Քաղաքական 18:14 25/04/2022 Տարածաշրջան

Հայ-թուրքական բանակցությունների գործընթացում այն լավատեսությունն այդքան էլ ակտուալ չէ․ Անդրեյ Արեշև

Հայոց ցեղասպանության 107-րդ տարելիցի և ճանաչման գործընթացի, ինչպես նաև հայ-թուրքական հարաբերությունների  շուրջ  Ermenihaber.am-ը զրուցել է ռուս փորձագետ Անդրեյ Արեշևի հետ։ Հարցազրույցը՝ ստորև․

- 2021թ. ԱՄՆ-ի նախագահի ապրիլքսանչյորսյա ուղերձից հետո, երբ մի շարք կարևոր դերակատարներ ճանաչել են Հայոց ցեղասպանությունը, ի՞նչ հեռանկար եք կանխատեսում ճանաչման գործընթացի համար:       

- Նախևառաջ կցանկանայի ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքի վրա, որ Ջո Բայդենն ԱՄՆ-ի առաջին նախագահը չէր, ով առաջինն օգտագործեց ցեղասպանություն եզրույթը, Բարաք Օբաման օգտագործել էր «Մեծ Եղեռն» եզրույթը, իսկ նրանից առաջ էլ Ռոնալդ Ռեյգանն  էր այն կիրառել:

Սակայն պրակտիկ քաղաքականության տեսանկյունից այս ամենն էական դեր չի խաղացել թուրք-հայկական հարաբերություններում։ Ընդհանուր առմամբ, պետք է հասկանալ, որ այս ամենն էական դեր չի խաղում արևմտյան երկրների քաղաքականության մեջ, որոնք օգտագործում են Հայկական հարցը հայ հասարակության շրջանում իրենց համակրանքը մեծացնելու համար։

Այնուամենայնիվ միևնույն ժամանակ պետք է նշել, որ այդ ամենը գրեթե ազդեցություն չունի արևմտյան տերությունների պրագմատիկ կուրսի վրա, որոնց համար Թուրքիան Մերձավոր Արևելքում առանցքային դաշնակիցներից է։ Ի դեպ, այժմ մենք տեսնում ենք, որ ուկրաինական ճգնաժամի համատեքստում Թուրքիայի հասցեին հաճոյախոսական հրապարակումների թիվը կտրուկ աճել է։

Միևնույն ժամանակ արևմտյան քաղաքական գործիչները մշտապես ընդգծում են Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների կարգավորման անհրաժեշտության մասին։ Ի դեպ, Ռուսաստանի դիրքորոշումը մոտավորապես նույնն է այս հարցում:

Ինչպես հայտնի է, 2009-2010թթ.  ֆուտբոլային դիվանագիտության տարիներին հայ-թուրքական բանակցային գործընթացում ակտիվություն նկատվեց, և այժմ գործընթացը կրկին ակտիվացել է։ Առաջիկայում կլսենք որոշ ուժերի զգացմունքային հայտարարություններ և գործողություններ։ Սակայն այս ամենը պրակտիկ քաղաքականության վրա ազդեցություն չի ունեցել և չի էլ ունենա։

- Ի՞նչ ազդեցություն կարող է ունենալ ճանաչման գործընթացի վրա հայ-թուրքական կարգավորման գործընթացը:   

- Կարծում եմ, որ այս ամենը բացասական հետևանքներ կունենա, քանի որ նման նախադեպեր մենք տեսել ենք նախկինում, հայ-թուրքական շփումների ակտիվացման շրջանում, որոնք ի սկզբանե նախաձեռնել էին արևմտյան դերակատարները։

Նրանք չէին ուզում խանգարել, իրենց կարծած դրական այն քայլերին, որոնք, ըստ էության, հնարավորություն չունեին ազդելու հայ-թուրքական գործնական բանակցությունների վրա։ Այստեղ պետք է հասկանալ, որ հայ-թուրքական բանակցությունների գործընթացում այն լավատեսությունը, որը կիսում էին թուրքական որոշ լրատվամիջոցներ, այդքան էլ ակտուալ չէ։

Կարծում եմ՝ մինչև Թուրքիայի նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները, որոնք կարող են անակնկալներ մատուցել, մենք դժվար թե այստեղ որևէ առաջընթաց տեսնենք։ Եվ հարկ է նշել, որ պաշտոնական Երևանն այս հարցում  որոշակի զգուշավորություն է ցուցաբերելու հատկապես ներհայաստանյան այն քաղաքական գործընթացների համատեքստում, որոնք սպասվում են առաջիկա ամիսներին:

Օրերս մենք տեսանք Իշխան Սաղաթելյանի և մի քանի այլ քաղաքական գործիչների հայտարարությունը զանգվածային բողոքի ակցիաներ սկսելու մասին, որոնք թեև ուղղակիորեն կապված չեն ցեղասպանության խնդրի հետ, այնուամենայնիվ անուղղակիորեն կապված են հայ-թուրքական և հայ-ադրբեջանական ժամանակակից բանակցությունների և գործընթացի հետ։

Գաղտնիք չէ, որ Բաքուն հայկական ուղղությամբ իր քայլերը սերտորեն համակարգում է թուրք գործընկերների հետ։ Ցանկանում էի նաև մի քանի խոսք ասել  ընդհանուր առմամբ ցեղասպանության ճանաչման հարցում հայկական սփյուռքի դերի և պաշտոնական Երևան-սփյուռք հարաբերությունների մասին։

Մինչ 2018 թվականն, անկախ նրանից, թե ինչպես ենք վերաբերվում նախկին իշխանություններին, նրանք շատ ավելի մեծ ուշադրություն էին դարձնում սփյուռքի հետ հարաբերություններին և կապերին։ Այժմ ԱՄՆ-ի ու Ռուսաստանի օրինակով մենք տեսնում ենք որոշակի դիսոնանս հայկական սփյուռքի տեղական կառույցների շրջանում, որոնք ավանդաբար համարվում են Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցում հիմնական շարժիչ ուժը:

- Հայ ժողովրդի նկատմամբ ցեղասպան քաղաքականությունը կրկին արդիական է դարձել հատկապես Արցախում Ադրբեջանի հետպատերազմյան քաղաքականության համատեքստում։ Որքանո՞վ են արդարացված այս մտավախությունները:

- Վերոնշյալ մտահոգությունները ես կդիտարկեի Լեռնային Ղարաբաղի բնակիչների անվտանգության համատեքստում (ավելի ճիշտ այն հատվածում, ինչն Արցախից դե ֆակտո մնացել է)։ Այստեղ պետք է նշել, որ Հայաստանի դեպքում գործում է հետևյալ սկզբունքը. անվտանգությունը պիտի ապահովվի սեփական ուժերով, այլ ոչ թե արտաքին աջակցությամբ, քանի որ եթե դու ինքդ չես կարող ապահովել քո անվտանգությունը, ուրեմն ենթարկվում ես տարբեր տեսակի. մարտահրավերների, եթե ոչ ցեղասպանական բնույթի, ապա նվազագույնը դրան մոտ բնույթի: Պետք է հասկանալ, որ տեղի է ունեցել էթնիկ զտում և ղարաբաղյան 3-րդ պատերազմի հետևանքով հայ բնակչությունը զրկվել է Լեռնային Ղարաբաղի զգալի տարածքներից: 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

15:15
Ղազինյան. Կորեյկոյի դերում հանդես է գալիս Հայաստանի օրվա իշխանությունը
ԱԺ նախկին պատգամավոր, «Մեկ Հայաստան» կուսակցության նախագահ Արթուր Ղազինյանը գրում է. «Օստապ Բենդերն ասում էր, որ մասը փոքր...
Աղբյուր` Panorama.am
15:03
Իրավապաշտպան. Գուրգեն Արսենյանի երեկվա հայտարարությունն անբարո է
Իրավապաշտպան Ժաննա Ալեքսանյանը գրում է. «Գուրգեն Արսենյանի երեկվա հայտարարությունը՝  «Մենք չենք կարող ռիսկի ենթարկել երեք...
Աղբյուր` Panorama.am
15:03
Ռուսաստանը պետք է սովորի առաջ տանել իր և իր դաշնակիցների շահերը. Հայկ Խալաթյան
«Քննարկման ժամանակ նշվեց հայկական կողմից որոշակի պատրանքների մասին՝ կապված ՀԱՊԿ-ի հետ, բայց ես պետք է նշեմ, որ այդ պատրանքները ստեղծվել են...
Աղբյուր` Panorama.am
14:52
Գևորգ Դանիելյան. Այո, Բերձորի միջանցքը բացելու առաջնահերթ պատասխանատուն հայրենական իշխանություններն են
Իրավագիտության դոկտոր Գևորգ Դանիելյանը, արձագանքելով  Միքայել Սրբազանի  հայտարարություններին հետևած քննադատություններին, գրում է....
Աղբյուր` Panorama.am
14:41
Ս. Ավետարանը և Ս. Սարգսի մասունքակիր աջը բերվել են առաջնորդանիստ Ս. Սարգիս եկեղեցի
Այսօր՝ փետրվարի 4-ին, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնում է Սուրբ Սարգիս զորավարի, նրա Մարտիրոս որդու և 14 զինակիցների տոնը: Արարատյան...
Աղբյուր` Panorama.am
14:32
Նոր «բնապահպան». Ծանոթացեք Իվան Ռոմանենկոն է
Արցախցի Ալեն Ղուլյանը շարունակում է բացահայտել Արցախը Հայաստանին կապող միակ ճանապարհը փակած բնապահպաններին։ Այս անգամ նրա ուշադրության...
Աղբյուր` Panorama.am
14:21
Սպերցյանը հայտնել է Եվրոպայում խաղալու ցանկության մասին
Հայաստանի հավաքականի և «Կրասնոդար» ֆուտբոլային ակումբի կիսապաշտպան Էդուարդ Սպերցյանը լրագրողներին ասել է, որ ցանկություն ունի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Ստամբուլից նախատեսված 240 չվերթ չեղյալ է հայտարարվել
Թուրքական ավիաընկերությունը (Turkish Airlines) Ստամբուլից դեպի տարբեր երկրներ առաջիկա կիրակի և երկուշաբթի օրերին նախատեսված 240 չվերթներ չեղյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:51
ԼԳԲՏ համայնքի ներկայացուցիչ հարևան չունենալու մասին հայտարարության պատճառով Ճապոնիայի վարչապետն ազատել է օգնականին
Նույնասեռականների մասին հայտարարության պատճառով Ճապոնիայի վարչապետն ազատել է իր՝ տնտեսության, առևտրի ու արդյունաբերության հարցերով օգնականին։...
Աղբյուր` Panorama.am
13:42
Մեր անելիքներից մեկը Արցախի թեման համաշխարհային հանրության ուշադրության կենտրոնում պահելն է․ Ռուբեն Վարդանյան
Հիմա մեր անելիքներից մեկը նաև Արցախի թեման համաշխարհային հանրության ուշադրության կենտրոնում պահելն է : Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է...
Աղբյուր` Panorama.am
13:13
Ինչու է հայ հասարակությունը հիասթափված Ռուսաստանից
Հայ հասարակությունում հիասթափությունը կապված է նրա հետ, որ նոյեմբերի 9-ի եռակողմ փաստաթղթի ստորագրումից հետո Ռուսաստանը չարձագանքեց այնպես,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:06
Չինաստան արձագանքել է Բլինքենի՝ Պեկին չայցելելու որոշմանը
Չինաստանը չի ընդունում օդապարիկային իրավիճակի շուրջ անհիմն շահարկումներն ու աղմուկը: «Ռիա Նովոստի» գործակալության փոխանցմամբ, այս...
Աղբյուր` Panorama.am
12:33
Դմիտրի Տրենին. Հարավային Կովկասում շատ բան կախված է Ռուսաստան-Արևմուտք հակամարտության ելքից
«Անգլիական մի ասացվածք կա՝ պետք է շատ վատ լինի, որ հետո լավ լինի։ Ինձ մոտ ավելի քան տասը տարի այսպիսի տպավորություն է՝ պետք է վատ լինի, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:48
Ռուս քաղաքագետ. Վերադարձ մինչև անցած տարվա փետրվարի 24-ը եղած իրավիճակին չի լինելու
«Արևմուտքը հիբրիդային պատերազմ է վարում Ռուսաստանի դեմ, և Ուկրաինան միայն գործիք արևմտյան քաղաքականության իրականամցման համար»,-ասաց...
Աղբյուր` Panorama.am
11:38
Վթար Կոշ գյուղի մոտակայքում
Փետրվարի 4-ին, ժամը 10։22-ին Արագածոտնի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Կոշ գյուղի մոտակայքում տեղի է ունեցել ՃՏՊ։...
Աղբյուր` Panorama.am
11:16
Բլինքենը հետաձգել է իր այցը Չինաստան՝ չինական հետախուզական օդապարիկի պատճառով
ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենն անորոշ ժամանակով հետաձգել է այցը Չինաստան։ «Իզվեստիա.ռու»-ի փոխանցմամբ, դա տեղի է ունեցել այն բանից...
Աղբյուր` Panorama.am
11:05
Սուրենյանց. Արցախը «ադրբեջանական» դարձնելու «առաքելությունը» դրված է Արևմուտքի վրա
«Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության Քաղաքական խորհրդի նախագահ Սուրեն Սուրենյանցը գրում է. «Խիստ տարակուսելի է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:54
Տիգրան Աբրահամյան. Իմաստ կա՞ համազգեստ փոխելու
ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության քարտուղար Տիգրան Աբրահամյանը, որ տարիներ շարունակ քաջատեղյակ է ԶՈւ խնդիրներին, զարգացումներին,...
Աղբյուր` Panorama.am
10:45
Հռոմի Պապին տեսնելու համար կաթոլիկ ուխտավորներն ինն օր քայլել են
Պատերազմից տուժած Հարավային Սուդան ժամանած Հռոմի Պապ Ֆրանցիսկոսին տեսնելու համար մի խումբ կաթոլիկ ուխտավորները ինն օր քայլել են, որ հասնեն...
Աղբյուր` Panorama.am
10:37
Վարդենիսում այրվել է ավտոտնակում կայանված «VAZ-2121»-ը
Փետրվարի 4-ին, ժամը 04:16-ին Գեղարքունիքի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Վարդենիս քաղաքի Վ․Մամիկոնյան փողոցում...
Աղբյուր` Panorama.am
10:23
Հայաստանում տարեկան գրանցվում է քաղցկեղի 7700 նոր դեպք
Քաղցկեղի դեմ պայքարի համաշխարհային օրվա այս տարվա կարգախոսն է. «Ապահովել ուռուցքաբանական ծառայությունների և պալիատիվ բուժօգնության...
Աղբյուր` Panorama.am
10:11
ՀԱՊ-ում պահվում է անհայտ հայ նկարչի «Սուրբ Սարգիս» սրբանկարը
Սուրբ Սարգսի կերպարը հանդիպում է հայ արվեստի գրեթե բոլոր ճյուղերում՝ քանդակագործության, որմնանկարչության և հատկապես մանրանկարչության մեջ:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:02
Կարեն Բեքարյան. Բավականին լուրջ հարցադրումներ կան Ռուսաստանի ԱԳ նախարարին, բայց սա նաև հետևանք է
«Ոչ բնականաբար, չեմ ընդունում Լավրովի մեղադրանքը»,- Aysor.am-ին տված հարցազրույցում ասաց «Հայացք» վերլուծական կենտրոնի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
«Ժողովուրդ». Կա՛մ իշխանությունները չեն կարողանում կադրեր գտնել, կա՛մ էլ այդ կադրերը չեն ցանկանում աշխատել այս իշխանությունների հետ
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Հայաստանի պետական գերատեսչություններում կան վարչություններ եւ բաժիններ, որոնք տեւական ժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:49
«Հրապարակ». Վլադիմիր Գասպարյանը պատրաստվում է Մոնումենտում գտնվող իր առանձնատունը վաճառել
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Անշարժ գույքի առքուվաճառքով զբաղվող բրոքերներից տեղեկություն ստացանք, որ ոստիկանության նախկին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:46
«Փաստ». Ո՞ւմ վարկանիշն է բարձր կամ ցածր. հարցումներ
«Փաստ» թերթը գրում է. «Նախօրեին GALLUP International Association-ը հրապարակել է հերթական հարցման արդյունքները, որոնք այս...
Աղբյուր` Panorama.am
09:44
«Ժողովուրդ». Հայաստանում մսի արտադրության ոլորտում անկում է արձանագրվել
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Վահան Քերոբյանը առիթը բաց չի թողնում Հայաստանի տնտեսական աճով...
Աղբյուր` Panorama.am
09:43
Կարեն Բեքարյան. Եթե հասած լինեինք քաղհասարակության զարգացմանն ազգային կապիտալի միջոցով, ուրիշ պատկեր կունենայինք
«Քաղհասարակության կայացման առումով մենք հասանք այն աստիճանի, երբ օրինակ հասանք Հայաստանում սեփական բիզնեսը դառնում է քաղհասարակության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:42
«Հրապարակ». Դիջեյ Էդոյին որոշել են փոխարինել Սարգիս Խանդանյանով
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «ՔՊ-ն Արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնում դիջեյ Էդոյին՝ Էդուարդ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:39
«Ժողովուրդ». Ազատի ողբերգական դեպքից 2 շաբաթ առաջ սպան զեկուցագիր է գրել աշխատանքից ազատվելու մասին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Հունվարի 19-ին Ազատ գյուղում տեղի ունեցած հրդեհի հետեւանքով մահացած զինծառայողների քրեական...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սահմանադրության դրույթները չեն կարող քաղաքական հայեցողության միջոցով հանկարծ վերացվել. Պողոսյան
13:04 03/02/2023

Սահմանադրության դրույթները չեն կարող քաղաքական հայեցողության միջոցով հանկարծ վերացվել. Պողոսյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}