Քաղաքական 14:50 23/09/2022 Հայաստան

Վահե Հովհաննիսյան. Հարցեր ու պատասխաններ՝ իրավիճակի վերաբերյալ

Այլընտրանքային նախագծեր խմբի փորձագետ Վահե Հովհաննիսյանն իր հոդվածում գրում է.

«Հարց 1

Ի ՞նչ է լինում, և ի՞նչ է պետք անել, երբ երկրի ղեկավարն ընդունում է, որ իր բանակցային կոնցեպտը ձախողվել է, և մյուս կողմից էլ՝ չի կարողանում զենք ձեռք բերել։

Անմիջապես հանդես է գալիս քաղաքական ընդդիմությունը՝ իր այլընտրանքային-պրագմատիկ կոնցեպտով, սկսում է կոնսուլտացիաներ՝ հանրային լայն շրջանակների հետ, անում է լրամշակումներ, շտկումներ։ Սկսում է կոնսուլտացիաներ և աշխատանքային կոնտակտներ խորհրդարանական մեծամասնության հետ։ Վերջիններս նույնպես հասկանում են, որ ձախողված սեփական կոնցեպտից հետո փոփոխություններ են պետք։ Նոր կոնցեպտը ներկայացվում է հանրությանը՝ աջակցության կոչով, ներկայացվում է  դաշնակիցներին, միջնորդերին, հարևաններին։

Եթե այս ամենը չի արվում, ապա տապալված կոնցեպտով իշխանությունը շարունակում է գործել, փողոցը և հանրային տրամադրությունները մարգինալացվում են, իսկ նոր պատերազմի ու նոր աղետի վտանգը կտրուկ մեծանում է։ Ազգովի սպասում ենք Ալիևի որոշումներին։

Հարց 2

Ի՞նչ է լինում, երբ պատերազմից հետո պետությունը չի կարողանում ճկուն լինել, դժվար որոշումներ կայացնել, ձգձգում է դրանք՝ պրոցեսները ինքնահոսի մատնելով։

Երբ պատերազմից հետո պետությունները չեն անում հետևություններ, պետական մտածողության, պրագմատիզմի և արժանապատվության հենքի վրա չեն ենթարկվում խորքային փոփոխությունների ու չեն հասկանում ստեղծված նոր իրականությունը, ապա հառակորդը «խաղաղության պայմանագրի» նախաձեռնությունն ամբողջությամբ  վերցնում է, սկսում է թելադրել սեփական օրակարգը, օվերտոնի սկզբունքով անընդհատ օրակարգային դարձնում նախկինում անհնար թվացող գաղափարներ։ Սա ի վերջո բերում է կա´մ լիակատար կապիտուլյացիայի, կա´մ նոր պատերազմի։

Հարց 3

Ի՞նչ է պետք է անել, երբ պատմական տվյալ փուլում չի ձևավորվում  կոնսոլիդացնող առաջնորդ։

Երբ չի ձևավորվում իրավիճակին համապատասխան, հանրությանը կոնսոլիդացնող առաջնորդ, ապա այլընտրանքը մեկն է՝ ստեղծել կոլեգիալ մարմին, որը կվերցնի պրոցեսների առաջնորդությունը՝ մինչև կստեղծվի նոր իրավիճակ։ Եթե սա չի արվում, ապա տապալված իշխանությունը շարունակում է իներցիայով մնալ՝ աննպատակ և պետության համար խիստ ռիսկային։ Իսկ հանրային դաշտը մարգինալացվում է, և ամեն կարգի հրապարակային ծաղրածուները դառնում են նյուզմեյքերներ, մարդկանց տրամադրություններ շեղող և մարդկանց՝ առանց այն էլ բարդ հոգեվիճակի վրա ազդող տարրեր։  Հանրությունը չի կարողանում կենտրոնանալ հիմնական գաղափարների վրա։ Եվ սա ուղիղ ռիսկ է՝ նոր աղետի և պետության փլուզման։

Հարց 4

Ի՞նչ է լինում, և ի՞նչ է պետք անել, երբ հանրությունը, հավաքական միտքը չեն գիտակցում իրավիճակի ծայրահեղ լրջությունը։

Շատ կարևոր աշխատանք պիտի արվի հանրային ադեկվատ տրամադրությունների ձևավորման ուղղությամբ։ Սա ոչ իշխանական ֆունկցիոնալ առողջ համակարգերի գործն է։ Դա բարձր հայհոյելը չէ, ընտրազանգվածներին վիրավորելը կամ մեղադրելը/չարախնդալը չէ, դա համակարգված, գրագետ աշխատանքն է։ Եթե սա չի արվում, ապա հանրությունը 3-4 օրյա հրադադարից հետո մոռանում է պատերազմի, հարյուրավոր զոհերի ու նոր պատերազմի վտանգի մասին։ Իսկ սա նշանակում է՝ նոր պատերազմ և նոր հարյուրավոր զոհեր։

Հարց 5

Ի՞նչ է լինում, երբ քաղաքական միտքը հայտնվում է պարզունակության ծուղակում։

Քաղաքական և պետական միտքը հայտնվել է անթույլատրելի ծուղակում. թուղթ ստորագրել-չստորագրել, միջանցք տալ-չտալ և այլն։ Սա աղետի տանող պրիմիտիվիզմ է։ Խնդիրը տեղափոխելով «հայրենասիրության» և «դավաճանության» պարզունակ տիրույթ՝ մենք մեծացնում ենք նոր աղետի հավանականությունը։Խնդիրը լրիվ այլ տիրույթում է՝ գրագետ լուծումների, պրագմատիկ առաջարկների, ճիշտ դիվանագիտության, այլ պետությունների հետ դժվար աշխատանքի և այլն։ Մեկ-երկու բառանոց հնչեղ ֆրազները լավ են միայն միտինգային հարթակի կամ ֆեյսբուքյան ֆլեշմոբի համար, սակայն քաղաքական միտքը պետք է գեներացնի ավելի բարդ և խոր լուծումներ, դրանք բացատրի հանրությանը, բարձրաձայնի դրանք՝ միջազգային հանրության ու նաև հակառակորդի համար։ Հակառակ դեպքում ստացվում է, որ ԲՈԼՈՐՈՎՍ ձայնակցում ենք Աղազարյան-Արզաքանցյան զույգին՝ մասնակցելով հանրային դատարկ ու վտանգավոր թամաշային։

Հարց 6

Ի՞նչ կարևոր գործ է տապալվել վերջին երկու տարում։

Վերջին երկու տարում Ադրբեջանը հսկայական ենթակառուցվածքային ծրագրեր է իրականացնել՝ կտրուկ ուժեղացնելով իր դիրքերը և կշիռը՝ նոր օդանավակայաններ, ճանապարհներ, թունելներ և այլն։ Այս երկու տարում Հայաստանը պարտավոր էր Իրանի հետ ստորագրել Սյունիքում խոշոր ծրագրերի համաձայնագրեր՝ ճանապարհների, թունելների, երկաթուղու,  համատեղ ձեռնարկությունների, համատեղ զորավարժությունների և այլնի մասին։ Նույնիսկ միայն ստորագրման փաստն արդեն լուրջ ազդակ կլիներ հակառակորդին։ Եվ իրականում էլ կարելի էր լուրջ գործել սկսել, այդ թվում՝ Ռուսաստանի մեծ հետաքրքրությամբ։Մյուս բոլոր տապալումների մասին՝ բանակի պատրաստման, դիրքերի տեխնիկական զինման և այլն, նույնիսկ ավելորդ է խոսելը։

Հարց 7

Ի՞նչ է լինում, երբ իշխանությունը նման որակի է, իսկ ընդդիմությունը չի վերափոխվում իշխանության պատրաստ լուրջ համակարգի։

Երբ պատերազմից ու պատմական պարտությունից հետո իշխանությունը վերարտադրվում է ու շարունակում վտանգավոր ցածրորակ կառավարումը, իսկ ընդդիմութունը չի վերափոխվում լուրջ համակարգի՝ դառնալով այլընտրանք իշխանությանը, ապա հասարակությունը դառնում է անտարբեր, անհեռանկար, անհաղորդ՝ պետության և իր իսկ գլխին կախված  վտանգներին, և անկախ այն բանից, թե ո´ր ընտրազանգվածին է պատկանել վերջին ընտրություններում, ո´ւմ է ձայն է տվել, մարդն իրեն զգում է լքված ու «անտեր»։ Իսկ նման պայմաններում հարևանների, միջնորդների և հակառակորդի մոտ ծագում է ամենավտանգավոր հարցը՝ իսկ այս ժողովուրդն ընդհանրապես ունա՞կ է պետականության։

Հարց 8

Կա՞ արդյոք ներքին ռեսուրս՝ իրավիճակը փոխելու, աղետը կանգնեցնելու։

Միանշանակ կա։ Ընդդիմադիր համակարգերում, հանրային դաշտում, պետական համակարգում և նույնիսկ իշխանական թիմում կա ունակ, գրագետ և պատասխանատու մարդկանց բավարար թիվ։ Եվ ժամանակն է, որ ամեն մեկն իրեն տա հարց՝ այդ դեպքում ինչո՞ւ չի ստացվում։ Ամենամեծ խոչընդոտը մեր մտածողության մեջ է. պետք է դուրս գալ ստանդարտ պատկերացումներից, նախկին և ներկա կաղապարներից, անձնական կոմֆորտից»։


 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

23:40
Ադրբեջանն ականանետերից, խոշոր տրամաչափի հրաձգային զինատեսակներից կրակել է հայկական դիրքերի ուղղությամբ. ՀՀ ՊՆ
Հոկտեմբերի 3-ին ժամը 21:30-ի սահմաններում Ադրբեջանի ԶՈւ ստորաբաժանումները, ականանետերի և խոշոր տրամաչափի հրաձգային զինատեսակների կիրառմամբ կրակ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:48
Ցյուրիխյան արձանագրությունների, հայ-թուրքական հնարավոր պայմանագրի վերաբերյալ Տեր-Պետրոսյանի դատողություններն անընդունելի են. 3-րդ նախագահի գրասենյակ
ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի գրասենյակը հաղորդագրություն է տարածել, որում ասվում է. «Վեհափառ Հայրապետի հրավերով Մայր Աթոռ Սուրբ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:43
Հայաստանի ու Արցախի շահերը պետք է դիտարկել մեկ ամբողջության մեջ․ Արայիկ Հարությունյանը՝ ԱԽ նիստին
Արայիկ Հարությունյանը, ընդառաջելով ԱՀ Ազգային ժողովում ներկայացված քաղաքական ուժերի առաջարկին, հոկտեմբերի 3-ին հրավիրել է ԱՀ անվտանգության...
Աղբյուր` Panorama.am
20:31
Վրաստանում հացի գինն այս ամիս ամենաշատն է բարձրացել
Վրաստանի Ազգային վիճակագրական ծառայությունը (Geostat) հրապարակել է գնաճի ցուցանիշները 2022 թվականի սեպտեմբերին։ Այս մասին գրում է «Ալիք...
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
Գերմանիան արձագանքել է փոխհատուցում վճարելու Լեհաստանի պահանջներին
Գերմանիան կսնանկանա, եթե Լեհաստանին փոխհատուցում վճարի Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի համար պատճառված վնասի համար։ Ռիա Նովոստիի փոխանցմամբ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:07
Ամփոփվել է «Թատերական պաստառներ» միջազգային փառատոն-մրցույթի արդյունքները
 Գ․ Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի և «ԱԿՏ» մշակութային ՀԿ-ի նախաձեռնությամբ Մայր թատրոնի 100-ամյակի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:59
Հայ պաշտոնյաները «անհանգստացած են», որ Ռուսաստանը շարունակում է զենք մատակարարել Ադրբեջանին
Ադրբեջանի հետ մահացու բախումներից հետո Հայաստանը ավելի շատ աջակցություն «գտավ» Միացյալ Նահանգների, քան թե իր դաշնակից Ռուսաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Կարևոր է Արցախի և Հայաստանի հարցի առնչությամբ ցանկացած ձևաչափով քննարկում․ Արթուր Թովմասյան
Հոկտեմբերի 3-ին ԱՀ խորհրդարանի ղեկավար Արթուր Թովմասյանն ընդունել է «Արարատյան Ալյանս» մտքի կենտրոնի փորձագետներ Ալեքսանդր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Վրաստանը մեքենաների գրանցման և պետհամարանիշների գինն ավելացնում է
Վրաստանի Ներքին գործերի նախարարության սպասարկման գործակալությունը հայտնում է, որ նախատեսվում է թանկացնել ՆԳՆ-ի կողմից մատուցվող անհատական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է Իտալիայի վճռաբեկ դատարանի պատվիրակությանը
Հոկտեմբերի 3-ին  Ն․Ս․Օ․Տ․Տ․ Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում  ընդունել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Նշված տեսանյութերը լի են ծայրահեղ դաժանության կադրերով․ Զախարովա
 ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան մեկնաբանել է համացանցում հայտնված գնդակահարված զինծառայողների տեսանյութը, նշելով․...
Աղբյուր` Panorama.am
18:57
Ժամանակավորապես կփակվի Մ.Բաղրամյան պողոտան Կասյան փողոցի հետ կապող էստակադան
Երևանի քաղաքապետարանը տեղեկացնում է․ «Երևանի քաղաքապետարանի շինբարեկարգման վարչության աշխատանքային ծրագրով նախատեսված է իրականացնել Մ....
Աղբյուր` Panorama.am
18:46
Հայաստանում պէտք է վերջապէս դադարեն ցնորաբանել ՀԽՍՀ ապաւրինի վարչական սահմանները․ Քանանյան
Քաղաքագետ, գրաբարագետ Ալեքսանդր Քանանյանը գրում է․ «Ըստ ստորածնունդի սեպհական լրատուամիջոց «Հայկական ժամանակի»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Իշխանությունների և ընդդիմության միջև Վեհափառ հայրապետի նախաձեռնած հարթակի անհրաժեշտությունը կարելի է սպառված համարել․ Լևոն Տեր-Պետրոսյան
ՀՀ Առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանն  արձագանքել է ՀՀ վարչապետի անձնական/ընտանեկան լրատվամիջոցի այսօրվա հրապարակմանը։ Այս մասին ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:28
Կարեն Վրթանեսյան. Միակ թեման, որն այսօր պետք է քննարկվի, Նիկոլի անհապաղ հեռացումն է
Տեղեկատվական անվտանգության փորձագետ Կարեն Վրթանեսյանը գրում է. «Հանրային դաշտ նետած նիկոլա-ադրբեջանական «5 կետերը»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
ԵԽ-ն Հայաստանի դատական համակարգի վերաբերյալ զեկույց կհրապարակի
Չորեքշաբթի օրը՝ հոկտեմբերի 5-ին, Եվրախորհրդի Արդարադատության արդյունավետության հանձնաժողովը կհրապարակի նոր զեկույց, որը համեմատում է Եվրոպայի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Գրքերի շնորհանդես ՀՀ ԳԱԱ-ում՝ նվիրված պրոֆեսոր Ռաֆայել Հովհաննիսյանի 80-ամյակին
Սույն թվականի հոկտեմբերի 4-ին՝ ժամը 15:00-ին, ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայում (Մարշալ Բաղրամյան 24) կնշվի ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Ուժեղացված ծառայություն. Հայտնաբերվել է ոչ սթափ՝ 35, առանց վարորդական իրավունքի վկայականի՝ 1 վարորդ
Անվտանգ ճանապարհային երթևեկություն ապահովելու նպատակով ՃՈ 2-րդ սպայական գումարտակի ծառայողները սեպտեմբերի 26-ից հոկտեմբերի 3-ը մարզերում,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Կոնվերս Բանկ. Էներգաարդյունավետություն. Ինչպե՞ս ընտրել բնակարան
Այս տարեսկզբից նոր բնակֆոնդի շինարարության աշխարհագրությունը սկսեց ընդլայնվել՝ Երևանի ծայրամասերից բացի ամբողջական թաղամասերի շինարարություն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
ՖԻԴԵ-ի վարկանշային աղյուսակում Հայաստանն ունի 6 ներկայացուցիչ
ՖԻԴԵ-ն հրապարակել է շախմատիստների վարկանիշային հերթական աղյուսակը: Կանանց ցանկը գլխավորում է չինnւհի Հոու Յիֆանը: ՀԱՕԿ կայքից տեղեկանում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Փաշինյանի խոսքով՝ 207 տղա գնդակահարվել է ընդամենը պստլիկ, լայցոտ սադրանքի արդյունքում. Նաիրա Զոհրաբյան
«Ձեր գերեզմանին միզելու է արժանապատիվ երիտասարդը, որը թքած է ունենալու այն մշակութային ժառանգության վրա, որ թողել եք դուք, որովհետև՝ երբ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
Եվրամիությունը Ադրբեջանի իշխանություններին կոչ է արել անհապաղ հետաքննել հայ գերիների մահապատիժը
Ադրբեջանի իշխանությունները պետք է անհապաղ հետաքննեն տեսանյութը, որտեղ երևում է ադրբեջանցի զինվորների կողմից հայ ռազմագերիների մահապատիժը։ ՏԱՍՍ-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Ինչպես է ՌԴ-ից հասել Ախալքալաք
Ռուսաստանում հայտարարված մասնակի զորահավաքից հետո «Վերին Լարսը»-ում կիլոմետրանոց հերթեր են։  «Լարսում շատ մարդ կար,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:26
Ագնեսա Խամոյան. Փաշինյանին այդ միջանցքը կտրվի
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Ագնեսա Խամոյանը գրում է. «Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանի Նախ պետք է փոխվի անդունդ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
«Կյանք ու կռիվ»-ի շուրջ կռիվը
«Շարմ Հոլդինգ» ընկերությունն արձագանքել է «Կյանք ու կռիվ» ֆիլմի վերաբերյալ Հանրային հեռուստաընկերության հայտարարությանը....
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Պուգաչովան 1 միլիարդ ռուբլով վաճառում է Գրյազ գյուղում գտնվող իր դղյակը
ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Ալլա Պուգաչովան վաճառքի է հանել մերձմոսկովյան Գրյազ գյուղում գտնվող իր կալվածքը։ «Գազետա.ռու»-ի փոխանցմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Գերմանացի նախարարները Պուտինի պատճառով վիճել են
Գերմանիայի առողջապահության նախարար Կառլ Լաուտերբախի խոսքերը Ուկրաինայի հակամարտության մասին լայն հնչեղություն են առաջացրել և սկանդալ առաջացրել։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:47
Մահացել է դաշնակցական Շաղիկ Մարուխյանը
ՀՅԴ Հայաստանի Գերագույն մարմինը մեծ ցավով գուժում է նվիրյալ դաշնակցական Շաղիկ Մարուխյանի մահը: Ընկերուհի Շաղիկը մանկության տարիներին ապրել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:40
Իրանի գերագույն հոգևոր առաջնորդը ԱՄՆ-ին և Իսրայելին մեղադրում է անկարգություններ հրահրելու մեջ
Իրանում վերջերս տեղի ունեցած անկարգություններն ու բողոքի ցույցերը երիտասարդ աղջկա՝ Մահսա Ամինիի սպանությունից հետո, որին ձերբակալել էր ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:33
ՔՊ-ի թեկնածուն՝ ԿԸՀ նախագահի պաշտոնում
ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնում «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցությունն առաջադրել է Վահագն Հովակիմյանի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Թաթուլ Մանասերյան.  Պարենային զամբյուղի գինը կբարձրանա 80 հազար դրամ՝ առնվազն
15:24 03/10/2022

Թաթուլ Մանասերյան. Պարենային զամբյուղի գինը կբարձրանա 80 հազար դրամ՝ առնվազն

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}