Քաղաքական 16:06 03/10/2022 Հայաստան

Ռուբեն Մելքոնյան. «Խաղաղության դարաշրջանը» ինքնակործան և հայասպան միֆ է, բայց կա փրկության բանաձև

ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետի դեկան, թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանը գրում է.

««Խաղաղության դարաշրջանը» ինքնակործան և  հայասպան միֆ է, բայց կա փրկության բանաձև

Ինչպես երեկ տարածված սահմռկեցուցիչ տեսանյութը, այնպես էլ թշնամու մինչ այդ արած համանման քայլերը ևս մեկ անգամ փաստում են, որ Ադրբեջանը Հայաստանի և հայության դեմ վարում է ԳԵՆՈՑԻԴԱԼ պատերազմ. դա նաև Թուրքիայի ձեռագիրն է: Ադրբեջան և Թուրքիա պետություններն ու դրանց քաղաքական-պետական գործիչները ցեղասպան մտածողության բացահայտ կրողներ են. սա աքսիոմատիկ ճշմարտություն է, որի մասին մասնագետները խոսում, գրում և բարձրաձայնում են բոլոր հնարավոր մեթոդներով: Տասնյակ անգամներ պնդել ենք, որ «խաղաղության դարաշրջանը» ինքնակործան և հայասպան միֆ է. այս գիտականորեն ապացուցված ճշմարտության հասցեատերը մեր հասարակությունն է, իսկ ներկայիս իշխող ուժը ինձ համար վաղուց դուրս է Հայաստանանպաստ ցանկացած գործընթացի շրջանակներից:

Ցեղասպան և բառիս բուն իմաստով կացնային մտածողությամբ ալիևներին ու համանման մարդասպաններին զսպելու մի մեթոդ կա մեր տարածաշրջանում` համարժեք ու անհամաչափ պատասխանը և դա անելու ընդունակության գիտակցումը թշնամու կողմից: Այսինքն` այն, ինչ արել են իրական իրատես հայերը դարեր շարունակ, ինչ արել են Անդրանիկը, Նժդեհը մեկ դար առաջ և ինչ անում էր «թալանված» և «80-ականների զենքով կռվող» հայկական բանակը ընդամենը 5 տարի առաջ` մինչև կործանարար 2018-ը: 1000 տարի է այսպիսին են ապրելու և խաղի կանոնները մեր տարածաշրջանում` թուրքերի «հարևանությամբ»: Հային սպանելու մտածողությունը որպես իր ինքնության առանցք համարող ադրբեջանցիների հետ շփվելու ամենապարզ ու ռացիոնալ մեթոդը կարող է բանաձևել Արցախի ցանկացած գյուղի տարեց և փորձառու պապիկ` ձեդո: Պատմությունը ապացուցել և հիմա էլ ապացուցում է, որ Արևելքում բառիս բուն իմաստով ապրելու համար պետք է ապավինել ժողովրդական իրական իմաստության բանաձևի և ինքնապաշտպանության բնազդի կրող նժդեհներին, ձեդոներին, այլ ոչ թե «խաղաղության մունետիկներին» կամ լիպարիտյաններին:

Հիմա խաղաղասեր «պրագմատիկները» այսահարված կհարցնեն` փաստորեն թուրքերի և ադրբեջանցիների հետ խաղաղ համակեցություն հնարավոր չէ՞. ո´չ, կպատասխանեմ ես, որովհետև 21-րդ դարում մահապատիժներ, հայ զինվորների դիակների անդամահատում անողների հետ խաղաղություն հնարավոր չէ և երբեք չի էլ եղել: Անգամ ԽՍՀՄ-ում դա չի ստացվել և սովետական «հայ-ադրբեջանական խաղաղության պրոյեկտը» տապալվել է, վկան` Սումգայիթը: Բացի այդ, «պրագմատիկները» ծանո՞թ են ադրբեջանական կրթական համակարգին. հենց այս պահին այդ համակարգը նոր դահիճներ, հայատյացներ է կրթում, այսինքն` խաղաղություն նույնիսկ տեսանելի ապագայում հնարավոր չէ:

Իսկ միջազգային կառույցների և այլնի զսպող, քննադատող հայտարարություններին անսալը և հավատալը «թղթե շերեփի» կործանարար մտածողության վերադարձ է և ուրիշ ոչինչ: Այս առումով ուզում եմ կիսահռետորական հարց տալ. երբևիցե կարդացե՞լ եք Հայոց ցեղասպանությունը հենց այդ տարիներին դատապարտող տարբեր երկրների դեսպանների, միսիոներների, մտավորականների, կառույցների հայտարարությունները, զեկույցները և այլն: Դրանք տասնյակ եթե ոչ հարյուրավոր գրքերով են արտացոլված և ի՞նչ` դա օգնե՞ց դիցուք Մուշի կամ Վանի հայերին, որոնք հավատացին ոչ թե Անդրանիկին, այլ ժամանակի խաղաղության քարոզիչներին: Չի օգնել Մուշի հայերին, չի օգնելու նաև Ջերմուկի հայերին: Նմանատիպ «զսպող» հայտարարությունների, բանաձևերի մասին Էրդողանը տարիներ առաջ բառացի ասել է. «դրանք իմ մի ականջից մտնում են, մյուսից դուրս գալիս»: Իսկ միջազգային տարատեսակ բանաձևերին և հայտարարություններին կարծես թե իրական պատժամիջոցներ չեն հետևում և ադրբեջանական նավթը շարունակում է գերակա մնալ «քաղաքակիրթ աշխարհի» իրական քաղաքական շահերի և քայլերի ծիրում:

Արևելքում ու Հայաստանում ապրելու բանաձևը հստակ է` մերժել «թղթե շերեփի» գաղափարը, խաղաղությանը հավատացող Գրիգոր Զոհրապի քաղաքական միամտությունը կամ կուրությունը և այդ ամենի նորօրյա ու էլ ավելի ապաշնորհ, հակապետական ոճով կրողներին: Հույսը դնել միայն իրական զսպող մեխանիզմների, համարժեք պատասխանի և դրան պատրաստ լինելու վրա: Կա ելք և այդ ելքը 1000 տարի նույնն է` եթե ուզում ես ապրել, ապա լսիր և ապրիր Նժդեհի, Անդրանիկի և արցախցի ձեդոյի պես, այլապես կկրկնվի նույն սցենարը, երբ 1915-ին քաղաքակիրթ աշխարհը դատապարտեց ցեղասպան Թուրքիային և հետո` 1923-ին այդ նույն քաղաքակիրթ աշխարհը Լոզանում պայմանագիր ստորագրելով սեղմեց դրա արյունոտ ձեռքը:

Հ.Գ. Երկու տարի առաջ Երևանում շենքերի պատերին հայտնվեց ուշագրավ գրություն` «կարդա Նժդեհ, փրկիր կյանքեր»: Այս կարգախոսը խորհրդանշական գերխտացումն է Հայաստանի և հայության ապրելու բանաձևի, ուստի այն կարելի է վերաձևակերպել` «կարդա Նժդեհ, փրկիր ինքդ քեզ և Հայաստանը»»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

14:21
Թաթոյանն Ավստրալիայում բարձրաձայնել է. Փաստերը ցույց են տալիս, որ Ադրբեջանը չի պատրաստվում հեռանալ մեր տարածքներից
Հայաստանի նախկին ՄԻՊ Արման Թաթոյանը գրում է. «Իմ ներկայացրած փաստերից, հիմնավորումներից հետո Ավստրալիայի Նյու Սաութ Ուելսի նահանգի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:13
ՔՊ-ն ջնջել է «Արցախի Հանրապետություն» բառակապակցությունն ու գրել «Ղարաբաղի հայություն». Սաղաթելյան
«Ընդդիմությունն այսօր հրավիրել է արտահերթ նիստ մեր օրակարգով, որի նպատակն է Հայաստանի Ազգային ժողովը հանդես գա հայտարարությամբ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
13:51
Տաքսու վարորդը գողացել է ուղևորի դրամապանակը, որում եղել է 3000 դոլար
Դեկտեմբերի 1-ին ոստիկանություն զանգած կինը հայտնել էր, որ «Մերսեդես» տաքսու մեջ մոռացել է դրամապանակը, որը հետո գողացել են:...
Աղբյուր` Panorama.am
13:41
Արցախի ԱԺ նախագահ. Ադրբեջանը լուրջ սպառնալիք է հայկական պետականության համար
Արցախի Հանրապետության ԱԺ նախագահ Արթուր Թովմասյանը ողջունել է Ֆրանսիայի Ստորին պալատի՝ Ազգային ժողովի նոյեմբերի 30-ին ընդունած բանաձևը։ ԱՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:28
«Խաշ հայկական ավանդական»-ի մեջ մանրէներ են գտել
Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի Երևանի կենտրոնի տեսուչները ստուգում են անցկացրել «Գյուրջյան Էկո Ֆուդ» ՍՊԸ-ին պատկանող...
Աղբյուր` Panorama.am
13:16
Սաղաթելյան. Հերս ինձ ասել է՝ տղա ջան, այս պայքարից հետ կանգնել չկա, մեր տան հարսներն էլ են պատրաստ նստելու
«Չեմ խոսում իմ ընտանիքի անդամների նկատմամբ ապօրինի ճնշումների մասին, քանի որ այս երկիրը լիքը կարևոր խնդիրներ ունի»։
Աղբյուր` Panorama.am
13:05
Համարձակություն ունեցե՛ք, փաստաթուղթ բերե՛ք, որ ՀՀ-ն ճանաչում է Արցախի Հանրապետությունը. Հովիկ Աղազարյան
«Հայաստանը 90-ականներին Ադրբեջանի դեմ չէր կռվում: Մեր սխալ այն էր, որ ՀՀ բարձրաստիճան որոշ պաշտոնյաներ, ավար բաժանելու նպատակով՝ որ իրենք...
Աղբյուր` Panorama.am
12:57
Գնաճն ամենուր է. ֆրանսիացիները նախատեսում են Սուրբ Ծննդյան տոներին ավելի քիչ նվերներ գնել
Գնաճի և պարենային ապրանքների գների աճի, ինչպես նաև էլեկտրաէներգիայի թանկացման ֆոնին շատ ֆրանսիացիներ ստիպված են հրաժարվել սովորական մթերքներից և...
Աղբյուր` Panorama.am
12:44
Ընդդիմադիր պատգամավորը հրավիրում է փորձագետների ուշադրությունը
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Քրիստինե Վարդանյանը հրավիրում է  փորձագետների ուշադրությունը: ««Հայաստան...
Աղբյուր` Panorama.am
12:30
Ղազինյան. Աշխարհի աչքերում մենք բոլորս նիկոլ ենք
ԱԺ նախկին պատգամավոր Արթուր Ղազաինյանը գրում է. «Աշխարհից մի բողոքեք, աշխարհի աչքերում մենք բոլորս նիկոլ ենք ու դա փաստ է: Անցած...
Աղբյուր` Panorama.am
12:26
Այսօր մի քանի ժամ Վայոց Ձորում ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարի վերացման աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ....
Աղբյուր` Panorama.am
12:16
Մենք՝ որպես ՀՀ-ի իշխանություն, չենք կարող ընդունել նման ռիսկեր պարունակող հայտարարություն. Էդուարդ Աղաջանյան
«Չնայած հայտարարությունում կային բավականին շատ դրույթներ, որոնց շուրջ հնարավոր եղավ գալ համաձայնության, այնուամենայնիվ, կային...
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
ՔԿ-ն պարզում է Ջրաբեր գյուղի տարածքում ինքնաթիռի վթարի ենթարկվելու հանգամանքները
ՀՀ քննչական կոմիտեի Կոտայքի մարզային քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 341-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սույն թվականի դեկտեմբերի 1-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:51
Սպիտակում փայտաշեն տնակ է այրվել
Դեկտեմբերի 2-ին, ժամը 07։19-ին Լոռու մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Սպիտակ քաղաքի Պանրագործների փողոցում այրվում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:35
Սա մեր հավաքական պատասխանը կլինի Ալիևի հռետորաբանությանը. Անդրանիկ Թևանյան
ԱԺ-ն 81 պատգամավորով սկսեց «Հայաստան» խմբակցության պատգամավորների նախաձեռնությամբ հրավիրված արտահերթ նիստը՝ ԱԺ հայտարարություն...
Աղբյուր` Panorama.am
11:31
Ավինյան. Շենքերի վրա անցքեր եղել են հին ժամանակներից
«Լուսավորության աշխատանքները  կատարվել են մասնագետների կողմից։ Շենքերին փակցման հետ կապված քաղաքացիների անհանգստությունը վստահաբար...
Աղբյուր` Panorama.am
11:28
Մեկ օրում հանրապետությունում գրանցվել է 18 ավտովթար, վիրավորվել է 26 մարդ
Ըստ ոստիկանության օպերատիվ հաղորդագրությունների ամփոփագրերի՝ դեկտեմբերի 1-ից 2-ը Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության ստորաբաժանումները...
Աղբյուր` Panorama.am
11:18
Մեկ շաբաթ տևած բողոքի ցույցերից հետո Չինաստանը մտադիր է մեղմացնել հակահամաճարակային սահմանափակումները
Չինաստանի իշխանությունները մտադիր են առաջիկա օրերին հայտարարել իրենց հակահամաճարակայի սահմանափակումներ մեղմացման մասին։ Այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:01
Ռուբեն Վարդանյանի անվան հետ կապվող կուսակցությունն արձագանքում է Լավրովի հայտարարությանը
Արցախի Հանրապետության պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանի անվան հետ կապվող «Ապրելու երկիր» կուսակցությունը տարածել է հայտարարություն՝...
Աղբյուր` Panorama.am
10:52
Մամիջանյան. Հինգ տարի առաջ ՔՊ-ականները հայտարարգրում էին փաբերում ունեցած պարտքերը, հիմա՝ առանձնատները
«Եթե 5 տարի առաջ Հայաստանում այսօր իշխանություն հանդիսացող ՔՊ-ականների 99%-ը հայտարարագրում էր Երևանի փաբերում ունեցած պարտքերը, ապա հիմա...
Աղբյուր` Panorama.am
10:32
Սպիտակի, Տիգրանաշենի և Դիլիջանի ոլորաններում մառախուղ է
Դեկտեմբերի 2-ին՝ ժամը 10։00-ի դրությամբ, Կոտայքի, Հրազդանի, Ապարանի, Արմավիրի, Տավուշի տարածաշրջանների ավտոճանապարհներին, Սպիտակի, Տիգրանաշենի և...
Աղբյուր` Panorama.am
10:20
ԿԸՀ-ն արտահերթ նիստ է հրավիրում
Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովն այսօր՝ դեկտեմբերի 2-ին, արտահերթ նիստ է հրավիրելու։ Հանձնաժողովի մամուլի ծառայությունից հայտնում են՝...
Աղբյուր` Panorama.am
10:12
Սյունիքի Լեռնաձոր գյուղի մոտ մեքենաներ են բախվել. կա տուժած
Դեկտեմբերի 1-ին, ժամը 22։06-ին Սյունիքի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Լեռնաձոր գյուղի մոտակայքում տեղի է ունեցել...
Աղբյուր` Panorama.am
10:03
ԵՄ հանձնակատարը բոյկոտում է ԱՄՆ գագաթնաժողովը՝ ԵՄ մտահոգություններին անուշադրության մատնելու պատճառով. Bloomberg
Ներքին շուկայի հարցերով եվրահանձնակատար Թիերի Բրետոնը որոշել է չայցելել ԱՄՆ՝ ԱՄՆ-ԵՄ Առևտրի և տեխնոլոգիաների խորհրդի գագաթնաժողովին, քանի որ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:55
02.12. ԱԱ-2022-ի հանդիպումները
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունում այսօր կավարտվի խմբային փուլը։ Այսօր հանդիպումներ կանցկացնեն G և H խմբերում ընդգրկված թիմերը։ G խումբ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:47
Սուրեն Սարգսյան. Հայ-ադրբեջանական բանակցություններն ընթանում են Արցախը հանձնելու շուրջ տեխնիկական հարցերի շուրջ
Միջազգայնագետ Սուրեն Սարգսյանը գրում է. «Հասկանալի է չէ՞, որ հայ-ադրբեջանական բանակցություններն ընթանում են Արցախը հանձնելու շուրջ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:37
Իլոն Մասկը հայտարարել է՝ռեփեր Քայնե Ուեսթի Twitter-ի էջը կրկին կարգելափակվի
Հայտնի ռեփեր Քանյե Ուեսթի Twitter-ի հաշիվը կրկին կարգելափակվի կանոնները խախտելու և բռնություն հրահրելու համար պատճառով: Այս մասին դեկտեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:26
«Ժողովուրդ». ՔՊ-ական պատգամավորի ընկերուհին առաջիկայում նոր պաշտոնի կընտրվի
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Ազգային ժողովն առաջիկայում մի քանի դատավորներ պետք է ընտրի, թեկնածուներն արդեն հայտնի են:...
Աղբյուր` Panorama.am
09:23
«Հրապարակ». Ինչու է ոստիկանությունը մտադիր վերահսկել շարքային քաղաքացիներին ու հետևել շարժերին
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Հայաստանի Հանրապետությունում հանցագործություններն իբր կանխարգելելու և արագ բացահայտելու քողի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:20
«Ժողովուրդ». Դատախազը հրաժարվում է ստորագրել ՔՊ-ական պատգամավորի գործը և դատարան ուղակել
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Ուշագրավ իրավիճակ՝ ԱԺ ՔՊ-ական պատգամավոր Սիսակ Գաբրիելյանի և քաղաքացիների հետ միջադեպի գործով:...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սրանք մեզ հայրենիքից են զրկել, մանդատն ի՞նչ է, որ չփորձեն զրկել. Սաղաթելյան
13:59 02/12/2022

Սրանք մեզ հայրենիքից են զրկել, մանդատն ի՞նչ է, որ չփորձեն զրկել. Սաղաթելյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}