Քաղաքական 09:54 08/06/2022 Աշխարհում

Էրդողանն ընդլայնում է քաղաքական ազդեցության ոլորտը մինչև Ֆրանսիա և համայն Եվրոպա. Հարութ Սասունյան

Անցյալ շաբաթ ես գրել էի Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի՝ հաջորդ տարի իր վերընտրվելու համար թուրք ամերիկացիներից քվեներ հավաքելու ծրագրերի մասին՝ Վաշինգտոնում իր իշխող կուսակցության («Առաջընթաց և զարգացում» (ԱԶԿ)) գրասենյակ բացելով և իր զարմիկին՝ դոկտ. Հալիլ Մութլուին որպես գրանցված լոբբիստ վարձելով: Էրդողանն արդեն իսկ նախնական քաղաքական հաջողություն է արձանագrել Միացյալ Նահանգներում` ԱՄՆ Սենատի համար Փենսիլվանիայի հանրապետականների նախնական ընտրություններում թուրք ամերիկացի դոկտ. Մեհմեդ Օզի հաղթանակով:

Այս շաբաթ ուզում եմ տեղեկացնել Ֆրանսիայում նախագահ Էրդողանի համանման քաղաքական ջանքերի մասին՝ թուրքական գործակալներ ներդնելով Ֆրանսիայի օրենսդիր մարմնի մեջ: Սա Էրդողանի հեռահար նպատակն է 2010 թվականից ի վեր, երբ նա Փարիզ կատարած այցի ժամանակ Ֆրանսիայի իր հայրենակիցներին կոչ արեց զբաղեցնել քաղաքական պաշտոններ:
Բնականաբար, ոչ ոք չի կարող առարկել, որ թուրքերը Ֆրանսիայում և ԱՄՆ-ում առաջադրվեն քաղաքական պաշտոնների համար: Այնուամենայնիվ, երբ նման քաղաքական գործողությունները հրահրվում և աջակցություն են ստանում օտարերկրյա կառավարության, այս դեպքում՝ Թուրքիայի և նրա բռնակալ առաջնորդի կողմից, լուրջ մտավախություններ են առաջանում, որ այդ թուրք քաղաքական գործիչները կարող են գործիք դառնալ Էրդողանի ձեռքին՝ իր բռնակալական քաղաքականությունը թուրքական սահմաններից դուրս արտահանելու և հակահայկական դիրքորոշումներ քարոզելու համար։

Ստրասբուրգում գործող «Հավասարություն և արդարություն» կուսակցության հիմնադիր Ալի Գեդիքօղլուն hետևելով Էրդողանի հրամաններին` «[Ֆրանսիայի] 2017 թվականի օրենսդրական ընտրություններում 50 թեկնածու ներկայացրեց», հաղորդում է Intelligence Online-ը։ «Հայտնի է նաև, որ Գեդիքօղլուն Թուրքիայի արտգործնախարար և ԱԶԿ-ի հիմնադիր անդամ Մևլութ Չավուշօղլուի մերձավոր գործընկերն է»։

2022 թ. հունիսի 12-ին և 19-ին կայանալիք Ֆրանսիայի խորհրդարանական ընտրությունների համար թուրքական «Մեդիաթուրք» լրատվական կայքը, համագործակցելով թուրքական կառավարությանը պատկանող «Անադոլու» գործակալության ֆրանսերեն տարբերակի հետ, առաջադրել է երեք թուրք թեկնածուների. «Ֆրանսիական և թուրքական երկքաղաքացիություն ունեցող Ջելիլ Յըլմազ (Աին 5-րդ ընտրատարածք). Յալչին Այվալի (Ռոնի 14-րդ ընտրատարածք) և ֆրանսիացի մահմեդական դեմոկրատների միության թեկնածու Ռամազան Կալլի (Սոն-է-Լուարի 5-րդ ընտրատարածք)»։ Երեքն էլ «ներգրավված են Ստրասբուրգում տեղակայված Cojep ընկերակցությունում (Conseil pour la justice, l'égalité et la paix), որի անունը թարգմանվում է որպես Արդարության, հավասարության և խաղաղության խորհուրդ», ըստ Intelligence Online-ի: 1985 թվականին ստեղծված Cojep-ի տարեկան բյուջեն կազմել է 300 հազար եվրո։ Այն «պաշտպանում է Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի «թուրքական «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության շահերը, որին մոտ է իր ղեկավարությունը»:

Թեկնածու Ջելիլ Յըլմազը Cojep ընկերակցության նախագահն է և Նանտուայի (Ֆրանսիայի արևելք) նախկին քաղաքային խորհրդի անդամ: Cojep-ի տնօրեն Գեդիկօղլուն Հայոց ցեղասպանության մոլի ժխտողներից է Եվրոպական խորհրդարանում, որտեղ նա խորհրդարանի Թափանցիկության գրասենյակում գրանցված է որպես լոբբիստ: Ըստ Intelligence Online-ի՝ նա նաև բնութագրվում է որպես «ԱԶԿ-ի լրատվամիջոցների և մարդասիրական ներկայության շարժիչ ուժը Ֆրանսիայում»:

Հաշվի առնելով ողջ Եվրոպայում Հայոց ցեղասպանության լայն տարածում գտած ճանաչումը, ցեղասպանությունը ժխտող թուրքերը դառնում են եվրոպացիների ծիծաղի առարկան, ինչպես ԱՄՆ-ում՝ Կոնգրեսի երկու պալատների և նախագահ Բայդենի կողմից ցեղասպանության ճանաչումից հետո։ Թուրքիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ժխտումը համարժեք է ապացուցելու փորձի, որ «երկրագունդը տափակ է»։

Թեկնածու Յըլմազին «Փարիզի դատախազությունը 2018 թվականին մեղադրել է «ատելություն հրահրելու» համար», հայտնում է Intelligence Online-ը։ «Յըլմազը ցուցադրել է մարդկանց իր կողմը համախմբելու կարողությունը, երբ սոցիալական ցանցերի միջոցով ընդամենը մի քանի րոպեում նրան հաջողվել է հավաքել հարյուր թուրքի՝ 2018 թվականի հունվարին Լիոնում Թուրքիայի հյուպատոսության դիմաց քրդամետ բողոքի ցույցին դիմակայելու համար»:

Intelligence Online-ը պարզել է, որ «Յըլմազը նաև կազմակերպել է Cojep-ի անձնակազմի հանդիպումը Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության [ԿԴՀ] պաշտոնական պատվիրակության հետ, որը մեկնել էր զրուցելու ԱԶԿ-ի բարձրաստիճան անդամների հետ 2021 թվականի օգոստոսին Թուրքիայի կենտրոնակայանում: ԿԴՀ-ի կուսակցության կազմում էր նախագահ Ֆելիքս Չիսեկեդիի եղբայրը՝ Ռոջեր Չիսեկեդին։ Յըլմազը նաև վստահում է Cojep-ի միջազգային հարաբերությունների գծով փոխնախագահ Սաթի Արիկին, որը տեղակալ է ԱԶԿ-ի կանանց մասնաճյուղի՝ «ԱԶԿ Քադին Քոլարի»-ի խորհրդում: Արիկը, որը ծագումով Ստրասբուրգից է, մտերիմ է թուրք-գերմանական ԱԶԿ-ի պատգամավոր Զաֆեր Սիրաքայայի հետ։ Ըստ կուսակցության կայքում նրա կենսագրության, նա Սիրաքայայի համար գրում է «Մահմեդականները Ֆրանսիայում» թեմայով զեկույցներ։ Մյուս երկու թեկնածուները՝ Այվալին և Կալլին, իրենց կապը Cojep-ի հետ ցույց են տալիս միայն սոցիալական մեդիայի միջոցով, թեև Կալլին նրա տեղական կապեր ապահովող անձն է արևելյան Ֆրանսիայի Մոնսո-լե-Մինի համար»:

Բացի ԱՄՆ-ից և Ֆրանսիայից, Էրդողանը լոբբիստական խմբերի շղթա է ստեղծել ամբողջ Եվրոպայում: Դրանք բաղկացած են «Եվրոպայի թուրք դեմոկրատների միությունից (Union des démocrates turcs européens), որը ստեղծվել է ԱԶԿ-ի կողմից Բրյուսելում [Բելգիա] 2003 թվականին՝ աջակցելու Եվրամիությանը միանալու Թուրքիայի թեկնածությանը: Այդ ժամանակից այս կազմակերպությունը դարձել է ԱԶԿ-ի մոտիկ մի քանի փոքր  կուսակցությունների մայր ընկերությունը, ինչպիսիք են «Be.one»-ը Բելգիայում, Բազմամշակութային իրավունքի կուսակցությունը (Multicultural Recht Partij) Նիդեռլանդներում և Դաշինք նորարարության ու արդարության համար (Bündnis für Innovation und Gerechtigkeit) Գերմանիայում», հաղորդում է Intelligence Online-ը:

Թուրքական լոբբիստական այս հսկայածավալ ջանքերին պետք է դիմակայեն բոլորը, ոչ թե միայն հայերը: Թեև Թուրքիան սնանկ երկիր է, սակայն Էրդողանը որոշել է օգտագործել իր երկրի սահմանափակ ֆինանսական միջոցները՝ իր բանակը զինելու և թուրքական քարոզչությունն ամբողջ աշխարհում տարածելու համար:

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա կուրիեր» թերթի հրատարակիչ
www.TheCaliforniaCourier.com
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

08:20
Ալեք Բոլդուինը և նկարահանումների ժամանակ մահացած օպերատորի ընտանիքը համաձայնության են եկել
Հոլիվուդյան դերասան Ալեք Բոլդուինը և օպերատոր Գալինա Հաթչինսի ընտանիքը, ով մահացել է նկարահանման հրապարակում, համաձայնության են եկել դերասանի և...
Աղբյուր` Panorama.am
08:00
Երևանի և 9 մարզի բազմաթիվ հասցեներում մի քանի ժամ լույս չի լինի
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ հոկտեմբերի 6-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:17
Իրավիճակը սահմանին հարաբերականորեն կայուն է. ՊՆ
Ժամը 22:00-ի դրությամբ իրավիճակը հայ-ադրբեջանական սահմանին հարաբերականորեն կայուն է: Այս մասին հայտնում են ՀՀ պաշտպանության...
Աղբյուր` Panorama.am
20:48
Ադրբեջանի ԶՈւ-երը կրակ են բացել հայ-ադրբեջանական սահմանի արևելյան հատվածում տեղակայված դիրքերի ուղղությամբ
ՊՆ-ն հաղորդագրություն է տարածել,որում ասվում է․ «Հոկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 19:40-20:00-ն, Ադրբեջանի ԶՈւ ստորաբաժանումները, ականանետերի և...
Աղբյուր` Panorama.am
20:46
2004 կգ սառեցված ձկով բեռնված մեքենան Վրաստանից հետ է ուղարկվել Հայաստան
Վրաստանի ֆինանսների նախարարության եկամուտների ծառայության վրաց-հայկական «Սադախլո-Բագրատաշեն» մաքսային անցակետում կանգնեցվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
Հիշեք՝ սա այն մարդն է, ով Շուշին արդեն թղթով հանձնած գրել է, որ «Շուշիի համար մարտերը շարունակվում են»․ Վարուժան Գեղամյան
Թյուրքագետ Վարուժան Գեղամյանը գրում է․ «Կապիտուլյանտի որևէ խոսքի հավատալ ցանկանալուց առաջ միշտ հիշեք, որ սա այն մարդն է, ով Շուշին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:26
Այս առանցքը հետաքրքիր կարող է լինել նաև հենց Հայաստանի համար, Արա Պողոսյան
Քաղաքագետ Արա Պողոսյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրել է. «Իրանը ևս աստիճանաբար ձևակերպում է իր քաղաքակրթական առաջարկը, մի բան, որն այդպես էլ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Քանի դեռ չի եկել հատուցման կամ քավության ժամը, ապրե՛ք այդ բեռով․ Ռուբեն Մելիքյան
Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը գրում է․ «Էսօրվա դավաճանական խոսքը (ոտից գլուխ՝ բացահայտ սուտ) հնչել է վիժվածքի շուրթերից, սակայն ո՛չ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:04
Իշխանավորները շարունակում են կյանք վայելել մի քանի միլիոն դոլար արժեք ունեցող շքեղ դղյակներում․ Էդգար Ղազարյան
ՍԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար Էդգար Ղազարյանը գրում է․ «Միայն սեպտեմբերի 13-ի և 14-ի մարտական գործողություններից հետո, պաշտոնական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:50
Ցուցահանդես՝ Երևանի մետրոպոլիտենի «Մարշալ Բաղրամյան» կայարանում
«Արվեստը՝ մետրոյում» նախագծի շրջանակներում ձեզ ենք ներկայացնում լուսանկարիչ Դավիթ Հակոբյանի լուսանկարների ցուցահանդեսը Երևանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:39
Եվ այս ամենը հանուն «խաղաղության»․ Անդրանիկ Թևանյան
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգմավոր Անդրանիկ Թևանյանը գրում է․ «Եթե մի կողմ թողնենք Նիկոլ Փաշինյանի դեմագոգիան, սուտը,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
Մեկնարկում է «Հայաստանում Ռուսաստանի հոգևոր մշակույթի օրեր» ծրագիրը
Հոկտեմբերի 5-7-ը կանցկացվի «Հայաստանում Ռուսաստանի հոգևոր մշակույթի օրեր» միջոցառումը, որը նվիրված է Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Որպես Ռոբերտ Քոչարյանին զրպարտելու ապացույց դատարանում ուսումնասիրել են Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (Քանաքեռ նստավայր)՝ նախագահությամբ դատավոր Սերգեյ Սահակյանի, այսօր շարունակել է քննել քաղաքացիական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:06
Նիկոլը միտումնավոր գնում է Հայաստանի երկրորդ կապիտուլյացիային․ Արտակ Զաքարյան
ՀՀԿ փոխնախագահ, պաշտպանության նախկին փոոխնախարար Արտակ Զաքարյանը գրում է. «Կապիտուլյանտն ԱԺ-ում փորձեց հերթական անգամ իրեն ուղղված...
Աղբյուր` Panorama.am
18:56
Կապիտուլյանտը հերթական դավաճանական սուտն է ասել․ Էդգար Էլբակյան
Քաղաքագետ Էդգար Էլբակյանը գրում է․ «Կապիտուլյանտը հերթական դավաճանական սուտն է ասել, թե իբր Մադրիդյան սկզբունքների ճանաչմամբ Հայաստանը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:46
Ավարտվել է Կարեն Անդրեասյանի պաշտոնավարումը` որպես Հայաստանի Արդարադատության նախարար
ՀՀ Արդարադատության նախարար Կարեն Անդրեասյանը հայտարարություն է տարածել,որում ասվում է․ «Այսօր ավարտվեց իմ պաշտոնավարումը` որպես...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
ՀՀ ԱԳ նախարարի տեղակալը կարևորել է միջազգային հանրության հասցեական արձագանքը
Հոկտեմբերի 5-ին ՀՀ ԱԳ նախարարի տեղակալ Պարույր Հովհաննիսյանն ընդունել է Հայաստանի Հանրապետությունում Մալթայի Ինքնիշխան Մարտական Ուխտի նորանշանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Յոթ բալ ուժգնությամբ երկրաշարժ Իրանում, այն զգացվել է Սյունիքի, Վայոց Ձորի, Արարատի մարզերում
ՀՀ ԱԻՆ-ը տեղեկացնում է․ «Սույն թվականի հոկտեմբերի 5-ին, տեղական ժամանակվ ժամը 17:51-ին (Գրինվիչի ժամանակով ժամը 13:51-ին) ՀՀ ԱԻՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Ռուսաստանին ու Թուրքիային կհաջողվի՞ արդյոք համաձայնության գալ «Su-35»-ի հարցում
Գերմանական մամուլն անդրադարձել է այն փաստին, որ «Block 70»-ի ստանդարտներին համապատասխան «F-16» ռազմական ինքնաթիռների՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
17 և 16 տարեկան պատանիները հափշտակել են բջջային հեռախոսներ ու վաճառել
Հոկտեմբերի 2-ին, գիշերվա ժամը երկուսին, ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոն է զանգահարել 57-ամյա մի կին և հայտնել, որ մոտ ժամուկես առաջ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Վերջին շրջանի դիվանագիտական աշխատանքն առաջ գնալու որոշակի տարածք է ստեղծել. Փաշինյան
«Հայաստանի շուրջ իրադրությունը շարունակում է մնալ կայուն լարված, բայց նաև ՊՆ հաղորդագրություններից նկատելի է, որ լարվածության թուլացման...
Աղբյուր` Panorama.am
17:49
Գորիսում հրդեհը մարվել է
 Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն հոկտեմբերի 5-ին, ժամը 12։57-ին ահազանգ է ստացվել, որ Սյունիքի մարզի Գորիս քաղաքի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:36
Պետությանը պատճառվել է 350 միլիոն դրամի գույքային վնաս
Գլխավոր դատախազության պետական շահերի պաշտպանության վարչությունում   Պետական գույքի կառավարման կոմիտեից ստացված փաստաթղթերի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Ադրբեջանի հարձակումը Հայաստանի տարածքի վրա ուղեկցվել է մեր քաղաքացիների գույքի հափշտակություններով և թալանով. Խաչատրյան
«Սեպտեմբերի 13-ին ադրբեջանական զինուժի հարձակումը Հայաստանի սուվերեն տարածքի վրա ուղեկցվել է նաև մեր քաղաքացիների գույքի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:06
Պրահայում Փաշինյանը կհանդիպի Ալիևին և Էրդողանին
Նիկոլ Փաշինյանը մեկնում է Պրահա, որտեղ հանդիպում կունենա  Ադրբեջանի և Թուրքիայի նախագահներին։ Այս մասին նա հայտարարեց Ազգային ժողովում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
Գրված, ստորագրված, հրապարակված պայմանավորվածություններից բացի այլ պայմանավորվածություներ չկան. Միրզոյան
«Ես առնվազն տարակուսանք եմ ապրել, երբ կարդացի այդ վերլուծությունը, որովհետև պնդումների հիմքում դրված է մի շատ թերի վարկած, թե կան բանավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:02
Արցախի ԱԺ նախագահ. Արցախահայության շահերի հաշվին որևէ փաստաթուղթ չպետք է ստորագրվի
«Արարատյան Ալյանս» մտքի կենտրոնի փորձագետներ Ալեքսանդր Մանասյանի, Թաթուլ Մանասերյանի և Լարիսա Ալավերդյանի նախաձեռնությամբ, այսօր՝...
Աղբյուր` Panorama.am
16:54
Արարատ Միրզոյան. Ադրբեջանը Հայաստանին փաստաթուղթ է փոխանցել
«Իսկապես, մեզ փոխանցվել է այդպիսի փաստաթուղթ»,- Ազգային ժողովում կառավարության հետ հարցուպատասխանի ժամանակ ասաց Արարատ Միրզոյանը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
16:44
ՀԿ-ներ. Հայ կին զինծառայողների նկատմամբ հատուկ սարսափելի վերաբերմունքը որակվում է որպես ամենածանր գենդերային բռնություն
Շուրջ հինգ տասնյակ հասարակական կազմակերպություններ դիմել են իրավապաշտպան կազմակերպությունների. «2022թ. սեպտեմբերի 13-ի կեսգիշերից...
Աղբյուր` Panorama.am
16:37
Ջուլֆալակյան. Հիմա արդեն ակտիվ քննարկվում է, թե կապիտուլյացիայի ո՞ր տարբերակն ընտրենք
Հայտնի ըմբշամարտիկ, ԱԺ նախկին պատգամավոր Արսեն Ջուլֆալակյանը գրում է. «Արձանագրենք. փաստորեն,դե ֆակտո առկա, դե յուրե մոտ ապագայում...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Երևանն առավոտյան
11:26 04/10/2022

Երևանն առավոտյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}