Քաղաքական 15:02 10/09/2022 Հայաստան

Ինչպիսի՞ն է իրավիճակը տարածաշրջանում ու Հայաստանի տեղն ու դերը նոր իրողություններում. Փորձագիտական քննարկում

Ինչպիսի՞ն է իրավիճակը մեր տարածաշրջանում և ինչ սպասել, հաշվի առնելով աշխարհաքաղաքական զարգացումները: Այս հարցերի շուրջ իրենց կարծիքն են արտահայտել հայաստանյան փորձագետները «Միջազգային հումանիտար զարգացման» ՀԿ կազմակերպած՝ «Ընթացիկ իրավիճակը Հարավային Կովկասում և հնարավոր զարգացման սցենարները» կլոր սեղան-քննարկման ժամանակ:

ՀԿ տարածած հաղորդագրության համաձայն, Եվրասիական փորձագիտական ակումբի համակարգող, քաղաքական վերլուծաբան Արամ Սաֆարյանի խոսքով, այսօր ամենամտահոգիչը հայ-ադրբեջանական բանակցություններն են, որոնք ընթանում են ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի նախաձեռնությամբ։ Նա մի քանի հարց է առաջ քաշում՝ ո՞րն է լինելու Արցախի ապագան, ինչպե՞ս է ապահովվելու հայության անվտանգությունն ու ինչպե՞ս է լուծվելու ՀՀ-Ադրբեջանի միջև սահմանազատման գործընթացը ու ի՞նչ է դա տալու ՀՀ անվտանգության առումով:

«Իմ խորին համոզմամբ, բովանդակային հակասությունը Արևմուտքի և ՌԴ միջև չկա, կա տեղի համար պայքար՝ Հարավային Կովկասում ներկայության մեծացման կռիվ է: Տաս տարուց ավելի է գծված են այն ուղենիշները, որի տրամաբանությամբ էլ տեղի ունեցավ այն, ինչ եղավ: Հայաստանը պետք է կարողանա համատեղել, չփնտրել ներքին հակասություններ ու չխաղալ դրանց վրա, այլ որպես թափանցիկ ու վստահելի գործընկեր ընկալելի լինել: Մեր ժողովուրդն իրավունք ունի ավելի մանրամասն իմանալու այն բանակցությունների մասին, որոնք վարվում են Պուտինի և Միշելի գլխավորությամբ Մոսկվայում ու Բրյուսելում»,- ասել է նա:

Քաղաքական վերլուծաբանը կարևորել է  Հայաստանի մասնակցությունը Վլադիվոստոկում անցկացված տնտեսական համաժողովին: 

«Փաշինյանն այնտեղ շեշտեց, որ Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերությունները կրում են ռազմավարական դաշնակցային բնույթ, ինչը չափազանց կարևոր էր վերջին շրջանում հայաստանյան տիրույթում այս հարցի շուրջ մանիպուլյացիաների ու զանազան շահարկումները լռեցնելու տեսանկյունից: Մնացածը, ինչպես ասում են, տեխնիկայի հարց է՝ Հայաստանը պետք է զարգացնի տնտեսական, քաղաքական հարաբերությունները ՌԴ հետ»,- հավելեցլ է Սաֆարյանը:

Քաղաքագետ Գրիգոր Բալասանյանն էլ իր խոսքում անդրադարձել է Հայաստանի արտաքին քաղաքականությանը: Նրա խոսքով, միջազգային հարաբերությունները ամեն րոպե փոխվում են և կարևոր է, որ ՀՀ դիվանագիտությունը կարողանա հստակեցնել այն կարմիր գծերը, որոնք ոչ մի պարագայում չի հատելու և չի զիջելու։

«Հայաստանը պետք է լինի ընկալելի ու վստահելի գործընկեր բոլորի համար՝ կարմիր գծերի պարտադիր շեշտադրումով։ Դա, առաջին հերթին, հայության ֆիզիկական անվտանգության խնդիրն է ու Արցախի վերջնական կարգավիճակի հարցը: Բացի այս,  անհրաժեշտ է հասնել ԼՂԻՄ սահմանների վերականգնմանը ռուս խաղաղապահների ու ՌԴ միջոցով:»,- ասել է նա:

ԸՍտ աղբյուրի, անդրադառնալով բանակցային գործընթացի, ըստ էության, տապալմանը, նա նշել է. «Այն սկզբունքները, որոնք 2003-ից դրվել էին բանակցային գործընթացի հիմքում, դրանցից երկուսը՝ ազգերի ինքնորոշման սկզբունքն ու տարածքային ամբողջականության սկզբունքը, իրար հակասում էին, այդ իսկ պատճառով բանակցությունները մտան փակուղի: Այս հարցը պետք է լիներ ՀՀ իշխանությունների կողմից տարվող բանակցությունների հիմքում, բայց այդպես չեղավ և Ադրբեջանը շատ լավ դրանից օգտվեց»։

Բանախոսի համոզմամբ, Հայաստանը բացի Ռուսաստանից, պետք է հարաբերությունները զարգացնի ու խորացնի հարևան Իրանի հետ։

«Իրանի հետ բանակցությունները պետք է ակտիվացվեն՝  հաշվի առնելով նաև Իրան-ՌԴ հարաբերությունների խորացումն ու նոր շեշտադրումները: Օրինակ, որպես հակակշիռ թուրք-ադրբեջանական համագործակցությանը ռազմատեխնիկական ոլորտում, ՀՀ-ն պետք է համագործակցությունը խորացնի Իրանի հետ»,- հավելել  է նա:

«Լույս» տեղեկատվական վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Հայկ Այվազյանի կարծիքով, ԱՄՆ-ն նպատակ ունի  ՌԴ սահմանների մոտ պատերազմ հրահրելը, որի համար դիտարկվում է նաև Հարավային Կովկասը։ 

 Ըստ բանախոսի՝ ԱՄՆ նպատակն է պատռել նոյեմբերի 9-ի փաստաթուղթը, մինչդեռ  Մոսկվան դրանով ժամանակ է ձգում, որպեսզի տարածաշրջանում մեծ պատերազմ չլինի, իսկ  Արևմուտքը ուզում է, որ գործընթացը արագացվի:

«Իրանն ու Ռուսաստանը դեմ են պատերազմին, իսկ խաղաղության պայմանագրի կնքմամբ կհայտարարվի, որ ՀՀ-ն այլևս խնդիր չունի Ադրբեջանի հետ ու այդ դեպքում կստացվի, որ եթե ամեն ինչ լավ է, ապա ՌԴ-ի կարիք այլևս չկա: Նույնն էլ Թուրքիայի պարագայում՝ եթե ամեն ինչ լավ է, ապա ՀՀ-ում ռուսական ռազմաբազայի կարիք չի լինի: Սա է ԱՄՆ գլխավոր նպատակը, սա է Բրյուսելի նպատակը, որն արագացնում է խաղաղության պայմանագրի կնքումը»,-շեշտել է Այվազյանը:

«Օրբելի» կենտրոնի փորձագետ, վրացագետ Ջոնի Մելիքյանն էլ նկատել է, որ հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման երկու հարթակներն էլ՝ և՛ Մոսկվան, և՛ Բրյուսելը նույն հարցերի շուրջ են խոսում: Հարցն այն է՝ ի՞նչ ենք ստանում այս արդյունքում:

Ըստ նրա, կան կարծիքներ, որ տարբեր գործընթացներում ներառվելով Հայաստանը ևս փորձում է ժամանակ շահել: 

«Խաղաղության պայմանագիր ստորագրելը մեծ ռիսկ է պարունակում: Երբ Հայաստանը Արցախից առանձին նման փաստաթուղթ է ստորագրում, ապա ստացվում է, որ ՀՀ-ն ընդունում է Բաքվի տարիներ շարունակ շահարկվող այն թեզը, թե Արցախի հարցն ընդամենը տարածքի խնդիր էր Հայաստանի հետ»,- շեշտել է Մելիքյանը:

Փորձագետը հարց է հնչեցնում՝ եթե Ադրբեջանի հետ ապաշրջափակումը ապահովում ենք, դելիմիտացիան ապահովում ենք, տնտեսական հարաբերությունները, տեսականորեն, ձևավորվում, ապա ի՞նչն է մնում, միայն դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատո՞ւմը:

«Միջազգային հումանիտար զարգացման» ՀԿ նախագահ Արման Ղուկասյանը, ամփոփելով քննարկումը, նշել է, որ այսօր կարևոր է հասկանալ ու ընկալել, թե ինչպիսի ընթացք են ստանում միջազգային հարաբերությունները, ինչպես նաև այն, որ աշխարհն այլևս չի լինելու այնպիսին, ինչպիսին, օրինակ, դեռ մեկ տարի առաջ էր:

«Կարևոր հարց է, թե ինչպիսի դեր կունենա Հայաստանը տարածաշրջանում և աշխարհում։ Սա է գլխավորը: Կան շատ հարցեր, որոնք մտահոգիչ են, որոնք մտորելու տեղիք են տալիս, և փորձագիտական շրջանակները ևս ունեն իրենց անելիքն այս գործընթացում: Մենք բոլորս պետք է հասկանանք, թե ինչպես կարող ենք օգտակար լինել մեր երկրին այս վճռական պահին»,-հավելել է նա:

Քննարկմանը մասնակցել են հայաստանյան բուհերի շուրջ հինգ տասնյակ ուսանողներ:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:38
Թարվերդյան. Լավրովը հստակ ասում է՝ կողմնորոշվեք, թե ինչ եք ուզում որպես պետություն
«ՌԴ արտգործնախարար Լավրովը հստակ ասում է՝ դուք կողմնորոշվեք, թե ինչ եք ուզում որպես պետություն»,- Tert.am-ի հետ զրույցում նման...
Աղբյուր` Panorama.am
20:37
Հնարավո՞ր է գոնե այս անգամ փրկել Արցախը․ Իշխանյան
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը գրում է․ «ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը բացահայտեց Հայաստանի իշխանության իրական, այն է՝ դավաճանական,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:26
Չավուշօղլուն հույս ունի, որ մինչև գարուն հստակություն կլինի ուկրաինական ճգնաժամի կարգավորման բանակցային գործընթացում
Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Մևլութ Չավուշօղլուն հույս ունի, որ մինչև գարուն հստակություն կլինի ուկրաինական ճգնաժամի կարգավորման բանակցային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Հարավային Կորեայից գեղեցկուհին՝ «Միսս Երկիր-2022» մրցույթի հաղթող
Ֆիլիպիններում որոշվել է «Միսս Երկիր-2022» մրցույթի հաղթողը։ Մրցույթի պատմության մեջ առաջին անգամ կորեուհին արժանացել է պատվավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:05
Երկրաշարժ Մեղրի քաղաքից 7 կմ հյուսիս-արևելք
Սույն թվականի դեկտեմբերի 2-ին, տեղական ժամանակով ժամը՝ 19:33-ին (Գրինվիչի ժամանակով ժամը՝ 15:33-ին) ՀՀ ԱԻՆ Սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:56
ԵՄ դեսպանը հետևում է Սաակաշվիլիի առողջական վիճակին
Վրաստանում Եվրամիության դեսպան Պավել Հերչինսկին հայտարարել է, որ ԵՄ ներկայացուցիչներն ուշադիր հետևում են Վրաստանի երրորդ նախագահ, այժմ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Աշխարհի բնակչության 90%-ը COVID-19-ի նկատմամբ ունի իմունիտետ․ ԱՀԿ
Աշխարհի բնակչության առնվազն 90%-ը, ըստ ԱՀԿ-ի, ունի որոշակի իմունիտետ COVID-19-ի նկատմամբ, որը ձևավորվել է հիվանդության կամ պատվաստումների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Սորոսականները խոստանում են իրավաբանորեն վերածնվել այլ տեսքով․Տիգրան Աթանեսյան
Փաստաբան Տգրան Աթանեսյանը գրում է․ ««Բաց հասարակության հիմնադրամներ-Հայաստանը» դադարեցնում է իր գործունեությունը......
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
ՀՀ-ում Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության նորանշանակ դեսպանը հանձնել է իր հավատարմագրերի պատճենը
Դեկտեմբերի 1-ին ԱԳ նախարարի տեղակալ Մնացական Սաֆարյանին իր հավատարմագրերի պատճենն է հանձնել Հայաստանի Հանրապետությունում Եգիպտոսի Արաբական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է «Սոս Արևելքի քրիստոնյաներ» կազմակերպության անդամներին
Դեկտեմբերի 2-ին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում ընդունել է «Սոս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:57
«Մանկական Եվրատեսիլի» ո՞ր հաղթողներն են ժամանում Երևան
Դեկտեմբերի 11-ին Երևանում կայանալիք 20-րդ «Մանկական Եվրատեսիլի» միջանկյալ ելույթներից մեկում հնչելու են նախորդ 19 տարիների հաղթող...
Աղբյուր` Panorama.am
18:46
Փաստորեն նրանց համար Գուրգեն Մարգարյանը զոհվել է հանուն ոչնչի․ Իշխանյան
Հասարակական գործիչ Ավետիք Իշխանյանը գրում է․ «Այսպիսով Հայաստանը վերականգնում է դիվանագիտական հարաբերությունները Հունգարիայի հետ։Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
Եվրոպայի եռակի չեմպիոն Բաչկովի ծննդյան օրն է․ նա կանցկացնի հերթական պրոֆեսիոնալ մենամարտը
Այսօր հայկական բռնցքամարտի ամենատիտղոսակիր բռնցքամարտիկներից մեկի` Հովհաննես Բաչկովի ծննդյան օրն է։ Այս մասին տեղեկացնում է Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Էրդողանի վարկանիշը շարունակում է ընկնել
Թուրքական «MetroPOLL» վիճակագրական-հետազոտական կազմակերպությունը գալիք 2023 թվականի նախագահական և խորհրդարանական ընտրություններից...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Խաչատրյանի անվան 10-րդ հոբելյանական փառատոնը կներկայացնի մեծանուն արտիստների
Դեկտեմբերի 6-ին կմեկնարկի Խաչատրյանի անվան 10-րդ միջազգային փառատոնը։Այս մասին հայտնում են ԿԳՄՍՆ-ից։ «Բացման համերգի ընթացքում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
ԵԱՀԿ ԽՎ-ն պատրաստակամություն է հայտնել նպաստել Երևանի և Բաքվի միջև միջխորհրդարանական երկխոսությանը
ԵԱՀԿ Խորհրդարանական վեհաժողովը պատրաստ է խթանել միջխորհրդարանական երկխոսությունը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև՝ տարածաշրջանում խաղաղություն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:58
Ծանրամարտի կանանց և տղամարդկանց հավաքականները Կոլումբիայում կմասնակցեն աշխարհի առաջնությանը
Հայաստանի ծանրամարտի տղամարդկանց և կանանց հավաքականներն այսօր առավոտյան մեկնել են Կոլումբիայի մայրաքաղաք Բոգոտա, որտեղ դեկտեմբերի 5-16-ը...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Իլոն Մասկը նախատեսում է չիպավորել սեփական որդուն
Միլիարդատեր Իլոն Մասկը հայտարարել է, որ պաշտպանում է իր Neuralink ընկերության կողմից մշակված չիպը սեփական երեխաներից մեկի գլխում տեղադրելու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:38
Ավտոճանապարհներին մառախուղ է
«Ճանապարհային դեպարտամենտ» հիմնադրամը տեղեկացնում է, որ դեկտեմբերի 2-ին՝ ժամը 17։00-ի դրությամբ, Ապարանի տարածաշրջանի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
«Մանկական Եվրատեսիլ»-ի և Հանրապետության հրապարակի տոնածառի լույսերը վառելու առիթով մի շարք փողոցներ փակ կլինեն
Ոստիկանությունից հայտնում են.  ««Մանկական եվրատեսիլ-2022» երգի միջազգային 20-րդ մրցույթի բացման և Հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:23
Միջազգային հանրությունը սիրում և հարգում սեփական իրավունքների համար կռիվ տվողին. Գեղամ Նազարյան
«Մինչ այսօր որևէ իրավական ակտով Արցախի Հանրապետությունը վերացված չէ, Արցախն ապում է ծանր վիրավոր, բայց՝ ապաքինվելու ուժով»,-ԱԺ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Netflix-ը հրապարակել է «Հարրին և Մեգանը» վավերագրական ֆիլմի թրեյլերը
Թագավորական ընտանիքը Մեգանի և Հարրիի մասին սերիալը համարում է «պատերազմ հայտարարել»
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
Իրանի խորհրդարանը կքննարկի հիջաբի պարտադիր կրելու հարցը
Իրանի խորհրդարանը կձևավորի հանրային մշակույթի խորհուրդ, որի պարտականությունները կներառեն հիջաբի պարտադիր կրման հարցի մշակումը: «Ռիա...
Աղբյուր` Panorama.am
16:48
Բաց հասարակության հիմնադրամներ–Հայաստանը դադարեցնում է իր գործունեությունը
Որպես Բաց հասարակության հիմնադրամներ կազմակերպության ցանցի մաս
Աղբյուր` Panorama.am
16:39
Ադրբեջանը նախապատրաստություն է իրականացնում, որը շատ նման է մարտական գործողությունների վերսկսմանը. Աբրահամյան
«Ադրբեջանը վերջին մեկ ամսվա ընթացքում բավականին ակտիվ տեղեկատվական, քարոզչական, դիվանագիտական ու ռազմական նախապատրաստություն է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:21
Դատախազություն. Հրամանատարը յուրացրել է զորամասին հատկացված դիզվառելիքը
Դատախազը միջնորդել է քննարկել զորամասի հրամանատարի հետագա պաշտոնավարման նպատակահարմարությունը
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
Վիվա-ՄՏՍ. «+300 րոպե». խոսիր է՛լ ավելի շատ
Վիվա-ՄՏՍ-ի «X», «Y» և «Z» կանխավճարային սակագնային պլանների բաժանորդները կարող են իրենց սակագնային պլանի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:07
ԱԺ-ն չընդունեց հայտարարություն՝ ի պատասխան Ադրբեջանի հռետորաբանության
ԱԺ ընդդիմության հրավիրած արտահերթ նիստում չընդունվեց «ՀՀ Ազգային ժողովի հայտարարությունն Ադրբեջանի խորհրդարանի 2022 թվականի նոյեմբերի 8-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:02
Թուրքիան հրաժարվում է Ռուսաստանի հետ պարեկային ծառայություն իրականացնել Սիրիայում
Սիրիայում պատերազմող կողմերի հաշտեցման ռուսական կենտրոնի ղեկավարի տեղակալ, գեներալ-մայոր Օլեգ Եգորովը հայտարարել է, որ վերջին երկու շաբաթվա...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սրանք մեզ հայրենիքից են զրկել, մանդատն ի՞նչ է, որ չփորձեն զրկել. Սաղաթելյան
13:59 02/12/2022

Սրանք մեզ հայրենիքից են զրկել, մանդատն ի՞նչ է, որ չփորձեն զրկել. Սաղաթելյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}