Մշակույթ 10:00 05/12/2022 Հայաստան

Նոր փաստեր Մեծ Թաղեր գյուղի, գերեզմանատան, դպրոցի և Սբ․ Աստվածածին եկեղեցու ավերման մասին. monumentwatch.org

Արցախի մշակութային ժառանգության մշտադիտարկում իրականացնող monumentwatch.org կայքը գրում է.

«2022 թվականի նոյեմբերի 10-ին BBC news թղթակից Օլգա Իվշինան՝ Լեռնային Ղարաբաղ BBC լրատվական թիմի այցելությունից հետո,  հրապարակեց «Հաղթանակի ցուցադրություն․ ինչպես է ապրում Ղարաբաղը 2 տարի անց» ծավալուն հոդվածը, որտեղ հստակ նկարագրություններով ու մանրամասներով ներկայացված են Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Մեծ Թաղեր գյուղի գերեզմանատան, գյուղի դպրոցի և Սբ․ Աստվածածին եկեղեցու ադրբեջանական ոչնչացումները ու պղծման գործողությունները:

Հոդվածը սկսվում է պատերազմում երկու կողմերի կրած ծանր հետևանքների նկարագրությամբ․ «ավելի քան 8 հազար զինվորի մահ, 10 հազար անտուն մարդ, լքված ու ավերված բնակավայրեր»,- նշված է հոդվածում:

Լրագրողն իր ծավալուն հոդվածում անդրադառնում է նաև «Մեծ Թաղեր» կոչվող գերեզմանատան՝ ադրբեջանցիների կողմից իրականացված ավերման փաստին և նշում, որ 100 տարի առաջ այստեղ հայեր են ապրել, ովքեր փախել են պատերազմից։ Այնուհետև, նկարագրելով գլխավոր ճանապարհից մի քանի տասնյակ մետր հեռավորության վրա գտնվող  գյուղը, և այնտեղ 1846 թվականին կառուցված Սբ․ Ամենափրկիչ եկեղեցին, հոդվածագիրը բազմաթիվ մանրամասներ է հաղորդում այստեղ ադրբեջանցիների կողմից  իրականացված ավերման, պղծման, ինչպես նաև վանդալիզմի մի շարք այլ փաստացի գործողությունների մասին։

Ի մասնավորի․ լրագրողը նշում է․ «Մուտքի փայտյա դռները կոտրված  են, եկեղեցու դռան մոտ Հիսուս Քրիստոսի կոտրված քարե գլուխն է։ Մուտքի կամարի տակ  եկեղեցու դետալների փշրանքներ են։ Հյուսիսային պատի մոտ գտնվող հին տապանաքարերից մի քանիսը կոտրված են, իսկ ոտքերի տակ գլորվում են սպիտակ քարեր»։ Անդրադառնալով աղոթասրահին՝ լրագրողը նշում է. «Աղոթասրահի կենտրոնում փայտե նստարան է՝ ծածկված փոշու հաստ, հավասար շերտով։ Եվս մեկը՝ շրջված, ընկած է մոտակայքում։ Երրորդ նստարանը ինչ-ինչ պատճառներով հենված է  Ավագ խորանին։ Խորանի վրա և որոշ պատերի վրա կարմիր մեծ տառեր են՝ անուններ, որոնք այստեղ թողել են ադրբեջանցի զինծառայողները, ովքեր 2020 թվականի աշնանը առաջինն են մտել գյուղ։ Եկեղեցական կահ կարասուց  գրեթե ոչինչ չի մնացել։ Ադրբեջանցիները թողել են միայն պատռված սրբապատկերի կեսը»։

Հոդվածի հաջորդ բաժնում լրագրողն անդրադառնում է նաև Մեծ Թաղեր գյուղին, որտեղից բռնի տեղահանվեցին արցախցիները պատերազմի հետևանքով։ Լրագրողը նկարագրում է գյուղի լքված կյանքը․ կոտրված դարպասներ, փշրված ապակիներ, ինչ որ մեկի մեքենայի ժանգոտվող մետաղ և այլն։

Լրագրողն անդրադառնում է նաև գյուղի  եռահարկ դպրոցին, նշելով, որ հայերի կողմից վերանորոգված դպրոցի պատերին հայերեն գրություններ կան։ Լրագրողը փաստում է  դպրոցի գույքի թալանման մասին, միջանցքների պատերին գրված են ադրբեջաներեն բառեր։ Լրագրողը նշում է. «այն միջանցքները, որտեղ երկու տարի առաջ վազում էին երեխաները, այսօր դատարկ են»։

Հոդվածի շարունակական ընթերցումը թույլ է տալիս մեզ տեղեկանալ նաև Մեծ Թաղեր գյուղի գերեզմանատան ավերման նոր փաստերի մասին։

Արցախյան երկրորդ պատերազմի ավարտից վեց ամիս անց Caucasus Heritage Watch-ը, որը արբանյակային համակարգով Արցախի մշակութային ժառանգության մշտադիտարկում է իրականացնում, հրապարակել էր արբանյակային նկարներ, որոնք փաստում են  գերեզմանատան՝ ադրբեջանցիների կողմից ավերման մասին։

Լրագրողը, հաստատելով գերեզմանոցի ավերման փաստը, նշում է բուլդոզերի տեսանելի հետքերի մասին և փաստում, որ վերջինիս կիրառման հետևանքով  կիսաքանդ տապանաքարերը ավերված գերեզմանոցի վերջին հետքերն են։

Մեր արձագանքը

Հարկ է հիշեցնել, որ յուրաքանչյուր ժողովրդի մշակութային արժեքներին հասցվող վնասը հարված է  ողջ մարդկության մշակութային ժառանգությանը, քանզի յուրաքանչյուր ժողովուրդ իր ներդրումն ունի  համաշխարհային մշակութային բազմազանության մեջ։ Ըստ 1954 թվականի Հաագայի կոնվենցիայի, որը նաև մյուս միջազգային պայմանագրերի հիմքն է, այն իր առաջին հոդվածով սահմանում է հետևյալը՝ մշակութային արժեքը «․․․անկախ ծագումից կամ սեփականատիրոջից,  յուրաքանչյուր ժողովրդի  համար մեծ նշանակություն ունեցող շարժական կամ անշարժ ժառանգությունն է, ինչպիսիք են ճարտարապետության, արվեստի կամ պատմության հուշարձանները, անկախ դրանց կրոնական կամ աշխարհիկ բնույթից»։ Համաձայն «Զինված հակամարտությունների ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» 1954 թվականի Հաագայի կոնվենցիայի 4-րդ հոդվածի՝ արգելված է մշակութային  ժառանգության հանդեպ վանդալիզմի, գողության, կողոպուտի, յուրացման, թշնամանքի և հաշվեհարդարի  ցանկացած գործողություն։ Ըստ Հաագայի 1954 թվականի առաջին արձանագրության՝ արգելված է գրավյալ տարածքներում ոչնչացնել մշակութային կամ հոգևոր արժեքները»։ 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:38
Սպասվում են ձյան ինտենսիվ տեղումներ, բուք, մառախուղ
Միջերկրական ծովից ակտիվ ցիկլոնի ներթափանցմամբ պայմանավորված՝ փետրվարի 6-ին, 7-ին հանրապետության մեծ մասում սպասվում է ձյուն, Շիրակում, Լոռիում,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Ի՞նչ են կարդում մարզերում
Հայաստանի գրքային քարտեզը
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Հայաստանի տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ
Փրկարար ծառայությունը տեղեկացնում է, որ ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ։ Փակ են Արագածոտնի մարզում «Ամբերդ»...
Աղբյուր` Panorama.am
16:54
ԱՆ-ն դիմել է ԲԴԽ-ին Զարուհի Նախշքարյանին կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելու միջնորդությամբ
Արդարադատության նախարարությունը դիմել է Բարձրագույն դատական խորհրդին՝ դատավոր Զարուհի Նախշքարյանին կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Հարսանեկան տուրիզմն Իտալիային բերել է 599 մլն եվրո
Ավելի ու ավելի շատ օտարերկրացիներ ընտրում են Իտալիան իրենց հարսանեկան տոնակատարության համար: «Ռիա Նովոստի»-ի փոխանցմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Թևանյան. Այո՛, հարցեր կան նաև Ռուսաստանին, բայց դրանք պետք են լուծումներ գտնելու, ոչ թե թշնամանալու
«Հայաստանում հակառուսական հիստերիան, հայ–ռուսական հարաբերությունների փչացումը Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ է տեղի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
30-ամյա Բոբին դարձել է աշխարհի ամենածեր շունը և հայտնվել Գինեսի ռեկորդների գրքում
Պահապան շների ցեղատեսակի 30-ամյա շունը՝ Բոբի անունով, ճանաչվել է պատմության մեջ ամենածերը և հայտնվել Գինեսի ռեկորդների գրքում։ Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Փետրվարին օդի միջին ջերմաստիճանը Հայաստանում կլինի նորմայից բարձր 1-2 աստիճանով
Հանրապետության տարածքում փետրվար ամսվա օդի ջերմաստիճանը միջինը կազմում է -5...-8°C, ինչը 1°C-ով բարձր է հունվարի միջին ջերմաստիճանից:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Ֆրանսիացի պատգամավոր. ԵՄ-ի և Ադրբեջանի միջև գազային համաձայնագրի նախագիծը թիկունքից դանակահարություն է հայերի համար
Ֆրանսիացի սենատոր Բրունո Ռետայոն Թվիթերի իր միկրոբլոգում արձագանքել է ԵՄ էներգետիկ հարցերի հանձնակատար Քադրի Սիմսոնի Ադրբեջան կատարած այցի ու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
ԿԳՄՍՆ. 2023 թվականին նախատեսվում է իրականացնել 12 հուշարձանի վերականգնում
Հուշարձանների վերականգնմանը պետական բյուջեից հատկացվող միջոցները 2022 թ. նախորդ երկու տարիների համեմատ ավելացել է շուրջ 30 %-ով՝ կազմելով շուրջ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Հնդկական ընկերությունները ռուսական նավթի համար սկսել են վճարել դիրհամով
Հնդկական ընկերությունները սկսել են ռուսական նավթի դիմաց վճարել ԱՄԷ-ի ազգային արժույթով՝ դիրհամով։ Այս մասին գրում է ՏԱՍՍ-ը՝ հղում անելով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Մենք ձեր կողքին ենք մեր ամենօրյա աղոթք-խնդրանքներով. Սուրբ Սարգիս եկեղեցում իրականացվել է զինվորների օրհնության կարգ
Սիրո բարեխոս Սուրբ Սարգիս զորավարի, նրա Մարտիրոս որդու և 14 զինվորների տոնը, որն այս տարի նշվում է փետրվարի 4-ին, մեծ ժողովրդականություն է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
2015 թվականից հետախուզվողը տեղափոխվել է Հայաստան և կալանավորվել
ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈ գլխավոր վարչության օպերատիվ խմբի կողմից փետրվարի 3-ին Աստանա-Մոսկվա-Երևան չվերթով Հայաստան է տեղափոխվել 40-ամյա Տիգրան...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Հերիք է սիրաշահեք բռնապետներին. Ֆրանսիացի պատգամավոր
Ֆրանսիացի պատգամավոր Անն-Լոուրենս Պետելը Եվրահանձնաժողովի ղեկավար Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենին և ԵՄ էներգետիկ հարցերի հանձնակատար Քադրի Սիմսոնին կոչ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
ՊԵԿ. Հարկ վճարողներին և ֆիզիկական անձանց վերադարձվել է 40.2 մլրդ դրամ
2023 թվականի հունվար ամսվա ընթացքում ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեն ապահովել է 166.3 մլրդ դրամ հարկային եկամուտներ և պետական տուրքեր, որը նախորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Բորիս Ջոնսոնը և Լիզ Թրասը ծրագրում են վերադառնալ մեծ քաղաքականություն
Մեծ Բրիտանիայի երկու նախկին վարչապետներ Բորիս Ջոնսոնը և Լիզ Թրասը հույս ունեն վերադառնալ մեծ քաղաքականություն, գրում է ՏԱՍՍ-ը` հղում անելով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:24
Ճանապարհների վիճակը՝ ժամը 17:10 դրությամբ
Փետրվարի 4-ին՝ ժամը 17:10 դրությամբ, Արագածի և Սպիտակի տարածաշրջանների ավտոճանապարհներին տեղ-տեղ մերկասառույց է։ «Ճանապարհային...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Մեղրեցի․ Մինչև հիմա տոննաներով նուռ, արքայանարինջ ունենք չիրացված
Մեղրիում սրվել է բերքի իրացման խնդիրը։ Գյուղատնտես Գևորգ Մարգարյանը Panorama.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ մասնավորապես՝ վերջին մեկ տարվա...
Աղբյուր` Panorama.am
16:52
Թուրքիան ԱՄՆ դեսպանին մեղադրել է գունավոր հեղափոխության նախապատրաստման մեջ
Թուրքական ՆԳ նախարար Սուլեյման Սոյլուն դիմել է իր երկրում ԱՄն դեսպան  Ջեֆ Ֆլեյքին ոչ թե քննադատությամբ, այլ կշտամբանքով։ «Ձեր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:43
Սամվել Ղազարյանն ու Գոռ Այվազյանը՝ Վրաստանի բռնցքամարտի չեմպիոններ
Պավլիկ Եղոյանը գրավել է պատվավոր, երկրորդ հորիզոնականը։
Աղբյուր` Panorama.am
16:31
Վիրահատություն պահանջող ախտաբանությամբ 6 անձ Արցախից տեղափոխվել են Հայաստան
Արցախը Հայաստանին կապող միակ ճանապարհը Ադրբեջանի կողմից արգելափակելու պատճառով ԱՀ առողջապահության նախարարության «Հանրապետական բժշկական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:22
Մակրոնը Պուտինին հիմնականում զանգահարում է Զելենսկու խնդրանքով. Ֆրանսիայի ԱԳՆ
Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարարության մամուլի քարտուղար Անն-Կլեր Լեժանդրը RTVi-ին տված հարցազրույցում հայտնել է, որ երկրի նախագահ Էմանուել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:02
Հայաստանում առաջիկա օրերին սպասվում է ձյուն և մառախուղ
Հանրապետության տարածքում փետրվարի 4-ի ցերեկը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Փետրվարի 4-ի երեկոյան ժամերին, 5-6-ը, 9-ի ցերեկն առանձին...
Աղբյուր` Panorama.am
15:50
«Ուրարտու» ՖԱ-ին է միացել ուկրաինացի պաշտպան Իվան Զոտկոն
«Ուրարտու» ֆուտբոլային ակումբը պայմանագիր է կնքել ուկրաինացի պաշտպան Իվան Զոտկոյի հետ։ Այս մասին հայտնում են ակումբից։...
Աղբյուր` Panorama.am
15:37
Աննա Վարդապետյանը պլանավորում է դատախազներին դպրոցներ ուղարկել
Գլխավոր դատախազ Աննա Վարդապետյանն այսօր Արմավիր համայնքում խորհրդակցություն է անցկացրել՝ ընդգծելոց, որ դատախազության միակ նպատակն արդյունավետ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:15
Ղազինյան. Կորեյկոյի դերում հանդես է գալիս Հայաստանի օրվա իշխանությունը
ԱԺ նախկին պատգամավոր, «Մեկ Հայաստան» կուսակցության նախագահ Արթուր Ղազինյանը գրում է. «Օստապ Բենդերն ասում էր, որ մասը փոքր...
Աղբյուր` Panorama.am
15:03
Իրավապաշտպան. Գուրգեն Արսենյանի երեկվա հայտարարությունն անբարո է
Իրավապաշտպան Ժաննա Ալեքսանյանը գրում է. «Գուրգեն Արսենյանի երեկվա հայտարարությունը՝  «Մենք չենք կարող ռիսկի ենթարկել երեք...
Աղբյուր` Panorama.am
15:03
Ռուսաստանը պետք է սովորի առաջ տանել իր և իր դաշնակիցների շահերը. Հայկ Խալաթյան
«Քննարկման ժամանակ նշվեց հայկական կողմից որոշակի պատրանքների մասին՝ կապված ՀԱՊԿ-ի հետ, բայց ես պետք է նշեմ, որ այդ պատրանքները ստեղծվել են...
Աղբյուր` Panorama.am
14:52
Գևորգ Դանիելյան. Այո, Բերձորի միջանցքը բացելու առաջնահերթ պատասխանատուն հայրենական իշխանություններն են
Իրավագիտության դոկտոր Գևորգ Դանիելյանը, արձագանքելով  Միքայել Սրբազանի  հայտարարություններին հետևած քննադատություններին, գրում է....
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սահմանադրության դրույթները չեն կարող քաղաքական հայեցողության միջոցով հանկարծ վերացվել. Պողոսյան
13:04 03/02/2023

Սահմանադրության դրույթները չեն կարող քաղաքական հայեցողության միջոցով հանկարծ վերացվել. Պողոսյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}