Քաղաքական 18:14 25/04/2022 Տարածաշրջան

Հայ-թուրքական բանակցությունների գործընթացում այն լավատեսությունն այդքան էլ ակտուալ չէ․ Անդրեյ Արեշև

Հայոց ցեղասպանության 107-րդ տարելիցի և ճանաչման գործընթացի, ինչպես նաև հայ-թուրքական հարաբերությունների  շուրջ  Ermenihaber.am-ը զրուցել է ռուս փորձագետ Անդրեյ Արեշևի հետ։ Հարցազրույցը՝ ստորև․

- 2021թ. ԱՄՆ-ի նախագահի ապրիլքսանչյորսյա ուղերձից հետո, երբ մի շարք կարևոր դերակատարներ ճանաչել են Հայոց ցեղասպանությունը, ի՞նչ հեռանկար եք կանխատեսում ճանաչման գործընթացի համար:       

- Նախևառաջ կցանկանայի ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքի վրա, որ Ջո Բայդենն ԱՄՆ-ի առաջին նախագահը չէր, ով առաջինն օգտագործեց ցեղասպանություն եզրույթը, Բարաք Օբաման օգտագործել էր «Մեծ Եղեռն» եզրույթը, իսկ նրանից առաջ էլ Ռոնալդ Ռեյգանն  էր այն կիրառել:

Սակայն պրակտիկ քաղաքականության տեսանկյունից այս ամենն էական դեր չի խաղացել թուրք-հայկական հարաբերություններում։ Ընդհանուր առմամբ, պետք է հասկանալ, որ այս ամենն էական դեր չի խաղում արևմտյան երկրների քաղաքականության մեջ, որոնք օգտագործում են Հայկական հարցը հայ հասարակության շրջանում իրենց համակրանքը մեծացնելու համար։

Այնուամենայնիվ միևնույն ժամանակ պետք է նշել, որ այդ ամենը գրեթե ազդեցություն չունի արևմտյան տերությունների պրագմատիկ կուրսի վրա, որոնց համար Թուրքիան Մերձավոր Արևելքում առանցքային դաշնակիցներից է։ Ի դեպ, այժմ մենք տեսնում ենք, որ ուկրաինական ճգնաժամի համատեքստում Թուրքիայի հասցեին հաճոյախոսական հրապարակումների թիվը կտրուկ աճել է։

Միևնույն ժամանակ արևմտյան քաղաքական գործիչները մշտապես ընդգծում են Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների կարգավորման անհրաժեշտության մասին։ Ի դեպ, Ռուսաստանի դիրքորոշումը մոտավորապես նույնն է այս հարցում:

Ինչպես հայտնի է, 2009-2010թթ.  ֆուտբոլային դիվանագիտության տարիներին հայ-թուրքական բանակցային գործընթացում ակտիվություն նկատվեց, և այժմ գործընթացը կրկին ակտիվացել է։ Առաջիկայում կլսենք որոշ ուժերի զգացմունքային հայտարարություններ և գործողություններ։ Սակայն այս ամենը պրակտիկ քաղաքականության վրա ազդեցություն չի ունեցել և չի էլ ունենա։

- Ի՞նչ ազդեցություն կարող է ունենալ ճանաչման գործընթացի վրա հայ-թուրքական կարգավորման գործընթացը:   

- Կարծում եմ, որ այս ամենը բացասական հետևանքներ կունենա, քանի որ նման նախադեպեր մենք տեսել ենք նախկինում, հայ-թուրքական շփումների ակտիվացման շրջանում, որոնք ի սկզբանե նախաձեռնել էին արևմտյան դերակատարները։

Նրանք չէին ուզում խանգարել, իրենց կարծած դրական այն քայլերին, որոնք, ըստ էության, հնարավորություն չունեին ազդելու հայ-թուրքական գործնական բանակցությունների վրա։ Այստեղ պետք է հասկանալ, որ հայ-թուրքական բանակցությունների գործընթացում այն լավատեսությունը, որը կիսում էին թուրքական որոշ լրատվամիջոցներ, այդքան էլ ակտուալ չէ։

Կարծում եմ՝ մինչև Թուրքիայի նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները, որոնք կարող են անակնկալներ մատուցել, մենք դժվար թե այստեղ որևէ առաջընթաց տեսնենք։ Եվ հարկ է նշել, որ պաշտոնական Երևանն այս հարցում  որոշակի զգուշավորություն է ցուցաբերելու հատկապես ներհայաստանյան այն քաղաքական գործընթացների համատեքստում, որոնք սպասվում են առաջիկա ամիսներին:

Օրերս մենք տեսանք Իշխան Սաղաթելյանի և մի քանի այլ քաղաքական գործիչների հայտարարությունը զանգվածային բողոքի ակցիաներ սկսելու մասին, որոնք թեև ուղղակիորեն կապված չեն ցեղասպանության խնդրի հետ, այնուամենայնիվ անուղղակիորեն կապված են հայ-թուրքական և հայ-ադրբեջանական ժամանակակից բանակցությունների և գործընթացի հետ։

Գաղտնիք չէ, որ Բաքուն հայկական ուղղությամբ իր քայլերը սերտորեն համակարգում է թուրք գործընկերների հետ։ Ցանկանում էի նաև մի քանի խոսք ասել  ընդհանուր առմամբ ցեղասպանության ճանաչման հարցում հայկական սփյուռքի դերի և պաշտոնական Երևան-սփյուռք հարաբերությունների մասին։

Մինչ 2018 թվականն, անկախ նրանից, թե ինչպես ենք վերաբերվում նախկին իշխանություններին, նրանք շատ ավելի մեծ ուշադրություն էին դարձնում սփյուռքի հետ հարաբերություններին և կապերին։ Այժմ ԱՄՆ-ի ու Ռուսաստանի օրինակով մենք տեսնում ենք որոշակի դիսոնանս հայկական սփյուռքի տեղական կառույցների շրջանում, որոնք ավանդաբար համարվում են Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցում հիմնական շարժիչ ուժը:

- Հայ ժողովրդի նկատմամբ ցեղասպան քաղաքականությունը կրկին արդիական է դարձել հատկապես Արցախում Ադրբեջանի հետպատերազմյան քաղաքականության համատեքստում։ Որքանո՞վ են արդարացված այս մտավախությունները:

- Վերոնշյալ մտահոգությունները ես կդիտարկեի Լեռնային Ղարաբաղի բնակիչների անվտանգության համատեքստում (ավելի ճիշտ այն հատվածում, ինչն Արցախից դե ֆակտո մնացել է)։ Այստեղ պետք է նշել, որ Հայաստանի դեպքում գործում է հետևյալ սկզբունքը. անվտանգությունը պիտի ապահովվի սեփական ուժերով, այլ ոչ թե արտաքին աջակցությամբ, քանի որ եթե դու ինքդ չես կարող ապահովել քո անվտանգությունը, ուրեմն ենթարկվում ես տարբեր տեսակի. մարտահրավերների, եթե ոչ ցեղասպանական բնույթի, ապա նվազագույնը դրան մոտ բնույթի: Պետք է հասկանալ, որ տեղի է ունեցել էթնիկ զտում և ղարաբաղյան 3-րդ պատերազմի հետևանքով հայ բնակչությունը զրկվել է Լեռնային Ղարաբաղի զգալի տարածքներից: 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

15:09
Ապօրինի արդյունահանման խոշոր վնասները Սիսում
Քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության ֆինանսավարկային և մտավոր սեփականության ոլորտում կատարվող հանցագործությունների դեմ պայքարի բաժնում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
«ԳԻՏԻՍ fest»-ում հայ ուսանողները փայլուն խաղացել են «Արյունոտ հարսանիք»
Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի՝ ГИТИС-ի կողմից կազմակերպված Դիպլոմային ներկայացումների II միջազգային ուսանողական փառատոնին՝...
Աղբյուր` Panorama.am
14:51
Վարդաքարում 35-ամյա մի բնակիչ համագյուղացու բնակարանից գողացել է ալկոհոլային խմիչքների հավաքածու
Նոյեմբերի 29-ին ոստիկանության Արթիկի բաժնում հաղորդում է տվել Վարդաքար գյուղի մի բնակիչ. նոյեմբերի 16-ից տնից բացակայել էր, իսկ օրեր անց...
Աղբյուր` Panorama.am
14:40
Աֆղանստանի հյուսիսում դպրոցի պայթյունի հետևանքով 15 մարդ է զոհվել
Առնվազն 15 մարդ է զոհվել, 27-ը՝ վիրավորվել չորեքշաբթի օրը Աֆղանստանի հյուսիսում գտնվող Սամանգան նահանգի կրոնական դպրոցում տեղի ունեցած պայթյունի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:21
Իրանը մեկ ամսվա ընթացքում կմիանա ԵԱՏՄ-ի հետ ազատ առևտրին
ԵԱՏՄ-ի հետ ազատ առևտրի գոտու կազմակերպման իրավական թղթաբանությունը նախատեսվում է կարգավորել մեկ ամսվա ընթացքում։ ParsToday-ի փոխանցմամբ, այս...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Սիրիան Թուրքիայից կոնկրետ գործողություններ է ակնկալում, այլ ոչ թե լոկ խոսքեր. Ասադ
Սիրիայի նախագահ Բաշար ալ Ասադը մեկնաբանել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հայտարարությունը, որում վերջինս չէր բացառել Ասադի հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:50
ԶՈՒ զինծառայողին հակառակորդի կողմից հրազենային վնասվածք պատճառելու դեպքի առթիվ նախաձեռնվել է քրեական վարույթ
Քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության հինգերորդ կայազորային քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:43
«Հանքահենների հերթական չարագործությունը բնության նկատմամբ»
«Իրավատեր կապանցիներ» բնապահպանական ՀԿ-ն ահազանգում է Ողջ գետի աղտոտված լինելու մասին. «Ողջի գետը Քաջարան քաղաքում։ Երեք...
Աղբյուր` Panorama.am
13:37
Մանդատները վայր դրած պատգամավորները համարել են, որ պառլամենտում հնարավոր չէ որևէ բան անել. Արծվիկ Մինասյան
Մանդատները վայր դրած պատգամավորների քաղաքական հայացքներում ոչինչ չի փոխվել։ Ազգային ժողովում լրագրողների հետ զրույցում վստահեցրեց  ԱԺ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:26
Երթևեկության համար փակ կլինի Կիևյան կամուրջը
 Երևանում ամանորյա տոնական ձևավորման աշխատանքներով պայմանավորված՝ նոյեմբերի 30-ին, ժամը 21:00-ից մինչև դեկտեմբերի 1-ը ժամը 07:00-ը...
Աղբյուր` Panorama.am
13:20
ՀՀ-ում Նիդերլանդների դեսպանն այցելել է Ջերմուկ
ՀՀ-ում Նիդերլանդների թագավորության արտակարգ և լիազոր դեսպան Ն.Գ. պարոն Նիկոլաս Յակոբ Սխերմերսն այցելել է Ջերմուկում: Այս մասին տեղեկանում ենք...
Աղբյուր` Panorama.am
13:12
Հայաստանում ՄԻԱՎ-ով վարակվածների 70%-ն արական սեռի նրեկայացուցիչներ են. Նարինա Սարգսյանց
«2021թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ունեցել ենք գրանցված 4579 ՄԻԱՎ-ի դեպք և ընթացիկ տրավա հոկտեմբերի վերջի դրությամբ այդ թվին ավելացել է ևս...
Աղբյուր` Panorama.am
13:05
12 ժամ ջուր չի լինի Երևանի Էրեբունի և Կենտրոն վարչական շրջաններում
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարի վերացման աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ....
Աղբյուր` Panorama.am
12:57
ԱՄՆ-ը շահագրգռված է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագրի ստորագրմամբ. Մայքլ Քարփենթեր
ԱՄՆ-ը շահագրգռված է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագրի կնքմամբ: Այս մասին ճեպազրույցում ասել է ԵԱՀԿ-ում ԱՄՆ մշտական ներկայացուցիչ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:50
Թաթուլ Ալթունյանի անվան Հայաստանի երգի-պարի պետական վաստակավոր անսամբլը հյուրախաղերով հանդես կգա Թբիլիսիում
Թ. Ալթունյանի անվան երգի-պարի պետական վաստակավոր անսամբլը հոբելյանական 85-րդ համերգաշրջանին ընդառաջ` դեկտեմբերի 2-ին և 3-ին հյուրախաղերով հանդես...
Աղբյուր` Panorama.am
12:42
Ցանկացած իրավիճակում մեր ժողովուրդը գիտի՝ ինքը մենակ չէ. Կարեն Սարգսյան
Արցախի Հանրապետության ոստիկանության համակարգում ծառայողի մասնագիտական օրն է:
Աղբյուր` Panorama.am
12:35
Reuters. Լեհաստանը նախատեսում է ուկրաինացի փախստականներին պարտավորեցնել վճարել բնակարանների համար
Լեհաստանում ցանկանում են ուկրաինացի փախստականներին պարտավորեցնել վճարել պետության կողմից տրամադրվող բնակարաններում ապրելու համար,...
Աղբյուր` Panorama.am
12:26
Ուժային եռամարտիկները 16 ոսկե մեդալ են նվաճել աշխարհի գավաթի խաղարկությունում՝ մի շարք ռեկորդներ սահմանելով
Հայաստանի ուժային եռամարտի հավաքականը Լեհաստանի Շեդլեց քաղաքում օրերս մասնակցել է XPC վարկածով փաուերլիֆտինգի աշխարհի գավաթի խաղարկությանն ու 16...
Աղբյուր` Panorama.am
12:18
Արտակ Զաքարյան. Ինչի՞ մասին են ահազանգում սոցհարցումները
ՀՀԿ փոխնախագահ, պաշտպանության նախկին փոխնախարար Արտակ Զաքարյանը գրում է. «Սոցհարցումները ոչ միայն ստուգում են մարդկանց կարծիքը այս կամ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:10
Մեկնարկել է խոշոր եղջերավոր կենդանիների համարակալումն ու հաշվառումը
Երկարատև հետազոտական ու նախապատրաստական աշխատանքների արդյունքում 2022 թվականի նոյեմբեր ամսից հանրապետության բոլոր մարզերում մեկնարկել է...
Աղբյուր` Panorama.am
12:01
Գեղամ Մանուկյան. Սահմանին լարված է, իսկ սրանք միայն տոնածառ են զարդարում
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության դաշնակցական պատգամավոր Գեղամ Մանուկյանը գրում է. «Սահմանում, Արցախյան առաջնագծում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:50
«Միսս Երկիր» մրցույթում առաջին անգամ հաղթել է Կորեայի ներկայացուցիչը
«Միսս Երկիր-2022» գեղեցկության մրցույթի հաղթող է դարձել Հարավային Կորեայից Մինա Սյու Չոյը։ Այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:40
Ջերմուկում կարգի են բերվում և կահավորվում են ապաստարանները
Ջերմուկ քաղաքում մաքրվում, կարգի են բերվում և կահավորվում են ապաստարանները։ Այս մասին հայտնում է Ջերմուկի համայնքապետարանը՝ ներկայացնելով...
Աղբյուր` Panorama.am
11:33
«Սուրմալու»-ի պայթյունի հետևանքով զոհերի ընտանիքներին և վիրավորում ստացածների աջակցության համար դիմելու վերջնաժամկետն այսօր է
«Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում օգոստոսի 14-ին տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով զոհերի  ընտանիքներին և վիրավորում ստացած անձանց...
Աղբյուր` Panorama.am
11:25
Դատախազը հանրային քրեական հետապնդում է հարուցել նախկին ոստիկանապետի դստեր նկատմամբ
Գլխավոր դատախազությունը տարածել է հաղորդագրություն, որտեղ ասված է. «Հակակոռուպցիոն կոմիտեում քննվող քրեական վարույթի ընթացքում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:17
ՌԴ-ն արձագանքել է միջուկային զենքի ստեղծման նպատակով Ռուսաստանից Իրանի օգնություն խնդրելու մասին ԶԼՄ-ների տարածած տեղեկությանը
Լրատվամիջոցների հաղորդագրությունները, թե Իրանն օգնություն է խնդրում Ռուսաստանից միջուկային զենքի ստեղծումն արագացնելու համար, արևմտյան երկրների...
Աղբյուր` Panorama.am
11:09
Աշոտյան. Երանի ես լինեի «պադավատից կառչած» նախկին, իսկ Նիկոլը՝ ազգիս հաղթանակներ պարգևող ղեկավար
ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանն այսօր հիշեցրել է ուղիղ չորս արի առաջ Նիկոլ Փաշինյանի հետ հեռակա բանավեճի մասին ու գրել. «Նիկոլի հետ այս...
Աղբյուր` Panorama.am
10:59
Ռուսաստանը մտնում է Թուրքիայի «բոստան»
«Ոսկանապատ» վերլուծալան կենտրոնը  գրում է. «Վլադիմիր Պուտինը Ղազախստանի իր գործընկերոջն առաջարկել է Ռուսաստանի,...
Աղբյուր` Panorama.am
10:49
Հարութ Սասունյան. BBC-ն քողարկում է Ադրբեջանի հանցագործությունները՝ հեռարձակելով «Բրիթիշ փեթրոլիումի» և Ալիևների աջակցությամբ ֆիլմը
OpenDemocracy.net կայքը հրապարակել է քննադատական հոդված՝ BBC-ի կողմից Ադրբեջանի մասին երկու մասից բաղկացած քարոզչական ֆիլմի ցուցադրության...
Աղբյուր` Panorama.am
10:46
Արագածոտնում, Շիրակում, Գեղարքունիքում, Սյունիքում և Կոտայքում ձյուն է տեղում
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ։ Փակ են Արագածոտնի մարզում...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մշակութային պատերազմը սերտորեն շաղկապված է քարտեզագրական պատերազմի հետ. Դևրիկյան
12:32 29/11/2022

Մշակութային պատերազմը սերտորեն շաղկապված է քարտեզագրական պատերազմի հետ. Դևրիկյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}