Քաղաքական 10:18 20/09/2023 Հայաստան

Հարութ Սասունյան. Արդարամիտ հրեաները հորդորում են ադրբեջանամետ ռաբբիներին չեղարկել Բաքվում նախատեսված համաժողովը

Երկու շաբաթ առաջ ես խմբագրական էի գրել՝ դատապարտելով եվրոպացի ադրբեջանամետ ռաբբիներին իրենց համաժողովը Բաքվում անցկացնելու ծրագրման համար։ Կարճ ժամանակ անց հաճելիորեն զարմացա՝ էլեկտրոնային նամակ ստանալով 18 հիմնականում նշանավոր հրեա անձանցից, այդ թվում՝ ութ արդարամիտ ռաբբիներից, որոնք դատապարտել էին Ադրբեջան կատարելիք այցը և կոչ արել չեղարկել այն։

Մեծ Բրիտանիայի գլխավոր ռաբբի սըր Էֆրեմ Միրվիսին ուղղված նամակում 18 ստորագրյալները գրել էին. «Մենք անկեղծորեն ձգտում ենք երկխոսություն սկսել Ձեզ հետ՝ բողոքարկելու Եվրոպայի ռաբբիների համաժողովի որոշումը և ապահովելու, որ այս համաժողովը չանցկացվի մի երկրում, որն այնքան հակասում է հուդայականության հիմնական արժեքներին և Թորայի ուսմունքներին»: Նամակում մեջբերվել են Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր Ջեյմս Ռասելի վերջերս գրված խոսքերը. «Մարդկանց սպանելու համար փամփուշտներ են պետք, բայց անտարբերությունը քաշում է ձգանը»։

Նամակում նկարագրված է «Արցախում տիրող ծանր մարդասիրական աղետը», որն առաջացել է Ադրբեջանի կողմից Լաչինի միջանցքի շրջափակման հետևանքով, որն Արցախը Հայաստանին կապող միակ ճանապարհն է՝ վտանգի ենթարկելով 120 հազար արցախահայերի սովամահության։ Նամակում ասվում է, որ Ադրբեջանը մի երկիր է, որ «լայնորեն ճանաչված է քաղաքական իրավունքների և քաղաքացիական ազատությունների պաշտպանության համար աշխարհում ամենացածր վարկանիշներից մեկն ունենալու համար»։

Արդարամիտ հրեաների այս խումբը գրել է. «Մենք տխուր ենք, որ այս հանրահայտ կազմակերպությունը, որը ներկայացնում է բազմաթիվ հրեա մարդկանց ողջ Եվրոպայում, Բաքուն ընտրելով իրենց համաժողովի անցկացման համար, աջակցում է Ադրբեջանի կառավարությանը՝ մարդու իրավունքները պաշտպանելու է և Շոայի դասերով՝ «այլևս երբեք», ապրելու ու շնչելու փոխարեն։ Թեև մենք ընդունում և գնահատում ենք հրեաների ազատությունն Ադրբեջանում, սակայն այն փաստը, որ այդ նույն անօտարելի իրավունքները չեն տարածվում երկրի այլ փոքրամասնությունների և կրոնների վրա, մեզ անհանգստանալու առիթ է տալիս, թե որքան ժամանակ հրեաները կկարողանան ազատություն վայելել մահմեդական աշխարհի բռնապետական կառավարության ներքո... Չնայած բազմաթիվ միջազգային բողոքներին և Արդարադատության միջազգային դատարանի որոշմանը, Ադրբեջանի իշխանությունները կոպտորեն անտեսել են շրջափակումը վերացնելու կոչերը՝ արհամարհելով 2020 թվականի նոյեմբերին Ադրբեջանի, Հայաստանի և Ռուսաստանի կողմից Լաչինի միջանցքով անարգել երթևեկության վերաբերյալ ստորագրված համաձայնագիրը»։

Նամակը ստորագրել են՝ Թամար Ֆայնը, Սեդա Համբարձումյանը, Ջոշ Քըրքը, Բենջամին Նաումը, ռաբբի Ավիդան Ֆրիդմանը (Yanshoof-ի տնօրեն), պրոֆեսոր Իսրայել Չարնին, դոկտոր Օդեդ Սթայնբերգը, ռաբբի Դեյվիդ Ռոզենը, Ջեյմս Ռ. Ռասսելը (Հարվարդի համալսարանի Մաշտոցի անվան հայագիտական ամբիոնի պատվավոր պրոֆեսոր), Սքոթ Ջեյսոնը, Լեռնիկ Ջեյսոնը, Մայքլ Սթոունը, ռաբբի Յեհոշուա Էնգելմանը, ռաբբի Թայսոն Հերբերգերը (Կրոնի և կրոնական կրթության ասիստենտ, Հարավարևելյան Նորվեգիայի համալսարան), ռաբբի Շիմոն Բրանդը, ռաբբի Իրվինգ «Յից» Գրինբերգը, ռաբբի Խայիմ Սեյդլեր Ֆելլերը և ռաբբի Ալանա Սուսկինը»:

Իսրայել Վ. Չարնիի և ռաբբի Ավիդան Ֆրիդմանի համատեղ տարածած առանձին հայտարարության մեջ ասվում է. «Ադրբեջանի համար այս Կոշերի վկայականից  գարշահոտություն է գալիս»։ Նրանք բացատրել են, որ եվրոպացի 50 ռաբբիները, որոնք գրել են հայ ղեկավարներին՝ բողոքելով հայերի կողմից «ցեղասպանություն» եզրույթի կիրառման համար, «օգտագործվում են Ադրբեջանի կողմից՝ աշխարհին ապացուցելու կառավարության կոշերական վկայագիրը և փակելու աշխարհի ականջները տառապյալների ճիչերից»։
Երուսաղեմի Հոլոքոստի և ցեղասպանության ինստիտուտի տնօրեն Չարնին և Երուսաղեմում բնակվող մանկավարժ և ուղղափառ ռաբբի Ֆրիդմանը հայտարարել են. մենք «ամենապարզ լեզվով ասում ենք, որ մեր կարծիքով, այս ռաբբիական նամակը խեղաթյուրում է փաստերը, սխալ է հասկանում Հոլոքոստի հիմնական բարոյական նշանակությունը և բաց է թողնում հրեական էթիկայի հիմնական սյունը»:

Չարնին և Ֆրիդմանը այնուհետև ադրբեջանամետ ռաբբիներին պարզաբանել են Հոլոքոստ և ցեղասպանություն եզրույթների իսկական իմաստը. «Ցեղասպանության հանրագիտարանում «հոլոքոստ» բառն օգտագործվել է 1909 թվականի Հայկական հոլոքոստին անդրադառնալու համար, և նույնիսկ ավելի վաղ՝ այլ համատեքստերում, իսկ «ցեղասպանություն» բառը ստեղծել է լեհ հրեա իրավաբան Ռաֆայել Լեմկինը 1942 թվականին՝ նկարագրելու համար այն հանցագործությունը, որը կատարվել էր հայ ժողովրդի դեմ Թուրքիայի կողմից, իսկ հետո իրագործվել ընդդեմ հրեաների՝ Գերմանիայի կողմից։ Հանրագիտարանում թեմայի վերաբերյալ գրառումն ավարտվում է հետևյալ եզրակացությամբ. «Բառը (հոլոքոստ) պատմականորեն պատկանում է բոլոր մարդկանց տառապանքներին և, իհարկե, այն հիմք չի դարձել որևէ այլ ժողովրդի տառապանքը բացառելու համար»:

Չարնին և Ֆրիդմանը նկարագրել են ադրբեջանամետ ռաբբիների «պնդումը, որ մարդկային տառապանքի ցանկացած ժամանակակից համեմատություն՝ Հոլոքոստի սուրբ հիշատակի պղծում է, և հրեա ժողովրդի տառապանքների նսեմացումը, ինքնին Հոլոքոստի հիշատակի անհեթեթ պղծում է»:

Չարնին և Ֆրիդմանը բացատրել են, որ «Եվրոպացի ռաբբիների նամակը ցինիկ կերպով զենք է դարձրել Հոլոքոստի հիշատակը, որպեսզի հնարավոր լինի զանգվածային տառապանք պատճառել: Ի վերջո, այս ռաբիսները չեն ժխտում, որ 120 հազար արցախցիները սովամահության վտանգի տակ են՝ Ադրբեջանի կողմից կիրառվող շրջափակման պատճառով։ Նրանք չեն ժխտում, որ Ադրբեջանը զանգվածային սովն օգտագործում է որպես քաղաքական շահի մարտավարություն։ Բայց լռեցնելով Ադրբեջանի գործողությունների վերաբերյալ հայկական քննադատությունը, նրանք «Հոլոքոստի խաղաքարտը» ցինիկաբար օգտագործում են քաղաքական նպատակներով»։

Չարնին և Ֆրիդմանը եզրափակել են իրենց հայտարարությունը. «Այս ռաբբիների որոշումը՝ իրենց ձայնը բարձրացնելու ի նպաստ ճնշողի, պղծում է Հոլոքոստի հիշատակը և հրեական արժեքները: Ապաշխարության  այս ժամանակաշրջանի ոգով մենք կոչ ենք անում Եվրոպայի ռաբբիների համաժողովին կամ առնվազն  ռաբբիական խղճի առանձին անդամներին՝ բարոյական քաջություն ունենալ հիշելու իրենց ռաբբիական պարտականությունը և հրաժարվելու իրենց որոշումից»:

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա կուրիեր» թերթի հրատարակիչ
www.TheCaliforniaCourier.com
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

12:25
Ադրբեջանը կեղծ արտահոսք է կազմակերպել, թե Հայաստանը Ֆրանսիայի հետ իր դեմ ագրեսիա են նախապատրաստում. Տիգրան Աբրահամյան
«Ադրբեջանը հիմնական քարոզչական միջոցներից մեկով կեղծ արտահոսք է կազմակերպել, առ այն, որ Հայաստանը Ֆրանսիայի և արտատարածաշրջանային այլ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:25
ԱԱԾ-ն հաստատեց. Ադրբեջանցի զինծառայողը զինված է եղել
Փետրվարի 28-ին՝ ժամը 05:15-ի սահմաններում, Սյունիքի մարզի Տեղ համայնքի սահմանային հատվածում հայ-ադրբեջանական շփման գիծը հատել է ադրբեջանական...
Աղբյուր` Panorama.am
12:17
Ի՞նչ է կատարվել Տեղում
«Այսօր առավոտյան Տեղ գյուղի մոտակայքում երկու ադրբեջանցի զինծառայող անցել է սահմանը, որից մեկը բռնվել է, մյուսը փախել է։ Գիշերը նաև...
Աղբյուր` Panorama.am
12:03
Իմ մահվան դեպքում իմ օրգանները որևէ մեկին հանձնելուց երբեք չեմ հրաժարվի. Թորոսյան
«Միայն օրենքներ ընդունելը բավարար չէ արդյունքներ ստանալու համար, նաև անհրաժեշտ է իրական, շոշափելի աշխատանք  կատարելը»,- Ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
11:51
Զորամասի հրամանատարը գողացել է 1200 լիտր դիզվառելիքն ու տարել զինվորական համզգեստը, քնապարկերը, անձրևանոցները
Հակակոռուպցիոն կոմիտեում ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանությունից ստացված նյութերի հիման վրա նախաձեռնված քրեական վարույթի նախաքննությամբ պարզվել է, որ Մ....
Աղբյուր` Panorama.am
11:39
Ահռելի թվերով տուգանել են վարորդներին, չեն կարողանում հավաքել, ասում են՝ եկեք զեղչ անենք. Տիգրան Քեհյան
ԱԺ-ն փետրվարի 28-ին ընդունեց «Վարչական իրավախախտումների մասին» և հարակից օրենքներում նախատեսված փոփոխությունների փաթեթը։ ՀՀ ՆԳ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:38
Ինչքա՞ն կարելի է կառավարությունը թափթփցած որոշումներ բերի, դուք էլ դակեք. Արմենուհի Կյուրեղյան
«Ինչքա՞ն կարելի է կառավարությունը անորոշ, թափթփված որոշումներ բերի, դուք էլ կոճակը սեղմեք ու անցենք առաջ»,- Ազգային ժողովում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:16
Նորատուսցի ձկնորսների կողմից ջրային պարեկներին ծեծելու վարույթով 5 անձի մասով նախաքննությունն ավարտվել է
Ավարտվել է 2023թ. դեկտեմբերի 19-ին Գեղարքունիքի մարզում մի խումբ անձանց կողմից կատարված կողուպուտի, խուլիգանության, ինչպես նաև պաշտոնատար անձի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:43
Ն. Զարյանի անվան դպրոցում դասադուլ է. աշակերտները դեմ են չարաշահումներ թույլ տված տնօրենին
Երևանի Նաիրի Զարյանի անվանի դպրոցում այս պահին դասադուլ և քաոս է։ Աշակերտները պահանջում են տնօրեն Նվարդ Հովսեփյանի հրաժարականը, որը,...
Աղբյուր` Panorama.am
10:37
Ավտոմեքենան բախվել է սյանը
Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն  փետրվարի 28-ին, ժամը 08:46-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Նոր-Նորքի 5-րդ զանգվածից դեպի Ջրվեժ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:35
Մահացել է ՀՀ Ազգային հերոս Նիկոլայ Ռիժկովը
95 տարեկանում մահացել է ԽՍՀՄ կառավարության նախկին ղեկավար Նիկոլայ Ռիժկովը: Այս մասին հայտնել է Դաշնության խորհրդի նախագահ Վալենտինա Մատվիենկոն։...
Աղբյուր` Panorama.am
10:35
Դեբեդից ապօրինի ջրառ է կատարվել
Բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի աշխատակիցների Լոռու մարզի Ալավերդի համայնքում գործող «Նորայր և Տիգրան» ՍՊԸ-ում անցկացրած...
Աղբյուր` Panorama.am
10:06
Վրաստանի իրավասու մարմինը բավարարել է ՀՀ գլխավոր դատախազության միջնորդությունը
Հետախուզվող անձը հանձնվել է Հայաստանի իրավասու մարմիններին
Աղբյուր` Panorama.am
09:35
Մատենադարանի համալրումները շարունակվում են
Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի պատվիրակության Լիբանան կատարած պաշտոնական այցի շրջանակում Հայ Ավետարանական եկեղեցու հովիվ Վերապատվելի Նշան և...
Աղբյուր` Panorama.am
09:26
Փոխանակման կետերում դոլարի փոխարժեքը մնացել է նույնը, եվրոն և ռուբլին թանկացել են
ՀՀ բանկերում այսօր՝ փետրվարի 28-ին ժամը 09:15-ի դրությամբ, ԱՄՆ դոլարի առքի միջին փոխարժեքը կազմում է 401.19 դրամ։ Ըստ Rate.am կայքի՝ դոլարի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:25
Սա Հայաստան-Ադրբեջան վաշինգտոնյան բանակցությունների ավա՞րտն է. Մեթյու Միլլերի արձագանքը
«Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարները կհանդիպեն Բեռլինում։ Ես գիտեմ, որ պետքարտուղարը ցանկանում էր նրանց հանդիպում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:13
«Հրապարակ». Արսենյանի ու ՔՊ-ի գրասենյակի մոտ իսկակա՞ն ռումբ էին տեղադրել
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Վերջին օրերին ՔՊ-ի գրասենյակային տարածքների մոտ ռումբեր էին տեղադրվել. փետրվարի 22-ին ՔՊ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:12
«Ժողովուրդ». Կարեն Բրուտյանը այն պաշտոնյաներից է, ով պաշտոնին զուգահեռ անշարժ գույքեր է ձեռք բերում և գումարներ դիզում
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «ՀՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալ Կարեն Բրուտյանը պաշտոնում նշանակվել է 2021թ․ օգոստոսի 13-ին։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:11
«Ժողովուրդ». Փաշինյանը հերթական անգամ փակ հանդիպում կունենա ՔՊ-ական պատգամավորների հետ
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ղեկավար Նիկոլ Փաշինյանն առաջիկայում կրկին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:07
«Հրապարակ». Գյումրիում՝ շներին ու կատուներին կփոխարինեն հայտնիները
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Գյումրու համայնքապետարանը հայ հայտնիների նկարներով պաստառներով կահավորել է 10 կանգառ։ Մինչ այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:06
«Ժողովուրդ». Ինչու է տուժողը հրաժարվել բողոքից
Գագիկ Մելքոնյանի թոռան մասնակցությամբ միջադեպոի քրեական վարույթը կարճվել է
Աղբյուր` Panorama.am
09:05
«Հրապարակ». Դեռ երկրորդ հրաժարականը չկրկնած՝ Գևորգ Պապոյանն արդեն նախարարական «կայֆերի» մեջ էր
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Չնայած ՔՊ-ական Գևորգ Պապոյանը դեռ պատգամավոր է, քանի որ, ըստ ԱԺ կանոնակարգի, մանդատը վայր...
Աղբյուր` Panorama.am
09:03
«Ժողովուրդ». Ինչպիսինն է ՔՊ-ական իշխանավորի հետհեղափոխական դասական կյանքի ուղին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «ՀՀ ՊԵԿ նախագահի տեղակալ Արտյոմ Սմբատյանի հայտարարագրերը լավագույնս արտացոլում են ՔՊ-ական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:02
«Հրապարակ». Ինչն է խանգարում ԱԺ իշխանական և ընդդիմադիր կանանց միմյանց հետ ազատ շփվելուն
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության կողմից ֆինանսավորվող Ազգային ժողովրդավարության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:01
Սուրենյանց. Տպավորություն ունեմ, որ Փաշինյան- Մակրոն մերձեցման հիմքում ոչ թե հայ- ֆրանսիական բարեկամությունն է, այլ նրանց արկածախնդրությունը
«Մակրոնը չի բացառում ԵՄ երկրների զորքերի տեղակայումը Ուկրաինայում: Այս վտանգավոր առաջարկությունը բարեբախտաբար լուրջ հակազդեցության է...
Աղբյուր` Panorama.am
08:52
Սասունյան. Ալիևը խնդրել է Արաբական լիգային և Թուրքիային ճնշում գործադրել ԵԽԽՎ-ի վրա՝ Ադրբեջանին հետ ընդունելու համար
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը բազմիցս հայտարարել է. «Ինձ չի հետաքրքրում, թե ով ինչ է ասում իմ երկրի մասին, ես շարունակելու եմ անել այն...
Աղբյուր` Panorama.am
08:46
Փետրվարի 28-ի հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ փետրվարի 28-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:54
Հայրը, և նրա ընկերը սեռական բնույթի գործողություններ են կատարել 2-ից 4 տարեկան սեփական երեխաների նկատմամբ
Փետրվարի 8-ին իրավապահներին հաղորդում է ներկայացվում, որ կասկածներ կան, որ Աբովյան քաղաքի բնակիչ Հայկ Գ.-ն իր սեփական երեք երեխաների նկատմամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:43
Ուկրաինայի զինված ուժերը հաստատել են Սեվերնոյե և Ստեպովոե գյուղերից ուկրաինական զորքերի դուրսբերումը
Ուկրաինական զորքերը ԿԺՀ-ի  Սեվերնոե և Ստեպովոյե գյուղերից դուրս են եկել։ «ՌԻԱ նովոստի»-ի փոխանցմամբ, այդ մասին համաուկրաինական...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ահազանգ. Մարտունու նորակառույց ԲԿ-ի սալիկները թափվել են շտապ օգնության մեքենայի վրա
11:49 27/02/2024

Ահազանգ. Մարտունու նորակառույց ԲԿ-ի սալիկները թափվել են շտապ օգնության մեքենայի վրա

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}