Իրավունք 09:09 18/01/2022 Հայաստան

Արդարադատության նախարարի պատասխան գրությամբ ցուցաբերվել է մարդու սահմանադրական իրավունքները ոտնահարող մոտեցում. ՄԻՊ

Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը գրում է.

«ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի համար սկզբունքորեն անընդունելի են ՀՀ արդարադատության նախարարության մոտեցումները՝ կապված համայնքների ընտրված ավագանիների այն անդամների իրավունքների հետ, որոնք պետք է մասնակցեն ավագանիների առաջին նիստերին, բայց կալանավորված են և գտնվում են ՔԿՀ-ում։ Խոսքը վերաբերում է նրանց ընտրելու և ընտրվելու իրավունքին:

Մասնավորապես, Մարդու իրավունքների պաշտպանին հասցեագրված բողոքների ուսումնասիրության հիման վրա Արդարադատության նախարարություն էր ներկայացվել Պաշտպանի վերլուծված դիրքորոշումն այն մասին, որ ՀՀ կառավարությունը, մասնավորապես՝ Արդարադատության նախարարությունը՝ անկախ քրեական հետապնդման մարմնի կամ կալանքի միջնորդությունը բավարարած դատարանի վերաբերմունքից, պարտավոր է ապահովել համայնքների ավագանիների այն անդամների սահմանադրական ընտրական իրավունքը, որոնք գտնվում են ազատությունից զրկված (խափանման միջոց կալանք) վիճակում, այն է՝ Արդարադատության նախարարության ՔԿՀ-ներում:

Արդարադատության նախարարի պատասխան գրությամբ, սակայն, ցուցաբերվել է խիստ ֆորմալ, մարդու սահմանադրական իրավունքները ոտնահարող մոտեցում՝ առանց հաշվի առնելու Սահմանադրության առանձնահատկությունները և իրավունքի գերակայության ապահովման հիմնարար պահանջը:

Արդարադատության նախարարությունը մի կողմից անվիճելի է համարում Մարդու իրավունքների պաշտպանի արձանագրած փաստը, որ կալանքը՝ որպես խափանման միջոց կիրառելն անձին չի կարող զրկել ընտրական իրավունքից, մյուս կողմից, սակայն, ձևական մեկնաբանությունների վրա դիմելով՝ հարցը հատուկ տանում է այնպիսի ճանապարհով, որ ինքն իր համար ապահովի մարդու սահմանադրական իրավունքի իրացումը մերժելու հիմքեր:

Մասնավորապես, անցնում է կալանավորվածի մեկնումների, տեսակցությունների ոլորտ՝ նշելով, թե «սահմանադրական նշված նորմի [48-րդ հոդված] կիրառման կառուցակարգը հասկանալու և դրա համատեքստում քրեակատարողական հիմնարկի պետի իրավասության առկայությունը հաստատելու համար» վկայակոչում է «Ձերբակալված և կալանավորված անձանց պահելու մասին» օրենքի դրույթներ՝ ցույց տալու համար, թե կալանավորված անձին արտաքին աշխարհի հետ փոխադարձ հաղորդակցությունն ապահովելու և հիմնարկից այլ վայր փոխադրելու հիմքեր չկան:

Արդարադատության նախարարությունը նշել է, թե կարճաժամկետ մեկնումները «կարող են տրամադրվել միայն քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ և միայն կալանավորված անձանց մերձավոր ազգականի մահվան կամ կյանքին սպառնացող ծանր հիվանդության, կալանավորված անձին կամ նրա ընտանիքին զգալի նյութական վնաս պատճառած տարերային աղետի դեպքում»: Իսկ տեսակցությունների կապակցությամբ էլ Նախարարը նշել է, թե տվյալ դեպքում դրանք արգելվել են վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, հետևաբար նման արգելքի պայմաններում այս տարբերակը ևս խնդրո առարկայի շրջանակներում չի կարող քննարկվել:
Ակնհայտ է, որ կոնկրետ իրավիճակում մարդու սահմանադրական ընտրական իրավունքների ապահովման հետ այս պահանջներն առնչութուն չունեն: Ուստի, բացարձակ անընդունելի է Արդարադատության նախարարության նման դիրքորոշումը և հարցին լուծում տալու փոխարեն պարտավորության կատարումից հրաժարվելը՝ փորձելով ստեղծել մարդու ընտրական իրավունքի սահմանափակման այնպիսի հիմքեր, որոնք Սահմանադրությամբ գոյություն չունեն:

Մարդու իրավունքների պաշտպանը հստակ տիրապետում է թե՛ օրենքի կարգավորումներին, և թե՛ միջազգային ու սահմանադրական այն պահանջներին, որոնց հիման վրա երկրի Կառավարությունը, իսկ տվյալ դեպքում՝ Արդարադատության նախարարությունը, որի համակարգում գործում են ՔԿՀ-ները, կրում է պարտականություն ապահովելու մարդու հիմնարար իրավունքների ու ազատությունների իրացումը:

Ինչպե՞ս կարելի է նման ֆորմալիստական մոտեցում ցուցաբերել անձի սահմանադրական ընտրական իրավունքի նկատմամբ, որը երկրի ժողովրդավարության ձևավորման հիմքերի հիմքում է:

Եվ ընդհանրապես՝ ինչպե՞ս կարելի է անձի ընտրելու և ընտրվելու իրավունքի երաշխավորման հարցը պայմանավորել վարույթն իրականացնող անձի կամքով, երբ Սահմանադրությունը իրավունքի սահմանափակման նման որևէ հիմք չի նախատեսում:

Մարդու իրավունքների պաշտպանը մեկ անգամ ևս հատուկ ընդգծում է, որ չի կարելի այս հարցի լուծումը կախվածության մեջ դնել քրեական գործ քննող մարմինների կամքից, քանի որ այն կապ չունի քննվող քրեական գործի առարկայի հետ և, բացի այդ էլ՝ խոսքը ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված ընտրական իրավունքի մասին է, որից զրկելու հիմքեր կոնկրետ իրավիճակում չկան առհասարակ:

Վերջում Արդարադատության նախարարությունը, կրկին դիմելով ֆորմալ մեկնաբանության, մարդու սահմանադրական իրավունքի իրացումը փորձում է դարձնել  անիրատեսական: Մասնավորապես, եզրահանգում է, թե քրեակատարողական հիմնարկի պետը լիազորված չէ ինքնուրույն կալանավորված անձին նիստի անցկացման վայր տեղափոխել կամ տեսակցություն տրամադրել՝ մեջբերելով Սահմանադրության 6-րդ հոդվածը, որի համաձայն՝ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք իրավասու են կատարելու միայն այնպիսի գործողություններ, որոնց համար լիազորված են Սահմանադրությամբ կամ օրենքներով:
Սահմանադրական այս հոդվածի վկայակոչումը կոնկրետ դեպքում սկզբունքրեն անընդունելի է, որի ներքո, ըստ կարիքի, հաճախ են «թաքնվում» պետական մարմինները:

Չի՛ կարելի անտեսել հենց նույն Սահմանադրության մեկ այլ՝ փոփոխման ոչ ենթակա հոդված, ըստ որի՝ «Հայաստանի Հանրապետությունում մարդը բարձրագույն արժեք է (…) Մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքների և ազատությունների հարգումն ու պաշտպանությունը հանրային իշխանության պարտականություններն են: Հանրային իշխանությունը սահմանափակված է մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքներով և ազատություններով՝ որպես անմիջականորեն գործող իրավունք» (3-րդ հոդված):

Մարդու իրավունքների պաշտպանը խիստ մտահոգիչ է համարում պետական նման մարմնի այսպիսի մոտեցումը, որը ստեղծում է վտանգավոր նախադեպ:

Արդարադատության նախարարությունը պարտավոր է ապահովել կալանավորված ավագանու անդամի ընտրական իրավունքը երաշխավորելու համար Սահմանադրության պահանջները՝ հատկապես, որ հնարավոր է ապահովել ավագանու կալանավորված անդամի մասնակցությունը ավագանու առաջին նիստին՝ հնարավորություն ընձեռելով նրան այլ եղանակով, օրինակ՝ տեսակապի միջոցով կամ որևէ այլ կերպ, արտահայտել իր դիրքորոշումը կամ այլ կերպ իրացնել իր սահմանադրական ընտրական իրավունքը:

Կոնկրետ դեպքում խոսքը վերաբերում է Մարդու իրավունքների պաշտպանին բողոք ներկայացրած ՔԿՀ-ում գտնվող Մամիկոն Ասլանյանի մասնակցությանը ավագանու նիստին, քանի որ Վանաձորում ավագանու առաջին նիստ դեռ չի գումարվել, որի ընթացքում պետք է որոշվի համայնքի ղեկավարի ընտրության հարցը:

Ավագանու յուրաքանչյուր անդամի կողմնակից քաղաքացին (անկախ նրանից՝ ավագանու տվյալ անդամը կալանավորված է, թե ոչ) համայնքի ղեկավարի թեկնածուին ընտրել է այն ակնկալիքով, որ հենց այդ անձն է լինելու իր համայնքի ղեկավարը: Այլ կերպ ասած, քաղաքացու ընտրական իրավունքի վերջնական և սպառիչ իրացումը ենթադրում է ավագանիների այդ անդամների կողմից համայնքի ղեկավարի ընտրության համար անցկացվող ավագանու առաջին նիստին մասնակցելու և քվեարկելու իրավունքի իրացում:

Սա է ներկայացուցչական ժողովրդավարության էությունը: Այս կերպ է, որ ընտրական իրավունքի շնորհիվ ձևավորվում է երկրում ժողովրդավարության համակարգը: Նույն սկզբունքը վերաբերում է նաև խորհրդարանական ընտրություններին և Կառավարության ձևավորմանը»:

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

22:32
Արծվիկ Մինասյանը ներկայացնում է «Փաշինյանի կամակատար իրավապահ համակարգի հերթական տգետ գործողությունները»
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանի և «Պատիվ ունեմ» խմբակցության պատգամավոր Տարոն Մարգարյանի նկատմամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:55
Ավետիք Չալաբյանին կալանքից ազատելու կոչով հանդես են եկել Արցախի նախագահը, ԱԺ նախագահն ու պատգամավորներ, Արցախի թեմի առաջնորդը
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանն արցախցիների և իր անունից Հայաստանի Հանրապետության դատախազությանը խնդրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
21:22
Ադրբեջան կոչվող քաղցկեղային գոյացությունը շարունակելու է ավելացնել իր հզորությունը. Վարդան Ոսկանյան
«Ականջ ունեցողը կլսի՝ հատկապես նրանք, որոնք կուրորեն հավատում են թշնամու հետ ինչ-որ «խաղաղության փաստաթղթի», սահմանների որոշարկման թղթերի և այլ նմանօրինակ պատրանքների ու խաբկանքների»։
Աղբյուր` Panorama.am
21:01
Արցախի նախագահը և Փարիզի քաղաքապետը հանդիպել են Գորիսում
«Հանդիպման ընթացքում Արցախի Նախագահը  գոհունակության խոսքեր է հղել Փարիզի քաղաքապետին` ցուցաբերած նախաձեռնողականության և...
Աղբյուր` Panorama.am
20:51
Վրաստանը, Թուրքիան և Ադրբեջանը խորհրդարանական վեհաժողով կձևավորեն
«Մենք կարևոր որոշում ենք կայացրել, ըստ որի՝ սկսել ենք աշխատել Վրաստանի, Թուրքիայի և Ադրբեջանի խորհրդարանական վեհաժողովի ստեղծման...
Աղբյուր` Panorama.am
20:42
Ալեքսան Ասատրյանը ՀՀ ԱԱԾ-ում է և իբրև թե հրաժարվել է պաշտպան ունենալու իրավունքից․ Պաշտպան
Փաստաբան Արթուր Նահապետյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․ «Աբսուրդի թատրոնը շարունակվում է։ Հենց նոր ինձ հետ կապ հաստատեցին ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Ողջ Հայաստանն է միացել այս պայքարին․ մի շարք մայրուղիներ փակվել են
«Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ՀՅԳ ԳՄ գործիչ Իշխան Սաղաթելյանը գրում է․ «Սիրելի հայրենակիցներ, ինչպես հայտարարել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:18
Այսօր ԱԱԾ ծառայողների կողմից առևագվել է Ալիկ Ասատրյանը
«Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ՀՅԴ գործիչ Գեղամ Մանուկյանը գրում է․ «Այս իշխանությունները կարծում են, որ ոստիկանական,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Մարդ էլ կա, հայրենիքը սեղանի մոտ նստած է սիրում
«Ինչպես ամեն մի գիտակից մարդու, իմ համբերության վերջին բաժակը լցրեց  այն արտահայտությունը, որ «նույն պատկերը կունենայինք ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Բռնցքամարտի ԵԱ․ Արթուր Բազեյանը հաղթեց թուրք մրցակցին և դուրս եկավ կիսաեզրափակիչ
Երևանում ընթացող բռնցքամարտի Եվրոպայի առաջնության քառորդ եզրափակչում 57 կգ քաշային Արթուր Բազեյանը  հաղթանակի հասավ Թուրքիան ներկայացնող...
Աղբյուր` Panorama.am
19:55
ՀՀ-ում չկան ադրբեջանական անկլավներ` Ոսկեպարի հատվածում բնակիչները փողոց են փակել
Նոյեմբերյանում քաղաքացիները բողոքում են Փաշինյանից ու նրա վարած հակահայ քաղաքականությունից։ Ոսկեպարի հատվածում բնակիչները փողոց են փակել և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:36
Դեսպանը Ջոն Գալագերին հարցրել է ՄԻՊ-ի կարծիքը ԶԼՄ օրենքում առաջարկված փոփոխության, ոստիկանների մասին
Հայաստանի Հանրապետությունում Միացյալ Թագավորության արտակարգ և լիազոր դեսպան պարոն Ջոն Գալագերին և Արևելյան Հարևանության պորտֆոլիոյի ղեկավար Լիզ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
Կեղծ պապիկից մինչև արբանյակ
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը գրում է․ «Բռնապետիկն իր արբանյակների առաջ գլուխ է գովել, թե  բացի իրենցից, ունենք նաև հայկական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:16
Երբ իշխանական մեկ խայծը դարձել է ամբողջ օրվա քննարկման նյութ
«Չկողմնորշված քաղաքացիների դեպքում  ընտրությունը հեշտ է, քանի որ ոչ թե ընտրություններ են ՝ երկու  տարբեր քաղաքական ուժերի միջև,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
Փարիզը «փաստի առաջ է կանգնեցրել» ռուսական գազն աստիճանաբար դադարեցնելու ԵՄ ծրագրին
Եվրոպայի խոշորագույն միջուկային էներգիա արտադրող ֆրանսիական Electricite de France (EDF)-ում առաջացած խնդիրները կարող են խաթարել տարածաշրջանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
ՌԴ-ում հնդկաձավարի մեկ տոննայի գինը նվազել է 800-1300 ԱՄՆ դոլար, Հայաստանում ամենաէժանը 1750 դոլար է
«Կոմերսանտը» անդրադարձել է ՌԴ Գյուղատնտեսական շուկայի ուսումնասիրությունների ինստիտուտի (IKAR) տվյալներին, ըստ որոնց՝ մարտի վերջին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
«Հայաստանի ու Արցախի իշխանությունները տեր ու ծառայի կարգավիճակում են»
«Մենք մեր պատմության ընթացքում ավելի վատ ժամանակներն ենք ունեցել, առավել քան վստահ եմ՝ մենք հաջողելու ենք»։
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
Եթե չառաջարկվի լիդերի թեկնածություն, շարժումը մտնելու է փակուղի․ ԱԱԾ պահեստազորի միություն
ԱԱԾ պահեստազորի սպաների միության խորհրդի անդամների մասնակցությամբ կայացել է աշխատանքային հերթական հանդիպում, որի ընթացքում գնահատվել են ՀԿ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
«Ազատություն Նիկային»
Վրաստանի ընդդիմադիր «Մթավարի արխիի», Pirveli TV-ի, Formula-ի և այլ լրատվամիջոցների ներկայացուցիչները հերթական ցույցն են անցկացնում՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Արագածոտնում «Դիմադրության» շարժման մասնակիցները փակեցին մայրուղին
Արագածոտնի մարզում քաղաքացիները փակել են Երևան տանող մայրուղին: Բողոքի ակցիայի կազմակերպիչները բարձրախոսով դիմեցին վարորդներին և ներողություն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
ԲԴԽ-ն, Ջհանգիրյանը երկրորդական են, բխում են մեկ իրավիճակից, որ դեռևս չունենք՝ առանց Նիկոլ Հայաստան. Վարդևանյան
«44-օրյա պատերազմի ժամանակ զոհված զինծառայողների հարազատների և Գագիկ Ջհանգիրյանի հանդիպման ժամանակ, Գագիկ Ջհանգիրյանը Արծվիկ Մինասյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Երևանի «Ռուսական տունը» համերգով է նշում Սարդարապատում թուրքերի դեմ հաղթանակի օրը
Երևանի «Ռուսական տունը» («Ռոսսոտրուդնիչեստվո»-ի ներկայացուցչությունը Հայաստանում) մայիսի 30-ին համերգ կկազմակերպի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
Դատախազություն. Ամբաստանյալի գրավի գումարը պետականացվել է
Շարունակվել են արձանագրվել դեպքեր, երբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարացնելու վերաբերյալ քննչական մարմնի,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Թմրանյութի գործով 41-ամյա կինը ձերբակալվել է
 ՔՈԳՎ թմրամիջոցների անօրինական շրջանառության դեմ պայքարի, Երևան քաղաքի ու Արարատի մարզային վարչությունների, ինչպես և Արտաշատի բաժնի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:48
Միշուստին. Հեռացած ՏՏ մասնագետների 85 տոկոսը վերադարձել են
Ռուսաստանից հեռացած ՏՏ ոլորտի մասնագետների գրեթե 85 տոկոսը վերադարձել  է երկիր։ «ՏԱՍՍ»-ի փոխանցմամբ, այս մասին հայտարարել է ՌԴ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:34
Երկաթուղային տրանսպորտով իրականացված բեռնափոխադրումների ծավալը նվազել է
Հայաստանում բեռնափոխադրումների ծավալն ավելացել է։ Ինչպես Panorama.am-ին տեղեկացնում են ՀՀ վիճակագրական կոմիտեից, 2022 թվականի առաջին եռամսյակում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:23
Ակնայում ականի վրա ադրբեջանցի զինծառայող է պայթել
Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից օկուպացրած Ակնայում (Աղդամ) այսօր ադրբեջանցի զինծառայող է պայթել։ Ինչպես հաղորդում են ադրբեջանական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:17
«Ասում էի՝ ինչու եք խփում, թուրքի գերի եք բռնե՞լ». պահեստազորի գնդապետ Արայիկ Մուրադյան
ԱԱԾ պահեստազորի բարձրաստիճան սպաներն ԱԱԾ-ի դիմաց բողոքի ակցիա են իրականացնում։ Նրանց բողոքն ուղղված է նրան, որ մայիսի 17-ին Պուշկինի փողոցում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:01
Վոլկովը ներկայացրել է Արցախում ՌԴ խաղաղապահ ստորաբաժանման պատասխանատվության գոտում տիրող իրավիճակը
Սուրեն Պապիկյանն այսօր ընդունել է Արցախում Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղապահ ուժերի հրամանատար,  գեներալ-մայոր Անդրեյ Վոլկովին: Հանդիպմանը...
Աղբյուր` Panorama.am
15:54
Արցախի ՄԻՊ-ը՝ շրջանավարտներին. Երբեք գերի չդառնաք ձեր կարողությունները կասկածի տակ դնող հանրային կարծրատիպերին
Արցախի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպան Գեղամ Ստեփանյանը գրում է. «Արցախի դպրոցներում այսօր Վերջին զանգ է, շուրջ 1000...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Վանեցյան. Ողջ երթի ընթացքում մարդիկ ողջունում են իրենց պատշգամբներից, մեքենաներից
11:26 26/04/2022

Վանեցյան. Ողջ երթի ընթացքում մարդիկ ողջունում են իրենց պատշգամբներից, մեքենաներից

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}