Տնտեսություն 12:54 24/05/2022 Հայաստան

«Լույս». 2018թ. ի վեր ՀՀ ֆինանսական համակարգի վարկային պորտֆելը ենթարկվել է մի շարք մտահոգիչ կառուցվածքային տեղաշարժերի

«ԼՈՒՅՍ» հիմնադրամը վերլուծել է 2018թ. իշխանափոխության արդյունքում ՀՀ վարկավորման ոլորտում ձևավորված հիմնախնդիրները և դրանց մակրոտնտեսական հետևանքները 2020թ. շոկերի համատեքստում։

Այսպես՝ 

• 2018թ. ի վեր ՀՀ ֆինանսական համակարգի վարկային պորտֆելը ենթարկվել է մի շարք մտահոգիչ կառուցվածքային տեղաշարժերի, ինչն արտացոլվել է տնային տնտեսությունների և մասնավոր կազմակերպությունների վարկային պորտֆելներում և հանգեցրել ՀՀ մակրոտնտեսական կայունությանը վտանգող ռիսկերի կուտակման: Վարկային պորտֆելի կառուցվածքի վատթարացման և ոլորտում բացասական ռիսկերի ձևավորման հիմնային պատճառներն, ըստ էության, բխում են 2018թ. հետո ձևավորված գործադիր իշխանությունների կառավարչական որոշումներից, հանրային հաղորդակցման տրամաբանությունից և որդեգրած տնտեսական քաղաքականությունից:

• ՀՀ կառավարության ամբոխահաճո քաղաքականության արդյունքում փոփոխվել է տնային տնտեսությունների սպառման վարքագիծը, ինչը հանգեցրել է պարտավորությունների բուրգի ձևավորման` դրանից բխող բացասական հետևանքներով հանդերձ: ՀՀ կառավարության` բարեկեցիկ ապագայի խոստումների ներքո տնային տնտեսություններն առաջ են բերել իրենց սպառումը` այն ֆինանսավորելով հիմնականում վարկերի հաշվին: Պարտքային բեռի կտրուկ աճը չի ուղեկցվել տնային տնտեսությունների եկամուտների շոշափելի աճով` ինչը հանգեցրել է պարտավորություների բուրգի ձևավորման:

• 2020թ. ճգնաժամային զարգացումներին զուգահեռ, տնային տնտեսությունների պարտավորությունների բուրգի առկայությունը լրացուցիչ բացասական ազդեցություն է գործել տնտեսության անկման համատեքստում` դրդելով մասնավոր սպառման ծավալների ավելի մեծ չափով կրճատման: Մյուս կողմից, այն հանգեցրել է բնակչության կենսամակարդակի վատթարացմանը, ինչի պատճառով աճել են վարկային պորտֆելի չաշխատող վարկերի ծավալները: Արդյունքում վարկատուները կրել են ֆինանսական կորուստներ, ինչը նպաստել է ֆինանսական համակարգի կայունության հենքերի թուլացմանը: Հետճգնաժամային շրջանում տնային տնտեսությունների պարտավորությունների բուրգը շարունակում է պահպանվել բարձր մակարդակում: 2022թ. փետրվարից սկսված ռուս-ուկրաինական պատերազմի և ՀՀ տնտեսության վրա դրա բացասական ազդեցության ենթատեքստում այս երևույթն ավելի է սրում մասնավոր պարտքի և ՀՀ ֆինանսական համակարգի կայունության խնդիրը: Տնային տնտեսությունների վարկային ռիսկի պահպանվող մակարդակը հուշում է, որ վերջիններիս զանգվածային դեֆոլտի հավանականությունը հետագա բացասական շոկերի պայմաններում մեծ է զրոյից:

• ՀՀ կառավարության անհեռատես քաղաքականության արդյունքում 2018թ. ի վեր ռիսկային փոփոխություններ են գրանցվել նաև հիպոտեկային վարկավորման ուղղությամբ, ինչը հանգեցրել է մի շարք անցանկալի մակրոտնտեսական զարգացումների` այդ թվում մեծացնելով պետության երկարաժամկետ կորուստները: Հիպոտեկային վարկերի տոկոսագումարների սպասարկման նպատակով վարկառուներին վերադարձվող եկամտային հարկի ծրագիրը ստացել է երկարաժամկետ տրամաբանություն, այնինչ այս գործիքն ի սկզբանե ներդրվել էր կարճաժամկետում կապիտալ շինարարությանը զարկ տալու նպատակով և պետք է աստիճանաբար դադարեցվեր: Ծրագրին երկարաժամկետ բնույթ հաղորդելու տրամաբանությունը հակասում է արտահանելի հատվածի խթանումը որպես գերակա ուղղություն սահմանելու ՀՀ կառավարության տնտեսական քաղաքականությանը:

Մյուս կողմից, կառուցապատողների և տնային տնտեսությունների մոտ երկարաժամկետ սպասումների ձևավորման արդյունքում հիպոտեկային վարկերի պահանջարկն աճել է չափազանց բարձր տեմպերով` ուղեկցվելով շինարարության վարկերի արագ աճով: Այդ քաղաքականության արդյունքում կուտակված ռիսկերը 2020թ. տնտեսական ճգնաժամի հետևանքով մասամբ նյութականանացել են` բացասաբար ազդելով ՀՀ մակրոտնտեսական կայունության վրա:

Հիպոտեկային վարկերի նկատմամբ պահանջարկի կտրուկ արագացման և այն ժամանակին չզսպելու արդյունքում եկամուտների տեսանկյունից պետությունը տարեցտարի կրում է ավելի մեծ կորուստներ: Վերջինս հատկապես մտահոգիչ է  2020-ից հետո հարկաբյուջետային կայունության վերականգնման համատեքստում, քանի որ ճգնաժամի շոկերից հետո կտրուկ խորացել է պետական բյուջեի պակասուրդը և աճել է ՀՀ կառավարության պարտքը: Ռուս-ուկրաինական պատերազմի պայմաններում հիպոտեկային վարկավորման հիմնախնդիրները դեռևս լուծված չեն: Ընդ որում, ռիսկերի կուտակման գործընթացը կրկին նոր թափ է ստացել, ինչը տնտեսությանը փոխանցվող բացասական շոկերի ներքո էլ ավելի կարող է մեծացնել ՀՀ մակրոտնտեսական կայունության խոցելիությունը:

Վերլուծությունն ամբողջությամբ հասանելի է հիմնադրամի պաշտանական կայքում հետևյալ հղումով։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:10
Լարսում վերականգնվել է երթևեկությունը. ՏԿԵՆ
Լարսը բաց է․ երթևեկությունը վերականգնվել է։ Այս մասին հայտնում է ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների մամուլի խոսնակ Սոնա...
Աղբյուր` Panorama.am
20:41
Օդի ջերմաստիճանն աստիճանաբար կբարձրանա
Մայրաքաղաքում հունիսի 28-30-ը, հուլիսի 1-ին, 2-ին՝ երեկոյան ժամերին, քաղաքի առանձին հատվածներում հնարավոր է կարճատև անձրև և ամպրոպ: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Փոփոխություններ «Ղարաբաղ Տելեկոմ» ցանցում ռոումինգ ծառայության պայմաններում
Վիվա-ՄՏՍ-ը տեղեկացնում է, որ 2022թ. հուլիսի 1-ից «Ղարաբաղ Տելեկոմ» ՓԲԸ ցանցում Վիվա-ՄՏՍ-ի ծառայությունները հասանելի կլինեն բացառապես...
Աղբյուր` Panorama.am
20:20
Լարս տանող ճանապարհի վերականգնման աշխատանքները կարող է տևել 2-3 օր
Վրաստանը Ռուսաստանին կապող ճանապարհի վնասված հատվածի վերականգնման աշխատանքները կարող են տևել մոտվոր 2-3 օր, այս մասին JNEWS-ին հայտնել են...
Աղբյուր` Panorama.am
20:07
Sputnik. Որոտանը զրկվել է Գորիսի հետ կանոնավոր տրանսպորտային հաղորդակցությունից
Գյուղի ուսուցիչներին և բնակիչներին փոխադրող ուղևորատար «Ուրալը» ուսումնական տարվա ավարտից հետո դադարեցրել է կանոնավոր ուղերթները:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Ադրբեջանը շարունակում է խորացնել առանց այդ էլ տարածաշրջանում խախտված ռազմական հավասարակշռությունը․ Տիգրան Աբրահամյան
ԱԺ պատգամավոր Տիգրան Աբրահամյանը գրում է․ «Արցախի օկուպացված շրջաններ կատարած այցի ժամանակ Ադրբեջանի նախագահը հայտարարել է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
Գյուղացիական տնտեսությունները ի զորու չեն լինելու ինքնուրույն ու միայնակ հաղթահարել այս ճգնաժամը․ տնտեսագետ
Տնտեսագետ Կառլեն Խաչատրյանը գրում է․ «Ճանապարհի մի հատվածի փլուզման հետևանքով Վերին Լարսը կրկին փակ է։ Ըստ նախնական գնահատականների՝...
Աղբյուր` Panorama.am
19:24
Էրդողանին վիրավորելու համար ձերբակալված 2 քաղաքացի կկալանավորվի
Թուրքիայի Թեքիրդաղ նահանգի Քափաքլը շրջանում նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին վիրավորելու համար ձերբակալված 2 քաղաքացու նկատմամբ կալանավորման...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Դավիթ Տոնոյանը դատավորից պահանջելու է ինքնաբացարկ հայտնել․ պաշտպաններ
Դավիթ Տոնոյանի շահերի պաշտպանների հայտարարություն են տարածել, որում ասվում է․ «Դավիթ Տոնոյանի և մյուսների վերաբերյալ  գործով...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնողի ասուլիսի բոյկոտը հզոր և անհրաժեշտ քայլ էր, բայց․․․ Գեղամ Նազարյան
ԱԺ պատգամավոր Գեղամ Նազարյան, անդրադառնալով շուրջ 30 լրատվամիջոցների՝ Նիկոլ Փաշինյանի մամուլի ասուլիսը բոյկոտելուն, գրում է․ «Սիրելի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Սամբոյի աշխարհի պատանիների և երիտասարդների առաջնությանը սպասվում է աշխարհի շուրջ 60 երկրի պատվիրակությունների մասնակցություն
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի տեղակալ Կարեն Գիլոյանն աշխատանքային հանդիպումներ է ունեցել սամբոյի և գեղասահքի միջազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Այնուամենայնիվ՝ ԵՄ-ն շարունակում է վերակառուցվել ըստ «ընդդեմ մեկի» սկզբունքի
Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելի խոսքով՝ ԵՄ-ն պատրաստ է Բոսնիա-Հերցեգովինային և Վրաստանին թեկնածուի կարգավիճակ տալ, երբ այս երկրները...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Կկարողանանք, արդյո՞ք, վերագտնել մեզ և կատարել այն, ինչ կատարել ենք 29 տարի առաջ․ Սենոր Հասրաթյան
ԶՈւ գնդապետ, Արցախի ԶՈւ տեղեկատվության ու հասարակայնության հետ կապերի բաժնի նախկին ղեկավար Սենոր Հասրաթյանը գրում է. «1992թ. հուլիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
2022թ. հունվար-մայիսին նախորդ տարվա համեմատ 42.2%-ով աճել է ներմուծումը Հայաստան. ՎԿ
ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեն հրապարակել է 2022թ. մայիսի դրությամբ ՀՀ սոցիալ-տնտեսական վիճակը բնութագրող ընթացիկ-օպերատիվ ամփոփմամբ ստացված նախնական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
Վրաստանը, Թուրքիան և Ադրբեջանը համատեղ զորավարժություններ կանցկացնեն
2022 թվականի հոկտեմբերի 17-28-ը Ադրբեջանը, Թուրքիան և Վրաստանը համատեղ «Eternity-2022» զորավարժություններ կանցկացնեն։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:14
Սիրիայի իշխանություններն ամեն ջանք գործադրում են հայ համայնքի կացությունը բարելավելու ուղղությամբ. Դեսպան
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է ՀՀ-ում Սիրիայի նորանշանակ դեսպանին
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
Պետությունը պարտավոր է քայլեր ձեռնարկել գյուղատնտեսությունում հերթական ցնցումը թույլ չտալու համար. տնտեսագետ
Տնտեսագետ Կառլեն Խաչատրյանն իր ֆեյսբուքյան էջում անդրադառնալով Լարսում ստեղծված իրավիճակին, գրել է. «Ճանապարհի մի հատվածի փլուզման...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
2020-ի նոյեմբերի 9-10-ի դեպքերով հարուցված քրգործով ներկայում 25 անձ ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ
2020 թվականի նոյեմբերի 9-10-ին Երևան քաղաքում գտնվող Կառավարության շենքում, Ազգային ժողովի շենքում և պետական նշանակության այլ օբյեկտներում ու...
Աղբյուր` Panorama.am
16:47
Հաստատվել են միասնական քննությունների երկրորդ փուլի քննական օրերը
Գնահատման և թեստավորման կենտրոնի տնօրենի հրամանով հաստատվել են միասնական քննությունների երկրորդ փուլի քննական օրերը. կենսաբանություն և...
Աղբյուր` Panorama.am
16:40
ԲԴԽ-ն կարող է քննել միայն Ջհանգիրյանի վարքագծի կանոնների խախտման հարցը. Դավիթ Խաչատուրյան
«Ձայնագրության բովանդակությանը չեմ կարող գնահատականներ տալ, քանի որ խորհրդի կազմից ձևավորվել է հանձնախումբ, որին միացել է 5 անդամ և մենք...
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
Զելենսկին կարծում է, որ այժմ Ռուսաստանի հետ բանակցությունների ժամանակը չէ
Վլադիմիր Զելենսկին G7-ի երկրների առաջնորդներին ասել է, որ «այժմ բանակցությունների ժամանակը չէ», Կիևը կբանակցի Ռուսաստանի Դաշնության...
Աղբյուր` Panorama.am
16:22
Վահե Հովհաննիսյան. Մենք թաքնվել ենք տներում ու ռեստորաններում ու ձևացնում ենք, թե ամեն ինչ նորմալ է
Այլընտրանքային նախագծեր խումբը տարածել է Վահե Հովհաննիսյանի հոդվածը, որը հրապարակում ենք ամբողջությամբ. «ԲԴԽ երեք անդամների...
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
Փաշինյանի դեմ բողոքի քննությանը դատավորը սանկցիա կիրառեց փաստաբանի նկատմամբ
«Պարոն Մարտիրոսյանը մեզ՝ դատախազներիս, մեղադրում է հենց այնպես խոսելու մեջ։ Հենց այնպես դուք եք խոսում և արդեն շատ երկար։ Եթե չէիք...
Աղբյուր` Panorama.am
15:46
Նորավանքի աստիճաններից զբոսաշրջիկն ընկել է ու լուրջ վնասվածքներ ստացել
Հայտնի զբոսավար Յաշա Սոլոմոնյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է. «Քիչ առաջ Նորավանք վանական համալիրի Բուրդելաշեն եկեղեցու տխրահռչակ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:35
ՔՊ պատգամավորները 9 թեկնածուից Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի 3 դատավորներ են ընտրում
ՔՊ-ական պատգամավորների նախաձեռնությամբ հրավիրված ԱԺ արտահերթ նիստի օրակարգում Վճռաբեկ դատարանի 6 դատավորի ընտրության հարցերն են: Դրանցից 3-ը...
Աղբյուր` Panorama.am
15:30
«Homeland». հայկական արևահամ մրգերից, բանջարեղենից պատրաստված պահածոները՝ «Rest-hotel HoReCa Expo- 2022»-ում
«Rest-hotel HoReCa Expo-2022» Եվրասիական ցուցահանդեսին առանձին տաղավարով ներկայացված էր «Homeland» պահածոների գործարանի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:18
ՔՊ-ական պատգամավորը հրաժարականի դիմում է ներկայացրել
«Ազգային ժողովի կանոնակարգ» սահմանադրական օրենքի 155-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:10
Երբ կբացվի Լարսը
Վրաստանը Ռուսաստանին կապող ավտոճանապարհի վնասված հատվածի վերականգնումը կարող է տևել մոտ 7-10 օր։ Sputnik Գրուզիային հայտնել են Վրաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:03
Ինչ լինում է այնտեղ, քաղաքական կոնտեքստ է դրա տակ, բնականաբար, որպես ապարանցի, իմ միջոցով պետք է գար. Մաթևոս Ասատրյան
«Ժողովո՛ւրդ ջան, ինչո՞ւ են ինձ կապել այդ ամեն ինչի հետ, ես որպես ապարանցի և այնտեղ բնակվող, հիմա ինչ լինում է այնտեղ, քաղաքական կոնտեքստ է...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Վանեցյան. Ողջ երթի ընթացքում մարդիկ ողջունում են իրենց պատշգամբներից, մեքենաներից
11:26 26/04/2022

Վանեցյան. Ողջ երթի ընթացքում մարդիկ ողջունում են իրենց պատշգամբներից, մեքենաներից

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}