Տնտեսություն 13:32 28/04/2021 Հայաստան

Թադևոս Ավետիսյան. Իշխանական խմբակի «ոսկեդարը»՝ կեղծ խոստումներն ու 2019 թ-ի իրականությունը

ՀՅԴ Բյուրոն տարածել է բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի ծրագրերի համակարգող, տնտեսագետ Թադևոս Ավետիսյանի հոդվածը, որը հրապարակում ենք ամբողջությամբ.

«Ստորև ներկայացվող գնահատումներն իրականացվել են 2019թ. ընթացիկ վերլուծությունների հիման վրա 2020թ. հունվարին, որոնց արդյունքները պարբերաբար ներկայացրել ենք հանրությանը։

Հավաքական գնահատական: Իշխանական խմբակի խոստումներն ու կառավարության ծրագրային դրույթները չունեն արդյունքային չափելի բավարար ցուցանիշներ, իսկ առկա թվային թիրախները վերաբերում են 2050թ.-ին: Պետությունը շարունակել է քայլ առ քայլ հեռանալ Սահմանադրությամբ ամրագրված սոցիալական պարտավորություններից: Իշխող քաղաքական ուժն ի սկզբանե բացառելց սոցիալական խնդիրների համար իր հասցեատեր լինելը՝ չեն խանգարելու, եթե մարդիկ ինքնուրույնաբար լուծեն իրենց սոցիալական խնդիրները:

Վիճակագրական մանիպուլիացիաներով (դրական ցուցանիշները ծայրահեղացվում են, իսկ բացասականները լրիվ անտեսվում) իշխանությունը ջանում էր թաքցնել երկրում հետևողականորեն չլուծվող սոցիալ-տնտեսական խնդիրները, որոնք օր առաջ լուծելու անսահման խոստումներով զավթեցին իշխանությունը:

Հետաձգվեցին սոցիալական պաշտպանության ոլորտի առարկայական բարեփոոումները: Տնտեսության թռիչքը հեքիաթ էր։ Խոսքի ու գործի խորացող խզումների համար արմատավորում էր իրական պատասանատուներից դուրս մեղավորներ գտնելու անհեռատես գործելաոճը՝ պոպուլիստական թարմացվող գործիքավորմամբ:

Տնտեսական ակտիվության ցուցանիշ: Մինչև իշխանափոխությունը՝ 2018թ. հունվար-ապրիլին ՀՆԱ-ի աճը հասել էր 9,5 տոկոս, որը հետագայում չգերազանցվեց: 2018թ. ամփոփվեց 5,6 տոկոսով, իսկ 2019թ. կազմեց 7,6 տոկոս: 2017թ. եղել է 7,5 տոկոս: Ակնհայտ է՝ չկար հեղափոական աճ:
Օտարերկրյա ուղղակի ներդրումներ: 2019թ. նախորդ տարվա համեմատ ՕՈՒՆ-ը նվազել է 0,4 տոկոսով և կազմել է 185,7 միլիոն ԱՄՆ դոլար, իսկ վերաներդրումները նվազել են 30 տոկոսով և կազմել են 73,6 միլիոն ԱՄՆ դոլար: Փաստացի սկսվել էր կապիտալի փախուստի մտահոգիչ միտումը: Ի դեպ, 2019թ. Վրաստանում գրանցվել է շուրջ 6,5 անգամ ավել չափով ՕՈՒՆ, քան Հայաստանում:

Պետական բյուջեի կապիտալ ծախսեր: 2019թ․ թերակատարվել է 61 տոկոսով (63 միլիարդ դրամի չափով), որը բացատրում էին առանց կոռուպցիոն ռիսկերի այդ ծախսերն իրականացնելու իրենց անկարողությամբ: Իրականում՝ առավելագույնս խնայում էին, քանի որ գիտեին, թե հետո ինչ են բերելու երկրի գլխին։

Արտահանում: 2018թ. հունվար-ապրիլին աճել է 25,7 տոկոսով: 2019թ. 1-ին կիսամյակում նվազել էր 0,5 տոկոսով, իսկ 12 ամիսների աճը՝ ընդամենը 9,4 տոկոս:
Պետական բյուջեի հարկային եկամուտներ: 2019թ. հավելյալ աճել է 105 միլիարդ դրամով: 2018-2019թթ. հարկային եկամուտների աճը տարեկան միջինը կազմել է շուրջ 20 տոկոս: Նախորդ 2-3 տարիներին արձանագրվել են 10-12 տոկոս աճեր:

Աղքատություն: 2018թ. աղքատության մակարդակը նախորդ տարվա համեմատ նվազել էր ընդամենը 2,2 տոկոսային կետով՝ կազմելով 23,5 տոկոս: 2017թ. աղքատության մակարդակը նախորդ տարվա համեմատ նվազել էր 3,7 տոկոսային կետով: Այսինքն՝ 2017թ. աղքատության մակարդակի նվազման տեմպը 40 տոկոսով գերազանցել է 2018թ. ցուցանիշը: Իսկ 2019թ․ աղքատության մակարդակն աճել է 3 տոկոսային կետով և կազմել է 26,4 տոկոս:

Զբաղվածություն: Պետական խոստացված նոր ծրագրեր այդպես էլ չեղան, շուրջ կիսով չափ էլ նվազեցվեցին եղած ծրագրերի թիրախները՝ կայուն զբաղվածության ապահովման ցուցանիշները: Աննաադեպ չափով նվազեց ծրագրերի կատարողականը՝ 2018թ. կազմել է 25 տոկոս, 2019թ.՝ 50 տոկոս: Տարեկան 3000-4000 գործազուրկներ չեն ստացել հնարավոր պետական աջակցություն և չեն տեղավորվել աշխատանքի:

Ծրագրերի իրականացումը հեշտացնելու համար վերացվեցին ռիսկերի կանխարգելման և ծախսարդյունավետության մեխանիզմները: 2019թ. դեկտեմբերին հաստատված «Աշխատիր Հայաստան» ռազմավարության թիրախավորմամբ 2018-2019թթ. ծրագրերի ձախողումների հետևանքով գործազուրկների կորցրած հնարավորությունը հնարավոր կլինի վերականգնել 15 տարում:

Գործազրկություն: 2018թ. հունվար-դեկտեմբեր ամիսներին մակարդակը մնացել է ամփոփոխ՝ 20,6 տոկոս: 2019թ. արտագաղթի հետևանքով աշխատանքային ռեսուրսները նվազեցին 51500-ով, որոնցից 46400-ը եղել են գործազուրկներ:

Գրանցված աշխատողներ: 2018թ. հունվար-ապրիլին գրանցված աշխատողների թվականակի ամսական միջին աճը կազմել է 7095: 2018թ. մայիսից մինչև 2019թ. դեկտեմբեր այս ցուցանիշը նվազել է շուրջ 40 տոկոսով: Սակայն ոչ ֆորմալ զբաղվածության այս կրճատումները ուղղակի ազդեցություն չեն ունեցել գործազրկության և միջին աշխատավարձի իրական ցուցանիշնների վրա:

Աշխատավարձ: 2019թ. կեսին շուրջ 10 տոկոսով բարձրացավ ուսուցիչների, զինծառայողների, անտառապահների, փրկարարների աշատավարձերը: Սակայն պետական հատվածում խոստացված վարձատրության համատարած բարձրացում չեղավ։ Պետական ծառայողների վարձատրության աազային չափը նույնն է մնացել մինչև հիմա: Փոխարենը՝ բարձրաաստիճան պաշտոնյաների վարձատրությունը եռապատկվեց՝ հակաօրինական պարգևատրումներով:

2019թ. երկրի միջին աշխատավարձն աճել է ընդամենը 6,2 տոկոսով՝ առաջին անհրաժեշտության ապրանքների գնաճին համարժեք: Նման իրավիճակում 2020թ. համահարթեցվեց եկամտային հարկը: Մինչև 150 հազար դրամ ստացողների (աշխատողների ընդհանուր թվի 60-65 տոկոսի) եկամտային հարկի բեռը մնաց անփոփոխ այն դեպքում, երբ աշխատողների առնվազն 25 տոկոսը շարունակում են աղքատ մնալ։ Փոխարենը՝ էապես նվազեցրին բարձր եկամուտ ունեցողների եկամտային հարկի դրույքաչափերը՝ 28 և 36 տոկոսից դառան 23 տոկոս։

Կենսաթոշակ և նպաստ: Սոցիալական պաշտպանությանն ուղղվող պետական միջոցների ավելի քան 80 տոկոսը վճարվում է քաղաքացիներին՝ որպես կենսաթոշակ և սոցիալական նպաստ: 2019թ. պետական բյուջեով 56 մլրդ դրամ է հատկացվել պարտադիր կուտակային համակարգին՝ նախորդ տարվանից 12 մլրդ դրամով ավել: 2019թ․ խնդրահարույց այս համակարգի չեղարկման, առկա համակարգային խնդիրները խոստացվածին համարժեք և ժամանակին լուծելու պարագայում կենսաթոշակների միջին չափը հնարավոր կլիներ բարձրացնել առնվազն 25 տոկոսով: Աղքատության նպաստի ամսական միջին չափ ևս չի փոխվել՝ 31000 դրամ, որը գրեթե կրկնակի ցածր էր մեկ անձի հաշվով կենսապահովման նվազագույն զամբյուղի արժեքից:
Ժողովրդագրություն:

Իշխանափոխությունից հետո՝ մինչև 2019թ․ ավարտը մշտական բնակչությանը նվազեց 14000-ով։ 2018-2020թթ․ արձանագրվող ընթացքը պահպանվելու դեպքում 2050թ. մշտական բնակչության թիվը կդառնա գործող իշխանությունների նպատակադրածի կեսը՝ 2,5 միլիոն մարդ: 2017թ․ համեմատ 2019թ. նվազել են՝ բնակչության բնական հավելաճը, ծնվածների թիվը, աճել է միգրացիայի բացասական մնացորդը: Բազմազավակ ընտանիքներին պետական աջակցության ծրագիր չի իրականացվել, որը Սահմանադրության 83-րդ և 86-րդ հոդվածների նոր պահանջն էր: Այս ընտանիքների կեսն անապահով են:

Բնական մենաշնորհներ և մենաշնորհների դեմ պայքար։ 2018-2019թ․ որոշ շուկաներում մենաշնորհացումը ավելի է խորացել, իսկ որոշ դեպքերում էլ տեղի է ունեցել շուկայի վերաբաշխում նոր իշխանությունների ներկայացուցիչների միջև։ 2019թ․ բենզինի 3 խոշոր ներկրող ընկերությունները տիրապետում էին շուկայի 100 տոկոսը, նախորդ տարվա 96 տոկոսի փոխարեն։ Կարագի և շաքարավազի շուկաներում հայտնի խոշոր ընկերությունները շարունակել են մեծածախ գներով նաև մանրածախ վաճառքը, որի հետևանքով բազմաթիվ փոքր և միջին առևտրականներ կրել են վնասներ, չեն դիմացել մրցակցությանը և փակվել են։

Խոստացված նվազման փոխորեն՝ 2019թ․ հունվարի 1-ից սահմանի վրա բնական գազի սակագինը բարձացավ 10 տոկոսով՝ դառնալով 165 ԱՄՆ դոլար 1000 խորանարդ մետրի հաշվով։ Ռուսական կողմի հետ վարվող բանակցությունները շարունակում են անպտուղ մնալ։ Իսկ այս ընթացքով՝ բնական գազի սակագնի նոր բարձրացումը դառնում է առավել իրական և «սարերի հետևում»  չի։
Իշխանական խմբակը նախորդ երեք տարիների իր համատարած տապալումներին հիմա էլ փորձում է հակադրել 2019թ․-ը՝ իրենց «ոսկեդարը»։

Փաստորեն, ձեռքներն արդեն գցում են միայն «փրփուրներին»…»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

20:33
Օդի ջերմաստիճանը կնվազի ևս 3-5 աստիճանով
Մայրաքաղաքում հոկտեմբերի 27-31-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ, հայտնում է  Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոնը։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Տեսնես մտքերի քանի գագաթաժողով են արել ազերիները, որ այդքան արագ օդանավակայան կառուցեցին․ Գարիկ Քեռյան
Քաղաքագետ Գարիկ Քեռյանը գրում է․ «Այսօր ադրբեջանական կայքերը ցուցադրեցին մեկ տարուց էլ ավելի քիչ ժամկետում կառուցված Ֆիզուլիի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:29
Հրդեհ՝ Հրազդանի շենքերից մեկում․ կա տուժած
Հոկտեմբերի 26-ին, ժամը 17։02-ին Կոտայքի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ հրդեհ է բռնկվել Հրազդան քաղաքի Միկրոշրջան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:08
Պատվաստումը պարտադրելը կհանգեցնի ավելի բացասական արդյունքի.Վրացի նախարար
Վրաստանի առողջապահության նախարար Եկատերինե Տիկարաձեն հայտարարել է, որ համաձայն չէ պարտադրել պատվաստումը, քանի որ այս մոտեցումը շատ ավելի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:55
Փաշինյանին չհրավիրելն անշնորհակալության, անքաղաքավարության և անշնորհքության իսկական դրսևորում է․ Էդգար Ղազարյան
ԱԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար Էդգար Ղազարյանն անդրադառնալով Վարանդայի օդանավակայան բացման արարողությանը, գրում է․ «Ադրբեջանի և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:50
Սվետլանա Նավասարդյանին և այլոց շնորհվել է «Երևանի պատվավոր քաղաքացի» կոչում
Երևանի քաղաքապետարանը հայտնում է․ «Երևանի ավագանու որոշմամբ դաշնակահարուհի, մանկավարժ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Սվետլանա Նավասարդյանին,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
Թշնամին ինչքան էլ փալաս կախի, միևնույն է Արցախը հայինն է ու շնչելու է հայերեն․ Մետաքսե Հակոբյան
Արցախի ԱԺ պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանը տեսանյութեր է հրապարակել համացանցում և գրել․ «Հաստատ է, որ չեմ պատրաստվում դիմանալ այս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Վիկտոր Համբարձումյանի անվան ծառ՝ «Հավերժների այգում»
Բյուրականի աստղադիտարանի տնօրեն Արեգ Միքայելյանը մասնակցել է «Թովմասյան» միջազգային հիմնադրամի նախաձեռնած ծառատունկին, որը տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
Չարչյանի գործը հետաձգվել է․Էրիկ Ալեքսանյան
 ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, պրոֆեսոր Արմեն Չարչյանի գործով այսօրվա դատական նիստը հետաձգվեց մինչև 2021 թվականի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
Պետական Կամերային երաժշտական թատրոնում այլևս ներկայացումներ չեն լինելու
Պետական Կամերային երաժշտական թատրոնը տեղեկացնում է, որ թատրոնի շենքում այլևս ներկայացումներ չեն  խաղալու:  «Գործունեության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Էրդողանի օրոք «նախագահին վիրավորելու» մեղադրանքով քրգործերի թիվը 40 անգամ ավելացել է
Թուրքիայի մարդու իրավունքների հիմնադրամը ուսումնասիրել է 2015-2019թթ․ ընթացքում Թուրքիայում խոսքի և մամուլի ազատության ոտնահարման դեպքերը։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
«Կոշ» ՔԿՀ-ում դատապարտյալին տրվել է ժամկետանց դեղորայք․ ՄԻՊ
ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմ է ստացվել ահազանգ այն մասին, որ Արդարադատության նախարարության «Կոշ» քրեակատարողական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Կոտայքի մարզի 4 համայնքներում հայտնաբերված խախտումների հիմքով ՔՏԱՄ-ը դիմել է դատախազություն
ՀՀ քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմնի գեոդեզիայի և հողoգտագործման վերահսկողության վարչության մասնագետները...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Մի շարք պաշտոնյաներ բացառաություն են՝ փակ տարածքում դիմակ չեն կրի
ԱԱՏՄ-ն ներկայացնում է ՀՀ առողջապահության նախարարի N 23-Ն հրամանը՝  փակ տարածքներում դիմակ կրելու պայմանների մասով՝ նշելով․...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Փոփոխություն օտարերկրացիների պատվաստման գործընթացում
Հայաստանում գտնվող օտարերկրյա քաղաքացիները և քաղաքացիություն չունեցող անձինք, այսուհետև՝ անկախ Հայաստանում գտնվելու ժամկետից, կարող են...
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
ԱԱ․Բռնցքամարտիկ Արթուր Հովհաննիսյանը հաղթել է մրցակցին
51 կգ քաշային գյումրեցի Արթուր Հովհաննիսյանը հաղթանակով մեկնարկեց աշխարհի առաջնությունում:Այս մասին հայտնում է Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիան։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:17
ԶՈւ-երն այս իշխանությունների համար անարժեք և կեղծ թիրախ են սեփական տապալումներն արդարացնելու համար. Տիգրան Աբրահամյան
«Անկախ բովանդակությունից, հետպատերազմական շրջանում ռազմական բյուջեի 11 % աճը բավականին ցածր տեմպ է անվտանգության համակարգի վերականգնման,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:17
Էրդողանը մասնակցել է Ահմեթբեյլի-Վարանդա- Շուշի ցամաքային ճանապարհի հիմնարկեքի արարողությանը
Ադրբեջանի և Թուրքիայի նախագահներ Իլհամ Ալիևն ու Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ներկա են գտնվել Արցախի օկուպացված Վարանդա (Ֆիզուլի) շրջանի միջազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Սահմանազատման հետ կապված հարցն այսպիսի հրատապ կերպով օրակարգ բերելը չի բխում ՀՀ և ԱՀ ու կենսական շահերից. Աբրահամյան
ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության պատգամավոր Տիգրան Աբրահամյանը գրում է.  «Հաշվի առնելով հանգամանքը, որ ԱԺ հրատապ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
«Ոսկե սերմեր» կրթամրցանակ. Տասնյակ զինվորների կյանքը փրկած հետախույզ Վահագն Թումասյանի հիշատակին
«Վահագնի մոտ հայրենասիրությունը ոչ միայն հողի ու ջրի նվիրվածությունն էր, այլ սեփական հայրենիքի անվտանգության, նաև սերունդների դաստիարակության կարևոր գործոնն էր»:
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
ՊԵԿ պաշտոնյաների կողմից կաշառք վերցնելու վերաբերյալ քրգործն ուղարկվել է դատարան
ԱԱԾ քննչական դեպարտամենտում 2021թ. հունիսի 10-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետի,  ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
Բայդենը նոր կանոններ է սահմանել օտարերկրյա ճանապարհորդների համար
Սպիտակ տունը նոր կանոններ է սահմանել օտարերկրյա ճանապարհորդների համար, ովքեր Միացյալ Նահանգներ են ժամանելու: Այս մասին գրում է «BBC...
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
Սովահար աֆղանցի ընտանիքը վաճառել է նորածնին 500դոլարով
Աֆղանստանը հայտնվել է խոշորագույն հումանիտար ճգնաժամում, և իրավիճակը երկրում գնալով վատթարանում է այն պահից, երբ «Թալիբան»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
Իշխանությունը որքան էլ տենչա, անգամ Գուլագ կերտելու հնարավորություն չունի. Լիլիթ Գալստյան
«Հայաստանը բաբելոնյան աշտարակն է, զուգահեռ իրականություններով, զուգահեռ արժեքներով, միմյանց անհաղորդ, իրար չլսող ու չհասկացող, միմնյանց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:37
Մթերքների գնաճը հասնում է 40-50 տոկոսի՝ սոխն ու խառը կանաչին էլ չեն փրկում
Այլընտրանքային նախագծեր խմբի փորձագետ  Էլինար Վարդանյանն իր հոդվածում գրում է. «ՀՀ Ֆինանսների նախարարը մտահոգություն է հայտնել,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
Կոնվերս Բանկը դրամային և դոլարային պարտատոմսերի արժեկտրոններ է վճարել
Վերջին 10-ը օրում Կոնվերս Բանկը արժեկտրոնների երկու վճարում է իրականացրել:  Կոնվերս Բանկից հայտնում են, որ հոկտեմբերի 15-ին կատարվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Արմեն Գևորգյան. Հաագայում այս հայցը պետք է ընկալվի ոչ որպես ձևական գործընթաց
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արմեն Գևորգյանը Թելագրամի իր էջում հրապարակել է հայտարարություն՝ մանրամասնելով այսօր Աննա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Ամերիաբանկի և HSBC Հայաստանի բանկոմատները կսպասարկեն երկու բանկերի քարտապաններին հատուկ պայմաններով
Ամերիաբանկ ՓԲԸ-ն (Ամերիաբանկ) և Էյչ-Էս-Բի-Սի Բանկ Հայաստան ՓԲԸ-ն (HSBC Հայաստան) բացառիկ հնարավորություն են ստեղծել իրենց քարտապանների համար:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
Դուք ի՞նչ բանակցող՝ դուք թշնամու հետ օպերատիվ կապով շփվող եք. Աննա Մկրտչյանը՝ իշխանություններին
«Այսօր ՀՀ-ում իրավիճակը պահանջում է հրատապություն, ողջախոհություն և հայրենասիրություն՝ հատկանիշներ, որոնք չունեն այսօր բանակցողները, իրենց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Հայկ Ալումյան. Ինչո՞ւ է պետք դատավարությունը մտցնել այսպիսի փակուղի
ՀՀ նախկին փոխվարչապետ Արմեն Գևորգյանի նոր պաշտպան Ալեքսանդր Կոչուբաևը լքեց դատական նիստերի դահլիճը։   Այսօր նիստի ժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը
17:28 09/09/2021

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}