Տնտեսություն 12:37 14/10/2022 Հայաստան

Դավիթ Պիպոյանը՝ Քերոբյանին. Դե ուրեմն գիտելիքն ինձանից, ֆինանսները՝ ձեզանից

Էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնը զբաղեցնող Վահան Քերոբյանը, որ հաճախ է ուշադրության կենտրոնում հայտնվում իր հայտարարությունների պատճառով, երեկ լրագրողների հետ զրույցում ասել է.

«Մեր բնակչության, մեր երեխաների զգալի մասը թերսնվում են ոչ թե այն  պատճառով, որ միջոցներ չունեն, այլ որ գիտելիք չունեն։ Եվ այդ ընտանիքներում սխալ գիտելիքի և սխալ սնուցման պատճառով երեխաները թերսնուցվում են»։

Քերոբյանի այս հայտարարությունն էլ համացանցում շատ քննարկվեց, շատերը ծաղրեցին։

Պաշտոնյայի ասածի իսկությունը, լրջությունը պարզելու համար Panorama.am-ը զրուցել է պարենային իրավունքի մասնագետ, սննդագիտության դոկտոր, ԳԱԱ Էկոկենտրոնի սննդի շղթայի ռիսկերի գնահատման կենտրոնի ղեկավար Դավիթ Պիպոյանի հետ։

Panorama.am-Պարոն Պիպոյան, Վահան Քերոբյանը տիրապետո՞ւմ է այս խնդրի վերաբերյալ առկա իրավիճակին։
Պիպոյան-Ոչ, բացարձակ։

Panorama.am-Ինչո՞ւ։
Պիպոյան-Տեսեք, նախ մի շատ կարևոր խնդրի մասին կուզեի խոսել, որը վերաբերում է ոչ միայն պարոն Քերոբյանին, այլ ընդհանրապես գերատեսչությունների պատասխանատուներին, որոնք հարցազրույցներ են տալիս, կարծիք հայտնում։ Սա ասել եմ բազմիցս տարբեր աշխատանքային քննարկումների ընթացքում։ Կամայական կարծիք, որ գերատեսչության ղեկավարը հայտնում է, պետք է ունենա հենք։ Երեխաների թերսնման վերաբերյալ երբ կարծիք է հայտնում, պետք է ունենա ուսումնասիրություններ, դրանց արդյունքներն էլ պետք է ունենան հավաստիություն, քանի որ շատ կարևոր է, թե ովքեր են այդ ուսումանսիրություններն իրականացրել։  Թե առողջապահության, թե էկոնոմիկայի նախարարություններում ես բազմիցս մասնակցել եմ քննարկումներին, միշտ բարձրաձայնում եմ հետևյալ խնդիրը՝ առանց հետազոտությունների երբեք չի կարելի կարծիք հայտնել։

Panorama.am-Գուցե Քերոբյանը նման ուսումնասիրության հիման վրա է նման հայտարարություն արել։
Պիպոյան-Հայաստանում այս խնդրի վերաբերյալ հետազոտությունները շատ փոքրաթիվ կազմակերպություններ են իրականացնում, ինչ վերաբերում է  բնակչության ու երեխաների թերսնմանը, ապա սրանք լուրջ հետազոտություններ են, որոնք պահանջում են շատ լուրջ մեթոդաբանություն։ Արդեն երկու տարի մեր կենտրոնն իրականացնում է պարենի ապահովության ու սննդանյութերի գնահատման կարողությունների զարգացման ծրագիր, երկու տարի մենք աշխատում եք այս ուղղությամբ, բայց վերջնական արդյունքներ չունենք։ Սա ահռելի մեծ աշխատանք է, որին ներգրավված են տարբեր մասնագետներ։ Ես կարող եմ պիլոտային ծրագրի արդյունքների հիման վրա ասել, Հայաստանում թերսնումը պայմանավորված է ոչ միայն սոցիալական խնդիրներով։ Այստեղ պետք է հասկանալ, որ աղքատության նման բարձր մակարդակ ունեցող երկրում ֆինանսական միջոցներով պայմանավորված թերսնում չի կարող չլինել։ Անշուշտ, Հայաստանում առկա է թերսնուցման խնդիր, որը նաև  վատ իրազեկման, սնվելու վատ սովորույթների հետևանք է։

Panorama.am-Ո՞վ պետք է իրականացնի հանրային իրազեկումը։
Պիպոյան-Ես հենց այդ մտքին էի գալիս, երբ էկոնոմիկայի նախարարը նման հայտարարություն է անում, նա ողջ պատասխանատվությունը բարդում է առողջապահության նախարարության վրա։ Ինչո՞ւ։ Սնուցման քաղաքականության, առողջ սնուցման քարոզի պատասխանատուն առողջապահության նախարարությունն է։ Քերոբյանն իր հայտարարությամբ ավելի մեծ կշիռ է հաղորդում հանրային իրազեկմամբ սնման նորմերին չտիրապետելուն, և բնականաբար ավելի փոքրացնում է տնտեսական պատճառի մասնաբաժինը։ Բայց այդպես չէ։ Հայաստանում թերսնման խնդիրներն առավելապես պայմանավորված են տնտեսական վիճակով։ Սա հստակ է, ձեզ հավաստիացնում եմ՝ վկայակոչելով մեր հետազոտությունների արդյունքները։ Այո, առկա է նաև հանրային իրազեկման պակաս, ես որպես հետազոտող՝ իրավունք ունեմ մեղադրել առոջապահության նախարարությանը, որը նույնիսկ Քովիդի համավարակի ժամանակ չպատրաստեց սոցիալական տեսահոլովակներ առողջ սնուցման մասին, այսինքն արձանագրել ենք, որ ոչ մի հանրային իրազեկում չի իրականացրել։

Panorama.am-Թերսնուցումն ունի հանրային առողջապահական իմաստ, այն կանխելով կարելի է խուսափել մի շարք լուրջ հետևանքներից։
Պիպոյան-Այո, թերսնուցումն ունի հանրային գերկարևոր նշանակություն։ Բայց պարոն Քերոբյանը հաշվի չի առել մի քանի կարևոր հանգամանք։ Եթե խնդիրը բացառապես իրազեկման, գիտելիքների պակասի հետևանք է ու պայմանավորված չէ ֆինանսական միջոցներով,  ապա մանկապարտեզներում, որտեղ երեխան անցկացնում է օրվա մեծ մասը, պետք է ստանա օրական կալանորիաների զգալի մասը՝ ըստ ԱՆ հրամանի։ Այդ դեպքում որպես ոլորտային նախարար Քերոբյանն ինչո՞ւ չի հետևում, որ մանկապարտեզներում երեխաները լիարժեք սնուցվեն, քանի՞ անգամ են մանկապարտեզներում ձուկ , կաթ տալիս, որոնք սպիտակուցների աղբյուր են։ Եթե ոչ մի ֆինանսական խնդիր չկա, թող նախարարը հրաման տա, որ մանկապարտեզներում երեխաներին լիարժեք սնուցեն։ Մանկապարտեզների ներկայացուցիչների, պատկան մարմինների քննարկումների ժամանակ բոլորը խոստովանում են, որ հատկացված գումարի շրջանակում հնարավոր չէ երեխաների լիարժեք սնուցում կազմակերպել։

Երեխաների սնուցման համար շատ կարևոր նշանակություն ունեն սպիտակուցներ ու ածխաջրեր պարունակող տավարի, հավի միսը, ձուկը, կաթնամթերքը, մինչդեռ այս սննդամթերքի երևանյան գները ոչ միայն չեն զիջում, երբեմն գերազանցում են զարգացած երկրներում առկա գներին, որտեղ աշխատավարձները բավականին բարձր են։

Պատկերավոր օրինակ ասեմ, դիտարկենք մի ընտանիք, որտեղ չորս անձ կա, երկուսն անչափահաս են, երկուսը՝ աշխատող ծնողներ։ Պայմանականորեն 250 հազար դրամ մաքուր եկամուտ ունեն, որպեսզի այս ընտանիքը նորմալ կազմակերպի սնուցումը, պետք է ծախսի 125 հազար դրամից ավելի գումար, այսինքն եկամտի 50 տոկոսը պետք է ծախսի միայն սննդի վրա, այն դեպքւոմ երբ կան կոմունալների, հագուստի, տրանսպորտի ու այլ ծախսեր։ Մի երկրում, երբ եկամտի 50 տոկոսը պետք է ծախսվի սննդի վրա, չի կարող թերսնուցման հետ կապված խնդիր չլինել։

Հայաստանում ձմռանը մարդկանց մեծ մասը միրգ, բանջարեղեն չի ուտում, քանի որ թանկ է, բացի այդ ավելանում են կոմունալ ծախսերը։ Մինչդեռ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գնահատմամբ, մարդն օրական պետք է օգտագործի 400 գրամ միրգ և բանջարեղեն։ Մի փոքր հաշվարկի արդյունքում կտեսնենք, որ չորս հոգանոց ընտանիքը մեկ ամսում  մրգի ու բանջարեղենի համար պետք է ծախսի 48 հազար դրամ։ Այս ամենը մեր երկարաժամկետ հետազոտությունների արդյունքների հիման վրա եմ ասում։

Մեր երկրում, որտեղ նման մակարդակի գնաճ կա, պարենային ապրանքները թանկանում են, թերսնման խնդիրները շատ սրվել են, ավելին, այս միտումը պահպանվելու է և մեծահասակների, և երեխաների պարագայում։

Այս տարի սնուցման թեմաներով ես մասնակցել եմ միջազգային տարբեր կոնֆերանսների, դուք պետք է տեսնեիք լսարանի  արձագանքը, երբ ես ներակայացնում էի Հայաստանում պարենային ապրանքների գները։ Օրինակ, երբ ասեցի, որ Հայաստանում մենք 5500 դրամով կամ որ նույնն է մոտ 12 եվրոյով տավարի միս ենք գնում, 4-5 եվրոյով թռչնամիս ենք գնում, Կրակովում պետք է տեսնեիք մասնակիցների զարմանքը։ Ես մոնիտորինգ էի արել այդ քաղաքի խանութներում, ամեն ինչ շատ ավելի էժան էր, քան Հայաստանում, այն դեպքում, երբ այնտեղ աշխատավարձներն ավելի բարձր են։

Հետևաբար երբ ասում են՝ թերսնուցումն ավելի շատ գիտելիքի պակասի խնդիր է, ես արձագանքում եմ՝ պատրաստ եմ բոլորին այդ գիտելիքը տալ, թող իրենք ֆինանսավորեն։

Պայմանավորվենք, օրինակ, մանկապարտեզների մասով սնուցումը կազմակերպելիս գիտելիքը լինի ինձանից, ֆինանսները՝ իրենցից։ Բերեք այս խնդիրը լուծենք, էլի եմ կրկնում, գիտելիքն՝ ինձանից, փողն իրենցից։

Panorama.am-Շնորհակալ եմ։

 

 


 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

23:38
ՌԴ-ի և Իրանի միջև ռազմատեխնիկական համագործակցության էական աճի դեպքում ԱՄՆ-ն արագ և կոշտ միջոցներ կձեռնարկի
Միացյալ Նահանգների վարչակազմը և նրա դաշնակիցները մտադիր են արագ և կոշտ միջոցներ ձեռնարկել Ռուսաստանի և Իրանի միջև ռազմատեխնիկական...
Աղբյուր` Panorama.am
23:15
Պեմզաշենում մոր և երկու երեխային սպանածներից մեկ պահանջում է իրեն ազատ արձակել
Պեմզաշենում մոր և երկու երեխայի առանձնապես դաժան սպանության գործով մեղադրյալ Վրույր Բարսեղյանի պաշտպանը պահանջում է՝ փոխել ընտրված խափանման...
Աղբյուր` Panorama.am
22:40
Արցախի Հանրապետության «Մենք ենք մեր սարերը» երգի-պարի համույթը հիանալի համերգ ունեցավ. Տիգրան Աբրահամյան
ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության քարտուղար Տիգրան Աբրահամյանը գրում է. «Արցախի Հանրապետության «Մենք ենք մեր...
Աղբյուր` Panorama.am
22:27
Վրաստանը քննարկում է ԼԳԲՏ քարոզչությունն արգելելու հարցը
«Վրացական երազանք» խորհրդարանական խմբակցության նախագահ Մամուկա Մդինարաձեն ասել է, որ կուսակցությունը նախաձեռնում է օրինագիծ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
22:14
Չարենցավանի բնակելի շենքի հրդեհը տեսանելի է մի քանի 100 մետրից
Փետրվարի 29-ին, ժամը 20։50-ի սահմաններում ՀՀ Ներքին գործերի նախարարության փրկարար ծառայության 9-11 ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն...
Աղբյուր` Panorama.am
21:58
Քննարկվել է «Ակադեմիական քաղաք»-ի նախագիծը
ՀՀ կառավարությունից հայտնում են. «Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել խորհրդակցություն, որի ընթացքում քննարկվել են...
Աղբյուր` Panorama.am
21:49
Արամ Ա-ն ընդունել է Բեյրութի նահանգապետին և քաղաքապետին
Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսությունից հայտնում են. «Վեհափառ հայրապետը ընդունեց Բեյրութի նահանգապետին և քաղաքապետին։ Այս առաւօտ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
21:37
Ես իրականում կարծում եմ, որ ՆԱՏՕ-ն կպատերազմի Ռուսաստանի հետ. Օսթին
Ուկրաինայի պարտությունը կարող է սպառնալ Ռուսաստանի և ՆԱՏՕ-ի միջև ուղիղ ռազմական բախումներով։ «ՌԻԱ նովոստի»-ի փոխանցմամբ, նման...
Աղբյուր` Panorama.am
21:06
«Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ»-ը հայց է ներկայացրել դատարան՝ պահանջելով իմ կողմից հերքում և բռնագանձում 6 մլն դրամ. Օլեգ Դուլգարյան
«Համայնքային համախմբման և աջակցության կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Օլեգ Դուլգարյանը գրում է. Հայտարարություն Հայաստանում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:41
«Արցախը չհանձնողերի» գործով Մանվել Պետրոսյանը կալանքից ազատվեց․փաստաբան
Փաստաբան Արսեն Բաբայանը գրում է․ ««Արցախը չհանձնողերի» գործով իմ և Ռուդիկ Դոլունցի պաշտպանյալ Մանվել Պետրոսյանը, Ռուդիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:20
Հայտնի է, թե Շառլ Ազնավուրի որ քանդակը կկանգնեցվի շանսոնյեի անվան հրապարակում
Հայտնի է հայազգի մեծանուն երգիչ, ՀՀ ազգային հերոս Շառլ Ազնավուրի 100-ամյակին նվիրված հուշարձանի նախագծի հաղթող տարբերակը:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:08
Էդմոն Մարուքյանը պաշտոնից ազատման դիմում է ներկայացրել
 Էդմոն Մարուքյանը ֆեյսբուքյան իր էջում տեղեկացնում է, որ ազատվել է  ՀՀ Հատուկ Հանձնարարություններով Դեսպանի պաշտոնից։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
Տպավորություն է, որ այդ տղան՝ Նիկոլ Փաշինյանը, ռուսական ռուլետկա է խաղում․ Արամ Սարգսյան
 «Ինձ մոտ տպավորություն է, որ այդ տղան՝ Նիկոլ Փաշինյանը, ռուսական ռուլետկա է խաղում։ Մի փամփուշտ գցել է ռևոլվերի բառաբանի մեջ,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:39
Թո՛ղ հրապարակի Սերժ Սարգսյանի գեթ մեկ այդպիսի նամակ, եթե կարող է. ՀՀ երրորդ նախագահի գրասենյակ
Երեկ ԱԺ-կառավարություն հարցուպատասխանի ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանը խորհրդարանի ամբիոնից հայտարարել էր. «Սերժ Սարգսյանը պաշտոնանկությունից հետո...
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Նիկոլ Փաշինյանը մեզ բերել է «չվերադարձի կետ»․ Բագրատյան
«Որպեսզի  մեր մյուս հանրահավաքներին արդեն սյունեցիներն այստեղ չլինեն, մենք պետք է հասկանանք, որ քիչ ժամանակ ունենք »,-...
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
Անլուծելի խնդիր գոյություն չունի․ Ծառուկյանը հանդիպել է Արցախի երիտասարդական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներին
ԲՀԿ մամուլի խոսնակ Իվետա Տոնոյանը գրում է․ «Գագիկ Ծառուկյանն աշխատանքային հանդիպում է ունեցել Արցախի երիտասարդական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Այս իշխանության օրոք միայն մի բան ծաղկեց, զարգացավ և դա դավաճանությունն էր․ Պետրոսյան
 «Ես չեմ ուզում խոսել այն մասին, թե ինչ է արել Նիկոլը, բոլորս շատ լավ գիտենք , մեր մաշկի վրա, ընտանիքների վրա զգացել ենք։ Հայաստան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Երևանի կանաչ ֆոնդը, ստի հիման վրա, ուզում են վերացնեն․ Արթուր Չախոյան
Ակտիվիստ Արթուր Չախոյանը ֆեյսբուքյան իր էջում քաղաքացիներին կոչ է անում միանալ և կանգնեցնել Երևանի կանաչ ֆոնդի վերացման գործընթացը։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Ադրբեջանը զորավարժություններ է անցկացրել թուրքական գրոհային ԱԹՍ-ներով
Թուրքական իշխանամերձ TGRT Haber-ն անդրադարձել է  Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարության հայտարարությանն Թուրքիայի կողմից Ադրբեջանին վաճառված...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Ինչու՞ պիտի ձեզ օգնեմ՝ խախտումներն ու կիքսերը ժամանակին վերացնելու հարցում․ Մելիքյան
Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը գրում է․ «Էսօր էլ Սամսոնյանի նիստի ժամանակ էր դատախազն ինձ մեղադրում, որ իրենց թույլ տված խախտման մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Նիկոլ Փաշինյանին իմպիչմենտ հայտարարելու գործընթացն արդեն մեկնարկում է. Նարինե Դիլբարյան
Ազատության հրապարակում ընթանում է Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով «Միասին» շարժման կազմակերպած հանրահավաքը
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
Հայաստանից Մոսկվա պատվիրակություն կգործուղվի
Հայաստանի ազգային հերոս, ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի նախկին նախագահ Նիկոլայ Ռիժկովի մահվան կապակցությամբ սգո արարողություններին մասնակցելու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
Մենք Եվրոպական միությունից ակնկալում ենք շոշափելի քայլեր. ՀՅԴ Եվրոպայի գրասենյակ
ՀՅԴ Հայ դատի Եվրոպայի գրասենյակը հանդես է եկել մեկնաբանությամբ՝ Եվրոպական խորհրդարանի վերջին բանաձևերում Արցախին և Հայաստանի Հանրապետությանը...
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
Կաթողիկոսը երախտագիտությունն է հայտնել Նիդերլանդների Թագավորությանն արցախահայությանը ցուցաբերած զորակցության համար
Փետրվարի 29-ին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում ընդունել է ՀՀ–ում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:37
Ամփոփվեցին «ԵՄ-ը շրջակա միջավայրի համար, կանաչ համայնք՝ դիմակայուն ապագա» ծրագրի արդյունքները
Տեղի ունեցավ «ԵՄ-ը շրջակա միջավայրի համար, կանաչ համայնք՝ դիմակայուն ապագա» ծրագրի ամփոփիչ միջոցառումը։  Ծրագրի նպատակն է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Քասախում տեղի ունեցած սպանության վարույթով երեք անձ կալանավորվել է
Քննչական կոմիտեի Կոտայքի մարզային քննչական վարչության Նաիրիի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնված քրեական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
Միրզոյանն ու Բայրամովը համաձայնվել են շարունակել բանակցությունները բաց հարցերի շուրջ
Նրանք քննարկել են «Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման վերաբերյալ» երկկողմ համաձայնագրի նախագծի դրույթների տեսակետները
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Անահիտ Սիմոնյանը հայտնել է ընտանիքի նոր անդամի մասին
«Եվ ահա իմ աղջիկը Կորեայից։ Բարի գալուստ մեր ընտանիք, Միա։ Մենք քեզ այնքան երկար ենք սպասել»,-ինսթագրամի իր էջում գրել է երգչուհի,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:52
Հայաստանի իշխանությունը գնում է երկու հզոր կենտրոնների հետ ուղիղ առճակատման. Աբրահամ Գասպարյան
«Քաղաքական աշխարհը գնում է ռազմատնտեսական և  անվտանգային գոտիների վերաբաժանման՝ Եվրասիա, Մերձավոր Արևելք,  Հարավային Կովկաս,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:35
Վազգեն Մանուկյան. Ես ուզում եմ հասկանալ՝ նոր հռչակագրի նախաբանը ո՞րը պետք է լինի
«Անկախության հռչակագիրը չի խանգարել մեզ դառնալ ՄԱԿ-ի անդամ, չի խանգարել դիվանագիտական հարաբերություններ ստեղծել տասնյակ երկրների հետ, չի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Բագրատ Սրբազան. Մենք ապրում ենք անպատվության ժամանակներում
14:08 29/02/2024

Բագրատ Սրբազան. Մենք ապրում ենք անպատվության ժամանակներում

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}