուրքական հանրապետությունում տեղի են ունեցել ընտրություններ
Կիպրոսի թուրքական հատվածի ինքնահռչակ հանրապետությունում հունվարի 23-ին անցկացվել են այսպես կոչված խորհրդարանական ընտրություններ, գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Թուրքիայի «Anadolu» գործակալությունն Անիի մասին հոդվածում ոչինչ չի նշում քաղաքի հայկական անցյալի մասին
Թուրքական պետական «Anadolu» լրատվական գործակալությունը հոդված է հրապարակել Անիի վերաբերյալ։ Հոդվածում, սակայն, որևէ բառ չի նշվում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:49
Եթե վարչապետն ասում է՝ բռնելու եմ շինեմ ընդդիմությանը, ապա այդ ընդդիմությունը շատ ավելին կարող է ասել. Ռուբիկ Հակոբյան
«Այսպիսի գայթակղություն կա երիտասարդ ՔՊ պատգամավորների մոտ՝ իրենք իրենց իրավունք են վերապահում նշանակել մեղավորներ»,- Գիտության,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Ահազանգ. Դիմակավորված անձինք բերման են ենթարկել Սայաթ Շիրինյանին
Փաստաբան Բենիկ Գալստյանն ահազանգում է. «Մոտ 30 րոպե առաջ դիմակավորված անձանց կողմից իր տան բակից բերման է ենթարկվել Սայաթ Շիրինյանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Մեսսին աղոթել է և Հռոմի պապի ստորագրությամբ շապիկ նվեր ստացել
«Վատիկանի առաջին պաշտոնական մարզաշապիկը այսօր ես Լիոնել Մեսսիին նվիրեցի։ Այն ստորագրել էր Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսը։ Մեսսին հավատացյալ մարդ է,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:27
Ավտոճանապարհները՝ ժամը 17։00-ի դրությամբ
Հունվարի 24-ին՝ ժամը 17։00-ի դրությամբ, Գորիսի (Շինուհայր-Տաթև ավտոճանապարհին ասֆալտբետոնե ծածկին հատվածաբար առկա է ձյուն), Հրազդանի (Հանքավանի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
Դեմիրթաշը հիմա էլ դատվում է Դավութօղլուին վիրավորելու համար
Թուրքիայի քրդամետ «Ժողովուրդների դեմոկրատական» կուսակցության (HDP-ԺԴԿ) նախկին համանախագահ, այժմ թուրքական բանտում գտնվող Սելահաթթին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Ռուբեն Մելիքյան. Կարճ ասած, ՌԻՊ MIP կամ RIP ՄԻՊ
Այսպես ՄԻՊ չեն ընտրում։
Աղբյուր` Panorama.am
17:04
Ալեն Սիմոնյանը չպատասխանեց լրագրողների հարցերին
Ազգային ժողովի նախագահ Ալեն Սիմոնյանն հրաժարվեց պատասխանել լրագրողների հարցերին: Աժ-ում աշխատողն լրագրողները մասնավորապես հարցեր էին ուղղում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:45
ՔՊ-ն իր համար ԻՊ ընտրեց
«Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության կողմից առաջադրված Քրիստիննե Գրիգորյանն ընտրվեց Մարդու իրավունքների պաշտպան։ Հիշեցնենք,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:44
Կրթությանը հասցված վնասի ծավալները «գրեթե անհաղթահարելի են». ՅՈՒՆԻՍԵՖ
Ավելի քան 635 միլիոն սովորող դեռևս տուժում է դպրոցների լրիվ կամ մասնակի փակ լինելու պատճառով: Կրթության միջազգային օրվան ընդառաջ և ՔՈՎԻԴ-19...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռուբեն Ռուբինյանը խորհրդակցել է նախկինում Թուրքիայի հետ բանակցողների հետ
13:21 18/01/2022

Ռուբեն Ռուբինյանը խորհրդակցել է նախկինում Թուրքիայի հետ բանակցողների հետ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}