Մշակույթ 22:02 09/09/2022 Հայաստան

Կայացավ Աելիտա Դոլուխանյանի «Մորուս Հասրաթյան. ինքնության և ժառանգության վավերագիրը» գրքի շնորհանդեսը

«Մարդ ծնվելը սովորական, բնական երևույթ է, մարդ լինելն է դժվար»։ Այս խոսքերի հեղինակն է 20-րդ դարի նշանավոր գիտնական, պատմաբան, բանասեր Մորուս Հասրաթյանը, ում 120-ամյակի կապակցությամբ Հասրաթյան-Մինասյան հիմնադրամի նախաձեռնութամբ «Newmag»-ը հրատարակել է Աելիտա Դոլուխանյանի «Մորուս Հասրաթյան. ինքնության և ժառանգության վավերագիրը» գիրքը։



Գրքի շնորհանդեսին «Newmag» հրատարակչության գործադիր տնօրեն Արտակ Ալեքսանյանն ասաց՝ սա գիրք է մի մարդու մասին, ում կենսագրությունն առաջին հայացքից թվում է հոլիվուդյան ֆիլմի սցենար: Կյանքի առաջին 4 տասնամյակն անցել է փորձություններով, բռնադատվել է, երեք տարի անցկացրել անազատության մեջ: Այս աշխատությունն այն մասին է, որ ի հեճուկս փորձությունների և դժվարությունների, Հասրաթյանը չի կորցրել հավատը մարդկանց հանդեպ, հետաքրքրությունը՝ կյանքի ու սերը հայրենիքի նկատմամբ։



Եղիշե Չարենցի անվան Գրականության և արվեստի թանգարանի տնօրեն Վահագն Սարգսյանը նշեց, որ նրան անվանել են քայլող հանրագիտարան, քանի որ եկել և գործընկերն էր դարձել իր ուսուցիչների՝ Լեո, Մանանդյան, ովքեր ունեին համակողմանի, բազմազան գիտելիքներ, ինչը փորձում էին ծառայեցնել Հայաստանին ու հայրենիքին։

«Մորուս Հասրաթյան. ինքնության և ժառանգության վավերագիրը» գրքի հեղինակ Աելիտա Դոլուխանյանը Մորուս Հասրաթյանի ամենաանվանի ուսանողներից է եղել։



«Գիրքը գիտական է։ Այստեղ ոչ մի չափազանցություն չկա։ Այն, ինչ եղել է Մորուս Հասրաթյանի կատարածի մեջ, գրքում նույնությամբ ներկայացված է»,- ասաց Ա. Դոլուխանյանը։

Նրա խոսքով, այսպիսի մարդիկ հաճախ չեն ծնվում։

«Իր բոլոր գործերում նա շարունակ  մտավախություն ունի, որ ադրբեջանցիները, այսինքն թուրքերը, մի օր Երևանի գլխին ինչ-որ բան են բերելու։ Նա մի հոյակապ ուսումնասիրություն ունի նվիրված Էրեբունի-Երևանին, փաստերով ապացուցում է, որ հայերը 5000 տարի ապրում են Երևանում, երևույթ, որը եզակի է հատկապես Առաջավոր Ասիայի տարածքում»,- նշեց հեղինակը։

Ասում էին՝ քիչ էր գրում Մորուս Հասրաթյանը։

«Քիչ էր գրում, որովհետև ամեն ինչ ստուգում էր, չէր սիրում որևէ մեկն անապատասխանատու հայտարարություն էր անում կամ գրում»,- ասաց  Ա.Դոլուխանյանը։

Հասրաթյանի գրչին են պատկանում Հայաստանի պատմության, հնագիտության, ճարտարապետության ու բանասիրության վերաբերյալ բազմաթիվ արժեքավոր ուսումնասիրություններ։ Պեղումներ է իրականացրել Սիսիանի Անգեղակոթում։ Նա պնդում, ապացուցում ու փաստեր է ներկայացնում, որ սպարապետ Վարդան Մամիկոնյանը թաղված է հենց այդտեղ։ Մորուս Հասրաթյանի բացառիկ պեղումների շարքին է պատկանում ոսկեդարի գրող-պատմիչ Մովսես Խորենացու ծննդավայրի վերաբերյալ ապացույցներ։

Գրքում ներկայացված են նրա ու նշանավոր մարդկանց բարեկամության մասին պատմություններ: Մարտիրոս Սարյանը, Եղիշե Չարենցը, Դերենիկ Դեմիրճյանը, Ավետիք Իսահակյանը, Հովհաննես Շիրազը, Ակսել Բակունցը, նշանավոր պատմաբաններ ու ակադեմիկոսներ նրա մտերիմ ընկերներն են եղել։

Նա եղել է Չարենցի ընկերը, կալանավորվել Չարենցի պես, նույն մեղադրանքով, ապրել հենց այն բանտախցում, որտեղ եղել է Չարենցը։ Նրան ստալինյան ռեպրեսիաների ժամանակ բանտից ազատ են արձակում, որովհետև վստահ էին, որ չի ապրի։

Չարենցի ու Բակունցի հետ մտերիմ Հասրաթյանը համարձակվել է ընկերներին պաշտպանել ստալինյան ռեպրեսիաներից, չի վախեցել մասնակցել Կոմիտասի հուղարկավորությանը, փակ դիտման ժամանակ գովել է Սերգեյ Փարաջանովի ֆիլմը, բրիտանական թանգարանին ստիպել է փոխել «Անահիտ» արձանի գրությունը և պայքարել հայկական եզակի նմուշների սոթբիսյան աճուրդի դեմ։

Երբ Մորուսը Չարենցին պատմում է, որ կարողացել է վերծանել ու թարգմանել Սայաթ-Նովայի խաղերը, Չարենցը ոգևորված պատգամում է. «Ամեն ինչ թող ու Սայաթ-Նովայի 100-ից ավելի ոտանավորները վերծանիր։ Միայն դա բավական է, որ անմահանաս...»։

Մորուս Հասրաթյանը ոչ միայն թարգմանել է Սայաթ-Նովայի տաղերը, այլ անհերքելի է դարձել նրա հայկականությունը, Գրիգոր Հասրաթյանի հետ հիմնել է Էրեբունի-Երևան տոնը, նրան է պատկանում Սայաթ-Նովայի ծննդյան 250-ամյակը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հովանավորությամբ ամբողջ աշխարհում նշելու գաղափարը, իրար է կապել Խորհրդային Հայաստանի և սփյուռքի մտավորականներին։

Աելիտա Դոլուխանյանի բացառիկ տեղեկություններով հարուստ այս աշխատությունն ամբողջական է դարձել նաև լուսանկարների ներդիրով:

Գրքի խմբագիրը Մորուս Հասրաթյանի որդին է՝ Մուրադ Հասրաթյանը։



Գրքի շնորհանդեսին Մուրադ Հասրաթյանը նշեց, որ  իր հայրն իսկապես իր կյանքը նվիրել է հայ ժողովրդի խնդիրներին. «Մեզ էլ՝ ինձ, եղբորս, թոռներին, դաստիարակել է այդ ուղղությամբ՝ նվիրվել Հայաստանի, հայ ժողովրդի խնդիրներին։ Մենք մեր ուժերի ներածի չափ կատարում ենք այդ պատգամը»։

Գիրքը հրատարակվել է «Հասրաթյան-Մինասյան» հիմնադրամի նախաձեռնությամբ և ֆինանսավորմամբ։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:38
Թարվերդյան. Լավրովը հստակ ասում է՝ կողմնորոշվեք, թե ինչ եք ուզում որպես պետություն
«ՌԴ արտգործնախարար Լավրովը հստակ ասում է՝ դուք կողմնորոշվեք, թե ինչ եք ուզում որպես պետություն»,- Tert.am-ի հետ զրույցում նման...
Աղբյուր` Panorama.am
20:37
Հնարավո՞ր է գոնե այս անգամ փրկել Արցախը․ Իշխանյան
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը գրում է․ «ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը բացահայտեց Հայաստանի իշխանության իրական, այն է՝ դավաճանական,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:26
Չավուշօղլուն հույս ունի, որ մինչև գարուն հստակություն կլինի ուկրաինական ճգնաժամի կարգավորման բանակցային գործընթացում
Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Մևլութ Չավուշօղլուն հույս ունի, որ մինչև գարուն հստակություն կլինի ուկրաինական ճգնաժամի կարգավորման բանակցային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Հարավային Կորեայից գեղեցկուհին՝ «Միսս Երկիր-2022» մրցույթի հաղթող
Ֆիլիպիններում որոշվել է «Միսս Երկիր-2022» մրցույթի հաղթողը։ Մրցույթի պատմության մեջ առաջին անգամ կորեուհին արժանացել է պատվավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:05
Երկրաշարժ Մեղրի քաղաքից 7 կմ հյուսիս-արևելք
Սույն թվականի դեկտեմբերի 2-ին, տեղական ժամանակով ժամը՝ 19:33-ին (Գրինվիչի ժամանակով ժամը՝ 15:33-ին) ՀՀ ԱԻՆ Սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:56
ԵՄ դեսպանը հետևում է Սաակաշվիլիի առողջական վիճակին
Վրաստանում Եվրամիության դեսպան Պավել Հերչինսկին հայտարարել է, որ ԵՄ ներկայացուցիչներն ուշադիր հետևում են Վրաստանի երրորդ նախագահ, այժմ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Աշխարհի բնակչության 90%-ը COVID-19-ի նկատմամբ ունի իմունիտետ․ ԱՀԿ
Աշխարհի բնակչության առնվազն 90%-ը, ըստ ԱՀԿ-ի, ունի որոշակի իմունիտետ COVID-19-ի նկատմամբ, որը ձևավորվել է հիվանդության կամ պատվաստումների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Սորոսականները խոստանում են իրավաբանորեն վերածնվել այլ տեսքով․Տիգրան Աթանեսյան
Փաստաբան Տգրան Աթանեսյանը գրում է․ ««Բաց հասարակության հիմնադրամներ-Հայաստանը» դադարեցնում է իր գործունեությունը......
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
ՀՀ-ում Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության նորանշանակ դեսպանը հանձնել է իր հավատարմագրերի պատճենը
Դեկտեմբերի 1-ին ԱԳ նախարարի տեղակալ Մնացական Սաֆարյանին իր հավատարմագրերի պատճենն է հանձնել Հայաստանի Հանրապետությունում Եգիպտոսի Արաբական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է «Սոս Արևելքի քրիստոնյաներ» կազմակերպության անդամներին
Դեկտեմբերի 2-ին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում ընդունել է «Սոս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:57
«Մանկական Եվրատեսիլի» ո՞ր հաղթողներն են ժամանում Երևան
Դեկտեմբերի 11-ին Երևանում կայանալիք 20-րդ «Մանկական Եվրատեսիլի» միջանկյալ ելույթներից մեկում հնչելու են նախորդ 19 տարիների հաղթող...
Աղբյուր` Panorama.am
18:46
Փաստորեն նրանց համար Գուրգեն Մարգարյանը զոհվել է հանուն ոչնչի․ Իշխանյան
Հասարակական գործիչ Ավետիք Իշխանյանը գրում է․ «Այսպիսով Հայաստանը վերականգնում է դիվանագիտական հարաբերությունները Հունգարիայի հետ։Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
Եվրոպայի եռակի չեմպիոն Բաչկովի ծննդյան օրն է․ նա կանցկացնի հերթական պրոֆեսիոնալ մենամարտը
Այսօր հայկական բռնցքամարտի ամենատիտղոսակիր բռնցքամարտիկներից մեկի` Հովհաննես Բաչկովի ծննդյան օրն է։ Այս մասին տեղեկացնում է Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Էրդողանի վարկանիշը շարունակում է ընկնել
Թուրքական «MetroPOLL» վիճակագրական-հետազոտական կազմակերպությունը գալիք 2023 թվականի նախագահական և խորհրդարանական ընտրություններից...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Խաչատրյանի անվան 10-րդ հոբելյանական փառատոնը կներկայացնի մեծանուն արտիստների
Դեկտեմբերի 6-ին կմեկնարկի Խաչատրյանի անվան 10-րդ միջազգային փառատոնը։Այս մասին հայտնում են ԿԳՄՍՆ-ից։ «Բացման համերգի ընթացքում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
ԵԱՀԿ ԽՎ-ն պատրաստակամություն է հայտնել նպաստել Երևանի և Բաքվի միջև միջխորհրդարանական երկխոսությանը
ԵԱՀԿ Խորհրդարանական վեհաժողովը պատրաստ է խթանել միջխորհրդարանական երկխոսությունը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև՝ տարածաշրջանում խաղաղություն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:58
Ծանրամարտի կանանց և տղամարդկանց հավաքականները Կոլումբիայում կմասնակցեն աշխարհի առաջնությանը
Հայաստանի ծանրամարտի տղամարդկանց և կանանց հավաքականներն այսօր առավոտյան մեկնել են Կոլումբիայի մայրաքաղաք Բոգոտա, որտեղ դեկտեմբերի 5-16-ը...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Իլոն Մասկը նախատեսում է չիպավորել սեփական որդուն
Միլիարդատեր Իլոն Մասկը հայտարարել է, որ պաշտպանում է իր Neuralink ընկերության կողմից մշակված չիպը սեփական երեխաներից մեկի գլխում տեղադրելու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:38
Ավտոճանապարհներին մառախուղ է
«Ճանապարհային դեպարտամենտ» հիմնադրամը տեղեկացնում է, որ դեկտեմբերի 2-ին՝ ժամը 17։00-ի դրությամբ, Ապարանի տարածաշրջանի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
«Մանկական Եվրատեսիլ»-ի և Հանրապետության հրապարակի տոնածառի լույսերը վառելու առիթով մի շարք փողոցներ փակ կլինեն
Ոստիկանությունից հայտնում են.  ««Մանկական եվրատեսիլ-2022» երգի միջազգային 20-րդ մրցույթի բացման և Հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:23
Միջազգային հանրությունը սիրում և հարգում սեփական իրավունքների համար կռիվ տվողին. Գեղամ Նազարյան
«Մինչ այսօր որևէ իրավական ակտով Արցախի Հանրապետությունը վերացված չէ, Արցախն ապում է ծանր վիրավոր, բայց՝ ապաքինվելու ուժով»,-ԱԺ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Netflix-ը հրապարակել է «Հարրին և Մեգանը» վավերագրական ֆիլմի թրեյլերը
Թագավորական ընտանիքը Մեգանի և Հարրիի մասին սերիալը համարում է «պատերազմ հայտարարել»
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
Իրանի խորհրդարանը կքննարկի հիջաբի պարտադիր կրելու հարցը
Իրանի խորհրդարանը կձևավորի հանրային մշակույթի խորհուրդ, որի պարտականությունները կներառեն հիջաբի պարտադիր կրման հարցի մշակումը: «Ռիա...
Աղբյուր` Panorama.am
16:48
Բաց հասարակության հիմնադրամներ–Հայաստանը դադարեցնում է իր գործունեությունը
Որպես Բաց հասարակության հիմնադրամներ կազմակերպության ցանցի մաս
Աղբյուր` Panorama.am
16:39
Ադրբեջանը նախապատրաստություն է իրականացնում, որը շատ նման է մարտական գործողությունների վերսկսմանը. Աբրահամյան
«Ադրբեջանը վերջին մեկ ամսվա ընթացքում բավականին ակտիվ տեղեկատվական, քարոզչական, դիվանագիտական ու ռազմական նախապատրաստություն է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:21
Դատախազություն. Հրամանատարը յուրացրել է զորամասին հատկացված դիզվառելիքը
Դատախազը միջնորդել է քննարկել զորամասի հրամանատարի հետագա պաշտոնավարման նպատակահարմարությունը
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
Վիվա-ՄՏՍ. «+300 րոպե». խոսիր է՛լ ավելի շատ
Վիվա-ՄՏՍ-ի «X», «Y» և «Z» կանխավճարային սակագնային պլանների բաժանորդները կարող են իրենց սակագնային պլանի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:07
ԱԺ-ն չընդունեց հայտարարություն՝ ի պատասխան Ադրբեջանի հռետորաբանության
ԱԺ ընդդիմության հրավիրած արտահերթ նիստում չընդունվեց «ՀՀ Ազգային ժողովի հայտարարությունն Ադրբեջանի խորհրդարանի 2022 թվականի նոյեմբերի 8-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:02
Թուրքիան հրաժարվում է Ռուսաստանի հետ պարեկային ծառայություն իրականացնել Սիրիայում
Սիրիայում պատերազմող կողմերի հաշտեցման ռուսական կենտրոնի ղեկավարի տեղակալ, գեներալ-մայոր Օլեգ Եգորովը հայտարարել է, որ վերջին երկու շաբաթվա...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սրանք մեզ հայրենիքից են զրկել, մանդատն ի՞նչ է, որ չփորձեն զրկել. Սաղաթելյան
13:59 02/12/2022

Սրանք մեզ հայրենիքից են զրկել, մանդատն ի՞նչ է, որ չփորձեն զրկել. Սաղաթելյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}