Առողջություն 10:28 28/10/2022 Աշխարհում

Յունիսեֆ. Ոչ մի երեխա չպետք է կեղտոտ ջուր խմելու ընտրության առջև կանգնի

Ըստ ԱՀԿ-ի, ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի և Համաշխարհային բանկի հրապարակված զեկույցի, կառավարությունները պետք է ռազմավարական ներդրումներ կատարեն հօգուտ անվտանգ խմելու ջրի համակարգերի կառուցման՝ ոչ միայն ավելացնելով ֆինանսավորումը, այլև ամրապնդելով կարողությունները ծառայությունների մատուցման պլանավորման, համակարգման և կարգավորման ուղղությամբ, եթե աշխարհը նպատակ ունի հասնելու անվտանգ խմելու ջրի համընդհանուր հասանելիության և մեղմելու կլիմայի փոփոխության հետևանքները:

Ըստ Խմելու ջրի պաշարների վիճակն աշխարհում  (The State of the World’s Drinking Water) զեկույցի, վերջին երկու տասնամյակում ավելի քան 2 միլիարդ մարդու հասանելի է դարձել անվտանգ խմելու ջուրը: Այս առաջընթացը, թեև դրական, այնուամենային փխրուն և անհավասար է, քանի որ աշխարհի բնակչության մեկ քառորդին թողել է հետևում: Կլիմայի փոփոխությունը մեծացնում է երաշտների և ջրհեղեղների հաճախականությունն ու ուժգնությունը, որոնք խորացնում են ջրի անապահովությունը, խաթարում են մատակարարումները և ավերում համայնքները: Միևնույն ժամանակ, արագ տեմպերով ընթացող ուրբանիզացիան ծանրաբեռնում է ոչ ֆորմալ և աղքատ համայնքներում ապրող միլիոնավոր մարդկանց ջուր մատակարարելու քաղաքային կարողությունները:

«Անվտանգ խմելու ջրի հասանելիության ապահովումը բազմաթիվ կյանքեր է փրկում, որոնց մեծ մասը երեխաներ են: Բայց կլիմայի փոփոխությունը ի չիք է դարձնում այդ ձեռքբերումները», - նշել է ԱՀԿ-ի Շրջակա միջավայրի, կլիմայի փոփոխության և առողջապահության բաժնի տնօրեն, բժիշկ Մարիա Նեյրան (Maria Neira): «Մենք պետք է արագացնենք մեր քայլերը՝ ապահովելու համար, որ յուրաքանչյուր մարդու հասանելի լինի անվտանգ խմելու ջուր. դա մարդու իրավունք է, այլ ոչ թե՝ շքեղություն»:

Զեկույցը ջրի, առողջապահության և զարգացման միջև կապերի համապարփակ վերլուծություն է տալիս՝ կառավարությունների և գործընկերների համար կիրառելի առաջարկություններով և օրինակներով, թե ինչպես կարող են պետությունները նպաստել Կայուն զարգացման նպատակին (ԿԶՆ)՝  մինչև 2030 թվականը անվտանգ և մատչելի խմելու ջրի համընդհանուր և հավասար հասանելիություն ապահովելու համար:

«Ջրի և ջրահեռացման ոլորտում ներդրումները կարևոր նշանակություն ունեն առողջապահության, տնտեսական աճի և շրջակա միջավայրի համար: Առողջ երեխաները դառնում են առողջ մեծահասակներ, որոնք այնուհետև ավելի շատ են նպաստում տնտեսության և հասարակության զարգացմանը», - նշել է Համաշխարհային բանկի խմբի Ջրի համաշխարհային պրակտիկայի հարցերով տնօրեն Սարոջ Կումար Ջան (Saroj Kumar Jha): «Այս սկզբունքը Համաշխարհային բանկի Մարդկային կապիտալի ծրագրի հիմքում է: Կառավարությունները և մասնավոր հատվածը պետք է հիմա վճռական քայլեր ձեռնարկեն՝ արագացնելու ներառական և կայուն ջրամատակարարման և ջրահեռացման ծառայություններին ուղղված ջանքերը ինչպես քաղաքային, այնպես էլ գյուղական վայրերում»:

Մինչև 2030թ. անվտանգ և մատչելի խմելու ջրի համընդհանուր և հավասար հասանելիություն ապահովելու համար կառավարությունները պետք է կտրուկ կերպով ընդլայնեն խմելու ջրի հարցի լուծման քաղաքական հանձնառությունը և քառապատկեն ներդրումները: Զեկույցը համապարփակ առաջարկություններ է տալիս կայուն բարելավումներ իրականացնելու ուղղությամբ, որոնք վերաբերում են ենթակառուցվածքներին, կառավարմանը, ֆինանսներին, կարողությունների զարգացմանը, տվյալներին և տեղեկատվությանը, ինչպես նաև նորարարությանը. այս ամենը կարելի է կյանքի կոչել նույնիսկ սահմանափակ բյուջեների առկայության պայմաններում:

Հիմնական առաջարկություններն են՝

. Ամրապնդել առկա ինստիտուտները՝ լրացնելով բացերը, հեշտացնելով համակարգումը, ստեղծելով օրենսդրությունն ու ծառայությունների որակը կարգավորող դաշտ և ապահովելով դրա գործունեությունը:
. Շեշտակի ավելացնել ֆինանսավորումը բոլոր աղբյուրներից, որպեսզի ջրամատակարարման և ջրահեռացման ծառայություն մատուցողները կարողանան բարելավել իրենց աշխատանքի արդյունավետությունն ու կատարողականը, իսկ կառավարությունները ապահովեն կայուն և թափանցիկ վարչական, կարգավորիչ և քաղաքական դաշտ:
.Ջրային ոլորտում կարողությունների զարգացում. զարգացնել ընդունակ և մոտիվացված աշխատուժ՝ նորարարության և համագործակցության վրա հիմնված կարողությունների զարգացմանն ուղղված մոտեցումների միջոցով:
. Ապահովել համապատասխան տվյալների և տեղեկատվության հասանելիությունը խմելու ջրի ծառայությունների անհավասար մատակարարման հարցերն ավելի լավ հասկանալու և ապացուցահեն որոշումներ կայացնելու համար:
. Խրախուսել նորարարությունն ու փորձարարությունը նպաստավոր քաղաքականության և կարգավորումների միջոցով, որը կուղեկցվի մանրակրկիտ մոնիտորինգով և գնահատմամբ:

«Ոչ մի երեխա չպետք է կեղտոտ ջուր խմելու ընտրության առջև կանգնի՝ երեխաների մահվան գլխավոր պատճառներից մեկը,- կամ ջուր բերելու համար վտանգավոր ճանապարհներ անցնի՝ դուրս մնալով կրթությունից», - նշել է ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի ջրի, սանիտարական և հիգիենայի, ինչպես նաև կլիմայի, շրջակա միջավայրի, էներգետիկայի և աղետների ռիսկերի նվազեցման հարցերով տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար Այդան Քրոնինը (Aidan Cronin): «Մատչելի և անվտանգ խմելու ջուրը առողջ, կրթված և բարգավաճ երեխաներ ունենալու հիմնասյունն է»: 

Իրավիճակը Հայաստանում՝

Կրթության կառավարման տեղեկատվական համակարգի համաձայն՝ շուրջ 4000 աշակերտ, այն է  աշակերտների 1 տոկոսը, և 600 ուսուցիչ, այն է՝ ուսուցիչների 1.6 տոկոսը 70 (5 տոկոս) դպրոցներում, չունեն ջրի հասանելիություն (թե' խմելու, թե' ձեռքերը լվանալու համար) և գրեթե 3600 աշակերտ, այն է՝ աշակերտների 0.9 տոկոսը և 500 ուսուցիչ, այն է՝ ուսուցիչների 1.3 տոկոսը ՀՀ 50 դպրոցներում չունեն ոչ ջրի, ոչ սանիտարահիգիենիկ պայմանների հասանելիություն:

2022 թվականի հոկտեմբերին ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը նախաձեռնել է ՀՀ հանրային նախադպրոցական և հանրակրթական ուսումնական հաստատություններում ջրի և սանիտարահիգիենիկ պայմանների վիճակի գնահատման վերաբերյալ ուսումնասիրություն: Ուսումնասիրության և ստացված փաստերի հիման վրա ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը գործընկերների հետ միասին լուծումներ կառաջարկի առկա բացերը լրացնելու ուղղությամբ, որոնք կհամապատասխանեն դպրոցական տարբեր կարիքներին, այդ թվում նաև՝ սանհանգուցային սարքավորումների մոդելների դիզայնի ու ծախսերի, ինչպես նաև ազգային չափորոշիչների և ծրագրերի արդիականացման վերաբերյալ:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:03
Երվանդ Թարվերդյան. Չեմ զարմանա, որ որոշ ժամանակ անց Դաշնակցությունը դաշինք կազմի «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության հետ
«Միացյալ Հայաստան» կուսակցության ղեկավար Երվանդ Թարվերդյանը կարծում է, որ ընդդիմության ճամբարում քաղաքական ճգնաժամ կա։ Դրա...
Աղբյուր` Panorama.am
20:41
Սիմսոն. ԵՄ երկրները համաձայն չեն գազի գնի սահմանափակման մեխանիզմին
ԵՄ երկրները դեռևս համաձայն չեն գազի գնի բարձրացումը սահմանափակող մեխանիզմի վերաբերյալ Եվրահանձնաժողովի առաջարկին։ Ռիա Նովոստիի փոխանցմամբ՝ այս...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Թբիլիսիի մետրոպոլիտենի վարորդները պահանջում են աշխատավարձի 20 տոկոս բարձրացում
Թբիլիսիի մետրոպոլիտենի վարորդներն ու  Թբիլիսիի տրանսպորտային ընկերության աշխատակիցները պահանջում են աշխատավարձի 20 տոկոս բարձրացում։Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
20:18
Պայթյուն՝ հրդեհի բռնկմամբ Նոր Խարբերդ գյուղում․ կա տուժած
Նոյեմբերի 29-ին, ժամը 19։43-ին Արարատի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Նոր Խարբերդ գյուղի առաջին փողոցի տներից...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
2023թ բյուջեով գիտության ֆինանսավորումը գրեթե 6 անգամ զիջում է ոստիկանությանը տարմադրած ծախսերին. Թաթուլ Մանասերյան
«Երբ կա երկնիշ աճ, նշանակում է, որ տնտեսությունը զարգացել է, եկամուտներն են աճել, որ ոչ միայն առանձին ձեռնարկությունների շահույթներն են...
Աղբյուր` Panorama.am
20:01
«Շենգավիթ» ԲԿ-ում ծննդկանի և նորածնի մահ է գրանցվել․ ԲԿ-ի պարզաբանումը
«Շենգավիթ» բժշկական կենտրոնը հայտարարություն է տարարծել,որում ասվում է․ ««Շենգավիթ» բժշկական կենտրոնը իր խորին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
IBA-ի պրոֆեսիոնալ մենամարտերի շարքը կմեկնարկի Աբու Դաբիում
Բռնցքամարտի միջազգային ասոցիացիան հարթակ է ստեղղծում նաև պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկների համար՝ ներկայացնելով IBA Pro-ն: Այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
Բացահայտվել են Երևանի քաղաքապետարանի մի խումբ պաշտոնատար անձանց ապօրինությունները
Քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության ֆինանսավարկային և մտավոր սեփականության ոլորտում կատարվող հանցագործությունների դեմ պայքարի բաժնում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
Արցախյան 44-օրյա պատերազմի իրական դեպքերի վրա հիմնված ֆիլմերի պրեմիերա
Նոյեմբերի 30-ին, ժամը 18:30 Կինոյի տան մեծ դահլիճում Հայաստանի կինոգործիչների միության աջակցությամբ տեղի կունենա միանգամից երկու կարճամետրաժ,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
Հակառակորդի կրակոցից զինծառայող է հրազենային վիրավորում ստացել
Նոյեմբերի 29-ին՝ ժամը 17:50-ի սահմաններում, հայ-ադրբեջանական սահմանագոտու արևելյան հատվածում տեղակայված հայկական մարտական դիրքում հակառակորդի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
«World Press Photo» ցուցահանդեսի բացումը տեղի կունենա նոյեմբերի 30-ին
«World Press Photo» հիմնադրամը և Նիդերլանդների Թագավորությունը ներկայացնում են 2000-ից 2021 թվականներին «World Press...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Ովքե՞ր են «Զինծառայողներին,ինչպես նաև փրկարար ծառայողներին և նրանց ընտանիքի անդամներին բժշկական օգնության ծառայություններ» ծրագրի շահառուները
«Առողջության իրավունք իրավապաշտպան» ՀԿ-ն ֆեյսբուքյան էջում մանրամասնում է, թե ովքեր են   ·...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Թբիլիսիում բնակարանի վարձակալության գինն աճել է 120 տոկոսով
Փետրվարից սկսված ռուս-ուկրաինական պատերազմի և Ռուսաստանում հայտարարված զորահավաքի հետևանքով պատերազմող երկրներից մարդկանց արտահոսքը դեպի Վրաստան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
Հայ-ադրբեջանական սահմանին իրավիճակը կարող է սրվել․Բաքուն չեղարկում Է բանակցությունները․Stratfor
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հետ է կանգնել դեկտեմբերի 7-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ խաղաղ բանակցություններից այն բանից հետո, երբ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Լրիվ միամիտ պարզվում է, որ վերջում արդարացվում են կամ գործը դատարան չի էլ հասնում․ Էլիբեգովա
Ադրբեջանագետ Անժելա Էլիբոգովան գրում է․ «Այս «դավաճանության» գործերի հետ կապված հարց՝ քանի՞ դատարանի մեղադրական վճիռ կա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Ընդդիմադիր պատգամավորների կողմից մանդատները վայր դնելուն հաջորդել է Ալեն Սիմոնյանի հայտարարությունը
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության մաս կազմող «Վերածնվող Հայաստան» կուսակցության անդամ պատգամավորների հրաժարականները համարվում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Միքայել Ա. Գուրջյանի «Ամերիկացի» ֆիլմն ընդգրկվել է միջազգային կինոփառատոնի պաշտոնական մրցութային ծրագրում
Ռեժիսոր Միքայել Ա. Գուրջյանի «Ամերիկացի» ֆիլմն ընդգրկվել է Իտալիայի «SALERNO» միջազգային կինոփառատոնի պաշտոնական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
«Մինչև հիմա, սիրելի ժողովո՛ւրդ, մնացել եք «նախկինի ու ներկայի» հոլովույթում, որպեսզի հանկարծ աչքներդ չընկնի սրանց թալանին»
«Թե՞ ձեզ թվում էր, որ Արամ Մանուկյանը կարողացավ իրականացնել իր ծրագիրը՝ դուք նրա հետևորդներն եք: Ոչ, նա Արամ Մանուկյանն էր, այ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
Արթուր Թովմասյան. Իմ պայքարը երկու ուղղությամբ է
Արցախի Հանրապետության ԱԺ նախագահ Արթուր Թովմասյանը հանդիպել է մի խումբ տեղահանվածների հետ՝ «Գեն» նախաձեռնությունների կենտրոնի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
ՔԿ-ն սկսել է Ադրբեջանի կողմից Հայաստանին վերադարձված հայ զինծառայողի դիերի նույնականացման գործընթացը
ՀՀ Քննչական կոմիտեն սկսել է Ադրբեջանի կողմից Հայաստանին վերադարձված հայ զինծառայողների դիերի նույնականացման գործընթացը: «Նոյեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:24
Ադրբեջանցիների ներխուժումների հետևանքով նրանց կրակոցները Գեղարքունիքի գյուղերում առօրյայի անբաժան մաս են դարձել. «Թաթոյան» հիմնադրամ
Իրավունքի և արդարության կենտրոն «Թաթոյան» հիմնադրամի ներկայացուցիչները մի քանի օր առաջ ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Սոթք, Գեղամաբակ, Վերին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
Փարիզում գործադուլ են անում հոգեբուժարանների աշխատողները
Փարիզի հոգեբուժական բաժանմունքների աշխատակիցները երեքշաբթի գործադուլ են արել՝ հիվանդների բուժման համար անձնակազմի և միջոցների բացակայության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Ռոնալդու, թե Ֆերնանդեշ. ՖԻՖԱ-ն կուսումնասիրի
Պորտուգալիայի հավաքականը նվաճել է աշխարհի առաջնության 1/8 եզրափակիչի ուղեգիր։ Խմբային փուլի երկրորդ տուրում պորտուգալացիները 2:0 հաշվով հաղթել...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Wildberries-ի պահեստից գողության գործով ձերբակալվածների թվում հայեր կան
Ոստիկանության աշխատակիցները Մերձմոսկվայի մոտակայքում՝ Սլուչայնիյ բնակավայրում ձերբակալել են 8 անձի 1.7 մլն ռուբլու չափով գողություն կատարելու...
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
Կարեն Վրթանեսյան. «Մանդատը վայր դրեք»-ը խիստ էմոցիոնալ օրակարգ է
Տեղեկատվական անվտանգության փորձագետ Կարեն Վրթանեսյանը գրում է. «Եկել եմ ձեր «տոնը փչացնեմ»... Ես համոզված եմ, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:37
Պատանի սուսերամարտիկները 2 ոսկե և 3 բրոնզե մեդալ են նվաճել միջազգային մրցաշարերում
Նոյեմբերի 26-27-ը Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքում անցկացվել է սուսերամարտի պատանիների միջազգային մրցաշար, ինչպես նաև Մ14 տարեկանների Եվրոպայի գավաթի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:29
Եվրատեսիլի սալյուտները կանցնեն, կպրծնեն և Նիկոլը նոր պատերազմով կտա «զանգեզուրի միջանցքը». Նաիրա Զոհրաբյան
«Ես չեմ ցանկանա, որ ռազմական փորձագետների այս կանխատեսումներն իրականություն դառնան, բայց տեսակետ կա, որ «զանգեզուրի միջանցքը»...
Աղբյուր` Panorama.am
16:15
Ռուսաստանցին անմար կրակի վրա երշիկ է տապակել և հայտնվել ճաղերի հետևում
Ռուսաստանի Քննչական կոմիտեն քրեական գործ է հարուցել Կալինինգրադի 45-ամյա բնակչի նկատմամբ՝ հավերժական կրակի վրա կերակուր պատրաստելու համար։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
16:04
Ջենիֆեր Լոպեսը պատմել է, թե ինչ է գրել Բեն Աֆլեքն իր նշանադրության մատանու վրա
Ամերիկացի երգչուհի և դերասանուհի Ջենիֆեր Լոպեսը խոսել է այն հատուկ ուղերձի մասին, որը Բեն Աֆլեքը փորագրել է իր նշանադրության մատանու վրա։...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մշակութային պատերազմը սերտորեն շաղկապված է քարտեզագրական պատերազմի հետ. Դևրիկյան
12:32 29/11/2022

Մշակութային պատերազմը սերտորեն շաղկապված է քարտեզագրական պատերազմի հետ. Դևրիկյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}