Քաղաքական 17:00 30/04/2022 Հայաստան

«Լույս». Ի՞նչ է թաքնված Ստոկհոլմի ինստիտուտի (SIPRI) տվյալների բազայի Հայաստանին վերաբերող ցուցանիշներում

Վերջին օրերին իշխանամերձ մամուլը, տելեգրամյան ալիքները և իշխող կուսակցության որոշ ներկայացուցիչներ, հղում կատարելով Ստոկհոլմի միջազգային խաղաղության հետազոտությունների ինստիտուտի (SIPRI) Զենքերի փոխանցման ծրագրի տվյալների բազայի Հայաստանին վերաբերող ցուցանիշներին, տարածում են մի թեզ, թե ներկայիս իշխանությունների պաշտոնավարման 4 տարիներին ավելի շատ զենք է գնվել, քան երկրորդ և երրորդ նախագահներից յուրաքանչյուրի ղեկավարման 10 տարիների ընթացքում։

«ԼՈՒՅՍ» հիմնադրամը վերլուծել է SIPRI-ի տվյալները։

Նախ հարկ է նշել, որ սպառազինության ներմուծման և արտահանման «միտում-ցուցանիշ արժեքը» (trend-indicator value, TIV) ներկայացված է SIPRI-ի կողմից մշակված միավորով, որն արտացոլում է ոչ թե սպառազինության գինը, այլ դրա արժեքը (value)՝ համաձայն SIPRI-ի մեթոդաբանության։ Հետևաբար հնարավոր չէ միանշանակ պնդել, որ գնային իմաստով այն համընկնում է սպառազինությունների դոլարային արժեքին։ Եթե նույնիսկ ենթադրենք, որ այդ միավորները համընկնում են սպառազինությունների դոլարային արժեքին, կստանանք շատ հետաքրքիր պատկեր․

• Ըստ SIPRI-ի տվյալների՝ 2009-2018թթ. Հայաստանը ներմուծել է 247 մլն դոլարի զենք, որից միայն 110 մլն-ը՝ 2016-ին։ Ստացվում է, որ Հայաստանը 2011-2015թթ. ընդամենը 21 մլն դոլարի զենք է ներմուծել, ինչն ակնհայտորեն անհավանական է, եթե հաշվի առնենք, որ նույն SIPRI-ի տվյալներով 2007-ի համեմատ 2018-ին ՀՀ պաշտպանական ծախսերն ավելացել են շուրջ 83%-ով՝ 280 մլն դոլարից հասնելով 513 մլն դոլարի։

• Եթե հիմնվենք SIPRI-ի տվյալների վրա, ստացվում է, որ նախքան 44-օրյա պատերազմը՝ 2018-2020թթ. ծախսված 248 մլն դոլարից 141-211 մլն-ը կամ 57-85%-ը եղել են անարդյունավետ (120-190 մլն-ն ուղղվել է ՍՈՒ-երին, ևս 21 մլն-ը ՕՍԱ-ԱԿ համակարգերին)։ Առհասարակ, 2018-2021թթ. ծախսված 280 մլն դոլարից 120-190 մլն-ը կամ 43-68%-ը ծախսվել է ՍՈՒ-երի վրա։

• Ակնհայտ է նաև, որ 2019-ի 248 մլն դոլարի մատակարարման գերակշռող մասը 2015-2017թթ. ՌԴ հետ կնքված 200+100 մլն դոլարի սպառազինության վարկի շրջանակներում նախատեսված մատակարարումներն են, որոնց մի մասն ուղղակի մատակարարվել է 2019-ին։ Վարկային միջոցների հաշվից զատ սպառազինության ներմուծումը շարունակվել է նաև պաշտպանական ծախսերի հաշվին։ Ամփոփելով, ստացվում է, որ իրականում աննախադեպ քանակի սպառազինություն ՀՀ ԶՈՒ-ը սկսեց ձեռք բերել հենց 2015-2017-ին՝ ՌԴ-ի հետ կնքված վարկի շրջանակներում և պաշտպանական ծախսերի ավելացման հաշվին։

• SIPRI-ի տվյալների համաձայն՝ Հայաստանը 1991-2021թթ. ընդամենը 948 մլն դոլարի զենք է ներմուծել, այնինչ Ադրբեջանի նախագահ Ալիևը իր գրեթե յուրաքանչյուր ելույթի ժամանակ նշում է, որ իրենք պատերազմի ժամանակ ոչնչացրել են 4-5 մլրդ դոլարի զենք իսկ փորձագիտական գնահատականներով հայկական կողմի սպառազինության կորուստը գնահատվում է մինչև 2-3 մլրդ դոլար։

• Ըստ SIPRI-ի տվյալների՝ 44-օրյա պատերազմից հետո՝ 2021-ին Ադրբեջանը իր ռազմական ծախսերը հասցրել է 2,7 մլրդ դոլարի, ինչը շուրջ 21%-ով ավելի է 2020-ի 2,2 մլրդ ցուցանիշից և շուրջ 46%-ով ավելի էր 2019-ի ցուցանիշից։ Միաժամանակ, Հայաստանը 2021-ին ռազմական ծախսերը նվազեցրել է մինչև 619 մլն դոլար, ինչը շուրջ 2%-ով քիչ է 2020-ի ցուցանիշից և 5%-ով քիչ է 2019-ի ցուցանիշից։ Սա անտրամաբանական է, քանի որ ստացվում է, որ կործանարար պատերազմից և ահռելի կորուստներից հետո Հայաստանն իջեցնում է ռազմական ծախսերի իր բեռը, իսկ Ադրբեջանը, լինելով հաղթող կողմ և զավթելով հսկայածավալ հայկական ռազմատեխնիկա, այնուամենայնիվ ավելի է մեծացնում իր ծախսերը։

Աղբյուրը՝ «ԼՈՒՅՍ» հիմնադրամի տելեգրամյան ալիք

Վերլուծությունն ամբողջությամբ հասանելի է հետևյալ հղումով՝ https://bit.ly/3y1gFuP ։ 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:51
Նախնական՝ հայ գերեվարված զինծառայողներին գնդակահարողները նորաստեղծ ադրբեջանական «Կոմանդո» ջոկատի զինվորականներն են. «Թաթոյան» հիմնադրամ
«Այս ջոկատը ստեղծվել է հատուկ նպատակով, այդ թվում՝ վայրագությունների ու դաժանությունների միջոցով ահաբեկելու հայ բնակչությանը։ Մենք այս պնդումն անում ենք օբյեկտիվ ապացույցների հիման վրա»:
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Մեղավորները պետք է համարժեք պատասխանատվության ենթարկվեն, այդ թվում՝ պատժամիջոցների կիրառմամբ. Միրզոյան
Հոկտեմբերի 2֊ին աշխատանքային այցով Ժնևում գտնվող Արարատ Միրզոյանը հանդիպում է ունեցել Հարավային Կովկասի և Վրաստանում ճգնաժամի հարցերով ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Տոյվո Կլաարի հետ։
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
Հայաստանը պետք է անհապաղ դիմի Միջազգային քրեական դատարան. Թաթոյան
«Արտաքին աշխարհին ուղղված միայն կոչերով ու պահանջներով այս հարցերում անհրաժեշտ արդյունքի չեն հասնում: Պետք է գործադրել կոնկրետ մեխանիզմներ»։
Աղբյուր` Panorama.am
16:22
ՀՀ-ն պահանջում է հստակ գնահատական տալ Ադրբեջանի ԶՈՒ կողմի իրականացված պատերազմական հանցագործություններին. ԱԳՆ
ՀՀ ԱԳՆ հայտարարություն է տարածել Ադրբեջանի ԶՈՒ կողմից կատարած պատերազմական հանցագործությունների վերաբերյալ. «Սոցիալական ցանցերում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:05
ՄԻՊ. Տեսանյութը նոր է, դեպքը տեղի է ունեցել սեպտեմբերի 13-ին
ՀՀ ՄԻՊ  Քրիստիննե Գրիգորյանը հայտարարություն է տարածել ադրբեջանական զինուժի կողմից հայ ռազմագերիների սպանության տեսանյութի վերաբերյալ....
Աղբյուր` Panorama.am
22:28
Սահմանային իրավիճակը՝ ժամը 22:00-ի դրությամբ
Ժամը 22:00-ի դրությամբ հայ-ադրբեջանական սահմանին իրադրության փոփոխություն չի արձանագրվել: Այս մասին հայտնում են ՀՀ պաշտպանության...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Բազմաթիվ միջազգային մրցույթների դափնեկիր Տաթև Բարոյանը ելույթ կունենա Երևանում
Հոկտեմբերի 5-ին  Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանում հանդես կգա Նյու Յորքի Քաղաքային օպերայի մենակատար, բազմաթիվ միջազգային մրցույթների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Հոկտեմբերի 2-ից 9-ը Իրանից Թուրքիա գազատարից հոսքը կդադարեցվի տեխնիկական սպասարկման համար
Իրանից Թուրքիա մայրուղային գազատարից հոսքը հոկտեմբերի 2-ից 9-ը կդադարեցվի պլանային կանխարգելիչ սպասարկման համար: «Ինտերֆաքս»-ը գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Daily Mail. Բրիտանացի զինվորականները հրաժարվել են ուկրաինացիներին բնակեցնել 1,3 հազար դատարկ տներում
Մեծ Բրիտանիայի պաշտպանության նախարարությունը քննադատության է ենթարկվել գերատեսչությանը պատկանող 1,3 հազար դատարկ տներում ուկրաինացի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
Ժամկետային զինծառայողը մտածել է՝ մոտեցողը հակառակորդի զինծառայող է և կրակել է ծառայակցի ուղղությամբ, վերջինս մահացել է. ՔԿ
ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության հինգերորդ կայազորային քննչական բաժնում նախաձեռնված քրեական վարույթի շրջանակներում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Գենետիկները կարողացել են մոծակներին կարճ կյանք «ծրագրավորել»՝ մալարիայի դեմ պայքարելու համար
Կենսաբանները մալարիայի դեմ պայքարելու նպատակով մոծակների գենետիկ մոդիֆիկացիայի փորձեր են անցկացրել։ EuroNews-ի ռեպորտաժին անդրադարձել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Բորիս Էյֆմանի «Ռոդեն՝ նրա հավերժական կուռքը» բալետը՝ երևանյան բեմում
Հոկտեմբերի 5-ին և 6-ին Գ. Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի բեմում կցուցադրվի Բորիս Էյֆմանի «Ռոդեն՝ նրա հավերժական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:32
Վստահ ենք՝ 33 տարիներ առաջ թեմի վերաբացմամբ կերտված հաղթանակները կրկին կվերադառնան. Արցախի թեմի առաջնորդ
«Համաքրիստոնեական բազում սրբերի մասունքները, նահատակների թափած արյունը և դրանց հիմքի վրա կառուցված բազմադարյա մեր վանքերն ու եկեղեցիները այս փոքրիկ երկիրը դարձրել են իսկական Սրբազան Մասունք»:
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
ԵԱՀԿ-ն կարող է առաքելություն ուղարկել հայ-ադրբեջանական հակամարտության տարածք
Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպությունը (ԵԱՀԿ) քննարկում է իր առաքելությունը հայ-ադրբեջանական հակամարտության տարածք...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
ՊՆ-ն կոչ է անում դադարեցնել սննդի, հագուստի, կենցաղային իրերի, տեխնիկական միջոցների հավաքագրումներն ու դրամահավաքները
«ՊՆ-ն յուրաքանչյուր նմանօրինակ դեպքի վերաբերյալ իրավապահ մարմիններին անհրաժեշտ նյութեր է տրամադրելու՝ ուսումնասիրություններ կատարելու, հնարավոր չարաշահումները բացահայտելու նպատակով»:
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
Մոսկվայում ոստիկանության գնդապետն անցել է կարմիր լույսի տակով, բախվել մեքենային ու վրաերթի ենթարկել հետիոտներին
Մոսկվայի հյուսիսում ամենագնացի վարորդն անցել է կարմիր լույսի տակով և բախվել մեկ այլ մեքենայի։ Դրանից հետո, նա նաև վրաերթի է ենթարկել երկու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Թուրքիան կպահպանի իր դիրքորոշումը Շվեդիայի և Ֆինլանդիայի՝ ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու հարցում
Թուրքիան կպահպանի իր դիրքորոշումը Շվեդիայի և Ֆինլանդիայի՝ ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու հարցում, քանի դեռ նրանք չեն կատարել իրենց խոստումները: Լուրը...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Թշնամին կտոր-կտոր վերցնում է Հայաստանը․ Սանասարյան
«Թշնամին կտոր-կտոր վերցնում է Հայաստանը։ Եվ այդ զավթողական քաղաքականությունը սկսվել է Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության գալուց կես տարի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:24
Արցախի պետնախարարն անընդունելի է համարել տարբերակված մոտեցումը զոհվածների ընտանիքների փոխհատուցման գործընթացում
Փոխհատուցման ծրագրերի իրագործման կարգում նույն մոտեցումը պետք է ցուցաբերվի Արցախյան բոլոր պատերազմներում զոհված զինծառայողների ու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Էրդողանը կրկին չի բացառում Փաշինյանի հետ հանդիպումը Պրահայում
Թուրքիայի նախագահ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է, որ հոկտեմբերի սկզբին Պրահայում հնարավոր է իր հանդիպումը Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ ։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
Շոյգու.Մասնակի մոբիլիզացիայի շրջանակում կանայք չեն զորակոչի
ՌԴ պաշտպանության նախարար Սերգեյ Շոյգուն հայտարարել է, որ կանայք չեն զորակոչվի մասնակի մոբիլիզացիայի շրջանակներում: Այս մասին գրում է ՏԱՍՍ-ը։ Նրա...
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
Իրանի հարավ-արևելքում ապստամբների հարձակման հետևանքով 19 մարդ է զոհվել
Իրանի հարավ-արևելքում գտնվող Սիստան և Բելուջիստան նահանգում ապստամբների խումբը հարձակվել է ոստիկանական բաժանմունքի վրա, ինչի հետևանքով զոհվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:43
Զելենսկու հայտարարությունից հետո թուրքերը ցանկանում են լքել ՆԱՏՕ-ն
Haber 7 թուրքական հրատարակության ընթերցողները քննադատել են Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին՝ ՆԱՏՕ-ին արագացված մուտք գործելու հայտ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:31
Ռուսական արվեստի թանգարանում կբացվի «Խստաշունչ ոճ» ցուցահանդեսը
Հոկտեմբերի 8-ից Ռուսական արվեստի թանգարանում (պրոֆեսոր Ա. Աբրահամյանի հավաքածու) կգործի «Խստաշունչ ոճ»  ցուցահանդեսը:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:22
Ռուսաստանի և Վրաստանի սահմանը մեքենայով հատելը տևում է առնվազն 5 օր
Հյուսիսային Օսիայում Ռուսաստանի և Վրաստանի սահմանային անցակետի անցումը հերթում սպասողների համար տևում է առնվազն հինգ օր: Այդ մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:11
Կորոնավիրուսի համաճարակի սկսվելուց ի վեր առաջին անգամ Թբիլիսիում անցկացվում է Քաղաքի օրը
Քաղաքի օրվա կապակցությամբ շաբաթ օրը Թբիլիսիում զանգվածային տոնական միջոցառումներ են անցկացվում, տոնակատարությունները կազմակերպվում են առաջին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:03
Այս անբեկանելի փաստերն աղավաղելու ու ստելու համար մարդ պետք է կա՛մ թուրքական գործակալ լինի կամ ավարտված ստախոս. Բագրատ Միկոյան
Նիկոլ Փաշինյանը սեպտեմբերի 30-ին հարցազրույց տալով՝ հայտարարել է, որ 1998 թվականին բանակցողը դուրս է թողել Ղարաբաղը բանակցություններից, ինչպես...
Աղբյուր` Panorama.am
15:52
Ալեն Սիմոնյանին հրավիրել են Մոսկվա
ՀՀ ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը պաշտոնական հրավեր է ստացել Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային ժողովի Պետական դումայի նախագահ Վյաչեսլավ Վոլոդինից,...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Քոչարյան.Կոնսոլիդացիայի նպատակը ժողովրդին հաղթանակի մղելն է, ոչ թե պարտության
21:07 28/09/2022

Ռոբերտ Քոչարյան.Կոնսոլիդացիայի նպատակը ժողովրդին հաղթանակի մղելն է, ոչ թե պարտության

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}