Հասարակություն 11:47 17/01/2022 Հայաստան

Փորձագետը բացատրում է՝ ինչո՞ւ է վստահ, որ Վանեցյանի դեմ Pegasus կիրառել են Հայաստանի հատուկ ծառայությունները

««Pegasus»-ը կիբերզենք է, ոչ թե հասարակ վիրուս»,- նման տեսակետ հայտնեց
կիբերանվտանգության հարցերով փորձագետ Ռուբեն Մուրադյանը՝ Հայաստանում լրտեսական ծրագրերի թեմայով «Հետք»-ի կազմակերպած քննարկմանը։

Մուրադյանը «Pegasus»-ն ուսումնասիրում է 2017 թվականից։ Նա նախ ընդգծեց, այդ վիրուսը հասարակ մարդը չի կարող հայտնաբերել իր հեռախոսում, համակարգչում, ի դեպ, հասարակ մարդկանց սարքավորումներ չեն էլ տեղադրում այն։

«Վիրուսն անում է այնպիսի աշխատանք, որը ինչ-որ ձևովով քյար է բերում վիրուս գրողին։ Վերջինին հետաքրքիր չէ, թե ում մոտ է այդ վիրուսը նստում, նրան հետաքրքիր է, որ վիրուսը նստի հնարավորինս շատ մարդու մոտ, որ ավելի շատ փող բերի։ Իսկ երբ խոսում ենք կիբերզենքի մասին, պետք է հստակ իմանանք, որ այն միշտ օգտագործվում է թիրախային, այն մարդկանց դեմ, որոնք ինչ-որ հետաքրքրություն են ներկայացնում»,- վիրուսի ու կիբերզենքի տարբերությունը մանրամասնեց Ռուբեն Մուրադյանը։

Փորձագետն ընդգծեց, կիբերզենքի օգտագործման հնարավորություն ունեն միայն ու միայն պետությունները, կիբերզենք արտադրող ընկերությունները համագործակցում են միայն պետությունների հետ։

«Երբ մենք ասում ենք պետություն՝ ի նկատի ունենք այդ պետությունների հատուկ ծառայություններին։ Որպես կանոն այն լինում է  կամ ոստիկանությունը, կամ ԱԱԾ-ն։ Այս պարագայում մենք պետք է հասկանանք, երբ մարդու հեռախոսի, համակարգչի մեջ հայտնվում է  կիբերզենք, դա նշանակում է, որ ինքը պետական գործողությունների թիրախ է»,- նշեց նա։

Հարցին, հնարավո՞ր է, որ օրինակ արցախյան պատերազմի ընթացքում կամ դրանից հետո Ադրբեջանի հատուկ ծառայությունները նման ծրագրեր կիրառեն հայաստանցի պաշտոնյաների, քաղաքական գործիչների կամ զինվորականների դեմ, Ռուբեն Մուրադյանը նախ բացատրեց, որ հատուկ ծառայությունները դիմում են NSO group-ին, որը Pegasus-ի արտադրողն է, վճարում են ու խնդրում, որ այս հեռախոսահամարին, կամ հաշվին նստացնեն ծրագիրը։ NSO group չի աշխատում պետական ներթափանցումների մեխանիզմով, հակառակ դեպքում այն երկրները, որոնց քաղաքացիների դեմ օգտագործվել է ծրագիրը, ուղղակի չեն օգտվի դրանից, ինչը կկրճատի  ընկերության առանց այդ էլ փոքր շուկան։

Քննարկման մասնակից «Սայբերհաբ» կազմակերպության համահիմնադիրներ Սամվել Մարտիրոսյանընախ նշեց, որ  ամենայն հավանականությամբ ծրագրի վաճառքն իրականացնում է Իսրայելի հատուկ ծառայությունների թույլտվությամբ, ապա կարծիք հայտնեց, որ Հայաստանում Pegasus-ով վարակումների մի քանի ալիք է եղել։

«Ես կարող եմ վկայակոչել տեղեկատվական անվտանգության մեկ այլ փորձագետի, որը պատերազմի ժամանակ ուսումնասիրել է կառավարության անդամների, ռազմական վերանախավի կարևոր ներկայացուցիչների առնվազն չորս հեռախոսներ, և համոզված է, որ այնտեղ կիրառվել է Pegasus։ Նրանք եղել են մարդիկ, որոն կարևոր ինֆորմացիայի կրող են։ Կան դեպքեր, որտեղ վարակումները շատ ներքաղաքական բնույթ են կրում, կան դեպքեր, երբ վարակումը արտաքին քաղաքականության հետ կապ ունի։ Իմ կարծիքն այն է, որ եղել է վարակման մի քանի ալիք, որոնց հետևում կանգնած են ինչպես Ադրբեջանը, այնպես էլ ամենայն հավանականությամբ Հայաստանի հատուկ ծառայությունները»,-ասաց Մարտիրսյոնը։

Հիշեցնենք, որ  Հայաստանում լրտեսական ծրագրերի թեման սկսեց ակտիվորեն քննարկվել, երբ Ազգային անվտանգության ծառայության նախկին տնօրեն, «Պատիվ ունեմ» խմբակցության ղեկավար Արթուր Վանեցյանը 2021թ․ նոյեմբերի 24-ին հայտարարեց, թե իր և իր ընտանիքի անդամների բջջային հեռախոսների վրա հարձակում է իրականացվել Pegasus ծրագրով։ Վանեցյանը հարձակման համար մեղադրում էր Հայաստանի իշխանություններին։ 

Սամվել Մարտիրոսյանը նշում է, որ Արթուր Վանեցյանը կարող էր հետաքրքրել նաև արտաքին ուժերին ու այլ երկրի իշխանություններին։

Ռուբեն Մուրադյանը, որն ուսումնասիրել է Վանեցյանի, նրա ընտանիքի անդամների հեռախոսները 2021 թ.սեպտեմբերի վերջին, Pegasus հայտնաբերել է նրա երկու հեռախոսների ու ընտանիքի անդամներից մեկի հեռախոսի մեջ։

«Եթե մենք խոսում ենք Ադրբեջանի մասին, հասկանում ենք, չէ՞, որ ընտանիքի անդամը նրանց չէր հետաքրքրի։ Վանեցյանը կատարվածի համար մեղադրում է Հայաստանի իշխանություններին, ես կարող եմ ասել, որ նման եզրակացություն անելու համար նա հիմքեր ունի։ Վերադառնալով իմ գտածին, տեսածին ու դատողություններին՝ միանշանակ պնդել, որ դա արել են Հայաստանի հատուկ ծառայությունները, ես չեմ կարող։ Չեմ կարող ասել՝ 100 տոկոս գիտեմ։ Բայց հաշվի առնելով այն հանագամանքը, որ NSO group-ը ծրագիրը վաճառում է միայն պետություններին, շատ ուշադիր հետևում է, որ միջսահմանային ներթափանցումներ չլինեն։ Տեսնելով՝ ոնց է ՀՀ ԱԱԾ-ն լռել այդ դեպքի մասին ութ օր, ինչից հետո «Արմենպրես» պետական գործակալությւոնը հարցրել է, էս ի՞նչ են խոսում, ՀՀ ԱԱԾ-ն էլ պատասխանել է՝ մենք նման բան կիրառում, մարդու մոտ չեն գնացել, չեն ասել, քո նկատմամբ հանցագործություն է կատարվել, բեր հասկանանք, ի՞նչ է եղել։ Չեն ասել, էսքան բանը որ պնդում ես, որտեղի՞ց ես վերցրել։ Ամենակարևորը, մենք ունեցել ենք ապատեղակատվության արշավ, սև փիար, էն կռվարար դեպուտատը՝ Վահագն Ալեքսանյանը գրել էր՝ ով ինչ կուզի ասի՝ մոռանալով, որ Վանեցյանը հրապարակել էր Apple-ից ստացած նամակը։ Բոլորը փորձում էին ձևացնել, թե մենք էլ ենք ստացել, ի՞նչ է եղել որ։ Այս ամենի արդյունքում ես համարյա վստահ եմ, որ սա Հայաստանի հատուկ ծառայությունների ձեռքի գործն է»,-իր համոզմունքն այսպես հիմնավորեց տեղեկատվական անվտանգության փորձագետը։


 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

22:55
Արթուր Վանեցյան. Առավոտյան ժամը 08:00-ին ես լինելու եմ Ֆրանսիայի հրապարակում
«Հայրենիք» կուսակցության նախագահ, ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության ղեկավար Արթուր Վանեցյանը գրում է. «Սիրելի...
Աղբյուր` Panorama.am
21:15
Կոչ եմ անում՝ լա՛վ մտածեք, միևնույն է դավաճանը գնալու է․ Իշխան Սաղաթելյան
Ֆրանսիայի հրապարակում ընթացող հանրահավաքի ժամանակ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ՀՅԴ ԳՄ անդամ Իշխան Սաղաթելյանը կոչով դիմեց...
Աղբյուր` Panorama.am
20:51
Աղվան Հովսեփյանի գործը վերամակագրվել է այլ դատավորի
«Մեր կողմից ներկայացված բողոքը մակագրվել էր հենց դատավոր Արշակ Վարդանյանի, սակայն հետագայում, մեզ համար անհասկանալի պատճառներով,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Միքայել Բադալյանը մեկ ամսով կալանավորվել է
Փաստաբան Էրիկ Ալեքսանյանը գրում է․ «Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Ռ.Մխիթարյանը բավարարեց դատախազի բողոքը մասնակի և մեկ ամսով կալանավորեց...
Աղբյուր` Panorama.am
20:20
Այս գործը ամբողջությամբ շինծու է․ Արթուր Վանեցյանը՝ Միքայել Բադալյանին կալանավորելու որոշման մասին
«Պատիվ ունեմ» խմբակցության ղեկավար, «Հայրենիք» կուսակցության նախագահ Արթուր Վանեցյանը գրում է․ «Քիչ առաջ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
Միրզոյանը՝ Նիկոլ Փաշինյանի սովորական խամաճիկ
«Այն որ Արարատ Միրզոյանը մեկ նպատակով է հայտնվել այդ աթոռին ՝ այն է քաղաքական պատասխանատվություն կիսելը, բոլորս գիտենք։ Ինքը սովորական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Այս իշխանությունները թուրքական և ադրբեջանական օրակարգով են շարժվում․ Լևոն Քոչարյան
«Եթե միասնական ենք, պլանավորում են մի բան անել և գիտենք ինչի համար, ուրեմն հաջողում ենք։ Այս նույնը պետք է անենք մեծ մասշտաբով։ Դրա համար...
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Որևէ հակահայ պայմանավորվածություն այլևս մեզ չի զարմացնում․ Իշխան Սաղաթելյան
«Դիմադրություն» շարժման հանրահավաքն այս անգամ մեկնարկեց Սասունցի Դավիթ կայարանի դիմաց։ «Հայաստան» խմբակցության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
«ՀՀ ԱԳՆ»-ն խոսում է «սահմանային» հանդիպումների մասին
«Երկու երկրների միջև ձեռք բերված պայմանավորվածությունների իրականացման շրջանակներում և համապատասխան հանձնարարականների հիման վրա 2022...
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
Ում ասածը երկրի գոնե 50 %-ը կլսի. Արա Վարդանյան
«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի նախկին գործադիր տնօրեն Արա Վարդանյանը «Հայելի» մամուլի ակումբում անդրադարձել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
Մեկ անգամ ևս՝ Արցախի Հանրապետության դիրքորոշումը
Արցախի հանրապետության ԱԺ խմբակցությունները հայտարարություն են տարածել, որում ասվում է․ «Արցախի ժողովրդի և իշխանությունների հավաքական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
Րաֆֆի Հովհաննիսյանին՝ տեսախցիկին գերի ու առանց խոսքի
Հայաստանի Հանրապետության առաջին արտգործնախարար, «Ժառանգություն» կուսակցության հիմնադիր Րաֆֆի Կ. Հովհաննիսյանը ուղերձ է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Դատախազությունը՝ Վանաձորի զենքի մասով
2020թ. մարտին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված քրեական գործով հիմնավորվել էր, որ խախտելով «Զենքի մասին» ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Վիկ Դարչինյանը հետևում է Եվրոպայի բռնցքամարտի առաջնությանը՝ դատավորները լավ են դատում
Երևանում անցկացվող Եվրոպայի բռնցքամարտի առաջնության երկրորդ օրը մարզադահլիճում ներկա էր նաև պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտի աշխարհի իննակի չեմպիոն Վիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:13
Դատարանը մերժել է Ռոբերտ Քոչարյանի խափանման միջոց գրավը փոխելու միջնորդությունը
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանը՝ դատավոր Աննա Դանիբեկյանի նախագահությամբ, մերժել է ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի խափանման միջոց...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
«Հայաստան» խմբակցության պատգամավորներն այցելել են «Արթիկ» ՔԿՀ
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Ագնեսա Խամոյանը գրում է․ «Քիչ առաջ Աղվան Վարդանյանի, Աննա Գրիգորյանի, Արթուր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Փաշինյանը գոհ է
«Ապրիլ ամսվա տվյալներով՝ մենք Հայաստանի աշխատաշուկայում ունենք նոր բացարձակ ռեկորդ: Այսինքն՝ ապիրլի դրությամբ Հայաստանի Հանրապետությունում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Մենք ավտորիտար պետական ռեժիմին բնորոշ իրավիճակում ենք. Գոհար Մելոյան
«Երեկվա դրությամբ հետնահանջ ենք կատարել մեր բոլոր հիմնական թիրախային առավելություններից, թիրախային կետերից, որոնք  մշտապես հայկական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
Թուրքիան ԱՄՆ-ից պահանջել է վերացնել ռազմական արդյունաբերության սահմանափակումները
Թուրքիան ԱՄՆ-ին դիմում է ուղարկել ռազմական արդյունաբերության ոլորտում հանրապետության նկատմամբ կիրառվող սահմանափակումները հանելու համար։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
Փաշինյանը՝ Բլինքենին. Բրյուսելի հանդիպումից հետո հնչել են քննարկումների բովանդակության հետ կապ չունեցող մեկնաբանություններ
Նիկոլ Փաշինյանը հեռախոսազրույց է ունեցել ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենի հետ: Կառավարությունից հայտնում են, որ պետքարտուղարը բարձր է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Տիգրան Աբրահամյան. Կարող եք տեսնել այն ոստիկաններին, որոնք աչքի են ընկել անթույլատրելի վարքագծով
ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության պատգամավոր Տիգրան Աբրահամյանը գրում է. «Այն, որ ոստիկանության շարքերում ծառայողներ կան,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
Ռուբեն Մելիքյան. Ժողովրդավարության պահապանները վերածվել են ժանդարմների
«Ցավոք սրտի, ժողովրդավարությունը արժեքաբանական միջոցից վերածվել է քաղաքական միջոցի»,-ասաց իրավապաշտպան, «Իրավական ուղի»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:11
2021 թ. աշխարհում գլխատման և մահապատիժի ենթարկման դեպքերի տագնապալի աճ է արձանագրվել. Amnesty International
2021 թվականին աշխաչհում գլխատման և մահապատիժների թվի տագնապալի աճ է գրանցվել, քանի որ այն երկրները, որոնք կանոնավոր կերպով մահապատժի են...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Ծեծել-ջարդելու հրահանգը տալիս է անձամբ վարչապետ կոչեցյալը. Ավետիք Իշխանյան
«Անկախ Հայաստանում դեռևս ընտրությունների միջոցով իշխանություն չի փոխվել։ Իսկ 2021 թվականի խորհրդարանական արտահերթ ընտրությունները համարել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:45
ԿԲ-ի առաջին եռամսյակի կանխատեսումներով ՀՀ տնտեսական աճը 2022թ կկազմի 1.6 %. Մարտին Գալստյան
«Որպեսի 2021 թ. գնաճը 4 %-ի հասցվեր, ապա ԿԲ-ն պետք է կտրուկ քայլեր աներ և վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը հասներ 28 %-ի: Նման...
Աղբյուր` Panorama.am
16:42
Դատարանն ավարտել է միջնորդության քննությունը
Դատական ակտը կհրապարակվի երեկոյան
Աղբյուր` Panorama.am
16:37
Գողություն կատարող խումբ է վնասազերծվել. 8 անձ ձերբակալվել են
Դավիթ Բեկի փողոցում հետապնդող պարեկներից մեկը, փախուստը կանխելու նպատակով, նախազգուշական կրակոց է արձակում, ապա թիրախավորում մեքենայի անվադողն ու կրակում։ «Ֆորդը» կողաշրջվում է։
Աղբյուր` Panorama.am
16:29
Խոակին Կապառոսը հրապարակել է ազգային հավաքական հրավիրված ֆուտբոլիստների ցուցակը
Հայաստանի ազգային հավաքականը սկսում է նախապատրաստվել ՈՒԵՖԱ Ազգերի լիգայի խաղարկությանը։
Աղբյուր` Panorama.am
16:20
Գերմանիան կապիկի ծաղիկով վարակվածների համար պարտադիր կարանտին է սահմանել
Գերմանիայում 21-օրյա կարանտին է սահմանվել  կապիկի ծաղիկով հիվանդների համար։ «Ռիա Նովոստի» գործակալության փոխանցմամբ՝ այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Վանեցյան. Ողջ երթի ընթացքում մարդիկ ողջունում են իրենց պատշգամբներից, մեքենաներից
11:26 26/04/2022

Վանեցյան. Ողջ երթի ընթացքում մարդիկ ողջունում են իրենց պատշգամբներից, մեքենաներից

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}