Քաղաքական 09:54 08/06/2022 Աշխարհում

Էրդողանն ընդլայնում է քաղաքական ազդեցության ոլորտը մինչև Ֆրանսիա և համայն Եվրոպա. Հարութ Սասունյան

Անցյալ շաբաթ ես գրել էի Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի՝ հաջորդ տարի իր վերընտրվելու համար թուրք ամերիկացիներից քվեներ հավաքելու ծրագրերի մասին՝ Վաշինգտոնում իր իշխող կուսակցության («Առաջընթաց և զարգացում» (ԱԶԿ)) գրասենյակ բացելով և իր զարմիկին՝ դոկտ. Հալիլ Մութլուին որպես գրանցված լոբբիստ վարձելով: Էրդողանն արդեն իսկ նախնական քաղաքական հաջողություն է արձանագrել Միացյալ Նահանգներում` ԱՄՆ Սենատի համար Փենսիլվանիայի հանրապետականների նախնական ընտրություններում թուրք ամերիկացի դոկտ. Մեհմեդ Օզի հաղթանակով:

Այս շաբաթ ուզում եմ տեղեկացնել Ֆրանսիայում նախագահ Էրդողանի համանման քաղաքական ջանքերի մասին՝ թուրքական գործակալներ ներդնելով Ֆրանսիայի օրենսդիր մարմնի մեջ: Սա Էրդողանի հեռահար նպատակն է 2010 թվականից ի վեր, երբ նա Փարիզ կատարած այցի ժամանակ Ֆրանսիայի իր հայրենակիցներին կոչ արեց զբաղեցնել քաղաքական պաշտոններ:
Բնականաբար, ոչ ոք չի կարող առարկել, որ թուրքերը Ֆրանսիայում և ԱՄՆ-ում առաջադրվեն քաղաքական պաշտոնների համար: Այնուամենայնիվ, երբ նման քաղաքական գործողությունները հրահրվում և աջակցություն են ստանում օտարերկրյա կառավարության, այս դեպքում՝ Թուրքիայի և նրա բռնակալ առաջնորդի կողմից, լուրջ մտավախություններ են առաջանում, որ այդ թուրք քաղաքական գործիչները կարող են գործիք դառնալ Էրդողանի ձեռքին՝ իր բռնակալական քաղաքականությունը թուրքական սահմաններից դուրս արտահանելու և հակահայկական դիրքորոշումներ քարոզելու համար։

Ստրասբուրգում գործող «Հավասարություն և արդարություն» կուսակցության հիմնադիր Ալի Գեդիքօղլուն hետևելով Էրդողանի հրամաններին` «[Ֆրանսիայի] 2017 թվականի օրենսդրական ընտրություններում 50 թեկնածու ներկայացրեց», հաղորդում է Intelligence Online-ը։ «Հայտնի է նաև, որ Գեդիքօղլուն Թուրքիայի արտգործնախարար և ԱԶԿ-ի հիմնադիր անդամ Մևլութ Չավուշօղլուի մերձավոր գործընկերն է»։

2022 թ. հունիսի 12-ին և 19-ին կայանալիք Ֆրանսիայի խորհրդարանական ընտրությունների համար թուրքական «Մեդիաթուրք» լրատվական կայքը, համագործակցելով թուրքական կառավարությանը պատկանող «Անադոլու» գործակալության ֆրանսերեն տարբերակի հետ, առաջադրել է երեք թուրք թեկնածուների. «Ֆրանսիական և թուրքական երկքաղաքացիություն ունեցող Ջելիլ Յըլմազ (Աին 5-րդ ընտրատարածք). Յալչին Այվալի (Ռոնի 14-րդ ընտրատարածք) և ֆրանսիացի մահմեդական դեմոկրատների միության թեկնածու Ռամազան Կալլի (Սոն-է-Լուարի 5-րդ ընտրատարածք)»։ Երեքն էլ «ներգրավված են Ստրասբուրգում տեղակայված Cojep ընկերակցությունում (Conseil pour la justice, l'égalité et la paix), որի անունը թարգմանվում է որպես Արդարության, հավասարության և խաղաղության խորհուրդ», ըստ Intelligence Online-ի: 1985 թվականին ստեղծված Cojep-ի տարեկան բյուջեն կազմել է 300 հազար եվրո։ Այն «պաշտպանում է Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի «թուրքական «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության շահերը, որին մոտ է իր ղեկավարությունը»:

Թեկնածու Ջելիլ Յըլմազը Cojep ընկերակցության նախագահն է և Նանտուայի (Ֆրանսիայի արևելք) նախկին քաղաքային խորհրդի անդամ: Cojep-ի տնօրեն Գեդիկօղլուն Հայոց ցեղասպանության մոլի ժխտողներից է Եվրոպական խորհրդարանում, որտեղ նա խորհրդարանի Թափանցիկության գրասենյակում գրանցված է որպես լոբբիստ: Ըստ Intelligence Online-ի՝ նա նաև բնութագրվում է որպես «ԱԶԿ-ի լրատվամիջոցների և մարդասիրական ներկայության շարժիչ ուժը Ֆրանսիայում»:

Հաշվի առնելով ողջ Եվրոպայում Հայոց ցեղասպանության լայն տարածում գտած ճանաչումը, ցեղասպանությունը ժխտող թուրքերը դառնում են եվրոպացիների ծիծաղի առարկան, ինչպես ԱՄՆ-ում՝ Կոնգրեսի երկու պալատների և նախագահ Բայդենի կողմից ցեղասպանության ճանաչումից հետո։ Թուրքիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ժխտումը համարժեք է ապացուցելու փորձի, որ «երկրագունդը տափակ է»։

Թեկնածու Յըլմազին «Փարիզի դատախազությունը 2018 թվականին մեղադրել է «ատելություն հրահրելու» համար», հայտնում է Intelligence Online-ը։ «Յըլմազը ցուցադրել է մարդկանց իր կողմը համախմբելու կարողությունը, երբ սոցիալական ցանցերի միջոցով ընդամենը մի քանի րոպեում նրան հաջողվել է հավաքել հարյուր թուրքի՝ 2018 թվականի հունվարին Լիոնում Թուրքիայի հյուպատոսության դիմաց քրդամետ բողոքի ցույցին դիմակայելու համար»:

Intelligence Online-ը պարզել է, որ «Յըլմազը նաև կազմակերպել է Cojep-ի անձնակազմի հանդիպումը Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության [ԿԴՀ] պաշտոնական պատվիրակության հետ, որը մեկնել էր զրուցելու ԱԶԿ-ի բարձրաստիճան անդամների հետ 2021 թվականի օգոստոսին Թուրքիայի կենտրոնակայանում: ԿԴՀ-ի կուսակցության կազմում էր նախագահ Ֆելիքս Չիսեկեդիի եղբայրը՝ Ռոջեր Չիսեկեդին։ Յըլմազը նաև վստահում է Cojep-ի միջազգային հարաբերությունների գծով փոխնախագահ Սաթի Արիկին, որը տեղակալ է ԱԶԿ-ի կանանց մասնաճյուղի՝ «ԱԶԿ Քադին Քոլարի»-ի խորհրդում: Արիկը, որը ծագումով Ստրասբուրգից է, մտերիմ է թուրք-գերմանական ԱԶԿ-ի պատգամավոր Զաֆեր Սիրաքայայի հետ։ Ըստ կուսակցության կայքում նրա կենսագրության, նա Սիրաքայայի համար գրում է «Մահմեդականները Ֆրանսիայում» թեմայով զեկույցներ։ Մյուս երկու թեկնածուները՝ Այվալին և Կալլին, իրենց կապը Cojep-ի հետ ցույց են տալիս միայն սոցիալական մեդիայի միջոցով, թեև Կալլին նրա տեղական կապեր ապահովող անձն է արևելյան Ֆրանսիայի Մոնսո-լե-Մինի համար»:

Բացի ԱՄՆ-ից և Ֆրանսիայից, Էրդողանը լոբբիստական խմբերի շղթա է ստեղծել ամբողջ Եվրոպայում: Դրանք բաղկացած են «Եվրոպայի թուրք դեմոկրատների միությունից (Union des démocrates turcs européens), որը ստեղծվել է ԱԶԿ-ի կողմից Բրյուսելում [Բելգիա] 2003 թվականին՝ աջակցելու Եվրամիությանը միանալու Թուրքիայի թեկնածությանը: Այդ ժամանակից այս կազմակերպությունը դարձել է ԱԶԿ-ի մոտիկ մի քանի փոքր  կուսակցությունների մայր ընկերությունը, ինչպիսիք են «Be.one»-ը Բելգիայում, Բազմամշակութային իրավունքի կուսակցությունը (Multicultural Recht Partij) Նիդեռլանդներում և Դաշինք նորարարության ու արդարության համար (Bündnis für Innovation und Gerechtigkeit) Գերմանիայում», հաղորդում է Intelligence Online-ը:

Թուրքական լոբբիստական այս հսկայածավալ ջանքերին պետք է դիմակայեն բոլորը, ոչ թե միայն հայերը: Թեև Թուրքիան սնանկ երկիր է, սակայն Էրդողանը որոշել է օգտագործել իր երկրի սահմանափակ ֆինանսական միջոցները՝ իր բանակը զինելու և թուրքական քարոզչությունն ամբողջ աշխարհում տարածելու համար:

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա կուրիեր» թերթի հրատարակիչ
www.TheCaliforniaCourier.com
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

17:42
Գեղամ Նազարյան. Այս ամենից արագ ազատվել է պետք
Աժ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Գեղամ Նազարյանը գրում է. «Եթե Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հրաժարական տվեց Պատերազմ, թե՞...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Ադրբեջանը մոտակա օրերին ՌԴ խաղաղապահ ուժերի՝ Արցախից դուրս գալու վերաբերյալ կեղծ լուրեր է տարածում. ԱԱԾ
Ադրբեջանական հատուկ ծառայությունները զանգահարում են Արցախի պետական կառույցների կայքերում առկա հեռախոսահամարներին
Աղբյուր` Panorama.am
17:26
Բալյան. Այդ տղայի և նրա թափառախմբի իշխանազրկումը միայն կարող է նոր կյանքի սկիզբ դառնալ
Քաղաքական վերլուծաբան Վարդան Բալյանը գրում է. «Հեղափոխությունները միշտ նախկին կյանքի ավարտ են, բայց ոչ նորի սկիզբ: Հեղափոխությունները...
Աղբյուր` Panorama.am
17:19
Եռաբլուրում թաղվածները ոչ մեկի սեփականությունը չեն, բոլորինն են. Անդրանիկ Քոչարյան
«Նման ցավոտ իրողությունները կարող են կրկնվել, քանի որ մենք ճանաչում ենք մեր դիմացը կանգնածին՝ անհրաժեշտ է ոտքի կանգնել և նոր թափով շարժվել...
Աղբյուր` Panorama.am
17:13
Ադրբեջանական ԶԼՄ-ները նշել են՝ 2022-26 թթ. նախատեսվում է շուրջ 66 հազար բնակչի վերաբնակեցում Ղարաբաղում. «Հենակետ»
«Հենակետ» վերլուծական կենտրոնն ամփոփել ու համառոտ հրապարակել է տեղեկություններ նախորդ շաբաթվա ընթացքում Ադրբեջանի հետ կապված կարևոր իրադարձությունների մասին
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
Ադրբեջանի ագրեսիայի հետևանքով զբոսաշրջության ոլորտը կանգնել է լուրջ խնդիրների առաջ. Մեխակ Ապրեսյան
Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի վերջին ագրեսիայի հետևանքով զբոսաշրջության ոլորտը լուրջ խնդիրների առաջ է կանգնել։ Այս մասին լրագրողների հետ հանդիպման...
Աղբյուր` Panorama.am
16:57
Արտակ Բեգլարյան. Այս իրավիճակում դա շատ պահանջված ու իմաստուն որոշում է
Արցախի Հանրապետության պետական նախարար Արտակ Բեգլարյանը գրում է. «Հարգելի՛ հայրենակիցներ, Ի շարունակություն ԱՀ նախագահ Արայիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:48
Զազրելի է ՀՀ ներկայացնող անձի կողմից՝ իր ընտանեկան թերթով Ադրբեջանի պահանջների, դաշնակիցների վերաբերյալ արտահոսքի կազմակերպումը. «Հայաստան»
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը  հայտարարություն է տարածել, որում ասվում է.  «ԱԺ «Հայաստան»...
Աղբյուր` Panorama.am
16:32
Ամերիկուհին սպանել է հղի աղջկան և նրա արգանդից հանել երեխային
29-ամյա ամերիկուհին մեղավոր է ճանաչվել 21-ամյա հղի աղջկան սպանելու և երեխային արգանդից հանելու մեջ։ Գազետա.ռու կայքի հաղորդմամբ, այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:23
Տեր-Պետրոսյանի արձագանքն իր արձագանքի արձագանքներին
ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի խոսնակ Արման Մուսինյանը հրապարակել է Տեր-Պետրոսյանի արձագանքն իր արձագանքի արձագանքներին....
Աղբյուր` Panorama.am
16:17
ԱՄՆ-ում թվարկել են «Հյուսիսային հոսքի» վրա պայթյուններ իրականացրած երկրները
«Հյուսիսային հոսք» և «Հյուսիսային հոսք 2» գազատարների խողովակների վրա պայթյունները, հավանաբար, իրականացրել են Միացյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:08
Փոփոխվել է օտարերկրացիների և սփյուռքահայերի փաստաթղթերի ընդունման ժամկետը
Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը տեղեկացնում է, որ փոփոխվել է վճարովի առկա ուսուցմամբ բակալավրի ու անընդհատ և...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Էջմիածին-Լուսագյուղ ճանապարհին մեքենա է այրվել. կա տուժած
Հոկտեմբերի 4-ին, ժամը 14։17-ին Արմավիրի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Էջմիածին-Լուսագյուղ ավտոճանապարհին այրվում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:52
Ղրղզստանի վարչապետը Տաջիկստանին մեղադրել է ՀԱՊԿ-ի հեղինակությունը խարխլելու մեջ
Ղրղզստանի վարչապետ Ակըլբեկ Ժապարովը Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության գլխավոր քարտուղար Ստանիսլավ Զասի հետ հանդիպման ժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:45
Չեմ կարծում՝ Արցախ բառը պետք է և կարող է լինել Հայաստան-Ադրբեջան կնքվելիք խաղաղության պայմանագրի մեջ. Սիմոնյան
«Արցախին վերաբերվող բոլոր հարցերը նախ և առաջ քննարկվում են Արցախի իշխանությունների հետ և որոշում կայացնելիս նախապատվությունը տրվում է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:38
Կիգալի կգործուղվեն յոթով՝ պետբյուջեի հաշվին
ԱԺ պատգամավորներն ու ԱԺ աշխատակազմի ղեկավարը, նրա տեղակալը, վարչություններից մեկի պետը վեց օրով գործուղվում են Ռուանդա։ Նրանք մասնակցելու...
Աղբյուր` Panorama.am
15:30
Շեյքի՛ր և շահի՛ր Volkswagen ID.4 և այլ նվերներ․ Team-ի նոր խաղարկությունը հասանելի է բոլորին
Երևան Team Telecom Armenia-ն հայտարարում է ամենասիրված Շեյք գովազդային վիճակախաղի նոր պայմանների մասին, որին այս տարի կարող են մասնակցել բոլորը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
15:23
Ուկրաինան ԵՄ-ից ավելի կայուն ֆինանսական աջակցություն է պահանջում
Ուկրաինան ավելի կայուն և կանխատեսելի ֆինանսական աջակցություն է պահանջում ԵՄ-ից՝ կառավարության աշխատանքը պահպանելու համար, չնայած այն...
Աղբյուր` Panorama.am
15:12
«Սիլվայի գործով» նիստը հետաձգվեց մինչև հոկտեմբերի 18-ը
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը՝ դատավոր Աննա Դանիբեկյանի նախագահությամբ, այսօր կրկին հետաձգեց «Սիլվայի գործով»...
Աղբյուր` Panorama.am
15:05
Անհեթեթություն է․ Պեսկովը՝ ՀԺ-ի «հավաստի աղբյուրի» հրապարակման մասին
ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը «հերթական անհեթեթություն» է անվանել Նիկոլ Փաշինյանի ընտանիքին պատկանող լրատվամիջոցի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:01
Առաջարկվում է 2020 թ. սեպտեմբերի 27-ին ռազմական գործողությունների հանգամանքները քննող հանձնաժողովի աշխատանքներն 6 ամսով երկարաձգել
«Պաշտպանության նախարարությունը շուրջ 2 ամիս ձևավորել է պահանջվող փաստաթղթերի փաթեթի մի մասը և այն ներկայացրել հանձնաժողովի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:48
Անգլիայում Մարտիրոս և Ղազարոս Սարյանների արվեստին նվիրված համերգ-ցուցահանդես կկազմակերպվի
Լոնդոնի հայկական «Քլինգեն երգչախումբը և մշակութային ասոցիացիան» Միացյալ Թագավորությունում  ՀՀ  դեսպանատան հովանու ներքո...
Աղբյուր` Panorama.am
14:31
Հակակոռուպցիոն կոմիտեի օպերատիվ-հետախույզների ստաժում ամեն տարի 2 % հավելավճար կհաշվարկվի.Արփինե Սարգսյան
«Հակակոռուպցիոն կոմիտեում այս պահի դրությամբ օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող ստորաբաժանումներում աշխատողներն իրենց...
Աղբյուր` Panorama.am
14:21
Ջերմաստիճանն աստիճանաբար կբարձրանա 2-4 աստիճանով, իսկ հոկտեմբերի 9-ից սպասվում է անձրև և ամպրոպ
Հանրապետության տարածքում հոկտեմբերի 4-ի ցերեկը, 5-8-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ: Հոկտեմբերի 9-ին շրջանների զգալի մասում ժամանակ առ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:12
Շատ հնարավոր է՝ ՀԱՊԿ-ը որոշում կայացնի դուրս գալ ՀՀ-ից․ Ալեն Սիմոնյան
ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը, որը պաշտոնական այցով հոկտեմբերի 9-ին մեկնելու է Մոսկվա, ԱԺ-ում լրագրողների հետ ճեպազրույցում հայտնեց, թե ինչ հարցեր է...
Աղբյուր` Panorama.am
14:02
Արտակ Զաքարյան. Դա «հավաստի աղբյուրի» հավաստի սուտն է
ՀՀԿ փոխնախագահ, պաշտպանության նախկին փոոխնախարար Արտակ Զաքարյանը գրում է. «Նիկոլի «Հավաստի աղբյուրն» անցել է ստեղծված ծանր...
Աղբյուր` Panorama.am
13:53
Դատարանը թույլատրեց Արմեն Գևորգյանին մեկնել Ստրասբուրգ
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր Աննա Դանիբեկյանի, թույլատրեց «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
13:45
Կարեն Վրթանեսյան. Հայաստանը քանդողները ձեզ զբաղեցնում են, որ հանկարծ չմտածեք իրենց հեռացնելու մասին
Տեղեկատվական անվտանգության փորձագետ Կարեն Վրթանեսյանը գրում է, «Նիկոլին իշխանության բերած, բայց հիմա Նիկոլին չնկատող ու գոյաբանական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:26
2020 թ.-ին երբ խնամքի նպաստ տրվեց չաշխատող գյուղաբնակ ծնողներին՝ քաղաքաբնակ ծնողները դժգոհեցին. Դավիթ Խաչատրյան
«Օրենքի գործող կարգավորումների համաձայն՝ խնամքի նպաստ նշանակվում է խնամքի արձակուրդում գտնվող վարձու աշխատողին, ինչպես նաև երեխայի ծննդյան...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Երևանն առավոտյան
11:26 04/10/2022

Երևանն առավոտյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}