Քաղաքական 10:28 13/01/2022 Հայաստան

Ավետիք Չալաբյան. Ինչպես ոչնչացնել անիծյալ բայրաքթարները

Քաղաքական, հասարակական գործիչ, «Արար» հիմնադրամի համահիմնադիր Ավետիք Չալաբյանը գրում է.

«Երեկ մենք մեկնել էինք Գեղարքունիքի մարզ՝ մեր հիմնադրամի կողմից սարքավումների հերթական  խմբաքանակը տանելու առաջնագիծը պաշտպանող մեր մարտական ստորաբաժանումներին։ Մեր այցելությունը զուգադիպեց տառացիորեն մեկ օր առաջ Վերին Շորժայի հատվածում տեղի ուենեցած թշնամական սադրանքի և հաջորդած մարտական ընդհարման հետ, և մենք հնարավորություն ունեցանք տեղում ծանոթանալ իրավիճակին ու հրամանատարական կազմի ներկայացուցիչների հետ վերլուծել թե տեղի ունեցած ընդհարման պատճառները, և թե թշնամուն հակազդելու իրական հնարավորությունները։

Ես չէի ցանկանա հատուկ խորանալ այս սադրանքի քաղաքական դրդապատճառների հետ՝ ակնհայտ է, որ դա կապված է թե Ղազախստանում տեղի ունեցող իրադարձությունների, մասնավորապես, դրանցում Հայաստանի Հանրապետության բավական ռիսկային դերակատարման, թե թշնամու կողմից Արցախի ապագա կարգավիճակի հարցում շարունակվող ճնշման, թե այսպես կոչված "հայ-թուրքական կարգավորման" հետ՝ և այս ամենի ցավալի գինը այսօր վճարում են երիտասարդ հայ զինվորները։ Ինձ համար ավելի կարևոր է սակայն, թե ինչ ռազմական մարտավարություն է որդեգրել թշնամին, և ինչպես կարելի է դրան իրատեսորեն հակազդել։

Հունվարի 11-ին թշնամին սկսել է սադրանքը՝ մեր տարածք դեռևս անցած տարի մայիսին ներթափանցած իր դիրքերից մեկից։ Հրաձգության արդյունքում հենց թշնամին է տվել առաջին կորուստը։ Կրակի ինտենսիվությունը աստիճանաբար ավելացել է, սակայն մեր դիրքապահ զինվորները օրվա ընթացքում հերոսական մարտ են վարել, և շարունակել են կորուստներ պատճառել թշնամուն։ Սպառելով դիրքային մարտի միջոցները, թշնամին օդ է բարձրացրել Բայրաքթար տիպի երկու գրոհային ԱԹՍ, որոնց արձակած ճշգրիռ ռումբերից նահատակվել են մեր երեք հերոսները՝ Ռուդիկը, Արթուրը և Վահանը։ Արդեն դրանից հետո, հայկական կողմը ստիպված է եղել հրետանի կիրառել, համարյա ավերելով նախահարձակ թշնամու դիրքը, և նրան նոր կորուստներ պատճառելով։ Թշնամու համար սեփական կորուստները, սակայն էական չեն, դրանք հաճախ թաքցվում են նույնիսկ զոհվածների ընտանիքից, փոխարենը կարևոր է այն հոգեբանական ճնշումը, որն այն գործադրում է հայկական հասարակության վրա յուրաքանչյուր այսպիսի սադրանքով։ Այսօր այդ ճնշման հիմնական գործիքն են դարձել անիծյալ Բայրաքթարները, և խնդիրը նրանում է, թե ինչպես դրանք ոչնչացնել։

Ի հեճուկս Հայաստանում տարածված կարծիքի, Բայրաքթարը բոլորովին էլ անխոցելի չի, անցած պատերազմի ընթացքում մեր ՀՕՊ հաշվարկները առնվազն 6 այդպիսի ԱԹՍ են խոցել Արցախի երկնքում։ Խնդիրը նրանում է սակայն, որ նույն պատերազմի ընթացքում մեր արդիական ՀՕՊ միջոցների զգալի մասը ևս շարքից դուրս է եկել, իսկ մնացածները այս պահին չեն բավարարում՝ ամբողջ առաջնագծով օդային տարածությունը օպերատիվ ծածկելու, թշնամին էլ դա հրաշալի հասկանում և փորձում է շահագործել մեր այդ թույլ տեղը։ Մեր վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ այսօր Բայրաքթարներին հակազդելու մի քանի իրատեսական միջոց կա՝

ա) համալրել մեր ՀՕՊ զինանոցը նոր սպառազինությամբ, մասնավորապես, Тор, Панцирь, կամ Бук տեսակի, որոնք ապացուցել են իրենց արդյունավետությունը Բայրաքթարների դեմ պայքարում։ Երկարաժամկետ, սա առավել երաշխավորված լուծումն է, սակայն այն թե ժամանակատար է, և թե խիստ ծախսատար, քանի որ նոր մեծաքանակ սպառազինությունների ձեռքբերումը թանկ է։ Հնարավոր է սակայն միջանկյալ լուծում, որով մենք ՌԴ բանակից ժամանակավոր ստանում ենք օգտագործված միջոցներ, և դրանցով փակում գոնե առավել խոցելի հատվածները՝ նախկինում այդպիսի պրակտիկա բազմիցս կիրառվել է, և հիմա էլ հնարավոր է,քաղաքական կամքի առկայության պայմաններում։

բ) Բայրաքթարների դեմ պայքարի մեկ այլ արդյունավետ միջոց կարող են հանդիսանալ СУ-30 գրոհային կործանիչ ինքնաթիռները, որոնք մեծ շուքով գնվեցին պատերազմից առաջ, սակայն այդպես էլ չկիրառվեցին մարտադաշտում՝ ըստ տարբեր կցկտուր բացատրությունների, պատրաստված անձնակազմերի և համապատասխան զինամթերքի բացակայության պատճառով։ Նույն ՌԴ աջակցությամբ այսօր երկուսն էլ հնարավոր է լրացնել, և առնվազն սեփական օդային տարածքը մաքրել թշնամու ԱԹՍ-երից։

գ) վերջապես, Բայրաքթարներին կարելի է նաև ասիմետրիկ պատասխան տալ, թշնամու դիրքերի վրա կիրառելով սեփական հարվածային ԱԹՍ-երը։ Այսօր արդեն Հայաստանում մի շարք ընկերություններ ընդունակ են արտադրել դրանք, սակայն մեր համար անհայտ պատճառներով, ՀՀ Պաշտպանության նախարարությունը դեռևս չի շտապում գնել և կիրառել դրանք։

Այս լուծումներից յուրաքանչյուրը իրատեսական է, սակայն հստակ քաղաքական կամք և նաև որոշակի մասնագիտական կոմպետենցիա է պահանջում։ Հայաստանում գործող իշխանությունը դրանցով երբեք աչքի չի ընկել, արդյունքում մենք շարունակում ենք վճարել մեր զավակների արյամբ։ Գեղարքունիքում տեղի ունեցած վերջին ընդհարումը և մեր հերոս նահատակների արյունը պետք է վերջին հիշեցումը դառնա, որ այսպես շարունակել այլևս չի կարելի, պետք է դուրս գալ այս կործանարար թմբիրից և իրական գործողություններով պաշտպանել սեփական երկիրը թշնամու ոտնձգություններից։

Համոզված եմ, որ վաղ թե ուշ դա տեղի կունենա, անիծյալ Բայրաքթարները արդյունավետ կոչնչացվեն, և թշնամու բոլոր սադրանքները կճնշվեն բնում՝ մինչ այդ, իմ վշտակցությունն եմ հայտնում մեր հերոս նահատակների ընտանիքներին և մերձավորներին, և իմ անվերապահ զորակցությունը մեր բոլոր այն զինծառայողներին, որոնք ի հեճուկս քաղաքական ղեկավարության ապաշնորհության, շարունակում են արիաբար պաշտպանել մեր երկրի սահմանները ու մեր ժողովրդի անվտանգությունը»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

17:15
Մինչև այս պահը մենք հաստատված 39 գերի ունենք. Փաշինյան
«Բրյուսելում հիմնական քննարկվող թեմաներից մեկը դա է եղել, ԵՄ-ի և միջազգային կազմակերպությունների դիրքորոշումն այն է, որ օր առաջ գերեվարված...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Ֆրանսիայի հրապարակում ընդդիմադիր պատգամավորների հարցուպատասխանն է
Ինչպե՞ս են նրանք տեսնում ղարաբաղյան հիմնախնդի լուծումը։
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
Կարեն Վրթանեսյան. Եթե սա վուլկանիզացիայի կետում արված կապիկություն չի, ապա այս դիրքի վիճակն ուղղակի լացելու է
«Ռազմինֆո» մասնագիտացված կայքի համակարգող, տազմական հարցերով փորձագետ Կարեն Վրթանեսյանը ֆեյբուքյան էջում հրապարակել է ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
Ըստ Փաշինյանի՝ աշխատատեղերի թվի աճն ուղիղ համեմատական է աղքատության տոկոսի աճին
Օրերս Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց հերթական «ռեկորդային» ցուցանիշի՝ 2018 թվականի համեմատ ներկայում 123, 310-ով ավելի աշխատատեղ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:38
Marks & Spencer-ը կլքի Ռուսաստանը
Բրիտանական Marks & Spencer (M&S) հագուստի, կոշիկի ևաքսեսուարների արտադրողը որոշում է կայացրել լքել ռուսական շուկան: Այս մասին հայտնել են...
Աղբյուր` Panorama.am
16:28
Նիստը դռնփակ անելը մեկ նպատակ է հետապնդում՝ հանրությանը զրկել պետական դավաճանության փաստերից տեղյակ լինելուց. Փաստաբան ​
«Անցավ այն ժամանակները, որ Հայաստանում բացարձակ իշխանության է միայն նիկոլիզմը, հիմա գալիս է նաև ծնողների իշխանության ժամանակը։ Նիկոլ, տղա ես, դիմացիր»։
Աղբյուր` Panorama.am
16:10
ՔՊ-ն «Զանգվածային լրատվության մասին» օրենքում փոփոխությունն ընդունեց առանց վտարակ (изгой) լրագրողի ինստիտուտի ներդրման
Հայտարարված 3 ժամ ընդմիջումից հետ ԱԺ ՔՊ խմբակցությունը միաձայն ընդունեց  հատուկ ընթացակարգով՝ երկրորդ  ընթերցումն առաջինից հետո 24...
Աղբյուր` Panorama.am
16:04
Կփակվի Դ․Անհաղթից դեպի նախկին Ռայկոմի ուղղությունը
Ազատության պողոտա-Դավիթ Անհաղթ (Լամբադա) տրանսպորտային հանգույցի նորոգման աշխատանքներով պայմանավորված՝ մայիսի 26-ից ժամանակավորապես կփակվի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:55
Առաջիկայում կստորագրվի Իրան-ԵԱՏՄ ազատ առևտրի համաձայնագիրը
Իրանի Առևտրի զարգացման կազմակերպության գլխավոր տնօրենը հայտարարել է, որ առաջիկայում կստորագրվի Իրան-ԵԱՏՄ ազատ առևտրի համաձայնագիրը, գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:32
ՊԵԿ. Իրանից Հայաստան ժամանած բեռնատարում հայտնաբերվել է 1097 տուփ իրանական ծխախոտ
Հարավային մաքսատուն-վարչության Մեղրիի մաքսային կետ-բաժնի աշխաատակիցներն անընդմեջ պայքար են մղում Ագարակ պետական սահմանի անցման կետով ապրանքների...
Աղբյուր` Panorama.am
15:18
Ռուսաստանը մտադիր է հրաժարվել Բոլոնիայի կրթական համակարգից
ՌԴ գիտության և բարձրագույն կրթության նախարար Վալերի Ֆալկովը հայտարարել է, որ ժամանակն է՝  Ռուսաստանը հրաժարվի եվրոպական Բոլոնիայի կրթական...
Աղբյուր` Panorama.am
15:02
Դատարանը որոշեց Փաշինյանի կողմից պետական դավաճանություն կատարելու բողոքը քննի դռնփակ
Նիստին ներկա 44-օրյա պատերազմում զոհված զինծառայողների հարազատների և դատական կարգադրիչների միջև քաշքշոց տեղի ունեցավ։
Աղբյուր` Panorama.am
14:48
Ծիծեռնակաբերդի խճուղով երթևեկելու համար մի քանի շաբաթ դեռ պետք է սպասել
Ծիծեռնակաբերդի խճուղու փլուզումը խաթարել է մայրաքաղաքի այդ հատվածի ու հարակից փողոցների երթևեկությունը։ Խցանումներն ավելի խիտ, հաճախակի ու...
Աղբյուր` Panorama.am
14:28
Սեղանին է դրված մեր հայրենիքի ճակատագիրը, ուղղակի սրա շուրջ է պետք համախմբվել. Լևոն Քոչարյան
«Չեմ կարծում՝ հանրապետության այս նախագահից ինչ-որ ակնկալիք պետք է ունենալ: Նախագահական նստավայրը շրջափակելու խորհուրդն այն է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:23
Սպառողական գները հունվար-ապրիլին աճել են 7.4%-ով
2022 թվականի հունվար-ապրիլին նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի նկատմամբ տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 9․4%։ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:15
Աջափնյակում վաղը ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ պլանային աշխատանքներով պայմանավորված,  ս.թ. մայիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:08
Ջերմաստիճանը կբարձրանա 10-12 աստիճանով
Առաջիկա օրերին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ:
Աղբյուր` Panorama.am
13:44
Ժամը 16։00-ին Ֆրանսիայի հրապարակում կարևոր միջոցառում ունենք, ընդդիմադիր բոլոր պատգամավորներն այստեղ կլինեն. Սաղաթելյան
Այսօր ժամը 16։00-ին Ֆրանսիայի հրապարակում են լինելու «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» խմբակցությունների պատգամավորներն ողջ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:40
«Կլեոպատրա» ապրանքանիշն ունի իր ուրույն տեղը հայկական շուկայում
Օրեր առաջ Երևանում կազմակերպվել էր «Gurman day» միջոցառումը, որտեղ ներկայացված էր հայկական տարբեր ընկերությունների արտադրանքը։...
Աղբյուր` Panorama.am
13:32
Երևանում հերթական փլուզումն է գրանցվել
Այսօր վաղ առավոտյան Երևանում հերթական փլուզումն է տեղի ունեցել։ ԱԻ նախարարությունից մանրամասնում են, որ մայիսի 25-ին, ժամը 08։55-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
13:18
Մենք հաջորդ շաբաթ պահանջելու ենք ԱԺ արտահերթ նիստ. Իշխան Սաղաթելյան
«Իշխանությանը հրավիրում եմ խորհրդարան, բայց հրավիրում եմ մեր օրակարգով, ոչ թե իրենց կեղծ ու շինծու։ Հրավիրում եմ ժողովրդի օրակարգով։ Դե տղա են, թող գան»։
Աղբյուր` Panorama.am
13:14
Red Wings-ը թռիչքներ կիրականացնի Վոլգոգրադ- Երևան- Վոլգոգրադ երթուղով
Red Wings ավիաընկերությունը սույն թվականի հունիսի 7-ից մեկնարկելու է Վոլգոգրադ- Երևան- Վոլգոգրադ երթուղով չվերթերը: «Արմենիա»...
Աղբյուր` Panorama.am
13:05
Ռուդենկո. Հայաստանի ու Ադրբեջանի փոխվարչապետերի հաջորդ հանդիպումը կկայանա հաջորդ շաբաթ
Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանազատման և սահմանային անվտանգության հարցերով հանձնաժողովների  երկրորդ համատեղ նիստը տեղի կունենա...
Աղբյուր` Panorama.am
12:50
Ջրվեժում հայտնաբերվել է ականանետի ական
Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն այսօր ժամը 10։29-ին ահազանգ է ստացվել, որ Կոտայքի մարզի Ջրվեժ գյուղի 43-րդ փողոցի տներից մեկի բակում...
Աղբյուր` Panorama.am
12:45
Իրանն ու Ռուսաստանը բանակցում են Բուշերի ատոմակայանի 2-րդ և 3-րդ բլոկների կառուցման շուրջ
Իրանի ատոմային էներգիայի կազմակերպության խոսնակը հայտարարել է, որ Թեհրանը և Մոսկվան բանակցություններ են վարում Բուշերի ատոմակայանի 2-րդ և 3-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:37
Երիկամի 200-րդ փոխպատվաստումը Արաբկիր ԲՀ-ում
«Արաբկիր» բժշկական համալիրում կատարվել է երիկամի 200-րդ փոխպատվաստումը։ Այս մասին հայտնում են համալիրից ու մանրամասնում, որ երիկամի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:30
«Չքվել են իրենց տեղերից», «Փողոցում մանր խուլիգանությամբ են զբաղվում». ՔՊ-ական պատգամավորները՝ ընդդիմադիր գործընկերների մասին
ԱԺ-ն մայիսի 25-ին գերարագ կերպով սպառեց օրակարգի բոլոր հարցերը և ՔՊ խմբակցության բոլոր՝ ներառյալ գործուղման մեջ գտնվող 4 պատգամավորի ձայներով...
Աղբյուր` Panorama.am
12:20
Հրանտ Մելիք-Շահնազարյան. Մնացել են Ոստիկանությունն ու ոստիկանական պատնեշների ետևում գաղտագողի տեղաշարժվող կապիտուլյանտը
«Ոսկանապատ» վերլուծական կենտրոնի հիմնադիր, քաղաքագետ Հրանտ Մելիք-Շահնազարյանը գրում է. «Ճի՞շտ եմ հասկանում, որ երկու օր է...
Աղբյուր` Panorama.am
12:01
«Ամոթ, ամոթ»՝ վանկարկումներ՝ ԵՄ դեսպանատան դիմաց
Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը պահանջող և Հայաստանի ու Արցախի անվտանգությամբ  մտահոգ քաղաքացիները նախագահական նստավայրի մուտքերը բացելուց հետո...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Վանեցյան. Ողջ երթի ընթացքում մարդիկ ողջունում են իրենց պատշգամբներից, մեքենաներից
11:26 26/04/2022

Վանեցյան. Ողջ երթի ընթացքում մարդիկ ողջունում են իրենց պատշգամբներից, մեքենաներից

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}