Իրավունք 15:43 16/09/2021 Հայաստան

ՄԻՊ-ը դիմել է ՍԴ

ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը այսօր դիմել է ՍԴ պետական սահմանին լրագրողների տեսալուսանկարահանման արգելքը և այլ սահմանափակումներ վիճարկելու հարցով։ 

Մասնավորապես, սահմանային շերտի տարածքում տեսալուսանկարահանում իրականացնելու արգելքը խնդիրներ է առաջացրել լրագրողների համար՝ չսահմանելով թույլտվության չափանիշներ կամ կարգ: Այս կարգավորումը լուրջ խնդիրներ է առաջացրել նաև ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի փաստահավաք աշխատանքների համար:

«Դիմումով վիճարկվում են նաև քաղաքացիների համար նախատեսված այլ սահմանափակումներ (սահմանային շերտի տարածքում արածեցնել կենդանիներին, մոտենալ անմիջապես սահմանագծին, շփվել սահմանապահ վերակարգերի հետ և այլն):

Դիմումով միջնորդել եմ կասեցնել վիճարկվող սահմանափակումների գործողությունը մինչև Սահմանադրական դատարանում գործի դատաքննության ավարտը, ինչպես նաև առաջնահերթություն տալ գործի քննությանը:

Խոսքը վերաբերում է «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 22.1-րդ հոդվածով նախատեսված սահմանափակումներին, ինչպես նաև վերջերս այդ հոդվածում կատարված փոփոխություններին։
Նշված սահմանափակումները չունեն բացառություն և վերաբերում են սահմանային շերտում սահմանապահ վերակարգերի անձնակազմերի հետ քաղաքացիների շփվելու, սահմանակից պետության սահմանապահ ուժերի ներկայացուցիչների և բնակիչների հետ զրուցելու արգելքին:
Օրենքի վերոնշյալ կարգավորումները 2020թ.սեպտեմբեր-նոյեմբեր ամիսների պատերազմից հետո մարդու իրավունքների տեսանկյունից խնդրահարույց են դարձել։

Բանն այն է, որ պետական սահմանների հետ կապված գործընթացների պատճառով ՀՀ բազմաթիվ բնակավայրեր դարձել են սահամային՝ հայտնվելով սահմանային շերտում: «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանային շերտը սահմանային գոտու մի մասն է, որը հարում է պետական սահմանին կամ պետական սահմանը ջրային տարածքով անցնելիս սահմանային ջրերի ափերին` մինչև մեկ կիլոմետր լայնությամբ, իսկ սահամանային գոտին այն տարածքն է, որը ՀՀ պետական սահմանագծից ծավալվում է դեպի ՀՀ տարածքի խորքը` մինչև հինգ կիլոմետր լայնությամբ:

Այսինքն՝ օրենքի կարգավորումների հետևանքով ստացվել է այնպես, որ սահմանային շերտում գտնվող բնակավայրերի բնակիչներն իրենց առօրյայում, օրինակ՝ տանը խնջույքի կամ որևէ այլ արարողության ժամանակ ցանկացած տեսակի ոգելից խմիչք օգտագործելու կամ հենց սեփական տանը կամ տան բակում լուսանկարվելու համար կարող են ենթարկվել պատասխանատվության: Մեկ այլ օրինակով՝ սահմանային իրավիճակով պայմանավորված՝ բազմաթիվ են դեպքերը, երբ բնակիչները ստիպված են շփվել իրենց բնակավայրերի անմիջական հարևանությամբ գտնվող ՀՀ սահմանապահ վերակարգերի անձնակազմերի հետ, ինչը գործող կարգավորումներով ևս մարդուն պատասխանատվության ենթարկելու հիմք է: Գործող օրենքով պատասխանատվություն է նախատեսված նաև ադրբեջանական ծառայողների շփումների համար, ինչը նույնպես պատերազմից հետո դարձել է անխուսափելի։

Մեկ այլ խնդիր է այն, որ սահմանափակումների հետևանքով ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանը չի կարողանում իր մանդատի ամբողջ ծավալով իրականացնել իր աշխատանքը, քանի որ սահմանային շերտում բնակվող քաղաքացիների բողոքների, ահազանգերի հիման վրա փաստահավաք աշխատանքներ իրականացնելիս արգելվում է տեսալուսանկարահանում իրականացնելն առանց համապատասխան թույլտվության, ինչը կոնֆլիկտային և հետկոնֆլիկտային իրավիճակներում Մարդու իրավունքների պաշտպանի՝ մարդու իրավունքների խախտումների վերաբերյալ միջազգայնորեն երաշխավորված փաստահավաք աշխատանքի հիմքն է կազմում և ազդեցություն է ունենում հավաքագրած փաստերի հավաստիության, օբյեկտիվության, ինչպես նաև ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի միջազգային ամենաբարձր «A» կարգավիճակի վրա։

Մարդու իրավունքների պաշտպանի գործունեությունն այս ոլորտում անարգել է:

Դրանից բացի, օրենքի կարգավորումները խիստ անհավասար վիճակի մեջ են դնում ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանին միջազգային հարթակներում և, հատկապես, Ադրբեջանի մարդու իրավունքների հանձնակատարի հետ համեմատության մեջ, քանի որ վերջինս, ի տարբերություն ՀՀ օմբուդսմանի՝ փաստահավաք աշխատանքներ իրականացնելիս սահմանափակված չէ օրենսդրական որևէ արգելքով:

Ընդ որում, երկրում ստեղծված իրավիճակն ակնհայտ վկայում է, որ այս օրենքի  նորմերը չեն կիրառվում կամ կիրառվում են հատվածական՝ անխուսափելիորեն հանգեցնելով խտրականության: Օրինակ՝ Սյունիքի մարզի Գորիս համայնքի Որոտան բնակավայրի հատվածում ադրբեջանական զինված ծառայողների գործողություններն անընդհատ նկարահանվում կամ լուսանկարվում են թե՛ քաղաքացիների, թե՛ լրագրողների, թե՛ տարբեր պաշտոնյաների կողմից, բայց ոչ միշտ է նրանց արգելվում կամ կիրառվում պատասխանատվության միջոցներ։  Դա օբյեկտիվորեն էլ հնարավոր չէ ամբողջությամբ ապահովել։

Մյուս կողմից, սահմանային շերտ մուտք գործելու և մասնագիտական աշխատանքի հարցում խտրական է մոտեցումը նաև ՀՀ լրագրողների նկատմամբ, քանի որ հայտնի չէ, թե ինչ չափանիշների դեպքում է հնարավոր ստանալ լուսանկարահանում իրականացնելու թույլտվություն։ Հայաստանյան լրատվամիջոցները հաճախ են բախվում խնդիրների: Արձանագրվել են նաև տարբերակված մոտեցումներ՝ կապված միջազգային լրագրողների հետ:

Ընդունելով հանդերձ միջազգային լրագրողների կարևոր դերն ու նշանակությունը ՀՀ պետական սահմանին տիրող իրավիճակի միջազգային լուսաբանման հարցում՝ պետք է, սակայն հստակ արձանագրել, որ միայն միջազգային լրատվամիջոցների լրագրողներին սահմանային շերտ մուտք գործելու թույլտվություն տալը խտրականություն է ՀՀ-ում գործող այն լրատվամիջոցների նկատմամբ։ Առավել ևս, ՀՀ լրատվամիջոցները չունեն հստակ պատկերացում, օրինակ, իրենք ու՞մ պետք է դիմեն, ի՞նչ կարգով ու ինչպե՞ս ստանան թույլտվություն:

Բայց չպետք է մոռանալ, որ լրագրողի աշխատանքը կոնֆլիկտային ու հետկոնֆլիկտային իրավիճակներում ունի իրավապաշտպան, խախտումները կանխարգելող նշանակություն։ Դա արդիական է հատկապես հիմա և վերաբերում է նաև ՀՀ պետական սահմանին։

Նշենք նաև, որ սահմանափակումներին վերաբերող օրենսդրական նախագիծը ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանին կարծիքի չի ուղարկվել: Պաշտպանն իր դիրքորոշումը հայտնել է սեփական նախաձեռնությամբ, որը ևս հաշվի չի առնվել։ Սահմանադրական գործառույթներով օժտված սահմանադրական մարմիններին, այդ թվում՝ ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանին, նախագծերը կարծիքի չուղարկելն ակնհայտորեն նվազեցնում կամ վտանգում է հետագայում ընդունվելիք ակտի սահմանադրականության կամ լեգիտիմության աստիճանը:

Ցանկացած պարագայում,  Սահմանադրության և «Մարդու իրավունքների պաշտպանի մասին» Սահմանադրական օրենքի ուժով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի կարգավորումները չեն կարող տարածվել ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի վրա, քանի որ ունեն ավելի բարձր իրավաբանական ուժ։ Մյուս սահմանափակումների մասով էլ հիմնարար է, որ օրենքը պետք է համապատասխանի իրավական որոշակիության և համաչափության սկզբունքներին։

Դիմումում կոնկրետ փաստերով հիմնավորել ենք, որ առկա սահմանափակումները հանգեցնում են անձնական ազատության, ազատ տեղաշարժվելու, կարծիքի արտահայտման ազատության, Մարդու իրավունքների պաշտպանին դիմելու և Պաշտպանի աջակցությունը ստանալու սահմանադրական իրավունքներին պետության անհամաչափ միջամտության, ինչպես նաև իրավական որոշակիության և համաչափության սահմանադրական սկզբունքների ոտնահարման»,- գրել է Արման Թաթոյանը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:34
Ադրբեջանցիները հիմա էլ գողացել են Խնածախի բնակչի երեք ձիերը
Ադրբեջանցիները կրկին խոշոր եղջերավոր անասուններ են գողացել։ Այս անգամ ադրբեջանցի զինծառայողները հափշտակել են Սյունիքի մարզի Տեղ համայնքի Խնածախ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:28
Արմեն Սարգսյանը խոստովանել է՝ «Փրկել շարքային Փաշինյանին»․ Կարեն Վրթանեսյան
Արմեն Սարգսյանը խոստովանել է, որ ս.թ. փետրվարին մասնակցել է «Փրկել շարքային Փաշինյանին» գործողությանը՝ համոզելով գեներալներին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Հանրապետության տարածքում սպասվում է առանց տեղումների եղանակ
Մայրաքաղաքում  հոկտեմբերի 29-ի գիշերը, նոյեմբերի 1-ին և 2-ին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Այս մասին հայտնում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:14
Աշխարհի առաջնությունում բռնցքամարտիկ Դավիթ Չալոյանը հաղթանակ է տոնել
Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիան հայտնում է, որ Աշխարհի առաջնությունում Դավիթ Չալոյանը գեղեցիկ հաղթանակ է տոնել և 1/8 եզրափակիչում է:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:07
Ես դռնեդուռ չեմ ընկել ու չեմ խնդրել, որ ընտրեն տղայիս. Գագիկ Առուշանյան
Գորիսի համայնքապետ, կալանքի տակ գտնվող Առուշ Առուշանյանի հայրը՝ Գագիկ Առուշանյանը հայտարարություն է տարածել, որում ասվում է․ «Ի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Շենգավիթ վարչական շրջանում 13 խախտում է հայտնաբերվել․ ՔՏՀԱՏՄ
ՀՀ քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմինը ՀՀ պարեկային ծառայության հետ հոկտեմբերի 28-ին համատեղ վերահսկողություն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:53
Քաղաքացու երկրից դուրս գալու սահմանափակումը ՍԷԿՏ համակարգից վերացվել է․ ՄԻՊ
Քաղաքացին դիմել է ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանին ՀՀ տարածքից իր ելքի սահմանափակումը ՍԷԿՏ-ից՝ Սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
Զախարովան՝ ապաշրջափակման շուրջ բանակցությունների մասին
Անդրկովկասում տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման շուրջ բանակցությունների օպտիմալ ձևաչափը եռակողմ աշխատանքային խումբն է՝ ՌԴ, ՀՀ և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Երևանում մեկնարկում է Digitec 2021-ը՝ տեխնոլոգիական ոլորտի ամենամեծ ցուցահանդեսը
Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարությունը և Առաջատար տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միությունը հայտարարում են Digitec...
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
«Մոդեռնա» պատվաստանյութով կարող են պատվաստվել երեխաները 12 տարեկանից սկսած․ ԱՆ
Առողջապահության նախարարի հրամանով փոփոխություն է կատարվել «Մոդեռնա» պատվաստանյութի կիրառման ուղեցույցում։ Այս մասին հայտնում են ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Քոլատակի դպրոցի առաջին հիմնախնդիրը շենքի վթարային լինելն է. տնօրեն
ԱՀ Մարտակերտի շրջանի Քոլատակ համայնքի միջնակարգ դպրոցի ուսումնական պարապմունքները զինադադարից հետո անխափան կազմակերպվել են. նոյեմբերի 30-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
Նռնակի պայթյուն մարտական հենակետում. հարուցվել է քրգործ
2021թ. հոկտեմբերի 28-ին՝ ժամը 08:50-ի սահմաններում, ՀՀ ՊՆ N զորամասի պահպանության տեղամասի մարտական հենակետում գտնվող վագոն-տնակում դեռևս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
«Ես ձեր կողքին եմ»...Նարեկ Սարկավագ Պետրոսյանի զոհվելուց մեկ տարի անց
«Անընդհատ պայքարի կոչ էր անում, որպեսզի ցեղասպանություն այլևս չլինի»։
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Ամենադառն ու տհաճն այն է, որ չկանխեցինք ու թույլ տվեցինք Արցախյան պատերազմը. Կոնստանտին Զատուլին
Factor TV-ի «Էական գործոն» հաղորդաշարի եթերում Պետդումայի Հայրենակիցների, ԱՊՀ և եվրասիական ինտեգրման հարցերով հանձնաժողովի նախագահի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:57
Արծվանիկում գյուղացիներն արոտներ չունեն այլևս, ամբողջը պոչամբարի համար վերցրել են․ Օլեգ Դուլգարյան
«Համայնքային համախմբման և աջակցության» ՀԿ նախագահ Օլեգ Դուլգարյանն այլ մասնագետների հետ շրջում է Հայաստանի այն շրջաններով, որտեղ կան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:50
Հայաստանին վերաբերող բոլոր որոշումները Թուրքիան ընդունելու է Ադրբեջանի հետ միասին․ Չավուշօղլու
Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլութ Չավուշօղլուն թուրքական «CNNTürk»-ի ուղիղ եթերում անդրադարձել է Հայաստանի հետ հարաբերությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
ԱԺ-ն ընդունեց «Զանգվածային լրատվության մասին» օրենքում փոփոխությունները
Ազգային ժողովը 56 կողմ, 17 դեմ, 4 ձեռնպահ ձայներi հարաբերակցությամբ առաջին ընթերցմամբ ընդունց «Երևան քաղաքում տեղական ինքնակառավարման...
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Ամերիաբանկը Հայաստանի ամենախոշոր հարկատու բանկն է և 9 ամսում պետական բյուջե է վճարել 7.13 մլրդ դրամ
«Ամերիաբանկը Հայաստանի դինամիկ զարգացող բանկերից է: Բանկի հաջողության գրավականը անընդմեջ փոխակերպվող մտածելակերպն է: Բանկի ընթացիկ տարվա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:29
Պենտագոնի պատվիրակությունը Թուրքիայում խորհրդակցություններ է անցկացրել F-35-երի ծրագրի շուրջ
Պենտագոնի և Թուրքիայի պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչները քննարկել են ամերիկյան F-35 կործանիչների ծրագրի շուրջ ստեղծված իրավիճակը,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Թակարդ տեսախցիկները նոր կադրեր են որսացել Նովա հովազից
Օրերս Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամի (FPWC) թակարդ տեսախցիկները նոր կադրեր են ֆիքսել Նովա հովազից Կովկասյան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Ըստ տարբեր տեղեկատվության, ԱԱԾ-ն առգրավվել է բոլոր քարտեզները. Արծվիկ Մինասյան
«Ըստ տարբեր տեղեկատվության, ԱԱԾ-ն առգրավել է բոլոր քարտեզները և դրա հիմք հանդիսացող նյութերը։ Սա նշանակում է, որ իրականացվում է ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Հեռախոսների խանութից գողություն կատարած անձանցից մեկը ձերբակալվել է
Հոկտեմբերի 28-ին` ժամը 05:30-06:30-ն ընկած ժամանակահատվածում, մի խումբ անձինք, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
Ամերիաբանկն այս տարի ստացել է 300 առցանց հայտ և հիփոթեքային պորտֆելը գերազանցել է 130 մլրդ դրամը. Արման Բարսեղյան
«Թվային լուծումների առումով մենք ներկայումս արդեն ուենք գործող սմարտ հաշիվ, որը հնարավարություն է տալիս ՀՀ քաղաքացի համարվող ֆիզիկական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
ՊՆ. Զինամթերքի հետ անզգույշ վարվելու հետևանքով թեթև վիրավորում է ստացել ՀՀ ԶՈւ չորս զինծառայող
Հոկտեմբերի 28-ին, ժամը 10։00-ի սահմաններում, ՀՀ արևելյան ուղղությամբ տեղակայված ՊՆ N զորամասի մարտական հենակետերից մեկում, զինամթերքի հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:43
Չկան այնպիսի արխիվային նյութեր, որոնք այս ամբողջ ժամանակահատվածում չեն ուսումնասիրվել. Կադաստրի կոմիտեի ղեկավար
«Սահմանների դեմարկացիան, դելիմիտացիան կարող է սկսվել այն ժամանակ, երբ կլինի համապատասխան երկու պետությունների կողմից կազմված...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Կոնվերս բանկ. Էներգաարդյունավետ շինանյութ՝ ինչպե՞ս կողմնորոշվել
Կոնվերս բանկը Հայաստանում հիփոթեքային՝ այդ թվում էներգաարդյունավետ վարկավորման պորտֆելով առաջատարներից է, որն առաջարկում է երկարաժամկետ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:23
Էրիկ Ալեքսանյանը՝ ՔՊ-ական պատգամավորին. Վախենամ շատ շուտով Դուք գաք ինձ մոտ
Հայտնի փաստաբան Էրիկ Ալեքսանյանը ֆեյսբուքյան գրառմամբ պատասխանել է իրեն արձագանքած ՔՊ-ական մի պատգամավորի. «Ի պատասխան իմ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
Պատերազմի ողբերգական հետևանքների հիմքը դրվել է հենց սեպտեմբերի 25-ին և հենց Փաշինյանի մեղավորությամբ. Տիգրան Աբրահամյան
«Նիկոլ Փաշինյանը խոստովանում է՝ եղել են լուրջ գործոնների առկայություն և երկիրը համապատասխան ռեժիմի չի բերվել, ըստ էության՝ սրանով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:03
ԱՆ. Որ դեպքում է պատվաստման հավաստագիրը փոխճանաչելի
Հոկտեմբերի 28–ին Եվրոպական հանձնաժողովը որոշում է ընդունել, համաձայն որի՝ հաստատվում է Հայաստանի կողմից տրամադրվող «COVID-19»...
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Չավուշօղլու. Անկարան Երևանից շատ դրական ազդակներ է ստանում
«Թուրքիան խորհրդակցություններ է անցկացնում Ադրբեջանի հետ Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման վերաբերյալ»,- ադրբեջանական...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը
17:28 09/09/2021

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}