Քաղաքական 10:10 17/08/2022 Հայաստան

Հարութ Սասունյան. Հայաստանի ղեկավարները շարունակում են հանձնվել Ադրբեջանին

Արցախը Հայաստանին կապող Լաչինի միջանցքի երեք հայկական գյուղերից շուրջ 150 ընտանիքների տարհանման Ադրբեջանի հրամանը խիստ անհանգստացրել է աշխարհասփյուռ  հայությանը։

Ադրբեջանի վերջնագրի հետևանքով Բերձոր, Աղավնո և Սուս գյուղերի հայերը պարտավոր են տեղափոխվել Արցախի կամ Հայաստանի այլ վայրեր։ 2020 թվականի պատերազմում կրած ջախջախիչ պարտությունից հետո թե Հայաստանը, թե Արցախը տառապում են վատ ղեկավարությունից, որոնք գյուղացիներին ստիպում են կատարել Ադրբեջանի պահանջը՝ լքել իրենց տներն ու եկեղեցիները մինչև օգոստոսի 25-ը։

Այս հիմնախնդրի սկզբնաղբյուրը 2020 թվականի նոյեմբերի 10-ի համատեղ «հայտարարությունն» է, որն ստորագրվել է պատերազմի ավարտին Հայաստանի վարչապետի, Ադրբեջանի նախագահի և Ռուսաստանի նախագահի կողմից։ Թեև այդ «հայտարարության» առաջին տողում հայտարարված էր «ամբողջական հրադադար», սակայն սա բոլոր պատերազմների պատմության մեջ հրադադարի ամենաարտասովոր տեսակն է։ Հակառակորդ բանակների հասած տեղը կանգ առնելու փոխարեն, հայկական կողմը համաձայնեց Ադրբեջանին հանձնել նրա կողմից չնվաճված մեծ տարածքներ։ Ավելին, Հայաստանի վարչապետը, առանց որևէ լիազորության, ստորագրեց մի փաստաթուղթ, որով զիջեց հողեր, ներառյալ Արցախի և նրա հարակից տարածքների մեծ մասը, որոնց նկատմամբ նա իրավական լիազորություններ չուներ։

Ուստի 2020 թվականի նոյեմբերի 10-ի եռակողմ համաձայնագիրը պետք է համարել անվավեր։
Այդ համաձայնագրի 6-րդ կետում ամրագրված է. «Լաչինի միջանցքը (5 կմ լայնությամբ), որը ապահովելու է Լեռնային Ղարաբաղի կապը Հայաստանի հետ, ընդ որում շրջանցելով Շուշի քաղաքը, մնում է Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղապահ զորակազմի վերահսկողության ներքո: Կողմերի համաձայնությամբ, Լեռնային Ղարաբաղի և Հայաստանի միջև կապն ապահովելու համար առաջիկա երեք տարիների ընթացքում պիտի հաստատվի Լաչինի միջանցքի երկայնքով նոր երթուղու կառուցման նախագիծ, որից հետո ռուսական խաղաղապահ զորակազմը կվերատեղակայվի՝ այդ երթուղին պաշտպանելու համար: Ադրբեջանի Հանրապետությունը երաշխավորում է Լաչինի միջանցքով քաղաքացիների, տրանսպորտային և բեռնատար միջոցների երթևեկության անվտանգությունը երկու ուղղություններով»:

Այս պարբերությունը, մյուսների նման, խնդիրներ է ստեղծել իր անհստակ ձևակերպման պատճառով։ Այս համաձայնագրի ստորագրումից գրեթե երկու տարի անց, որի ընթացքում Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարներն ունեցել են մի քանի դեմ առ դեմ հանդիպումներ, Հայաստանի կառավարությունը չի փորձել հստակեցնել 6-րդ կետի լեզուն: Հայաստանի պաշտոնյաները, հաստատելով Ադրբեջանի ծրագրերը, անընդհատ կրկնում էին, որ Լաչինի այլընտրանքային միջանցքը շրջանցելու երթուղին պետք է կառուցվեր միայն երեք տարի հետո, և որ Ադրբեջանը հապճեպ կառուցեց այլընտրանքային երթուղու իր հատվածը։ Փաստորեն, 2020 թվականի համաձայնագրում ասվում էր, որ այլընտրանքային ճանապարհը կառուցվելու է ոչ թե երեք տարի հետո, այլ երեք տարվա ընթացքում։ Հայաստանը ծրագրում է այս ամսվանից 250 օր հետո ավարտել Լաչին տանող այլընտրանքային ճանապարհի իր հատվածը։

Հայ պաշտոնյաները Լաչինի միջանցքում գտնվող երեք հայկական գյուղերի ընտանիքներին կեղծ հավաստիացումներ են տվել, որ իրենք բավական ժամանակ ունեն իրենց խնդիրները լուծելու համար՝ վստահեցնելով, որ կարող են մնալ իրենց տներում: Երբ Ադրբեջանը պնդել է, որ գյուղացիներն անհապաղ հեռացվեն այս գյուղերից, հայ ընտանիքներին երեք շաբաթից էլ քիչ ժամանակ է տրվել տեղափոխվելու համար՝ առանց գնալու տեղ ունենալու։

Իրավիճակն ավելի սրելով, Արցախի տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Հայկ Խանումյանը երեք հայկական գյուղերի բնակիչներին զգուշացրել է, որ եթե մեկնելուց առաջ այրեն իրենց տները, ապա չեն ստանա խոստացված 10 միլիոն դրամի (24 հազար դոլար) փոխհատուցումը, որը բավարար չէ նոր տուն գնելու համար։ Նախարարը նկատի ուներ բազմաթիվ արցախահայերի գործելակերպը, որոնք այրել էին իրենց տները 2020 թվականի պատերազմից հետո՝ տները լքելուց առաջ։ Տունն այրելը սրտաճմլիկ որոշում է, բայց նույնքան վշտացնող է սեփական տունը ոխերիմ թշնամուն թողնելը: Այս շաբաթ դիտեցի մի սահմռկեցուցիչ տեսանյութ, թե ինչպես է հայրն այրում իր ընտանիքի տունը հեռանալուց առաջ: Ի՞նչ ակնկալիքներ ուներ նախարարն այս գյուղացիներից, որ մաքրեին իրենց տները, ճաշասեղանին թողնեին եփած կերակուրը շամպայնի շշով, իսկ դռան վրա՝ ողջույնի նշա՞ն իրենց ադրբեջանցի թշնամիների համար։

Ի հավելումն Ադրբեջանին Արցախի և նրա հարակից տարածքների զգալի հատվածների հանձման, որոնք Ադրբեջանը չէր բռնագրավել հրադադարի ժամանակ, Ադրբեջանը 2020 թվականի պատերազմի ավարտից հետո լրացուցիչ տարածքներ գրավեց ինչպես Արցախի, այնպես էլ Հայաստանի սահմաններից ներս։ Ավելին, Ադրբեջանը, ի հեճուկս 2020 թվականի համաձայնագրի, շարունակում է պահել հայ ռազմագերիներին, մինչդեռ Հայաստանը հրադադարից անմիջապես հետո տխմարաբար հանձնել է բոլոր ադրբեջանցի ռազմագերիներին։

Հայաստանի իշխանությունները ոչ միայն ջանքեր չեն գործադրում հայ գերիների վերադարձի և Հայաստանի բռնազավթված տարածքների ազատագրման համար, այլև չեն էլ խոսում և չեն բողոքում դրանցից։ Նախքան Իլհամ Ալիևի  հրամաններից որևէ մեկի կատարումը՝ Հայաստանը նախ պետք է պահանջի, որ Ադրբեջանը պահպանի իր պարտավորությունները 2020 թվականի համաձայնագրով։ Հասկանալի է, որ պատերազմում պարտվելուց հետո Հայաստանը գտնվում է թուլացած ու ենթակա դիրքում։ Սակայն հայ ղեկավարների անկարողության պատճառով իրավիճակի սխալ կառավարումն ու թշնամու բոլոր քմահաճույքների ու ցանկությունների առաջ ենթարկվելն անընդունելի է։ Նման անողնաշար պահվածքը խրախուսում է Ադրբեջանին պահանջել և ստանալ ավելի շատ զիջումներ։

Հայաստանն Արցախին կապող Լաչինի միջանցքի փակմամբ Արցախի մնացած հայերը կհայտնվեն մեկուսացման մեջ՝ շրջապատված Ադրբեջանի կողմից։ Նրանք կկորցնեն իրենց մուտքը Հայաստան, կզրկվեն էլեկտրաէներգիայից, ջերմությունից ու ինտերնետից, վաղ թե ուշ կվերցվեն Ադրբեջանի կողմից։ Ցավոք, Արցախն ու Հայաստանը 2020 թվականի պատերազմում պարտվելուց հետո գտնվում են անկումային վիճակում։ Իրավասու նոր ղեկավարները գուցե չկարողանան շրջել Հայաստանի աղետալի իրավիճակը, բայց գոնե թույլ չեն տա, որ այն ավելի վատթարանա։

Հարութ Սասունյան

«Կալիֆորնիա կուրիեր» թերթի հրատարակիչ
www.TheCaliforniaCourier.com

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

12:37
Ձյուն, մերկասառույց, մառախուղ. իրավիճակը՝ ավտոճանապարհներին
«Ճանապարհային դեպարտամենտ» հիմնադրամը տեղեկացնում է, որ դեկտեմբերի 4-ին՝ ժամը 10։00-ի դրությամբ, Աշոցքի, Ամասիայի տարածաշրջաններում...
Աղբյուր` Panorama.am
12:20
Սև ուրբաթ 2022․ Ի՞նչ են պատվիրել հայաստանցիներն արտերկրից
Ռեկորդներ Ամազոնում և Գլոբբինգում
Աղբյուր` Panorama.am
09:22
Դեռևս չպարզված հանգամանքներում հրազենային վիրավորում է ստացել ԶՈւ զինծառայող
Դեկտեմբերի 3-ին՝ ժամը 20:00-ի սահմաններում, դեռևս չպարզված հանգամանքներում հրազենային վիրավորում է ստացել ԶՈՒ զինծառայող Գ. Հ.-ն: ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
23:32
Մեկ ձեռքով նրբագույն ժանյակներ գործող Լեռնուհին նոր պրոթեզներ ունի
«Հայ ձմեռ պապ» բարեգործական հիմնադրամը ներկայացրել է Լեռնուհի Իսոյանի պատմությունը, որը ամիսներ առաջ ընկել է, պրոթեզները ջարդել,...
Աղբյուր` Panorama.am
22:01
Արցախի Հանրապետության ընդերքը պետության բացառիկ սեփականությունն է. բնապահպանության կոմիտե
«Արցախի Հանրապետությունը պատրաստ է նույնիսկ միջազգային փորձագիտական խումբ հրավիրել՝ բնապահպանական ռիսկերը լրացուցիչ գնահատելու և համակարգը բարելավելու նպատակով»։
Աղբյուր` Panorama.am
20:39
Արդյո՞ք չեզոքացված են որևէ փուլում ճանապարհի փակման ռիսկերը. Տիգրան Աբրահամյան
Հայաստանն Արցախին կապող ճանապարհը բացվեց, սակայն իրադրությունը շարունակվում է լարված մնալ։ Այս մասին իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է ԱԺ «Պատիվ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:01
Հերթական ապատեղեկատվությունն է. ՊԲ
Ադրբեջանի ՊՆ տարածած հաղորդագրությունն այն մասին, թե իբր ՊԲ ստորաբաժանումները  դեկտեմբերի 3-ի  ժամը 16։30-ի սահմաններում կրակ են բացել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
ՄԱԿ-ում հայտարարել են, որ գենդերային հավասարության առաջխաղացումը 12 տրիլիոն դոլարով կխթանի տնտեսությունը
Վերջին տարիներին աշխարհում նկատվում էր կանանց դրության բարելավվում, սակայն համավարակը բացասաբար ազդեց այս գործընթացի վրա։ Այս մասին հայտարարել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Մսի ու երշիկեղենի արտադրությունը կրճատվել է
Հայաստանում այս տարվա հունվար-սեպտեմբերին արտադրվել է 32 հազար 451.6 տոննա միս, ինչը 2021 թվականի նշված ժամանակահատվածի համեմատ նվազել է 5%-ով։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Ռոբերտ Դե Նիրոն կնկարահանվի Netflix-ի քաղաքական թրիլլերում՝ մարմնավորելով ԱՄՆ նախկին նախագահի
Աշխարհահռչակ դերասան Ռոբերտ Դե Նիրոն նկարահանվելու է Netflix-ի նոր՝ «Զրոյական օր» (Day Zero) սերիալում: Ըստ Variety-ի, դերասանը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Ֆուտբոլասերը ոտքով հարվածել է գնդակին և հազվագյուտ վնասվածքի պատճառով հաշմանդամ է դարձել
Անգլիայում 37-ամյա Դեյլ Էլիոթը ֆուտբոլ խաղալուց հետո հաշմանդամ է մնացել։ Այս մասին հայտնում է The Mirror-ը։ Ֆուտբոլասերը գնդակին հարվածելուց...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Ի՞նչ անել ստամոքսում այրոց չունենալու համար
Այրոցի առաջացման պատճառը ստամոքսի թթու պարունակության հետհոսքն է դեպի կերակրափող: Ցանկացած մարդ կարող է ունենալ այս գանգատը` տհաճ այրող...
Աղբյուր` Panorama.am
18:29
«Մաշկաբանության ազգային կենտրոն»-ից փախած կալանավորը հայտնաբերվել է․ ՔԿԾ
ՀՀ առողջապահության նախարարության «Մաշկաբանության ազգային կենտրոն» ԲԿ-ում 2022 թվականի նոյեմբերի 25-ից ստացիոնար բուժման մեջ գտնվող,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
ՆԳՆ կազմն ու հետևանքները
Վերջերս Կառավարությունն ընդունեց Ներքին գործերի նախարարություն ստեղծելու և ԱԻՆ-ի վերացման վերաբերյալ փաթեթը։ Այս փոփոխության մեջ սակայն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Ադրբեջանի սադրանքները հանդիսանում են տարածաշրջանում կայուն խաղաղության հաստատման հիմնական խոչընդոտը. Միրզոյանը՝ Ռիքերի հետ հանդիպմանը
Դեկտեմբերի 3-ին ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանն ընդունել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ԱՄՆ համանախագահ, Կովկասյան բանակցությունների հարցերով ավագ խորհրդական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Հունաստանում զենքով բեռնված գնացքը դուրս է եկել ռելսերից
ՆԱՏՕ-ի տանկերով բեռնված գնացքի վագոնները Հունաստանի Ալեքսանդրուպոլիս քաղաքում դուրս են եկել ռելսերից։ Դեպքի վայր է բերվել տարբեր տեխնիկա,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:49
Արման Մելիքյան. Լավրովի այդ պահվածքը մի տեսակ անհասկանալի է
Արցախի արտաքին գործերի նախկին նախարար Արման Մելիքյանը գրում է.  «Լավրովի ասածն այն էր, որ պաշտոնական Երևանն այլևս Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:37
Մի շարք մարզերում ձյուն է տեղում
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ։ Փակ են Արագածոտնի մարզում «Ամբերդ»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Երևանի մետրոպոլիտենը դեկտեմբերի 6-ին և 7-ին ժամը 11:00-ից 18:00-ն չի գործի
Երևանի Մետրոպոլիտենը դեկտեմբերի 6-ին և 7-ին՝ ժամը 11-ից 18:00-ն չի գործի: Այս մասին տեղեկացնում են Երևանի մետրոպոլիտենից։ Մետրոպոլիտենից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:13
Իրանում վերջին անկարգությունների ժամանակ զոհվել է 200 մարդ
Իրանում տեղի ունեցած վերջին անկարգությունների հետևանքով առնվազն 200 մարդ Է զոհվել, պետական, հասարակական և մասնավոր կազմակերպություններն էլ կրել...
Աղբյուր` Panorama.am
17:06
Հռիփսիմե Ստամբուլյան. Յուրաքանչյուր հայ պետք է սթափվի
«Վերածնվող Հայաստան»  կուսակցության անդամ Հռիփսիմե Ստամբուլյանը, որ հայտարարել է պատգամավորական մանդատը վայր դնելու մասին, գրել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
Աղաբաբյան. Ինչի՞ դիմաց են թուրքերը համաձայնել բացել ճանապարհը
Ռազմավարական հետազոտությունների կենտրոնի  ղեկավար, ԵՊՀ դասախոս Ալվինա Աղաբաբյանը գրում է. «ԻՆՉԻ՞ ԴԻՄԱՑ ԵՆ ԹՈՒՐՔԵՐԸ ՀԱՄԱՁԱՅՆԵԼ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:44
Տեր Ասողիկ. Թույլ չտանք, որ այս դժվարին օրերին խավարը հաղթի լույսին
Աստվածամուխ Սուրբ Գեղարդը Մայր Աթոռի մարտուռ-մկրտարանում կմնա մինչև Երեկոյան ժամերգության ավարտը
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
Արցախի ԱԳՆ. Այս ահաբեկչական քայլը նաև խարխլում է Լաչինի միջանցքի վերաբերյալ միջազգայնորեն ձեռքբերված պայմանավորվածությունը
Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարությունը տարածել է հայտարարություն, որտեղ ասված է. «Դեկտեմբերի 3-ի կեսօրին ադրբեջանական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:19
Էդգար Էլբակյան. Լուծումը մեկն է
Քաղաքագետ Էդգար Էլբակյանը գրում է. «ՊԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ՀԱՂԹԱՆԱԿ • Թուրքերը Շուշի-Քարինտակ խաչմերուկի հատվածում փակել են...
Աղբյուր` Panorama.am
16:10
Արցախը Հայաստանին կապող միակ մայրուղին երկկողմանի բաց է
Ադրբեջանական կողմի հետ ավելի քան երեք ժամ տևած բանակցությունները տվել են դրական արդյունք: Այս մասին հայտնում են Արցախի տեղեկատվական շտաբից՝...
Աղբյուր` Panorama.am
16:08
Աբովյան. Չչզարմանաք, երբ նույն «բնապահպանները»կփակեն Տավուշի կամ Երասխի ճանապարհները
ԲՀԿ-ական նախկին պատգամավոր Արման Աբովյանը գրում է. «Այս պահին Բերձորի միջանցքի արգելափակված հատվածում տեղի են ունենում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:56
Նեդ Փրայս. ԱՄՆ-ն ակտիվորեն համագործակցում է կողմերի հետ Հարավային Կովկասի խաղաղ ապագան ապահովելու համար
Ուրբաթ օրը կայացած ճեպազրույցի ժամանակ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի պաշտոնական ներկայացուցիչ Նեդ Փրայսն անդրադարձել է այն հարցին, թե արդյոք ղարաբաղյան...
Աղբյուր` Panorama.am
15:48
76-ամյա տղամարդը ձերբակալվել է՝ որդու և հարսի նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու կասկածանքով
Քննչական կոմիտեի Արարատի մարզային քննչական վարչության Մասիսի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով և...
Աղբյուր` Panorama.am
15:39
Պատգամավոր. Ադրբեջանն օգտագործում է հայաստանյան իշխանությունների հնչեցրած հայտարարությունները
ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության քարտուղար Տիգրան Աբրահամյանը գրում է. «Ադրբեջանցիներն Արցախը Հայաստանին կապող ճանապարհը...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սրանք մեզ հայրենիքից են զրկել, մանդատն ի՞նչ է, որ չփորձեն զրկել. Սաղաթելյան
13:59 02/12/2022

Սրանք մեզ հայրենիքից են զրկել, մանդատն ի՞նչ է, որ չփորձեն զրկել. Սաղաթելյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}