Քաղաքական 11:29 21/09/2022 Հայաստան

Հարութ Սասունյան. Ադրբեջանի զանգվածային հարձակումը Հայաստանը դարձրեց աշխարհի կիզակետը

Անցյալ շաբաթ Հայաստանի արևելյան սահմանի ողջ երկայնքով ադրբեջանական զինուժի զանգվածային հարձակման ժամանակ զոհվել է ավելի քան 200 հայ զինվոր և խաղաղ բնակիչ։ Բացի այդ, Հայաստանի Հանրապետությունը հավելյալ տարածքներ է զիջել Ադրբեջանին։

Ադրբեջանական կողմի հրահրած այս հարձակումը հաջորդում է 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմին, երբ Ադրբեջանը բռնագրավեց Արցախի մեծ մասը և սպանեց հազարավոր հայ զինվորներ։

Այդ ժամանակվանից ի վեր Ադրբեջանը պարբերաբար հարձակումներ է իրականացնում Արցախի հայ բնակչության, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխան տարածքի վրա։ Ադրբեջանական զինուժը Հայաստանի սահման ներթափանցել է 2021 թ․  մայիսի 12-ին և մինչ օրս այնտեղ է։

Հանդիպելով քաղաքականապես և ռազմական առումով թույլ Հայաստանին՝ Ադրբեջանը, Թուրքիայի աջակցությամբ, բիրտ ուժ կիրառելով ճնշում է գործադրում հավելյալ զիջումներ կորզելու համար, որոնք ներառում են արցախահայության մնացորդների վերացումը և ավելի մեծ հայկական տարածքների բռնագրավումը։ Բացի այդ, Ադրբեջանը բազմիցս պնդում է, որ Հայաստանն ընդունի այն, ինչը նա անվանում է «Զանգեզուրի միջանցք», որը ենթադրում է ադրբեջանական ինքնիշխանություն Ադրբեջանից դեպի Նախիջևան  Հայաստանի միջով անցնող ծրագրված ճանապարհի վերաբերյալ:

Մինչ Հայաստանի վարչապետը շարունակաբար հայտարարում է Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագիր կնքելու և Թուրքիայի հետ սահմանը բացելու իր ցանկության մասին, այս երկու թշնամական երկրները շարունակում են սպառնալիքներ հնչեցնել՝ ուժով հասնելու իրենց պահանջներին։

Հայաստանն ակնկալում է պաշտպանված լինել ՀԱՊԿ-ի կողմից (Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպություն), որի կազմի մեջ մտնում են Հայաստանը, Ռուսաստանը, Բելառուսը, Ղազախստանը, Ղրղզստանը և Տաջիկստանը։ ՀԱՊԿ-ը փոխադարձ պաշտպանության պայմանագիր է, որը բոլոր անդամներից պահանջում է պաշտպանել իրենցից որևէ մեկին արտաքին ուժի հարձակումից: 2020 թ․ պատերազմի ժամանակ ՀԱՊԿ-ը չպաշտպանեց Արցախը, քանի որ այն Հայաստանի մաս չէր կազմում։ Թեև անցած շաբաթվա հարձակումը ակնհայտորեն Հայաստանի տարածքում էր, ՀԱՊԿ-ը չհասավ Հայաստանին պաշտպանության։ Ուկրաինայում ռուսական ուժերի ներգրավվածության պատճառով նախագահ Պուտինը չի ցանկանում է, ոչ էլ ի վիճակի է իր զորքերը ուղարկել երկրորդ ռազմաճակատ։ Ընդհակառակը, Ռուսաստանն ամեն ինչ անում է Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ լավ հարաբերություններ պահպանելու համար, որոնք Ռուսաստանի համար շատ ավելի կարևոր են, քան Հայաստանը, հատկապես այն ժամանակ, երբ Ռուսաստանը մեկուսացված է արևմտյան աշխարհից։ Անցյալ շաբաթ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը մի քանի այլ ղեկավարների հետ միասին հավաքվել էին Ուզբեկստանի Սամարղանդ քաղաքում՝ Շանհայի համագործակցության կազմակերպության գագաթնաժողովին։ Հայերը հուսալքվել էին Պուտինի և Ալիևի խիստ սիրալիր հանդիպման և Պուտինի ու Էրդողանի թևանցուկ զբոսանքի տեսանյութերը դիտելուց: Առաջին անգամ Հայաստանի կառավարության մի քանի բարձրաստիճան անդամներ իրենց հիասթափությունն արտահայտեցին ՀԱՊԿ-ի անգործության վերաբերյալ, այն ժամանակ, երբ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ՀԱՊԿ Հավաքական անվտանգության խորհրդի ներկայիս նախագահն է։

Հայաստանի հարևան երկրներից երկուսը ցույց են տվել իրենց փոխադարձ հակասական դիրքորոշումները՝ Հայաստանի վրա Ադրբեջանի հարձակումից հետո։ Իրանը իր զորքերը կուտակել է Հայաստանի հարավային սահմանին և բազմիցս հայտարարել, որ անընդունելի է բռնի ուժով Իրան-Հայաստան սահմանի փոփոխությունը։ Մյուս կողմից, Թուրքիան իր զորքերը կուտակել է Հայաստանի արևմտյան սահմանին այն բանից հետո, երբ թուրք բարձրաստիճան պաշտոնյաներն իրենց աջակցությունն են հայտնել Ադրբեջանին՝  կեղծորեն դատապարտելով Հայաստանին Ադրբեջանի վրա հարձակում նախաձեռնելու համար:

Հայերը գոհ էին, որ միջազգային հանրությունը վերջապես սկսեց ուշադրություն դարձնել Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի վրա իրականացված հարձակումներին։ Ֆրանսիայի հրավերով և Հայաստանի խնդրանքով ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը անցած շաբաթ երկու նիստ անցկացրեց՝ մեկը բաց, մյուսը փակ՝ քննարկելու Ադրբեջանի հարձակումը Հայաստանի վրա։ Հայերը դժգոհ էին, որ աշխարհի ուշադրությունը կենտրոնացած էր բացառապես Ուկրաինայի պատերազմի վրա՝ անտեսելով Հայաստանի ծանր վիճակը։ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բոլոր 15 անդամները (Ֆրանսիա, Հնդկաստան, Ալբանիա, Գաբոն, Նորվեգիա, Իռլանդիա, Քենիա, Չինաստան, Մեքսիկա, Գանա, Բրազիլիա, Արաբական Միացյալ Էմիրություններ, Միացյալ Թագավորություն, Միացյալ Նահանգներ և Ռուսաստան), ի հավելումն Հայաստանի և Ադրբեջանի, ելույթ ունեցան ռազմական գործողությունների վերաբերյալ։ Միայն Միացյալ Նահանգներն ու Ֆրանսիան իրավիճակը որակեցին որպես հարձակում Հայաստանի սահմանների ներսում։ Խորհրդի մնացած անդամները հորդորեցին Հայաստանին և Ադրբեջանին դադարեցնել ռազմական գործողությունները՝ առանց Ադրբեջանին որպես նախահարձակ անվանելու։

Մեկ այլ դրական զարգացում էր ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի նախագահ Նենսի Փելոսիի անակնկալ այցը Հայաստան, Կոնգրեսի երեք այլ հայամետ անդամների հետ միասին։ Հաշվի առնելով Ռուսաստանի և ՀԱՊԿ-ի անգործության վերաբերյալ հիասթափությունը՝ հայերը ջերմորեն ընդունեցին խոսնակին, որը հանդես եկավ շատ աջակցող ուղերձով՝ դատապարտելով Ադրբեջանին Հայաստանի վրա հարձակման համար։ Երբևէ Հայաստան այցելած ԱՄՆ-ի ամենաբարձրաստիճան պաշտոնյային՝ Փելոսիին տեսել են արցունքն աչքերին Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրում: Նա նաև այցելել է խորհրդարան, հրավիրել ասուլիս և հանդիպել պաշտպանության նախարարի ու վարչապետ Փաշինյանի հետ։

Ողջունելի զարգացում է Հայաստանի հարաբերությունների ընդլայնումը հնարավորինս շատ աջակից երկրների հետ։ Սակայն ոչինչ չի կարող փոխարինել Հայաստանի՝ սեփական զինված ուժերն ուժեղացնելու միջոցով պաշտպանվելու կարողությանը։ Ուրիշ ոչ ոք դա չի անի Հայաստանի համար։ Հայերը պետք է հրաժարվեն այն համոզմունքից, որ նրանց կփրկի դրսի ուժը՝ լինի դա ռուսը, թե ամերիկացին։ Ոչ ոք չի փրկել և չի փրկելու։

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա կուրիեր» թերթի հրատարակիչ
www.TheCaliforniaCourier.com

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի

 

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:16
Պրահայում մեկնարկել է Փաշինյան-Էրդողան հանդիպումը
Պրահայում տեղի է ունենում  Նիկոլ Փաշինյանի և Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հանդիպումը: Այս մասին հայտնում են ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:49
Տարոն Մանուկյանն ու Գոռ Սարգսյանն ազատ կարձակվեն․ փաստաբան
Փաստաբան Աբգար Պողոսյանը հայտնում է․ «Տարոն Մանուկյանն ու Գոռ Սարգսյանն ազատ կարձակվեն»։ Հիշեցնենք, որ Տարոն Մանուկյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
Նիկոլի հավերժացումը․ Աղասի Ենոքյան
Քաղաքագետ Աղասի Ենոքյանը գրում է․ «Մի կրկեսային տրյուկով՝ սալտո կատարելով, Նիկոլը թռավ ռուսական ձիուկի վրայից և փափուկ նստեց արեւմտյան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
WhatsApp-ն իր օգտատերերին լրտեսելու գործիք է. Պավել Դուրով
Telegram-ի հիմնադիր Պավել Դուրովն իր ալիքում անդրադարձ է կատարել ամերիկյան WhatsApp կապի ծառայությանը գրելով․ ««WhatsApp-ը , թեև...
Աղբյուր` Panorama.am
20:08
Հայ և ռուս ժողովուրդներին միավորում են ազգային ընդհանուր արժեքները․ ՀՀ-ում ՌԴ արտակարգ և լիազոր դեսպան
Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 30-ամյակի շրջանակում հոկտեմբերի 5-7-ը Հայաստանում Ռուսաստանի հոգևոր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
Ես չեմ կարծում, որ Ալիևն է որոշում Արցախի հարցը, որոշում է հայ ազգը․ Թևան Պողոսյան
«Ես չեմ կարծում, որ Ալիևն է որոշում Արցախի հարցը, որոշում է հայ ազգը»,-  «Սրընթաց զարգացումների շեմին» թեմայով...
Աղբյուր` Panorama.am
19:27
Սպասվում է Կարեն Տոնականյանի մենամարտը՝ Եգոր Ֆրոլցովի հետ
Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիան հայտնում է․ «Կարեն Տոնականյանը հոկտեմբերի 7-ին կանցկացնի իր հերթական մենամարտը պրոֆեսիոնալ ռինգում:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:16
Կքննարկենք Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերություններն ու տարածաշրջանում կայուն խաղաղության խթանումը․ Միշել
Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելը Թվիթերի իր էջում գրել է․ «Այսօր Պրահայում հանդիպեցի Ադրբեջանի նախագահի հետ՝ Նյու Յորքում Նիկոլ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
Հայաստանի կոմպոզիտորների միության հիմնադրման 90-ամյակին նվիրված տեղի կունենա արխիվային նյութերի ցուցահանդես
Հայաստանի կոմպոզիտորների միությունը Հայաստանի ազգային արխիվի, ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության և Կ.Դեմիրճյանի անվան Երևանի մետրոպոլիտենի հետ համատեղ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Պրահայում Փաշինյանը կհանդիպի Ալիևի և Էրդողանի հետ
Նիկոլ Փաշինյանը Պրահայում մասնակցել է Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովին: Միջոցառմանը մասնակցել են չորս տասնյակից ավելի ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Կարող ենք հայտնվել մի իրավիճակում, երբ Երևանը դառնա Դոմբաս․ Երվանդ Բոզոյան
«Ասում են՝ «քաղաքականությամբ զբաղվելու համար շատ խելք պետք չէ»,այդ սկզբունքով են Հայաստանում քաղաքական վերնախավ ձևավորում ու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Եթե իրողությունները ձեռնտու չեն, դրանց հետ չպետք է հաշտվել, այլ պետք է պայքարել. Վարդան Ոսկանյան
 «Մենք պետք է որպես ազգ հստակ որոշենք՝ ուզո՞ւմ ենք ապրել համայնքի կարգավիճակում, ինչպես եղել ենք դարեր շարունակ, թե կարող ենք լինել...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Կրկին ու կրկին պետք է խփենք զանգեր․ Հռիփսիմե Ստամբուլյան
«Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Հռիփսիմե Ստամբուլյանը գրում է․ «Մի կողմ թողնելով երեկ ԱԺ ամբիոնից վարչապետի պաշտոնը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Պեղումներ՝ Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցու տարածքում
Ամենահետաքրքիր գտածոն արծաթե թիթեղյա առարակայի մասն է` ոսկերչական գեղեցիկ աշխատանք, որի դիմերեսին պահպանվել է դիմապատկեր, իսկ դարձերեսին արձանագիր է, ընթերցվում է ՍԲ։
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
Ղազինյան. Հայտարարում եմ իմ քաղաքական գործունեությունը կասեցնելու մասին
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախկին պատգամավոր, «Մեկ Հայաստան» կուսակցության նախագահ Արթուր Ղազինյանը գրում է....
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
ՊՆ. Ադրբեջանի ԶՈւ ստորաբաժանումները կրակ են բացել շինարարական տեխնիկայի ուղղությամբ
Հոկտեմբերի 6-ին՝ ժամը 14:20-ի սահմաններում, Ադրբեջանի ԶՈւ ստորաբաժանումները  կրակ են բացել հայ-ադրբեջանական սահմանի արևելյան հատվածում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
«Համախմբում». Նիկոլ Փաշինյանի այս ելույթը ամփոփումն էր վարչապետի պաշտոնում նրա անփառունակ գործունեության
«Համախմբում» նախաձեռնության խորհուրդը տարածել է հայտարարություն  «Պետականությունը վտանգված է ․ ճգնաժամի հաղթահարման...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Իշխանության համար կռիվն այսօր արդիական չէ. Արթուր Ղազինյան
«Ոչ միայն իշխանության, այլ, իմ խորին համոզմամբ, քաղաքական համակարգի նկատմամբ  վստահությունն ու հավատը հասել է նվազագույնի,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:37
Հայաստանը պայքարի և դիմադրության հնարավորությունները չի սպառել. Տիգրան Աբրահամյան
«Կարծում եմ իրավիճակից ելքեր կան, որ ասում են բեկում հնարավոր չէ իրականացնել, իրականում այդ մտքի գլխին կանգնած է իշախանությունը, որին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Արսեն Բաբայան. Սարգիս Հովհաննիսյանի գործով պատրաստվում ենք դիմել դատական պաշտպանության
Իրավաբան, «Հայրենիք» կուսակցության քաղխորհրդի անդամ Արսեն Բաբայանը գրում է. «ՊՊԾ-ի ղեկավար Սարգսի Հովհաննիսյանի կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:24
Ֆրանսուհի Աննի Էռնոն՝ գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր
Ֆրանսիացի գրող Էննի Էռնոն արժանացել է գրականության 2022 թվականի Նոբելյան մրցանակի։ Այս մասին հինգշաբթի օրը՝ հոկտեմբերի 6-ին, հայտարարել է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:11
Փաշինյանը Չեխիայից կմեկնի ՌԴ
Նիկոլ Փաշինյանը հոկտեմբերի 7-ին աշխատանքային այցով կմեկնի Ռուսաստանի Դաշնություն: Կառավաությունից հայտնում են, որ Սանկտ Պետերբուրգում նա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
Օսկանյանը՝ Փաշինյանի մասին. Մարտնչող համառության հետ բանավիճելն անիմաստ է
Հայաստանի նախկին արտգործնախարար Վարդան Օսկանյանն արձագանքել է նախօրեին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ իրեն ուղղված քննադատությանը, թե «Վարդան...
Աղբյուր` Panorama.am
16:58
Մարիա Զախարովան՝ ադրբեջանցիների կողմից անզեն հայ գերիների գնդակահարության տեսանյութի մասին
ՌԴ ԱԳՆ-ի պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան այսօր տեղի ունեցած ճեպազրույցում անդրադարձել է ադրբեջանցիների կողմից հայ զինվորականների...
Աղբյուր` Panorama.am
16:50
ԱԺ-ից հաստատում են. 31 մլն դրամով կվերանորոգեն բուֆետը
Ազգային Ժողովից հաստատում են հոկտեմբերի 6-ին լրատվամիջոցներում տարածված այն տեղեկատվությունը, թե 31 մլն դրամ կծախսվի Ազգային ժողովի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:43
Փաշինյանի երեկվա ելույթից հետո երկու ժամ անց պետք է լիներ հակառակ բևեռի ընդլայնված հավաք. Վահե Հովհաննիսյան
«Ասել, որ Նիկոլ Փաշինյանը երեկ նոր բան ասաց, չէ, չեմ կարծում, ինքն արդեն որերորդ տարին կրկնում է նույն բանը, այլ հարց է՝ մենք հասկանում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:35
Կառավարությունն առաջարկում է անշարժ գույք վարձակալության տալու համար հարկել միկրոձեռնարկատերերին
«Այսօր մարդը կարող է սեփական գույքը, օրինակ՝ բնակարանը տալ վարձակալության և պահանջել, որ դրա դիմաց ստացված եկամուտը չհարկվի, քանի որ իր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:14
Ախպերներով. Փաշինյանի, Էրդողանի, Ալիևի լուսանկարներն ու դրանց արձագանքները
Սոցիալական ցանցերի օգտատերերն ակտիվորեն արձագանքում են Պրահայում Հայաստանի, Թուրքիայի ու Ադրբեջանի առաջնորդների հանդիպման ընթացքում արված ու...
Աղբյուր` Panorama.am
16:04
Կարեն Անդրեասյանն ու Երանուհի Թումանյանցն ընտրվել են ԲԴԽ անդամներ
Հոկտեմբերի 6-ին ՀՀ ԱԺ արտահերթ նիստում գաղտնի քվեարկությամբ պատգամավորների 67 կողմ ձայնով Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամներ են ընտրվել Կարեն...
Աղբյուր` Panorama.am
15:56
Հայաստան վերադարձած 17 ռազմագերիները գտնվում են ՊՆ հոսպիտալում
«Այս պահին մենք ունենք 12 բժշկական կենտրոնի ակտիվ նախագծման կամ շինարարական աշխատանքներ, որոնք ընթանում են և հաջորդ տարի էլ արդեն իսկ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Երևանն առավոտյան
11:26 04/10/2022

Երևանն առավոտյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}