Մշակույթ 19:00 06/08/2022 Հայաստան

Ուդիական քարոզչություն Մատաղիսի Սուրբ Եղիշե եկեղեցում. monumentwatch.org

Արցախի մշակութային ժառանգության մշտադիտարկում իրականացնող monumentwatch.org կայքը գրում է.

«2022 թվականի հունիսի 26-ին Ադրբեջանի ուդիական համայնքի ներկայացուցիչները այցելել են 44-օրյա պատերազմի արդյունքում Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած Մատաղիսի սուրբ Եղիշե հայ առաքելական քրիստոնեական եկեղեցի և անօրինական ծիսակատարություն կատարել՝ պղծելով եկեղեցու իրական ծիսական գործառույթը։ Այցը նվիրված է եղել Ադրբեջանի զինված ուժերի տարեդարձին՝ ևս մեկ անգամ ապացուցելով ուդիական քարոզչության պետականորեն ուղղորդված լինելու փաստը։ Ադրբեջանական կողմը եկեղեցին ներկայացրել է որպես 5-րդ դարի աղվանական կառույց, որը հայերը 1898 թվականին վերակառուցել են, վերականգնել և հայացրել։

Սա ադրբեջանական աղվանական սնապարծ տեսության «կենսագործման» ևս մեկ փաստ է, քանզի վերջերս Եվրոպայի ժողովրդավարական երկրորդ կառույցը՝ Եվրոպայի խորհուրդը, իր ընդունած բանաձևերում աղվանական տեսությունը համարեց ադրբեջանական հորինվածք ճշմարտությունն ադրբեջանական քաղաքականությանը հակադրվում է հստակ փաստերով, որոնցից է եկեղեցու կառուցման մասին գոյություն ունեցող ստույգ արձանագրությունը, որը մանրամասն ներկայացված է կայքի   «Մատաղիսի սբ. Եղիշա եկեղեցին» հոդվածում։

Մեր արձագանքը

Արցախի օկուպացված տարածքում գտնվող Մատաղիսի Սուրբ Եղիշե եկեղեցում ուդիական քարոզչությունն ակնհայտորեն մշակութային ժառանգության յուրացման դեպք է, որը տեղի է ունենում թշնամանքի, հայ ավանդույթների ժխտման հետևանքով։ Յուրացնելով հայկական ժառանգությունը այն կորցնում է իր հիմնական արժեքը, զրկվում իսկության և ամբողջականության հատկանիշներից, որոնք բխում են 1994 թվականի Ճապոնիայում ընդունված մշակութային ժառանգության իսկության վերաբերյալ Նարայի փաստաթղթից, ինչպես նաև ԻԿՕՄՕՍ-ի կողմից 2017 թվականին Նյու Դելիում ընդուված փաստաթղթից և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի և այլ միջազգային կառույցների փաստաթղթերից:

Իսկության սկզբունքների պահպանության Նարայի փաստաթուղթը նշում է, որ մշակութային արժեքների՝ հակամարտություններում հայտնվելու դեպքում պահանջվում է մշակութային արժեքների հանդեպ օրինականության ճանաչում: Կարևոր է ընդգծել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գործունեության հիմնարար սկզբունքները, համաձայն որոնց՝ մշակութային ժառանգության պահպանության և կառավարման պատասխանատվությունը վերապահված է այն համայնքին, որը ստեղծել է այդ մշակութային ժառանգությունը: Իսկ մշակութային ժառանգության իսկության փաստը ոչ մի դեպքում չպետք է ստորադասվի (Իսկության վերաբերյալ Նարայի փաստաթուղթ, 8-րդ կետ): Բացի այդ, ըստ Հաագայի 1954 թվականի «Զինված հակամարտության ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» կոնվենցիային կից երկրորդ արձանագրության (1999) 9-րդ հոդվածի գ ենթակետի՝ «Մշակութային արժեքների պաշտպանությունը բռնազավթված տարածքներում», արգելվում է մշակութային արժեքի ցանկացած վերափոխում, այդ թվում` օգտագործման ձևի և գործառույթի որևէ փոփոխություն:

Մշակութային ժառանգության գործառույթի փոփոխման  գործողությունը խախտում է նաև ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 2003 թվականի «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանության կոնվենցիայի» դրույթները, որի 11-րդ հոդվածով պետությունները պարտավոր են հարգել ժառանգության ոչ նյութական արժեքները՝ անկախ դրանց ծագումից ու գործառույթից։  Եկեղեցիների գործառույթի փոփոխությունը խախտում է հայ հանրույթի համոզմունքներն ու կրոնական ծիսակատարություններին մասնակցելու իրավունքը ։ Ժնևի կոնվենցիայի 27-րդ հոդվածը հավելում է, որ «Բացի անհատի, պատվի, ընտանեկան իրավունքի, կրոնական համոզմունքների և ծիսակատարությունների հարգանքից, անհրաժեշտ է հարգանք, նաև  «կենսափորձի և սովորույթների նկատմամբ», որը կարող է ընդգրկել ոչ նյութական ժառանգության ողջ տիրույթը՝ ներառյալ գիտելիքը, հմտություններն ու ծիսակարգերը։

Թիրախավորելով արցախահայության քրիստոնեական ժառանգության խորհրդանիշները, խաթարելով քրիստոնեական ծիսակարգի իրական ավանդույթը Ադրբեջանը խախտում է նաև 2001 թ. «Մշակութային բազմազանության պաշտպանության մասին» և 2005 թ. «Մշակութային ինքնարտահայտման ձևերի բազմազանության պաշտպանության և խրախուսման մասին» կոնվենցիաների դրույթները, որոնց անդամ է։  Այսպիսի քաղաքականությունը խտրական վերաբերմունք է, որը խախտում է նաև «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրով» ամրագրված մտքի, խղճի, դավանանքի ազատությունը և այդ ազատության հետևանքով ստեղծված ժառանգությունը իր ուզած ձևով արժևորելու իրավունքը։  Բացի այդ` 2005 թ․ հոկտեմբերի 13-ին Ֆարոյում (Պորտուգալիա) ԵԽ նախարարների կոմիտեի կողմից ընդունված «Մշակութային ժառանգության նշանակությունը հասարակության համար» կոնվենցիան ևս շեշտում, որ մշակութային ժառանգության նշանակությունը որոշում է տվյալ համայնքը, և ցանկացած արժեք, որը տվյալ ժողովրդի հավաքական մտքի արտահայտությունն է, պետք է պահպանվի իր բնականության և իսկության սկզբունքներով»



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:41
Հասմիկ Մուրադյանն իր կյանքը նվիրեց Արցախի զարգացմանը, հիմա իր տունն են ուզում նվիրել թշնամուն․․․
Հրապարակախոս Հովհաննես Իշխանյանը գրում է․ «28 տարի առաջ Հասմիկ Մուրադյանը եկել էր Արցախ մեկ շաբաթով։ Իմանալով, որ Արցախում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:28
Հաջորդ շենքերը լինելու են Խնձորեսկում, Որոտանում և Գորիսում․ Առուշանյան
«Գորիսում և Գորիսի բոլոր գյուղերում պետք է անտուն մարդիկ չլինեն: Պատերազմը ուղղակի փոփոխություն մտցրեց այն առումով, որ Արցախից տեղահանված...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Բայդենը կարող է հանդիպել Սի Ցզինպինի հետ նոյեմբերին, հայտնում են ԶԼՄ-ները
ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը կարող է նոյեմբերին ունենալ իր առաջին դեմ առ դեմ հանդիպումը Չինաստանի նախագահ Սի Ցզինպինի հետ։ Այս մասին հայտնում է Wall...
Աղբյուր` Panorama.am
20:05
Կառավարական երրորդ մասնաշենքի մոտ տեղի ունեցած ակցիաների գործով նախաքննությունն ավարտվել է
ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերով քննության գլխավոր վարչությունում ավարտվել է 2022թ. մայիսի 30-ին «Դիմադրություն» շարժման...
Աղբյուր` Panorama.am
19:50
Խաղաղ օվկիանոսում տասնյակ անհայտ արարածներ են հայտնաբերվել
Բրիտանական բնության պատմության թանգարանը հայտնել է, որ  ծովային բնակիչների երեք տասնյակ տեսակներ են հայտնաբերվել, որոնք նախկինում անծանոթ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
Ալաշկերտը վերջին վայրկյաններին խփեց հաղթական գոլը Լեռնային Արցախի հետ խաղում
 Vbet Հայաստանի Պրեմիեր լիգայի 3-րդ տուրում «Ալաշկերտը» Վայքում նվազագույն հաշվով հաղթել է «Լեռնային Արցախին»:Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Արեգ Հովհաննիսյանը նշանակվել է Ավստրալիայի Միությունում ՀՀ-ում արտակարգ և լիազոր դեսպան
Ճապոնիայում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Արեգ Հովհաննիսյանը համատեղության կարգով նշանակվել է Ավստրալիայի Միությունում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Եվ սա հա՞յ է, Հայաստանի քաղաքացի՞, վերջապես մա՞րդ․ Ավետիք Իշխանյան
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը գրում է․ «24news.am-ով  ոմն Հայկ Մանասյան բառացի հետևյալ «միտքն» է բարբաջում․...
Աղբյուր` Panorama.am
18:56
Ստեփանակերտի քաղաքապետը «պոլիծիկայով» չի զբաղվում
«Մեր կառավարությունը զբաղվում է այդ ճանապարհով: Ընդհանրապես արցախցիների տրամադրությունը շատ լավ է։ Պատերազմից հետո ամուր են, իրենց հողի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:43
Բռնցքամարտի Եվրոպայի պատանիների առաջնությունում Ալեն Ստեփանյանը հաղթանակ է տոնել
Էրզրում քաղաքում ընթացող բռնցքամարտի Եվրոպայի պատանիների առաջնությունում Հայաստանը մեկնարկել է հաղթանակով։ Այս մասին հայտնում է Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
Առաջինի «բայրաքթարները» սպանեցին հազարավոր հայորդիների,իսկ վերջինները ՝ լուռ հետևում էին դրան․ Շարմազանով
Քաղաքական գործիչ Էդուարդ Շարմազանովը գրում է․ «Հիմա էլ իրար հերթ չտալով՝ Արցախում միջազգային խաղաղապահների տեղակայման շքերթ է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:19
Վերափոխումն Սուրբ Աստվածածնի․ փետրվարի 14-ին
Սույն թվականի օգոստոսի 14-ին Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնախմբելու է Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տոնը: Օրվա կապակցությամբ Մայր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Սիրիայում այրել են Թուրքիայի դրոշները
Սիրիայի հյուսիսում Թուրքիայի աջակցությունը վայելող ընդդիմադիր «Սիրիայի ազատ բանակի» վերահսկողության ներքո գտնվող որոշ քաղաքներում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Իմ շատ մերձավորներ և ընկերներ ամենից շատ ինձ ասում են՝ զգույշ եղի. Էդգար Ղազարյան
«Մենք հայ ժողովրդի երջանիկ սերնդի այն ներկայացուցիչներն ենք, որի հետ միասին ապրում է նաև ԱԺ պատգամավոր Վահագն Հովակիմյանը, որը Մովսես...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Քանոնահար Մարիաննա Գևորգյանը միանգամից երկու հաղթական դափնի է բերել Հայաստանին
Քանոնահար Մարիաննա Գևորգյանը ևս երկու միջազգային մրցանակի է արժանացել։ Կամերային երաժշտության ազգային կենտրոնից մանրամասնում են, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:58
Ուղեգիր Մալդիվներ, iPhone 14-ի և ավանդի սերտիֆիկատներ՝ Կոնվերս Բանկի հերթական ակցիայի շրջանակում
Կոնվերս Բանկը հայտարարում է խրախուսման արշավ Mastercard  քարտապանների համար՝ մասնակիցներին հնարավորություն ընձեռելով խաղարկության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
ՀՎԿԱԿ-ին է տրամադրվել 320 սառցարան և սառնարան
ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը ԱՄՆ ՄԶԳ-ի ֆինանսավորմամբ Հայաստան է առաքել պլանավորված սառցային շղթայի սարքավորումների վերջին խմբաքանակը: Այս աջակցության շնորհիվ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
17:43
Վարդան Ոսկանյան. Թշնամին «տեղանվանական պատերազմ» է մղում
Իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը գրում է. «Հայաստանի հանդեպ Ադրբեջան կոչվող արհեստածին կազմավորման բարբարոսկան վարչախումբը վարում է բացահայտ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:34
Շուռնուխում բնակարանամուտ է
Չորս ընտանիք կստանա բանալիները
Աղբյուր` Panorama.am
17:27
Թուրքական ընկերությունը նախատեսում է Ուկրաինայում արտադրել Bayraktar Kizilelma նոր անօդաչու թռչող սարք
Bayraktar Kizilelma ռեակտիվ գերձայնային անօդաչու թռչող սարքի նոր մոդելը կարող է արտադրվել այն գործարանում, որը թուրքական Baykar Makina...
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
323 խոցելի երեխա արձակուրդն անցկացրել է ամառային ճամբարում
Մեկնարկել է Վորլդ Վիժն Հայաստանի «Երազանքի ճամբար» բարեգործական նախաձեռնությունը։
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Բերձորի, Աղավնոյի և Սուսի բնակիչները, որոնք ստիպված են լքել իրենց տները, կարող են դիմել ՄԻԵԴ. Ալվինա Գյուլումյան
«Մնեք ունեցել ենք իրավապաշտպան կազմակերպություններ, որոնք հեռու են եղել այդպիսին լինելուց, նրանց նպատակը եղել է իշխանությունը, հիմա իրենք...
Աղբյուր` Panorama.am
17:08
Իրանցի դիվանագետ. Թուրքիան պետք է իմանա, որ կրակի հետ է խաղում
Հայաստանում Իրանի նախկին դեսպան Քազեմ Սաջադին թվիթերյան իր միկրոբլոգում գրել է. «Իրանի հետ սահմանի մոտ ահաբեկիչների ներկայությունն ու...
Աղբյուր` Panorama.am
16:45
Չինաստանը Թայվան այցելելու համար պատժամիջոցներ է կիրառել Լիտվայի տրանսպորտի նախարարության դեմ
Չինաստանի իշխանությունները պատժամիջոցներ են կիրառել Լիտվայի տրանսպորտի և կապի փոխնախարար Ագնե Վայիչուկևիչյուտեի նկատմամբ՝ Թայվան կատարած այցի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:28
Իրանը դիտարկում է ԵՄ-ից ստացած միջուկային գործարքի առաջարկները
Իրանը դիտարկում է եվրոպական երկրներից ստացած միջուկային գործարքը վերականգնելու առաջարկները։ Այս մասին ուրբաթ հայտնել է IRNA գործակալությունը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
16:17
Վրթանեսյան. Մինչ ֆեյսբուքներում իրար միս եք ուտում, Նիկոլն արդեն 3–4 քայլ հետոն է մշակում
Տեղեկատվական անվտանգության փորձագետ, «Ռազմինֆո» մասնագիտացված կայքի համակարգող Կարեն Վրթանեսյանը գրում է. «Հարգելի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:07
YouTube-ի բլոգերի նախադիտման 19-ամյա դիզայները հայտնել է իր եկամուտների մասին
Ամերիկացի դեռահաս Դիլ Թոման գումար է վաստակում YouTube-ի տեսանյութերի նախադիտման մանրապատկերներ ստեղծելով՝ աշխատելով հայտնի բլոգերների համար։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:06
Կասեցվել է վտանգավոր սննդամթերքի՝ «Լոռի» և «Չանախ» տեսակի պանիրների, թողարկումը
Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի ղեկավարի որոշմամբ՝ կասեցվել է անհատ ձեռնարկատերեր Արթուր Մարկոսյանին (Շիրակի մարզ, գյուղ Արևշատ) և...
Աղբյուր` Panorama.am
15:55
Էդգար Ղազարյան. Վայքի ՔՊ-ական քաղաքապետի կոռուպցիոն պատմությունը
ՍԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար, Լեհաստանում ՀՀ նախկին դեսպան, Վայոց Ձորի նախկին մարզպետ Էդգար Ղազարյանը գրում է. «Վայքի ՔՊ-ական...
Աղբյուր` Panorama.am
15:45
Ուկրաինացիների ավելի քան 70%-ը կողմ է ՆԱՏՕ-ին անդամակցությանը
Ուկրաինացիների ավելի քան 70%-ը հանրաքվեում կքվեարկեր Հյուսիսատլանտյան դաշինքին իրենց երկրի անդամակցության օգտին, եթե նման քվեարկություն անցկացվի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ըստ ՄԱԿ-ի՝ վերջին ամիսներին Հայաստանում թերսնված մարդկանց թիվն ավելացել է 80 հազարով. Սուրեն Պարսյան
20:37 05/08/2022

Ըստ ՄԱԿ-ի՝ վերջին ամիսներին Հայաստանում թերսնված մարդկանց թիվն ավելացել է 80 հազարով. Սուրեն Պարսյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}