Հասարակություն 09:10 28/07/2022 Աշխարհում

«Ջերմային նոկաուտ». Ծայրահեղ շոգը սպանում է եվրոպացիներին

Եվրոպայում ջերմաչափերի հուլիսյան թռիչքը տագնապալի կանխատեսումների տեղիք է տվել։ Ռիա նովոստիի փոխանցմամբ, շատ գիտնականներ կարծում են, որ Հյուսիսային կիսագնդում մահացու շոգերն ավելի հաճախակի կդառնան։ Սակայն եղանակային ռեկորդների վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ ամեն ինչ այնքան էլ պարզ չէ կլիմայական ապագայի հետ կապված:

Մթնոլորտային ծանրաբեռնվածություն

Հարմարավետ եղանակը Հյուսիսային կիսագնդում ապահովում է կայուն մթնոլորտային շրջանառությամբ, երբ ցիկլոնները փոխարինվում են անտիցիկլոններով, այնպես որ ոչ ինտենսիվ շոգը, ոչ անձրևները երկար ժամանակ չեն մնում որոշակի շրջանի վրա:

Այնուամենայնիվ, երբեմն համակարգը փչանում է, առաջանում է «ծանրաբեռնվածություն». ցիկլոններն ու անտիցիկլոնները երկար ժամանակ «սառչում» են տեղում, հետևաբար կիսագնդի որոշ հատվածներում շոգ է, իսկ մյուսներում՝ զով և անձրևոտ:

2022 թվականի հուլիսին Արևմտյան Եվրոպայում արգելափակած անտիցիկլոնը հիմնական վնասը հասցրել է Պիրենեյան թերակղզու երկրներին՝ Իսպանիայում ջերմաստիճանը հասել է 45 աստիճանի, Պորտուգալիայում՝ 47 աստիճանի։

Որոշ ժամանակ անց,  երբ անտիցիկլոնը սկսել է շարժվել դեպի արևելք, շոգը հասել է Միացյալ Թագավորությունը, այնտեղ գրանցվել է պատմական ռեկորդ՝ հուլիսի 19-ին Լոնդոնի Հիթրոու օդանավակայանում օդի ջերմաստիճանը հասել է 40,2 աստիճանի։ Եվրոպայում նման եղանակի հետևանքների պատճառով զոհվել է ավելի քան հազար մարդ, հիմնականում Պիրենեյներում։

Անոմալիաներ և աղետներ

Երկու տարի առաջ Միացյալ Թագավորության Օդերևութաբանական ծառայությունը հրապարակել էր կանխատեսում, որ տաք օրերը 2050 թվականին կդառնան բնորոշ երևույթ երկրի համար: Այժմ մամուլում մտավախություն կա, որ կանխատեսումը ժամանակից շուտ իրականանում է։

Շատ փորձագետներ կարծում են, որ նման երևույթներ ավելի հաճախ են լինելու։ Չինաստանի Գիտությունների ակադեմիայի գիտնականների վերջին ուսումնասիրության համաձայն՝ առաջիկա տարիներին Հյուսիսային կիսագնդում ծայրահեղ ջերմային ալիքների թիվը կավելանա ավելի քան 30 տոկոսով: Աշխատանքի հեղինակները պարզել են ԱՄՆ-ում և Կանադայում անցած տարվա շոգերի պատճառները։ Նրանք փորձարկել են, թե ինչպես է օդի ջերմաստիճանի վրա ազդում բնական գործընթացները, օրինակ՝ մթնոլորտային շրջանառությունը և մարդկային գործոնը: Նրանց բացահայտումների համաձայն՝ տարածաշրջանում երկարաժամկետ տաքացման երկու երրորդը պայմանավորված է ջերմոցային գազերով:

Մոսկվայի պետական համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետի օդերևութաբանության և կլիմայաբանության ամբիոնի առաջատար գիտաշխատող Բայց Միխայիլ Լոկոշչենկոն կարծում է, որ ջերմային ալիքներն ուղղակիորեն կապված չեն երկարաժամկետ կլիմայի փոփոխության հետ։ Սա նշանակում է, որ առաջիկա տարիներին դրանց աճը կանխատեսել հնարավոր չէ։

«Շատ առումներով սա ուղղակի զուգադիպություն է, այն կապված է մի շարք սինոպտիկ պրոցեսների հետ, երբ օդի ջերմաստիճանի բարձրացում առաջացնող տարբեր պատճառներ միաժամանակ նկատվում են, մտնում են ռեզոնանսի մեջ և փոխադարձաբար ամրապնդում միմյանց»,- ասել է փորձագետը։

Ոչ բոլոր ռեկորդներն են գերազանցվել

Կլիմայագետը խոստովանում է, քանի որ գլոբալ տաքացում իսկապես տեղի է ունենում, եղանակային նման անոմալիաների հավանականությունը պետք է մեծանա։ «Բայց դա դժվար է ճշգրիտ գնահատել, քանի որ իսկապես աղետալի շոգի դեպքերը չափազանց հազվադեպ են, և օրինակները չափազանց քիչ են  վիճակագրական վերլուծության համար», - ուշադրություն է հրավիրում Լոկոշչենկոն:

Նրա խոսքով, եթե աննորմալ շոգը որպես երևույթ ուղղակիորեն կապված լինեին կլիմայի փոփոխության հետ, ապա դրա հաճախականությունը տարեցտարի անշեղորեն կմեծանային, և ցուցանիշները մշտապես կթարմացվեին։ Հենց այն փաստը, որ հարյուր տարի առաջվա առավելագույն ջերմաստիճանների ռեկորդները դեռ չեն խախտվել, ուղղակի կապի բացակայության մասին է վկայում։

Ով է հաջորդը

Եղանակային անոմալիաները նման են վիճակախաղի: Արևմտյան Եվրոպայի բախտը չբերեց այս ամառ։ Չափազանց դժվար է գուշակել, թե հաջորդ անգամ ովքեր են լինելու հսկա «թավայի» վրա։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

20:46
Ավետիք Իշխանյան․ Այդ չարաբաստիկ «եթե»-ները
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը գրում է․ «ԱՅԴ ՉԱՐԱԲԱՍՏԻԿ «ԵԹԵ»-ՆԵՐԸ Քննարկումներ, բավականին հաջող, նաև անհաջող կատակներ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
Չենք դուրս գալու մեր հայրենիքից՝ անկախ դժվարություններից․ Ռուբեն Վարդանյան
Արցախի Հանրապետության պետական նախարար, Օպերատիվ շտաբի պետ Ռուբեն Վարդանյանը շարունակել է համայնքային այցերը և այսօր հանդիպումներ է ունեցել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
ԵԽԽՎ-ն կոչ է անում Վրաստանի իշխանություններին իրականացնել 12 հանձնարարականները
Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողով (ԵԽԽՎ) կոչ է անում Վրաստանի իշխանություններին իրականացնել 12 հանձնարարականները, որպեսզի նա ստանա ԵՄ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Ադրբեջանը հայկական կողմին է փոխանցել Ներքին Հանդի ուղղությամբ զոհված հայ զինծառայողի մարմինը
ՀՀ ՊՆ-ն հայտնում է․ «Այսօր Ադրբեջանը հայկական կողմին է փոխանցել  2022թ. սեպտեմբերի 13-14-ը Ներքին Հանդի ուղղությամբ զոհված հայ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:05
Դադարեցվել են «Է․ Ս․ Է․ ՕԻԼ» ՍՊ ընկերության կողմից շահագործվող բենզալցակայանների գործունեությունը
ՀՀ քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմնի ղեկավար Գարեգին Խաչատրյանի հանձնարարագրի հիման վրա Տեսչական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:56
Լեռնային Ղարաբաղի դեմ Ադրբեջանի պետական քաղաքականությունն այսօր բացահայտ հանցագործություն է մարդկության դեմ. Արմեն Գևորգյան
ԱԺ-ի փոխանցմամբ՝ հրապարակվել է ԵԽԽՎ-ում ՀՀ ԱԺ պատվիրակության անդամ Արմեն Գևորգյանի ելույթը «Լաչինի միջանցքի շրջափակման հումանիտար...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Առկա մարտահրավերներին դիմակայելու համար անհրաժեշտ է ներքին կուռ միասնություն․ Արայիկ Հարությունյան
Արայիկ Հարությունյանը հունվարի 27-ին, մի խումբ քաղաքացիների առաջարկությամբ, Ստեփանակերտի մշակույթի և երիտասարդության պալատում Ազգային ժողովի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:29
Իրանում տեղի ունեցածն Ադրբեջանում անվանում են «ահաբեկչական ակտ»․ Տոնոյան
Իրանագետ Արտյոմ Տոնոյանը գրում է. «Ուշադրության է արժանի հատկապես տերմինների գործածությունը Իրանի և Ադրբեջանի ղեկավար...
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
Ադրբեջանի՝ այս շրջափակմանը դիմելու պատճառն էթնիկ զտումների համար հող նախապատրաստելն է. Հայկ Մամիջանյան
Ստրասբուրգում ընթանում է ԵԽԽՎ ձմեռային նստաշրջանը:Այս մասին հայտնում են ԱԺ-ից։ «Նիստի ընթացքում կառույցում ՀՀ ԱԺ պատվիրակության անդամ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:06
Քրեադատավարական կանոնների խախտում կատարելու հիմքով քննիչն ազատվել է պաշտոնից
ՀՀ քննչական կոմիտեն շարունակում է անհանդուրժողական մոտեցումը համակարգում կարգապահական կոպիտ խախտումների, առանձին դեպքերում գործառութային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
Էդուարդ Աղաջանյանը հրաժարականի դիմում է ներկայացրել
ՀՀ ԱԺ նախագահը հայտարարություն է տարածել՝ տեղեկացնելով Արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնից Էդուարդ Աղաջանյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:46
Նոր Զելանդիայի Օքլենդի օդանավակայանը փակվել է սաստիկ ջրհեղեղի պատճառով
Նոր Զելանդիայի Օքլենդի օդանավակայանն ամբողջությամբ դադարեցրել է աշխատանքը ջրհեղեղի պատճառով։ Այս մասին հայտնում է ՌԻԱ Նովոստին ՝ հղում անելով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
«Զվարթնոց»-ի տարածքում տաքսամոտորային ուղևորափոխադրումների խախտման 9 դեպք է արձանագրվել
ՀՀ քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմնի Երևանի տրանսպորտային անվտանգության վարչության մասնագետների կողմից կրկին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Շվեդ ակտիվիստ Պալուդանը մտադիր է նորից Ղուրան այրել
Շվեդ ակտիվիստ ու աջ ծայրահեղական Ռասմուս Պալուդանն օրեր առաջ Ստոկհոլմում Թուրքիայի դեսպանատան առաջ Ղուրան էր այրել, որը մեծ արձագանք էր գտել ոչ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:16
12 նոտարների նկատմամբ հարուցվել է կարգապահական վարույթ
31 հարկադիր կատարողի նկատմամբ կիրառվել է կարգապահական տույժ
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Ոսկանյան. Բաքվում պետք է հասկանան, որ Իրանի նման առյուծի պոչի հետ խաղալը անհետևանք չի մնում
Իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը գրում է. «Թեհրանում Բաքվի բարբարոսական վարչախմբի դեսպանատուն կոչեցյալի նկատմամբ այսօր իրականացված զինված...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Վրաստանում ապրիլից ռազմական ԱԹՍ-ներ կարտադրեն
Վրաստանն ապրիլից սկսում է սեփական ռազմական անօդաչու սարքերի զանգվածային արտադրություն: Jnews-ի հաղորդմամբ, այս մասին հայտարարել է պաշտպանության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Մենք աշխարհաքաղաքական առճակատումը բերել ենք Հայաստանի տարածք. Արման Աբովյան
«Իրականում կատարվում է այն, որ ՀՀ-ն տարածաշրջան է հրավիրում աշխարհաքաղաքական միվորների խմբի, որն ակնհայտորեն ներկա իրավիճակում թշնամի է դե...
Աղբյուր` Panorama.am
17:37
Հայաստանը դառնում է բիոքաղաքական մարտերի տարածք. Վիգեն Հակոբյան
ՌԴ ԱԳՆ-ն հանդես է եկել բավականին կոշտ հայտարարությամբ։ Այս մասին «Այլընտրանքային ծրագրեր» նախաձեռնության կազմակերպած «Այսօրվա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Թեհրանում բազմամարդ հանրահավաք է տեղի ունեցել` ի աջակցություն Արցախի
Այսօր Թեհրանում, ի պաշտպանություն Արցախi, բազմամարդ ցույց է տեղի ունեցել: Ցուցարարները դատապարտել են Լաչինի միջանցքի փակումը և Արցախի ժողովրդի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:23
18.5 մլն եվրո՝ Մեղրիի անցակետի արդիականացման համար
Աշխատանքները նախատեսվում է ավարտել 2026 թվականին։
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
Մենք ազգովի սպասում ենք աղետի. Վահե Հովհաննիսյան
«Մեզ խաբում են։ Այո, ես այդ մտքին եմ։ Չի բացառվում, որ մենք ինքներս ենք մեզ խաբում։ Մեզ խաբում են, թե մեր ընտրությունը Ռուսաստանի կամ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Հայաստանում քաղաքական գործընթացներն արդեն թելադրում են ոչ թե գերտերությունները, այլ Բաքուն. Արգիշտի Կիվիրյան
«Ցանկացած պետության անվտանգություն որոշում է երկրի այդ պահի իշխանությունը»,-հայտարարեց քաղաքագետ Արգիշտի Կիվիրյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:59
ՌԴ դեսպանի հետ հանդիպմանը Տեր-Պետրոսյանը կարևորել է Լաչինի միջանցքի անհապաղ վերագործարկման անհրաժեշտությունը
Այսօր, հունվարի 27-ին, ՀՀ Առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանն իր առանձնատանը հանդիպել է Հայաստանում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:49
Զախարովա. Դիմում ենք Բաքվին և Երևանին՝ քաղաքական կամք դրսևորել ու հնարավորինս շուտ լուծել առկա տարաձայնությունները
«Ռուսական խաղաղապահ զորախմբի հրամանատարությունը ՌԴ ԱԳՆ-ի հետ համագործակցությամբ մշտական կապի մեջ է բոլոր շահագրգիռ կողմերի հետ։ Իրավիճակը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:27
Չալաբյան. Մեզ պետք է շատ ավելի մոբիլ բանակ
«Ցանկացած բարդ համակարգ ու նրա ղեկավարությունը պետք է մտածի երեք կտրվածքով. կարճաժամկետ, միջնաժամկետ, երկարաժամկետ, նույնիսկ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
Երաժշտական կոմեդիայի թատրոնն այս տարի նախատեսում է ունենալ 8 և ավելի առաջնախաղ
Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնի համար 2022 թվականը բավականին հաջող էր, մեկ տարվա ընթացքում թատրոնն ունեցել է 9...
Աղբյուր` Panorama.am
16:06
Հունվարի 28-ին Գորիսում ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարի վերացման աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ....
Աղբյուր` Panorama.am
15:57
Պետության ստեղծած տեղեկատվական վակուումն ո՞վ է լցնելու. Մելիքյան
«Ցանկացած  ռազմական դրության ժամանակ սահմանափակումներ մտցնելու անհրաժեշտություն կա, բայց դրանք պետք է լինեն շատ հստակ, ողջամիտ,...
Աղբյուր` Panorama.am
15:40
Ադրբեջանում Իրանի դեսպանը կանչվել է ԱԳՆ
Բաքվում Իրանի դեսպան Սեիդ Աբբասը կանչվել է  Ադրբեջանի ԱԳ նախարարություն։ Այս մասին հայտնում են ադրբեջանական ԶԼՄ-ները՝ վկայակոչելով...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Բորիկ Կոյտիկով. էլ ի՞նչ պիտի կատարվի, որ ժողովուրդը հասկանա՝ անօրինական երկրում ենք ապրում
14:04 26/01/2023

Բորիկ Կոյտիկով. էլ ի՞նչ պիտի կատարվի, որ ժողովուրդը հասկանա՝ անօրինական երկրում ենք ապրում

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}