Կրթություն, գիտություն 09:17 27/12/2021 Հայաստան

Խոհեր երախտաշատ գիտնականի 90-ամյակի շուրջ

Անդրանիկ Զեյթունյանի ընտանիքը Մատենադարանին հանձնեց նվիրյալ լեզվաբանի գիտական ժառանգության հերթական բաժնը՝ նրա քարտարանը։

Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի գիտահետազոտական ինստիտուտը դեռևս 2019-ին հատուկ գնահատանքի էր արժանացրել Անդրանիկ Զեյթունյանի (1931-2007) գիտական երախտալի գործունեությունը՝ նրա անունով արխիվային ֆոնդ ստեղծելով և հարազատ Մատենադարանին ի պահ տալով Զեյթունյանի անտիպ ձեռագրերն ու անավարտ աշխատությունները․ անվանի լեզվաբանի գիտական ժառանգության նկատմամբ պատշաճ հոգածության արժանացած այս մասունքներն այսուհետ էլ կծառայեն գալիք հետազոտողների գիտական փնտրտուքներին՝ նպաստելով կյանքի բեղուն տասնամյակները գիտությանը նվիրած երախտավորի օրհնաշատ գործի շարունակությանը



Արխիվային ֆոնդի բացման առիթով կազմակերպված արարողության ժամանակ Մատենադարանի տնօրեն Վահան Տեր-Ղևոնդյանն այսպես արժևորեց Անդրանիկ Զեյթունյանի գիտական ուղին․ «Առնվազն 2 բնագավառ կա, որտեղ նա շատ խորը հետք է թողել․ մեկը ձեռագրերի նկարագրությունը՝ ձեռագրացուցակների կազմումն է․ «Մայր ցուցակը», որն այսօր հատորներով ավելանում է, նա գլուխ բերեց Փ. Անթապյանի և Օ. Եգանյանի հետ։ Դա շատ մեծ, մանրակրկիտ, տաժանակիր աշխատանք էր, որով այդ բնագավառում մի խորը հուն բացվեց, և որով այժմ շարունակվում է աշխատանքն արդեն 25 հոգանոց մեծ խմբով։

Մյուսն, անշուշտ, Աստվածաշնչի տարբեր գրքերի ուսումնասիրությունն ու քննական բնագրերի պատրաստումն է, որի հրատարակությունը միշտ, սկսած Խրիմյան Հայրիկից, եղել է մեր բոլոր կաթողիկոսների երազանքը։ Այն մինչև այսօր էլ դեռ չի իրականացվել, բայց մենք հույս ունենք մի օր իրականացնել։

Խոսքը հայերեն Աստվածաշնչի քննական հրատարակության մասին է․ իր արած գործը հիմք պիտի հանդիսանա հետագա պատրաստողների համար, ծառայի որպես ուղեցույց՝ որ հետո մենք կարողանանք իրականացնել։ Նաև այդ բնագավառում է ինքը խորը հետք թողել և ճանապարհ բացել»։

Ներկաները ջերմ սիրով մտաբերեցին Անդրանիկ Զեյթունյանին՝ «աներևակայելի աշխատասիրություն ունեցող մարդուն, հայագիտության, մշակույթի ու հայրենիքի մեծ նվիրյալին»։


Մատենադարանի գիտական գծով փոխտնօրեն Կարեն Մաթևոսյանի խոսքից․ «Մատենադարանի ավագ սերունդն իմ հիշողության մեջ մնացել է որպես մի ուրիշ աշխարհ․ Մատենադարանում անգամ պարզ խոսակցությունը տարբերվում էր դրսի խոսակցությունից, որովհետև կար խոսքի մշակույթ, որը կարելի էր տեսնել միայն մատենադարանցիների մոտ, և «խոսքի մշակույթ» հասկացությունն իսկապես շատ պարտավորեցնող է մեզ համար, որովհետև այդ սերունդն է հիմնադրել այդ ավանդույթը։

Սովետական շրջանում Սուրբ Գրքի, Եկեղեցու, եկեղեցական մշակույթի մասին ուրիշ տեղ չէր կարելի խոսել, և Մատենադարանը կարծես օազիս էր հայ մշակութային գործիչների և սփյուռքի համար հատկապես․ մարդիկ գալիս էին Մատենադարան՝ վայելելու իսկական բնիկ, կարելի է ասել՝ տոհմիկ միջավայր։ Միջավայրը կայացնում են մարդիկ, և այդ մարդկանց մեջ ամենանշանակալիցներից է Անդրանիկ Զեյթունյանը։

Իրենք փոքր խումբ էին, բայց նրանցից ամեն մեկը մի անհատականություն էր, մի ոլորտի մասնագետ, և ամեն մեկը մի հսկայական գործ էր անում։

Ինչ վերաբերում է Աստվածաշնչի այս գործին՝ սա տիտանական աշխատանք է, որովհետև այդ հսկա բնագիրը տարբեր ձեռագրերով համեմատել... Ընդ որում՝ հիմա՝ համակարգչի այս դարում, շատ հեշտությամբ ամեն ինչ կարելի փոխել, խմբագրել, իսկ այն ժամանակ ամեն բան պիտի ձեռքով գրվեր, հետո մեքենագրվեր, մեքենագրվածն ու տպարանային շարվածքը ուղղվեր՝ սրբագրվեր, այսինքն՝ սա մի ֆանտաստիկ ծանր աշխատանք էր, և մարդը, հնարավոր է, իսկապես ֆիզիկապես և հոգեբանորեն չկարողանար այդ ամբողջ ծանրության տակից դուրս գալ։

Իսկապես միայն նվիրյալը կարող էր այդ, կարելի է ասել՝ տաժանակիր աշխատանքը կատարել, որովհետև ինքը գիտեր հանուն ինչի՛ է անում... Հիշենք այդ սերնդի ներկայացուցիչներին, հատկապես՝ Անդրանիկ Զեյթունյանին»։




Մատենադարանի հոգաբարձուների խորհրդի քարտուղար, արխիվի և արխիվագիտության բաժնի վարիչ Արմեն Մալխասյանը, գնահատելով Անդրանիկ Զեյթունյանի ձեռագրերի աշխատանքային օրինակների տեղափոխելը Մատենադարան (մասնավորապես՝ Ծննդոց Գրքի,  որի գրաբար քննական բնագիրը 1984 թ. է հրատարակվել)՝ նկատում է․ «Այդ ձեռագիր աշխատությունները, բնականաբար, արժեքավոր են Աստվածաշնչի բնագրով զբաղվողների համար, ովքեր օգտվելով վաստակաշատ գիտնականի ձեռագրերից՝ անպայման այսուհետ պիտի հղեն. «Մատենադարան, Ա. Զեյթունյանի արխիվային ֆոնդ…»։

«Գիրք Ծննդոցի» և «Գիրք Ղեւտացւոցի» քննական-համեմատական թարգմանությունները կոթողային աշխատասիրություններ են։  Անդրանիկ Զեյթունյանն օգտվել է եբրայերեն և հունարեն բնագրերից, իբրև օժանդակ աղբյուրներ օգտագործել է նաև Աստվածաշնչի եբրայական և հունական ճշգրտված բնագրերից կատարված անգլերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն և ռուսերեն նորագույն հրատարակությունները։

Գիտնականի մեղվաջան աշխատանքը չի ընդհատվել նաև Երուսաղեմի Ժառանգավորաց վարժարանում և Անթիլիասի Դպրեվանքումնրա դասավանդման տարիներին։ Նրա անմնացորդ նվիրումը ազգային արժեքներին, հայագիտությանը, Հայ Առաքելական Եկեղեցուն և Մատենադարանին արժանի են հավուր պատշաճի ներկայացման և գնահատման։

«Աստծու շնչով գրուած ամէն գիրք օգտակար է ուսուցման, յանդիմանութեան, ուղղելու և արդարութեան մեջ խրատելու համար, որպէսզի կատարեալ լինի Աստծու մարդը և պատրաստ՝ բոլոր բարի գործերի համար» (Բ Տիմոթ., Գ, 16-17)։

Այս հավատամքով է ապրել, աշխատել ու արարել հայագիտության անխոնջ նվիրյալ Անդրանիկ Զեյթունյանը։
 


Արմինե Պետրոսյան
(Լուսանկարները՝ Զեյթունյան ընտանիքի արխիվից)



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:43
Աշոտ Մինասյանն ազատության մեջ կլինի,երբ լինի գրավի վճարման թուղթը․ Փաստաբանը՝ տեխնիկական խնդիրների մասին
 «Տեխնիկական խնդիրներ կան Գորիս քաղաքում այս պահին, մենք պետք է ներկայացնենք բանկի կողմից վճարումը հավաստող փաստաթուղթը»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Վրաստանից ուղիղ չվերթներ կիրականացվեն դեպի Մոսկվա
«Georgian Airways»-ը Թբիլիսի-Մոսկվա-Թբիլիսի ուղիղ չվերթ է նշանակել։ Ավիաչվերթը կիրականացվի հունվարի 28-ին։ Այս մասին տեղեկություն է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 1-3 աստիճանով
Մայրաքաղաքում հունվարի 28-31-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ, հունվարի 27-ին սպասվում է թույլ ձյուն: Մարզերում հունվարի 28-ի, 29-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:24
Աշոտ Մինասյանն ազատ կարձակվի
Սիսական ջոկատի հրամանատար Աշոտ Մինասյանի (Աշոտ Երկաթ) խափանման միջոց կալանքը փոխվել է՝ նա ազատ կարձակվի կալանքից։   «Աշոտ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Իմունային շերտ ստեղծելուց հետո պանդեմիան կավարտվի․ ալերգոլոգ
Վրաստանում որոշակի իմունային շերտ կստեղծվի, ինչը կդառնա պանդեմիան ավարտի պայմանը։ Այս մասին ասել է վրացի ալերգոլոգ-իմունաբան,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Մնացական Սաֆարյանը նշանակվել է արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ
Հ Մնացական Սաֆարյանը նշանակվել է արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ։ «Ղեկավարվելով «Հանրային ծառայության մասին» Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Երևանում նշվել է Հնդկաստանի Հանրապետության 73-րդ ամյակը
2022 թվականի հունվարի 26-ին Երևանում Հնդկաստանի դեսպանատանը նշվել է Հնդկաստանի Հանրապետության 73-րդ ամյակը։ Այս մասին հայտնում են Հայաստանում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Հայաստանի բռնցքամարտի առաջնության մրցումային երկրորդ օրվա արդյունքները
Բռնցքամարտի Հայսատնի առաջնությունում այսօր երկրորդ մրցումային օրն էր: Ինչպես տեղեկացնում է Հայաստանի Բռնցքամարտի ֆեդերացիան, իրենց մենամարտերն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Դատարանը մերժեց Փաշինյանի հնարավոր դավաճանության հարցով քրգործ չհարուցելու բողոքը
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանը՝ դատավոր Կարեն Ֆարխոյանի նախագահությամբ, մերժեց ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության քարտուղար Արծվիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:36
Համայնքի ղեկավարի կողմից կատարվել է վատնում. գործը դատարանում է
ՀՀ քննչական կոմիտեի Արմավիրի  մարզային քննչական վարչությունում իրականացված քննչական և դատավարական այլ մեծածավալ գործողությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
«Արմենպրես»․Երևան-Ստամբուլ-Երևան ուղղությամբ չվերթների համար ուղևորները կազատվեն օդի տուրքից
Երևան-Ստամբուլ-Երևան ուղղությամբ չվերթների համար ուղևորները կազատվեն օդի տուրքից: Այս մասին «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում ասել են...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Թուրք լրագրողի պնդմամբ՝ Հայաստանն է պատճառը, որ Իրանը դադարեցրել է գազի մատակարարումը Թուրքիա
Թուրքական մամուլն անդրադարձել է Իրանից Թուրքիա արտահանվող բնական գազի մատակարարման հետ կապված վերջին շրջանի տեխնիկական խնդիրներին: Ինչպես գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Համախոհներ լինում են գաղափարական մարդիկ, իսկ հավատարիմներ՝ ստրուկներն ու ըտնանի որոշ կենդանիներ․ Իշխանյան
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը գրում է․ «Վարչապետ կոչեցյալի  օգնական, ոմն Նաիրի Սարգսյան, ազատվել է աշխատանքից։ Սույն օգնականը,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:59
Բաքվում հայերի ջարդերի մասին հոդված՝ CNN.gr -ում
CNN.gr (CNN Հունաստան) կայքում լույս է տեսել հունահայ համայնքի ներկայացուցիչ Արաքսի Ապելիան Քոլանյանի հոդվածը 1990 թ․ Բաքվում հայերի ջարդերի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Քրգործ՝ դեղամիջոցը որպես կենսաբանական ակտիվ հավելում գրանցելու և շրջանառվելու առթիվ
ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշտպանության վարչությունում ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությունից ստացված գրության հիման վրա իրականացված...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Արարատ Միրզոյանը հանդիպել է Լյուքսեմբուրգի Պատգամավորների պալատի նախագահի հետ
Հունվարի 26-ին պաշտոնական այցով Լյուքսեմբուրգում գտնվող ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը հանդիպում է ունեցել Լյուքսեմբուրգի Պատգամավորների պալատի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:28
Աշոտ Մինասյանի նկատամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու որևէ հիմք առկա չէ․ Արամ Վարդևանյան
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արամ Վարդևանյանը գրում է․ «Հայաստանի Հանրապետությունում ապօրինի կալանավորումներին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Կինոգործիչների միությունում կայացավ կինոռեժիսոր Յուրի Երզնկյանի 100-ամյակին նվիրված հանդիպում
Այսօր լրանում է նշանավոր հայ կինոռեժիսոր Յուրի Երզնկյանի  ծննդյան 100-ամյակը: Հայաստանի կինոգործիչների միությունը երզնկյանական տարին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Թուրքիան սահմանային պատը քրդերի դեմ է կառուցում
Թուրքիան Իրանի հետ սահմանին ԵՄ-ի ֆինանսավորմամբ պատ կառուցելով փախստականների հոսքը վերահսկելուց բացի նպատակ ունի իրարից մեկուսացնել սահմանի 2...
Աղբյուր` Panorama.am
18:13
Այնպես արեք, որ դատարանին վաղը չասեն բանտարան, դատավորին՝ բանտավոր. Աշոտ Երկաթը՝ դատավորին
«Սրտի խնդիրեր ունեմ, դիմանում եմ»,- ՀՀ Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի Գորիսի նստավայրում դատավարության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
ԶՈՒ առավել բարձր արդյունքներ գրանցած ստորաբաժանումներն ու զինծառայողները պարգևատրվել են
Հունվարի 26-ին, ՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում, պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանի գլխավորությամբ անցկացվել է կոլեգիայի նիստ, որի ընթացքում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Միլիոն անգամ ասել եմ, այդ կենդանու կյանքը, կեղտոտ արյունը մեզ պետք չէ.Սայաթ Շիրինյան
«Միլիոն անգամ ասել եմ, այդ կենդանուն ոչ մեկը չի ուզում սպանել, այդ կենդանու կյանքը, կեղտոտ արյունը մեզ պետք չէ, բայց այդ կեղտոտից մենք...
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն առաջարկում է ձեռնարկատերերին բանկային երաշխիքներ
Պայմանագրային պարտավորությունների ապահովման նպատակով
Աղբյուր` Panorama.am
17:34
Հիվանդացե՞լ, թե՞ մահացել է քաղհասարակությունը
Քաղաքացիական հասարակությունը կարևոր դեր ունի ժողովրդավարական հասարակության կայացման գործում, և քաղհասարակությունը պետք  է տարբեր ոլորտներին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:26
«ՀՀ նախագահի աշխատակազմը չի պատրաստվում մեկնաբանել դավադրության տեսությունների դրսևորումները»
ՀՀ նախագահի աշխատակազմը տարածել է հերթական հայտարարությունը, որտեղ ասված է. «Վերջին օրերին տարբեր անհատների, քաղաքական գործիչների,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:13
Մարտունու ոստիկանապետ Հակոբյան Ստյոպիկ, իմ «Սյունաց ողջյունները» քեզ, որ դու դարձել ես կամակատար. Սայաթ Շիրինյան
«Երեխայիս պետք է տանեի ատամնաբուժի, այդ պահին կողքիս մեքենաներ են կանգնում, և դիմակներով «ռեմբոներ» դուրս գալիս՝ ասելով՝...
Աղբյուր` Panorama.am
16:58
Եթե չազատեն Աշոտ Երկաթին, ամեն ինչ անելու ենք, ընդհուպ մինչև անհնազանդության ակցիաներ. Սրապիոնյան
ՀՀ Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի Գորիսի նստավայրում  ընթանում է «Սիսական» ջոկատի հրամանատար Աշոտ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:37
Արտակ Զաքարյան. Սկսվում է համաշխարհային տիրապետության համար տարվող պայքարի վերջին փուլը
Պաշտպանության նախկին փոխնախարար Արտակ Զաքարյանը գրում է. «Սկսվում է համաշխարհային տիրապետության համար տարվող պայքարի վերջին փուլը, որի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:26
Ի՞նչ են նշանակում QR կոդի գույները
COVID-19-ով վարակման պարագայում  քաղաքացու հիվանդության փաստը «Արմեդ» հավելվածում  արտածվում է կարմիր «QR»...
Աղբյուր` Panorama.am
16:17
ՔԿ-ն մանրամասներ է հայտնել Ժիրո Շահումյանսկիի, Կիլիկիացի Հարութիկի ու Պզեի գործի մասին
Քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչությունում իրականացված քննչական և դատավարական այլ մեծածավալ գործողությունների...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռուբեն Ռուբինյանը խորհրդակցել է նախկինում Թուրքիայի հետ բանակցողների հետ
13:21 18/01/2022

Ռուբեն Ռուբինյանը խորհրդակցել է նախկինում Թուրքիայի հետ բանակցողների հետ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}