Քաղաքական 12:44 02/10/2023 Հայաստան

Ադրբեջանը պարտավոր է պահպանել օկուպացված տարածքներում մշակութային ժառանգության պահպանության միջազգային դրույթները

Արցախի մշակութային ժառանգության մշտադիտարկում իրականացնող monumentwatch.org կայքը գրում է.

«Ամարասի վանքը գտնվում է Արցախի Մարտունու շրջանի Մաճկալաշեն գյուղի մոտակայքում։ 44-օրյա պատերազմից հետո՝ նոյեմբերի 9-ի եռակողմ համաձայնագրի արդյունքում հայ-ադրբեջանական  շփման գիծը կանգ էր առել Ամարասից 800-1000 մետր հեռավորության վրա, և  ուխտավորներն այստեղ այցելում էին խաղաղապահների ուղեկցությամբ։

Կարևոր է արձանագրել, որ Ադրբեջանի կողմից Ամարասի բռնազավթման փորձերը երբեք չէին դադարել։ Հիշեցնենք, որ ուղիղ 2 տարի առաջ՝  2021 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ադրբեջանցի զինվորականներն իրենց դիրքերը 1200 մետրով  առաջ  էին մղել  Մաճկալաշեն գյուղի ուղղությամբ և խրամատավորվելով չեզոք տարածքում՝ Ամարասի վանական համալիրի պարիսպների մոտ տեղակայել էին ադրբեջանական դրոշը ։  Բայց ռուսական խաղաղապահ զորախմբի միջնորդությամբ ադրբեջանական դրոշները  հեռացվել էին տարածքից։

2023 թվականի սեպտեմբերի 19-21-ը ընկած ժամանակահատվածում ադրբեջանական ագրեսիայի հետևանքով սկսված զինված բախումների արդյունքում Ադրբեջանը օկուպացրեց Ամարասի վանքը՝ չթողնելով ժամանակ և հնարավորություն անգամ մասունքների փրկության համար։ Արդյունքում վանքն իր նյութական և ոչ նյութական արժեքներով մնաց թշնամու վերահսկողության տակ։

Մեր արձագանքը

Ադրբեջանը պարտավոր է հետևել մշակութային ժառանգության պահպանության միջազգային սկզբունքներին և պահպանել Ամարասի վանքի «ամբողջականությունը», «իսկությունը», «բացառիկությունը» և «մշակութային կարևորությունը»՝ սկզբունքներ, որոնք ամրագրված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի և ԻԿՕՄՕՍ-ի մի շարք դրույթներով։

Օկուպացված տարածքների համար ներկայումս կիրառելի են  դեռևս 20-րդ դարասկզբին ընդունված Հաագայի 1907 թ. օգոստոսի 18-ի «Պատերազմի օրենքների ու սովորույթների մասին» կոնվենցիային կից կանոնակարգի 42-րդ հոդվածը, համաձայն որի՝ «Օկուպացված է համարվում այն տարածքը, որը փաստացի գտնվում է թշնամու բանակի իշխանության ներքո»,  և տարածվում է միայն այնտեղ, որտեղ հաստատվել և կարող է իրացվել, կամ, որ նույնն է, հնարավորություն է ստեղծվել իրացնելու թշնամու բանակի իշխանությունը: Օկուպանտ տերության պարտավորությունները սահմանված են հիշյալ կանոնակարգի նաև հաջորդ՝ 43-56-րդ հոդվածներում:

Оկուպացված տարածքների իրավական հարաբերություններին են վերաբերում Ժնևի 4 կոնվենցիաները  և Հաագայի 1954 թ. կոնվենցիայի  լրացուցիչ արձանագրությունները (1954թ․ և 1999 թ․): Բացի այդ՝ ցանկացած օկուպացիայի օրինականությանն առնչվող հարցերը կարգավորվում են նաև ՄԱԿ-ի կանոնադրությամբ և «jus ad bellum» սկզբունքով։

Համաձայն ՄԱԿ-ի կանոնադրության օկուպացիայի կամ դրան  հավասարազոր ցանկացած իրավիճակի («ներխուժում», «ազատագրում», «օկուպացիա») ստեղծման դեպքում կիրառվում է օկուպացիայի մասին վերոհիշյալ օրենքը (Հաագայի 1907 թ. կոնվենցիա, հոդված 42), և դրա կիրառելիության համար էական պայման չեն ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի կողմից օկուպացիայի օրինականության հաստատումը և դրա ընդունելի լինել-չլինելը, ռազմական գործողությունների նպատակի մասին պարզաբանումները»։

Համաձայն հայ պատմիչների վկայությունների՝ Ամարասի վանքի եկեղեցին հիմնադրել է Գրիգոր Լուսավորիչը 4-րդ դարի սկզբին։ 5-րդ դարի սկզբին Մեսրոպ Մաշտոցն Ամարասի վանքում բացում է Արցախի առաջին դպրոցը։

 

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

09:32
Ալվինա Աղաբաբյան. Հայ մարդու կռվի ու հաղթանակի հետքերը և ապագա պայքարի սաղմերը մեռցնելու գործընթաց է
Այն նույնությամբ տեղի է ունենում նաև մեզանում, պարզապես ԴԵՌ գաղափարական դաշտում։
Աղբյուր` Panorama.am
09:23
Քաղաքագետ. Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները լուռ համաձայնությամբ ձգձգում են բանակցային գործընթացը
«Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները լուռ համաձայնությամբ ձգձգում են բանակցային գործընթացը, մեկը՝ հույսով, որ ժամանակը նոր...
Աղբյուր` Panorama.am
08:54
ՃՏՊ Գարեգին Նժդեհի փողոցում. կա տուժած
Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն  մարտի 3-ին, ժամը 22:02-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Գարեգին Նժդեհի փողոցում տեղի է ունեցել ՃՏՊ,...
Աղբյուր` Panorama.am
08:51
Որ հասցեներում են այսօր հոսանքազրկումներ սպասվում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ մարտի 4-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
23:23
Պիստորիուսն ասել է, որ սպաների խոսակցության ձայնագրությունից բացի այլ արտահոսքից տեղյակ չէ
Գերմանիայի պաշտպանության նախարար Բորիս Պիստորիուսը կիրակի օրն ասել է, որ բացի ուրբաթ օրը հրապարակված գերմանական զինվորական զանգից այլ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:54
Ներքին Հանդում ադրբեջանական օկուպացիայի ներքո է 2,700 հեկտար տարածք.«Թաթոյան» հիմնադրամ
«Թաթոյան» հիմնադրամից հայտնում են. «Ադրբեջանական հանցանքները Ներքին Հանդում, այդ թվում` այն դիրքերը, որտեղից սպանվել էին...
Աղբյուր` Panorama.am
22:22
Ալեն Սիմոնյանի և Նիկոլ Փաշինյանի ցուցադրական զբոսանքը
ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը Նիկոլ Փաշինյանի հետ զբոսնել է Հյուսիսայի պողոտայում: Նրանց զբոսանքի տեսանյութը տարածվել է տելեգրամ ալիքներում: Լուրը...
Աղբյուր` Panorama.am
21:03
Արամ Սարգսյանին եմ փոխանցել Վազգեն Սարգսյանի դիմանկարով պատրաստված խորհրդանշական հուշանվեր-գավաթը. Պապիկյան
ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը գրում է. «Մարտի 3-ին Վազգեն Սարգսյանի անվան «Հանրապետական» մարզադաշտում տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:47
Ցավոք, մենք քիչ կառույցներից ենք, որ կարողացանք Հայաստանում վերականգնել մեր գործունեությունը.Արցախի տեխնոդպրոցի տնօրեն Աշոտ Ավանեսյան
«ՌեԱրմենիա»-ն համագործակցության հարթակ է, որտեղ Հայաստանի տարբեր խնդիրներ լույծող նախագծեր են ներկայացվում 4 տեսակի աջակցություն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Իշխան Սաղաթելյանը Ջերմուկում քննարկում է ունեցել ՀՅԴ Հայաստանի և Արցախի երիտասարդական միությունների անդամների հետ
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան Սաղաթելյանը գրում է. «Ջերմուկում` ՀՅԴ Հայաստանի և Արցախի երիտասարդական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:14
Արարատ Միրզոյանը հանդիպել է Բույար Օսմանի հետ
ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը գրում է. «Լավ հնարավորություն էր Անթալիայի դիվանագիտական ֆորումի շրջանակներում հանդիպել Հյուսիսային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Ինչպես է Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն տարբերում, թե ում կողմից տեղադրած ականի պայթյունից է այսօր վիրավորվել ադրբեջանցին
Հայաստանի տեղադրած ականները շարունակում են մնալ լուրջ խնդիր։ Ադրբեջանական լրատվամիջոցները հայտնում են, որ այդ մասին ասված է X սոցիալական ցանցում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Երևանի կենդանաբանական այգում ապառաժ քարերը պոկվել ու թափվել են պոնիների պահման տարածք
Մարտի 3-ին, արտակարգ դեպք է տեղի ունեցել Երևանում կենդանաբանական այգում։ Պոնիների պահվող տարածքի մոտ անձրևաջրերի պատճառով թուլացած...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Հայաստանի ո՞ր գյուղերի տարածքներն են վերահսկում ադրբեջանական զինված ուժերը
Sputnik Արմենիայի հարցմանն ի պատասխան՝ ՀՀ վարչապետի աշխատակազմը պարզաբանել է, թե որ գյուղերի տարածքներն են այս կամ այն կերպ վերահսկվում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:11
Ֆիդանն ու Լավրովը քննարկել են Հարավային Կովկասը
Թուրքիայի և Ռուսաստանի ԱԳ նախարարները քննարկել են Հարավային Կովկասը։ Այս մասին հայտնում են ռուսական ԶԼՄ-ները։ Թուրքիայի ԱԳ նախարար Հաքան...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Բուլղարիայի վարչապետին
Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Բուլղարիայի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլայ Դենկովին՝ ազգային տոնի առթիվ: Կառավարության...
Աղբյուր` Panorama.am
12:39
Ադրբեջանցիները ձևափոխում են Արցախ բանկի գրասենյակի շենքը և թալանում են Ազգային ժողովի շենքը
Հայքի մշակույթի Օմբուդսմեն Հովիկ Ավանեսովն ահազանգում է, որ Ադրբեջանը շարունակում պետական մակարդակով ոչնչացնել և յուրացնել ոչ միայն բռնազավթված...
Աղբյուր` Panorama.am
12:02
Շիրակի թեմի առաջնորդ. Հիվանդ էլիտան չի կարող ձևավորել առողջ ժողովուրդ
«Մենք էլիտա չունենք։ Կարելի է ասել, որ հիվանդ юողովրդից կարողէ  լինել միայն հիվանդ էլիտա։ Դրանք իրար փոխկապակցված...
Աղբյուր` Panorama.am
12:01
Հովհաննես երեցի ընդօրինակած Ավետարանը ընծայաբերվել է Մատենադարանին
Մատենադարանին Հովհաննես երեցի ընդօրինակած Ավետարանի ընծայաբերմամբ մեկնարկել է Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի գիտահետազոտական ինստիտուտ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:53
Ինչ են քննարկել Արարատ Միրզոյանն ու ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղարը
Անթալիայի դիվանագիտական ֆորումի շրջանակներում հանդիպել են  ԱԳ նախարարի պաշտոնը զբաղեցնող Արարտ Միրզոյանն ու ԵԱՀԿ գլխավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
11:20
Ինգուշեթիայում շարունակում է գործել հակաահաբեկչական գործողության ռեժիմը
ՌԴ Ինգուշեթիայի Կարաբուլակ քաղաքու զինյալների վնասազերծումը շարունակվում է։ Այս մասին Ռիա նովոստիին հայտնել է տարածաշրջանային անվտանգության...
Աղբյուր` Panorama.am
10:49
Հայաստանի շուրջ օղակը սեղմվում է, որի հիմնական պատասխանատուն Նիկոլ Փաշինյանն է. Սուրենյանց
«Եվ ուրեմն, Փաշինյանի շրջադարձը Հայաստանի համար ոչ թե կոմֆորտ չեզոքություն է ապահովելու, այլ նրան դարձնելու է աշխարհաքաղաքական սուր մրցակցության կռվախնձոր»:
Աղբյուր` Panorama.am
10:27
Իտալիայի և Կանադայի վարչապետների մասնակցությամբ միջոցառումը չեղարկվել է
Կանադա այցելած Իտալիայի վարչապետ Ջորջի Մելոնիի և նրա կանադացի գործընկեր Ջասթին Թրյուդոյի մասնակցությամբ միջոցառումը խափանվել է ի պաշտպանություն...
Աղբյուր` Panorama.am
10:08
Ստամբուլում գազատարի վրա պայթյուն է տեղի ունեցել
Թուրքիայի Ստամբուլի հյուսիսում գազատարի պայթյուն է տեղի ունեցել։ Այս մասին մարտի 2-ին հայտնել է NTV թուրքական հեռուստաալիքը։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
Մեծ պահք. Տնտեսի կիրակի
Մեծ Պահքի չորրորդ կիրակին, այս տարի այսօր՝ մարտի 3-ը, կոչվում է Տնտեսի՝ ըստ այդ օրվա խորհուրդը բացատրող անիրավ տնտեսի առակի: Qahana.am-ից...
Աղբյուր` Panorama.am
21:21
Ապաշրջափակվող ենթակառուցվածքները պետք է մնան այն պետության ինքնիշխանության ներքո, որի տարածքով դրանք անցնում. Միրզոյան
Մարտի 2-ին Անթալիայի դիվանագիտական ֆորումի շրջանակներում Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը մասնակցել է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:55
Մենք անցել ենք շատ ծանր ճանապարհ, անցնում ենք. Փաշինյան
Մարտի 2-ին կայացել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության  Ժողովրդավարության դպրոցի բացումը։ ՔՊ-ից հայտնում են, որ ներկա են...
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
Հայաստանը ղեկավարվում է դրսի օկուպացիոն ռեժիմի կողմից, ինչը դժվարացնելու է մեր պայքարը ագրեսորի դեմ. Աշոտյան
«Քանզի քանի Նիկոլը վարչապետ է, մեր վիճակը հա վատանալու է, ամեն օր, ամեն ամիս արվելու է երբեք չի կայունացնելու»։
Աղբյուր` Panorama.am
19:58
Ճիշտ պահն է՝ արձանագրելու, որ Հայաստանը միայն ՄԵԿ հոգին չէ, և սա ճիշտ պահն է՝ ներհանրային հաշտության գնալու. Վահե Հովհաննիսյան
«Իրավունք չունենք կրկնելու Արցախի շրջափակման 9 ամիսների մեղմ ասած անողնաշար և առանց անելիքի իմացության պահվածքը»։
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Երևանի փոքր կենտրոնից բարևներ քաղաքապետարանին
16:00 02/03/2024

Երևանի փոքր կենտրոնից բարևներ քաղաքապետարանին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}