Քաղաքական 10:00 18/08/2021 Հայաստան

Թուրքիան արգելել է հայկական թռիչքները. ինչո՞ւ Հայաստանը չի փոխադարձել. Սասունյան

Ես նոր տեղեկացա, որ Թուրքիայի կառավարությունը մեկ տարուց ի վեր արգելել է հայկական ինքնաթիռների մուտքն իր օդային տարածք: Այդ մասին օգոստոսի սկզբին բացահայտել է Hetq.am կայքի հետաքննող լրագրող Վահե Սարուխանյանը:

Ես զարմացա՝ լսելով այս լուրը: Ինչպե՞ս կարող է պատահել, որ թուրքական կառավարությունն արգելել է հայկական գրանցում ունեցող ինքնաթիռներին թռչել իր օդային տարածքով, և որևէ հայ պաշտոնյա չի բարեհաճել իրազեկել հանրությանն այդ մասին: Ավելի քան զարմանալի է, որ Թուրքիայի կողմից նման թշնամական գործողություն կատարելուց հետո մի ամբողջ տարի, հատկապես վերջին պատերազմի ժամանակ, Հայաստանի կառավարությունը չի փոխադարձել՝ արգելելով թուրքական թռիչքները հայկական տարածքով:

Հայկական ինքնաթիռի վերջին թռիչքի թույլտվությունը Թուրքիայի կողմից եղել է 2020 թ․  օգոստոսի 29-ին: 2020 թ․ սեպտեմբերի 9-ից սկսած՝ Թուրքիան արգելել է բոլոր հայկական թռիչքները իր երկնքով: Հետաքրքիր է, որ դա եղել է Արցախի վրա ադրբեջանական և թուրքական համատեղ հարձակումից կարճ ժամանակ առաջ: Հետագայում Թուրքիան մերժեց հայկական օդային թռիչքների խնդրանքը 2020 թ․ սեպտեմբերի 18-ին և 25-ին և 2021 թ․ մարտի 19-ին ու 23-ին:

«Հետք» -ի թղթակիցը կապ հաստատեց Հայաստանի քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտեի հետ՝ հետաքրքրվելու, թե արդյոք անցած տարվա պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո Հայաստանն ու Թուրքիան սահմանափակումներ դրել են իրենց փոխադարձ օդային տարածքների վրա: «Կոմիտեն պատասխանեց, որ Թուրքիան չի հրապարակել որևէ տեղեկատվություն օդագնացության մասին (NOTAM) [տեղեկացում օդաչուներին], որն արգելում է հայկական գրանցում ունեցող ինքնաթիռների մուտքն իր երկինք»: Այլ կերպ ասած, Թուրքիան մերժել է հայկական թռիչքների իրավունքները՝ առանց որևէ պաշտոնական առարկություն գրանցելու: Այսպիսով, Թուրքիան Հայաստանի ցամաքային շրջափակմանն ավելացրեց օդային ճանապարհորդության արգելքը:

«Հետք»-ի այն հարցին, թե արդյոք «Հայաստանն արգելե՞լ էր թուրքական ազգային ինքնաթիռների մուտքը, և եթե ոչ, ապա ինչու, Կոմիտեն պատասխանել է, որ որևէ սահմանափակում չի դրել՝ ղեկավարվելով Միջազգային քաղաքացիական ավիացիայի մասին Չիկագոյի կոնվենցիայի 9-րդ հոդվածի (բ) ենթակետի դրույթներով առ այն, որ Քաղաքացիական ավիացիայի միջազգային կազմակերպության (ICAO) յուրաքանչյուր անդամ-պետություն չի կարող կիրառել խտրական մոտեցում իր օդային տարածքի օգտագործման նկատմամբ»:

Սա որոշ չափով սխալ է: 9-րդ հոդվածի (բ) ենթակետը սահմանում է, որ երկրները կարող են սահմանափակել իրենց օդային տարածքի օգտագործումը «այն պայմանով, որ նման սահմանափակում կամ արգելք կիրառվի առանց ազգության տարբերության բոլոր մյուս պետությունների օդանավերի նկատմամբ»: Ինչպե՞ս է օրինական, որ Թուրքիան արգելի հայկական ինքնաթիռները, և ոչ օրինական, որ դա անի Հայաստանը:

Ես հետևել եմ տարբեր օդանավերի երթուղիներին Հայաստանից, Ադրբեջանից և Թուրքիայից  flightradar24.com կայքում, որը ցույց է տալիս աշխարհի բոլոր թռիչքները և չորս հետաքրքիր դիտարկում արել.

1)    Թուրքական արգելքի հետևանքով հայաստանյան գրանցում ունեցող ոչ մի ինքնաթիռ չի անցել Թուրքիայի տարածքով վերջին 12 ամիսների ընթացքում:

2)    Թուրքական ավիաուղիները, սակայն, կանոնավոր թռիչքներ են իրականացնում հայկական օդային տարածքով դեպի Ադրբեջան և ավելի անդին:

3)    Թուրքիան չի խոչընդոտում այն օտարերկրյա օդանավային ընկերությունների թռիչքները, որոնք դեպի Հայաստան կամ Հայաստանից մեկնում են Թուրքիայի վրայով, հավանաբար, այդ օդանավային ընկերությունների կառավարությունների կողմից փոխադարձ արգելք չհրահրելու համար:

4)    Հայաստանն ու Ադրբեջանը չեն անցնում միմյանց օդային տարածքներով, չնայած ոչ մեկի կողմից պաշտոնապես գրանցված արգելք չի եղել:

Քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտեն «Ազատություն» ռադիոկայանին ասաց, որ «ի վիճակի չէ վիճարկել թուրքական արգելքը միջազգային օդանավային մարմիններում: Հայաստանի արտգործնախարարությունը չի պարզաբանել, թե արդյոք զբաղվել է այդ հարցով»։ Ցավոք, Կոմիտեն չբացատրեց, թե ինչու չի ցանկանում վիճարկել Թուրքիայի կողմից հայկական թռիչքների արգելքը: Սա մեծ ձախողում է հայ պաշտոնյաների կողմից:

Չնայած Հայաստանի ազգային շահերի պաշտպանության վերաբերյալ Հայաստանի կառավարության անփույթ վերաբերմունքին, Արցախյան պատերազմի ժամանակ թուրքական ինքնաթիռներն ինքնակամ խուսափեցին Հայաստանի վրայով թռչելուց՝ գերադասելով իրենց զինվորներին, ռազմական տեխնիկան և իսլամական ջիհադիստ ահաբեկիչներին Ադրբեջան տեղափոխել Վրաստանի Հանրապետության երկնքով:

Բազմաթիվ նման օրինակներ կան հայ պաշտոնյաների անփութության և անկարողության մասին, որ ստիպում է մտածել՝ արդյոք Հայաստանում գոյություն ունի գործող իշխանություն: Անցյալ աշնանից հրաժարական տվեցին Հայաստանի երկու իրար հաջորդող արտգործնախարարները: Նրանք չէին կարող ընդունել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ոչ պրոֆեսիոնալ վարքագիծը, որն արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ բոլոր որոշումներն ընդունեց միակողմանիորեն՝ առանց ԱԳՆ-ի հետ խորհրդակցելու:

Ավելի զարմանալի է, որ վարչապետի պաշտոնում Փաշինյանի վերանշանակումից հետո նա այդպես էլ նոր արտգործնախարար չնշանակեց, չնայած պետք է նախարարների խորհուրդը ձևավորեր նշանակվելուց հետո հինգ օրվա ընթացքում, վերջնաժամկետ, որն արդեն վաղուց անցել է: ԱԳՆ խոսնակը պարզաբանեց, որ հնգօրյա պահանջը վերաբերում է նախարարների երկու երրորդի նշանակմանը, այլ ոչ թե ամբողջ խորհրդին:

Սակայն խոսնակը չկարողացավ բացատրել, թե ինչու Փաշինյանին հաջողվել է նշանակել մյուս բոլոր նախարարներին, բայց ոչ արտգործնախարարին։ Թվում է, թե հաշվի առնելով պատերազմից հետո Հայաստանում տիրող ճգնաժամային իրավիճակը, արտգործնախարարի նշանակումը պետք է լիներ նրա հիմնական առաջնահերթություններից մեկը:

Քանի որ Փաշինյանն անտեսել է նախորդ երկու արտգործնախարարների գործունեությունը, ես առաջարկում եմ, որ վարչապետ լինելուց բացի ինքն իրեն նաև նշանակի որպես արտգործնախարար: Ավելին, քանի որ վարչապետը միանձնյա է ղեկավարում կառավարությունը, նա պետք է ազատվի նաև մնացած նախարարներից՝ հաստատելով միանձնյա իշխանություն: Կառավարության բոլոր երեք ճյուղերը՝ գործադիր, օրենսդիր և դատական, գտնվում են վարչապետի ձեռքում: Երկրի նախագահը որոշումներ կայացնելու լիազորություններ չունի:

Նա ձևական ղեկավար է։ Խորհրդարանը, որտեղ մեծամասնությունը բաղկացած է Փաշինյանի կուսակցությունից, ըստ էության, այն մարմինն է, որը պարզապես կատարում է նրա ցանկությունները: Դատական համակարգը ևս վարչապետի խիստ ազդեցության տակ է: Այսպիսով, չկա իշխանությունների տարանջատում, ինչը ժողովրդավարական կառավարման առանցքային սկզբունքներից մեկն է:

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

12:39
Հայաստանի ինստիտուցիոնալ կիսակատարությունն է սոցիալական բավարար ծախսեր չկատարելու պատճառը. Փաշինյան
«Դիվանագիտական ծառայության մասին ՀՀ օրենը սահմանում է, որ այլ երկրներ մեկնող դիվանագետներին պետք է տրվի փոխհատուցում, որի չափը սահմանվում...
Աղբյուր` Panorama.am
12:36
Հայհոյանքի քրեականացման դեպքերից 127-ով քրգործ հարուցելը մերժեվել է
Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի հարցմանն ի պատասխան՝ Դատախազությունը հայտնել է, որ, այսպես ասած, ծանր վիրավորանքի՝ հայհոյանքի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:31
Փարաքարցիներ. Մենք ուզում ենք օրինականություն, արդարություն
«Մենք եկել ենք այստեղ, որ անձամբ վարչապետին, կառավարության աշխատակազմի ղեկավարին տեղյակ պահենք անօրինականությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
12:15
Փոփոխությունն ավելացնո՞ւմ է հարկային բեռը. Թադևոս Ավետիսյան
Ազգային ժողովում քննարկվում է կառավարության ներկայացրած «Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացում կատարելու...
Աղբյուր` Panorama.am
11:54
Մարդն ամբողջ կյանքն ուսուցիչ է աշխատել և հիմա որոշել է դառնալ պարեկային ոստիկան. Նիկոլ Փաշինյան
«Հայաստանում ժողովրդավարական իրավակարգի հաստատման կաևորագույն բարեփոխումներից մեկը եղել  է պարեկային ոստիկանության...
Աղբյուր` Panorama.am
11:40
Փարաքարցիները պահանջում են արտահերթ ընտրություններ անցկացնել
Փարաքար խոշորացված համայնքի մոտ 6 հազար բնակիչ միացել է ստորագրահավաքին՝ պահանջելով վաղաժամկետ դադարեցնել համայնքի ավագանու լիազորությունները։...
Աղբյուր` Panorama.am
11:23
20.01.2022. Կորոնավիրուսի 621 նոր դեպք է գրանցվել, մահացել է 3 քաղաքացի
Համավարակից ի վեր, ըստ պաշտոնական տվյալների, Հայաստանում մահացել է 9545 կորոնավիրուսով հիվանդ։
Աղբյուր` Panorama.am
11:12
Արամ Վարդևանյանը կառավարության կողմից առաջարկվող փոփոխություններն հետընթաց համարեց
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավար Արամ Վարդևանյանը հետընթաց է համարում կառավարության կողմից ներկայացված «Վարչական...
Աղբյուր` Panorama.am
11:00
Արտակ Զաքարյան. Ի՞նչ է գտել խունտան իր սիրելի Թուրքիայում
Պաշտպանության նախկին փոխնախարար, ՀՀԿ-ական գործիչ Արտակ Զաքարյանը գրում է. «Այսօր, Ռուսաստանի և Թուրքիայի շահերը սերտորեն խաչվում են...
Աղբյուր` Panorama.am
10:53
Քաղաքապետարանի անգործությունը Երևանում դժվարացրել է երթևեկությունը
Գիշերվա ընթացքում տեղացած ձյան հետևանքով առավոտյան Երևանում երթևեկությունը դժվարացել էր ու դանդաղել։ Քաղաքապետարանում, ըստ երևույթին, քնած են...
Աղբյուր` Panorama.am
10:40
Երեխայի խնամքի արձակուրդից հետո կինը Պաշտպանի աջակցությամբ վերականգնվել է իր աշխատանքում
Քաղաքացին դիմել է Մարդու իրավունքների պաշտպանի աջակցությանը մինչև երեք տարեկան երեխայի խնամքի արձակուրդի ավարտից հետո իր հաստիքին վերադառնալու...
Աղբյուր` Panorama.am
10:30
Լուվրը սպառնում է դատի տալ Մարին Լը Պենին՝ նախընտրական տեսահոլովակում թանգարանի պատկերն օգտագործելու համար
Լուվրը սպառնում է դատի տալ «Ազգային ճակատ» կուսակցության առաջնորդ Մարին Լը Պենին, քանի որ նրա՝ նախընտրական քարոզարշավի տեսահոլովակը...
Աղբյուր` Panorama.am
10:28
Փաշինյանի կառավարությունը դեմ է նվազագույն աշխատավարձը 100 հազար դրամ դարձնելուն
Կառավարությունն այսօրվա նիստում չզեկուցվող հարցերի  թվում բացասական եզրակացություն կտա ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
10:23
Հայաստանում վառելիքի շուկայում կրկին ճգնաժամ է. Հեղուկ գազ չկա
«Գազ չկա»։ Արդեն մի քանի օր է՝ մայրաքաղաքի գազալցակայաններում հեղուկ գազ չկա։ Խնդրի առաջ կանգնած քաղաքացիներն ահազանգում են, նախ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:15
Նենսի Փելոսին և Սիմոնյանը համակարծիք են՝ ԼՂ հակամարտության վերջնական կարգավորումը կարող է ձեռք բերվել Մինսկի խմբի հովանու ներքո
Հունվարի 19-ին Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահ Ալեն Սիմոնյանը հանդիպել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Ներկայացուցիչների պալատի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:11
ԱԺ նիստը 20 րոպե ընդմիջվեց
Ազգային ժողովն այսօր շարունակում է իր աշխատանքները: Հենց նիստի սկզբում «Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Սեյրան Օհանյանը 20 րոպե...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
Ինչպե՞ս դառնալ SMM մասնագետ
SMM-ը նոր մասնագիտությունների շարքում ամենապահանջվածն է, ամենաքննարկվողը, ցանկացած մարդ իրեն մի քիչ SMM-մասնագետ  է զգում։ Այնպիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:59
«Հրապարակ». Ով կփոխարինի Լեվոն Յոլյանին
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Սերժ Սարգսյանի ամենամտերիմ անձանցից մեկի՝ Հաշվեքննիչ պալատի նախագահ Լևոն Յոլյանի անսպասելի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:55
«Ժողովուրդ». Ինչ ցուցմունք է տվել Արտակ Դավթյանը
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթին մանրամասներ են հայտնի դարձել ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:53
«Ժողովուրդ». Առողջապահության նախարարի հրամանի պատճառով հարսնացուներն ու փեսացուները չգիտեն՝ ամուսնանան, թե ոչ
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Հայաստանում հարսնացուներն ու փեսացուները հայտնվել են նոր խնդրի առաջ, չգիտեն՝ ամուսնանան, թե ոչ:...
Աղբյուր` Panorama.am
09:50
«Հրապարակ». Տպավորություն է, թե կառավարության անդամները Փաշինյանի ստրուկներն են
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Նիկոլ Փաշինյանը երեկ ԱԺ-կառավարություն հարցուպատասխանի ժամանակ հայտարարեց, որ ինքն է որոշում՝ Վահան...
Աղբյուր` Panorama.am
09:48
«Փաստ». Դասախոսների զգալի մասը հավատարիմ են մնալու իրենց հայացքներին և չեն պատրաստվում անցնել իշխանությունների «թրի տակով»
«Փաստ» թերթը գրում է. «Իշխանության գալուց հետո Նիկոլ Փաշինյանի և նրա իշխանության համար առաջնային թիրախներից մեկը եղել ու մնում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:46
«Ժողովուրդ». Քոչարյանը որոշել է գարնանը պայքարի նոր մարտավարություն սկսել
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «ՀՀ երկրորդ նախագահի կողմից ղեկավարվող «Հայաստան» դաշինքը՝ ի դեմս խորհրդարանական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:45
«Հրապարակ». Արագածոտնի նորանշանակ մարզպետը նոր կարգեր ու բարքեր է սահմանել
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Արագածոտնի նորանշանակ մարզպետ Սերգեյ Մովսիսյանը մարզպետարանում ոչ միայն կադրային ջարդ է սկսել, այլև...
Աղբյուր` Panorama.am
09:43
«Փաստ». Նիկոլ Փաշինյանի թիմը խորհրդարանը վերածել է «մսուր-մանկապարտեզի»
«Փաստ» թերթը գրում է. «Ժամանակին, երբ Նիկոլ Փաշինյանը ընդդիմադիր պատգամավոր էր, միշտ էլ ամեն ինչ արել է անլրջացնելու...
Աղբյուր` Panorama.am
09:42
«Ժողովուրդ». Միանձնյա որոշողը
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Անվերջ կարելի է թվարկել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հակասական հայտարարությունները: Անցնող տարին լի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:41
«Հրապարակ». Փաշինյանն իր քաղաքական թիմին հրահանգել է ռեսթարթ անել տարածքային կառույցները և պատրաստվել սահմանադրական հանրաքվեի
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Դեկտեմբերի 18-ին, Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ, մեկնարկեց սահմանադրական բարեփոխումների խորհրդի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռուբեն Ռուբինյանը խորհրդակցել է նախկինում Թուրքիայի հետ բանակցողների հետ
13:21 18/01/2022

Ռուբեն Ռուբինյանը խորհրդակցել է նախկինում Թուրքիայի հետ բանակցողների հետ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}