Քաղաքական 12:04 28/05/2022 Հայաստան

Ցեղասպանությունից վեր հառնած ժողովրդի հաղթանակները՝ Սարդարապատը, Մայիսի 28-ը

1915 թվականի Հայոց մեծ եղեռնից հետո շարունակվող Թուրքիայի ցեղասպան քաղաքականությունը հայ ժողովրդին հանել էր գոյամարտի: Ասպատակելով Արևմտյան Հայաստանը՝ երիտթուրքերի նպատակը նաև Արևելյան Հայաստանով Ադրբեջանին միանալն էր, ինչին 2018 թվականին հայ ժողովուրդը պատասխանեց մայիսյան հերոսամարտերով: Բաշ-Ապարանի,Ղարաքիլիսայի պատմական ճակատամարտերին հաջորդեց մայիսի 26-ի Սարդարապատի հերոսամարտը:

Սարդարապատում Հայ ժողովուրդը, բարեկամ եզդին, ռուս, ասորի և հույն ժողովուրդների ռազմիկների հետ վերջնականապես կասեցրեց թուրքական զորքերի առաջախաղացումը դեպի Անդրկովկաս, ինչն ազդակ դարձավ այնտեղ գտնվող պետություններին մտածելու անկախության մասին: Սարդարապատում հաղթական ճակատամարտի օրը՝ գիշերով  լուծարվեց Անդրկովկասյան Սեյմը և մեկը մյուսի հետևից՝ մեկ օր տարբերությամբ հռչակվեցին երեք անդրկովկասյան հանրապետությունները:

1918 թավականի մայիսյան հերոսամարտերի օրինաչափ լուսապսակը պետք է լիներ հայ ժողովրդի հազարամյակների պատմության խորքից եկած և գրեթե 6 դար դադարած պետականության վերականգնումը: Անդրկովկասը Թուրքիայի ասպատակումից պաշտպանելու գործին լծված հայ ժողովրդի ճակատագիրը տնօրինող «Հայկական ազգային խորհուրրդը» մայիսի 28-ին հռչակեց  Հայաստանի Հանրապետությունը:

Մայիսի 29-ին արդեն ՀՅԴ Արևմտյան և Արևելյան Բյուրոյի նիստը Հովհաննես Քաջազնունուն նշանակեց անկախ Հայաստանի առաջին վարչապետ, մայրաքաղաքը դարձավ Երևանը:

1918 թ. հուլիսի 24-ին հրապարակվեց Հայաստանի առաջին կառավարության կազմը, եռագույնը հաստատվեց  որպես ազգային դրոշ։ Նույն տարվա օգոստոսի 1-ին Երևանի քաղաքային ակումբի դահլիճում տեղի ունեցավ Հայաստանի խորհրդի անդրանիկ նիստի հանդիսավոր բացումը: 1919 թ. մայիսի 16-ին ՀՀ նախարարների խորհուրդը որոշում ընդունեց Երևանում համալսարան հիմնել:

Հայաստանում առաջին խորհրդարանական ընտրությունները տեղի ունեցան հունիսի 21-23-ը։ Ընտրվեց խորհրդարանի 80 անդամ, որոնցից 72-ը ՀՅԴ-ից էին, 4-ը՝ էսեռներ, 1-ը՝ անկուսակցական, 2-ը՝ թուրք-թաթարներ և 1-ը՝ եզդի։ 1920 թ. հունվարի 19-ին Անտանտի Գերագույն խորհուրդը ճանաչեց Հայաստանի անկախությունը։ Առաջին հանրապետության կառավարությունը1920 թ. մարտին ստեղծեց երդվյալ ատենակալների դատարանը, իսկ մեկ ամիս անց՝ ազգային դրամը։

Առաջին հանրապետության անկումը եղավ 1920 թվականի դեկտեմբերի 2-ին, երբ Երևան մտան 11-րդ Կարմիր բանակի զորամիավորումները և Հայաստանը խորհրդայնացրեցին:
Գոյության կարճ ժամանակահատվածում Առաջին հանրապետությունում ձևավորվեց ժամանակակից պետականության բոլոր ատրիբուտները, որոնց համար հիմք էին դարձել պետականաշինության հազարամյակների փորձը: Ավելորդ չէ արձանագրելը, որ Առաջին հնարապետության սահմաններում էր նաև Կարսի նահանգը, որը Թուրքիային հաջողվեց զավթել միայն 1920 թվականի հոկտեմբերի վերջին:

Առաջին հանրապետությունը ոչ միայն պատմական, այլև հոգեբանական մեծ ձեռքբերում էր հայ ժողովրդի համար: Գոյության 2 տարիների ընթցքում հայ ժողովրդի վերագտած անկախ պետականության գիտակցումը նպաստեց Խորհրդային Հայաստանի սուվերենությամն բարձր մակարդակի ապահովմանը, իսկ 1988 թվականին՝ Առաջին հանրապետության եռագույն դրոշի ծածանմամբ  ազդարարվեց Խորհրդային Միության փլուզման գործընթացը և Երկրորդ հանրապետության հռչակումը: Ինչպես բոլոր ժամանակների հայկական պետականության վերականգնման և պահպանման փուլերում, այնպես էլ Առաջին և նրա հիմքի վրա Երկրորդ հանրապետության հռչակմանը նախորդել են հայ ժողովրդի գոյամարտերը և ընտրյալների անվերապահ նվիրումով ապահովված հաղթանակները: Մայիսի 28-ը նաև հայկական պետականության համար պայքարողի ոգեկոչմա օրն է:

Պատրաստեց՝ Ա. Վարդանյանը
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

12:17
Մոլդովան հայտարարել՝ ԵՄ-ի թեկնածուի կարգավիճակը չի ենթադրում միանալ պատժամիջոցներին
Ստանալով Եվրամիության թեկնածուի կարգավիճակ՝ Քիշնևը չպետք է ինքնաբերաբար միանա հակառուսական պատժամիջոցներին։ ՏԱՍՍ-ի հաղորդմամբ,  հայտարարել...
Աղբյուր` Panorama.am
12:10
Հայտարարվել է 4 վթարավտանգ հատվածների բարելավման շինաշխատանքների ձեռքբերման բաց մրցույթ
Մրցութային հայտերի ներկայացման վերջնաժամկետն է 2022թ. հուլիսի 25-ը՝ ժամը 16:00 (Երևանի ժամանակով)։
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Քաղաքագետ. Խնդիրը ժողովուրդը չի լուծում, խնդիրը լուծում են էլիտաները
Քաղաքագետ Ալեն Ղևոնդյանը գրում է. «Մի բան էլ. չփորձեք ժողովրդին մեղադրել: Խնդիրը ժողովուրդը չի լուծում, խնդիրը լուծում են էլիտաները:...
Աղբյուր` Panorama.am
11:59
Սուրեն Սարգսյան. Ինչո՞ւ Հայաստանը ՄԽ համանախագահներին չի հրավիրում Երևան
Քաղաքագետ Սուրեն Սարգսյանը, արձագանքելով ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի աշխատանքի շարունակության վերաբերյալ ամերիկյան կողմի հայտարարությանը, գրում է....
Աղբյուր` Panorama.am
11:53
Արմեն Պետրոսյան. «Զանգեզուրի միջանցքին» հասնելու թուրք-ադրբեջանական նոր սցենարը
Արաբագետ Արմեն Պետրոսյանը գրում է. ««Զանգեզուրի միջանցքին» հասնելու թուրք-ադրբեջանական նոր սցենարը Հունիսի 27-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:45
ԱՀԿ-ն հայտնում է 50 երկրներում կապիկի ծաղիկի ավելի քան 3400 դեպքի մասին
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) տվյալներով 2022 թվականի սկզբից 50 երկրներում գրանցվել է կապիկի ծաղիկի լաբորատոր հաստատված...
Աղբյուր` Panorama.am
11:37
Բաքվում Լավրովի կողմից թաղված Մինսկի խումբը կենդանության նշաններ է ցույց տալիս
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ռուսաստանցի համանախագահը չի ընդունել հրավերը։ Այս մասին հայտնել է  ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի Եվրոպայի և Եվրասիայի հարցերով...
Աղբյուր` Panorama.am
11:28
Հայաստանի և Թուրքիայի հատուկ ներկայացուցիչները կհանդիպեն հուլիսի 1-ին Վիեննայում
Հայաստան-Թուրքիա կարգավորման գործընթացի շրջանակներում երկու երկրների հատուկ ներկայացուցիչների հաջորդ հանդիպումը տեղի կունենա հուլիսի 1-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:18
Ռուսաստանից Թուրքիա ածուխի մատակարարումները հունվար-ապրիլին նվազել են մինչև 2,5 մլն տոննա
Ռուսական ընկերությունները, որոնք ցանկանում են մինչև էմբարգոյի սահմանումը Եվրոպա տեղափոխել ածխի առավելագույն հնարավոր ծավալները, հունվար-ապրիլին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:10
ԱԱԾ կողմից բացահայտվել է պետական դավաճանության ևս մեկ դեպք
Ազգային անվտանգության ծառայության ռազմական հակահետախուզության դեպարտամենտի կողմից ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական արդյունավետ միջոցառումների...
Աղբյուր` Panorama.am
11:03
Վարուժան Գեղամյան. Մենք շարունակում ենք զիջել արյունով ազատագրված հողը ու վերջնական թաղում Արցախը
«Բոլորը խոսում են Բերձոր (Լաչին) քաղաքը Ադրբեջանին հանձնելու մասին: Ինչո՞ւ է դա կարևոր»
Աղբյուր` Panorama.am
10:54
«Կասպերսկի» ընկերության փորձագետները սև շուկայում վերլուծել են մոտ 200 հայտարարություն
«Կասպերսկի» ընկերության փորձագետները սև շուկայում վերլուծել են ընկերությունների ենթակառուցվածքին նախնական հասանելիության համար...
Աղբյուր` Panorama.am
10:46
Զաքարյան. Ասում է` ձեր հայրենի հողերը լավ եմ արել, որ հանձնել եմ, տղա եք` դեմս առեք
ՀՀԿ փոխնախագահ, Պաշտպանության նախկին փոխնախարար Արտակ Զաքարյանը գրում է. «Աշխարհում չի եղել մի երկիր, որի ղեկավարը` քաղաքական...
Աղբյուր` Panorama.am
10:37
Ղազարյան. Վաղարշակ Հարությունյանը մինչ օրս Ռուսաստանի Նախագահին չի հանձնել իր հավատարմագրերը
Լեհաստանում Հայաստանի նախկին դեսպան, ՍԴ աշխատակազմի նախկին նախագահ Էդգար Ղազարյանը գրում է. «2022 թվականի հունվարի 5-ից Ռուսաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:30
Վրաստանում սողանքի գոտում մահացած են գտել օտարերկրյա զբոսաշրջիկին
Փրկարարները Վրաստանի հյուսիս-արևելքում սողանքային գոտում հայտնաբերել են օտարերկրյա զբոսաշրջիկի դի։ newsgeorgia.ge-ի հաղորդմամբ, այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
10:22
«Baykar Makina»-ը երեք անօդաչու թռչող սարք կնվիրաբերի Ուկրաինային
Թուրքական «Baykar Makina» ընկերությունը հայտարարել է Ուկրաինային երեք Bayraktar TB2 անօդաչու թռչող սարքեր անվճար մատակարարելու...
Աղբյուր` Panorama.am
10:08
Տեղեր գյուղի վանքին հարակից ժայռից երկու քաղաքացի ընկել է ձորակը
Հունիսի 28-ին, ժամը 02։07-ին Արագածոտնի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Տեղեր գյուղի վանքին հարակից ժայռից երկու...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
Արսեն Բաբայան.Վստահ եմ, որ նույնիսկ Ալենն է այս ստից հիմա աչքերը չռել
«Հայրենիք» կուսակցության քաղխորհրդի անդամ, իրավաբան Արսեն Բաբայանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «Իհարկե չեմ հետևում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:53
Moody's-ը հայտնում է, որ Ռուսաստանը դեֆոլտ է արել եվրոպարտատոմսերի գծով
Moody's-ը հայտնել է, որ Ռուսաստանը չի կատարել արտաքին պարտքի մարման պարտավորությունները: Այս մասին ասվում է միջազգային վարկանիշային...
Աղբյուր` Panorama.am
09:49
Արծրուն Պեպանյան. Հիմա գոնե հույս կա ինչ–որ բան փրկել
Հրապարակախոս, մտավորական Արծրուն Պեպանյանը գրում է. «Հայաստանի բնակչությունից ջոկջկելով ազգ ստանալու այլ տարբերակ չկա, միակ ուղին սա...
Աղբյուր` Panorama.am
09:41
Տիգրան Աբրահամյան. Իշխանությունը պատերազմի շանտաժով հասարակությանը նախապատրաստվում է խոշոր զիջումների
ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության պատգամավոր Տիգրան Աբրահամյանը գրում է. «Նիկոլ Փաշինյանն ասում է, որ Ադրբեջանը հրաժարվում է...
Աղբյուր` Panorama.am
09:32
Հրանտ Մելիք-Շահնազարյան. Ամենամեծ խնդիրն այն է, որ նույնիսկ մեր էլիտաները լիարժեք չեն հասկանում այդ փաստը
«Ոսկանապատ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար,  քաղաքագետ Հրանտ Մելիք-Շահնազարյանը գրում է. «Հայաստանն ու հայ ժողովուրդը...
Աղբյուր` Panorama.am
09:26
«Հրապարակ». ՔՊ-ն ՀՌՀ հանձնաժողովի անդամի թափուր պաշտոնում կառաջադրի Տիգրան Հակոբյանի թեկնածությունը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «ՔՊ-ն ուրբաթ օրը քննարկել է Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի անդամի թափուր պաշտոնի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:24
«Փաստ». Ավելի շատ քննարկվեց զրույցի ձայնագրման «բարոյականության» թեման, քան առերևույթ հանցանքի գործոնը
«Փաստ» թերթը գրում է. «ԲԴԽ նախկին նախագահ Ռուբեն Վարդազարյանի և ԲԴԽ նախագահի պարտականությունները կատարող Գագիկ Ջհանգիրյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:24
«Հրապարակ». Աղմկահարույց ձայնագրության մյուս մասերում Ջհանգիրյանը ոչ պակաս գունեղ արտահայտություններ է օգտագործել Փաշինյանի հասցեին
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Գագիկ Ջհանգիրյանը Հանրայինի եթերում օրեր առաջ մարտահրավեր հնչեցրեց` ուղղված Ռուբեն...
Աղբյուր` Panorama.am
09:22
«Ժողովուրդ». «Արաքս թռչնաֆաբրիկան» տուգանվել է 4 մլն 817 հազար դրամի չափով
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Արաքս թռչնաֆաբրիկա» փակ բաժնետիրական ընկերությունը կրկին հայտնվել է Մրցակցության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:20
«Հրապարակ». Իշխանությունները կրկին ակնկալում են նախկին «տասովշչիկների» օգնությունը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Սեպտեմբերին կայանալիք ՏԻՄ ընտրություններից առաջ իշխանականները կրկին ակտիվ բանակցում են նախկին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:18
«Փաստ». Բուռն քննարկում ՔՊ-ում. Մաթևոս Ասատրյանին ասվել է՝ գուցե մանդատից հրաժարվելու կարիք լինի
«Փաստ» թերթը գրում է. «Հունիսի 19-ին Ապարանում տեղի ունեցած սպանությունների թեման իշխանությունները փորձեցին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:16
«Ժողովուրդ». Ի՞նչ են խոստացել իշխանությունները ԲԴԽ անդամ Լիպարիտ Մելիքջանյանին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկությունների համաձայն, Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն...
Աղբյուր` Panorama.am
09:14
«Հրապարակ». ԱԺ-ում զննության նոր կարգ է գործում
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Ազգային ժողովում օրեցօր ուժեղացնում են հսկողությունը։ Զոդված դարպասներից, նոր մետաղորսիչ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Վանեցյան. Ողջ երթի ընթացքում մարդիկ ողջունում են իրենց պատշգամբներից, մեքենաներից
11:26 26/04/2022

Վանեցյան. Ողջ երթի ընթացքում մարդիկ ողջունում են իրենց պատշգամբներից, մեքենաներից

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}