Հասարակություն 18:15 18/07/2015

Մի արձանի պատմություն. «Խաչ և սուր» (լուսանկարներ)

Գեղարքունիքի մարզի Ծովազարդ համայնքում՝ Սևանի ափին գտնվող արձանախմբի որևէ լուսանկար ու տեղեկություն որոնման համակարգերում չես գտնի: Այցելելիս է, որ տեսնում ես ու հիանում:



Գյուղապետ Արամ Կատվալյանը հստակ չի հշում, թե երբ տեղադրվեց արձանը՝ 94-ն էր, կամ 95-ը: Հիշում է, որ արձանախումբը պատրաստվել է համագյուղացի Փայլակ Հայրապետյանի ֆինանսավորմամբ, քանդակագործը Միջազգային գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս, Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ, Քանդակագործների միջազգային մրցույթների կրկնակի դափնեկիր Լևոն Թոքմաջյանն է:



Panorama.am-ի հետ զրույցում քանդակագործը դժվարությամբ մտաբերեց արձանը, հետո՝ հուզվեց. «Դուք որտե՞ղ եք տեսել: Գիտե՞ք ինչ մեծ արարողություն էր այդ արձանի դնելը, հզոր կոմպոզիցիա է՝ երկու մասից բաղկացած»:

Հետո փորձում է հիշել, թե մինչև Ծովազարդ կոչվելը ինչ էր գյուղի անունը, որտեղ երկար ժամանակ են անցկացրել ինքը, ճարտարապետ Ժիրայր Պետրոսյանն ու այլ քանդակագործներ. «Մողե՞մ, Մուխե՞մ, Մուխան, հիշեցի»: Բայց արձանի կանգնեցման տարին այդպես էլ չի հիշում:

Քանդակագործը հիշում է, որ մի օր գործարար Փայլակ Հայրապետյանը մի տոպրակ լիքը փող տվեց իրեն. «Ես հարցնում եմ, Փայլակ, էսքան փող ինչի՞ ես տալիս: Բանից պարզվում է, ինքը գիտի, որ փողը փոխվում է: Միլիոները դառան մի քանի հարյուր դրամ: Երևի 90 թիվն էր»:



Էսքիզի քննարկմանը մասնակցել է գյուղի ակտիվը: Վեց տարի աշխատել են: Արձանի վրա Թոքմաջյանի հետ աշխատել է նաև ճարտարապետ Ժիրայր Պետրոսյանը:

Արձանի համար օգտագործում էին Ծովազարդի բազալտը, որը քանդակելը հեշտ բան չէր, ամիսներով գիշերում էին Սևանի ափին՝ կիսակառույց հյուրատան մի սենյակում, գյուղացիները հանգիստ չէին տալիս, տուն էին հրավիրում, ուտելիք բերում:

«Հիանալի մարդիկ էին: Շատ ոգևորված էին: Ես արձանը կոչեցի «Խաչ և սուր»: Հանգուցյալ Արամայիս Սահակյանը մի հատ պոեմ գրեց չէ՞ այդ արձանախմբի մասին: Առաջին պլանում որդեկորույս մայրն է կանգնած՝ նահապետական հայ կին, գլուխը փաթաթած, երկրորդ պլանում՝ հայրն է, խաչը որդուն հանձնած, սուրը ձեռքին: Դա նշանակում է, որ հավատքը՝ խաչը իրավիճակի փոխվելուց դառնա սուր՝ որպես ինքնապաշտպանության զենք: Հայրը և որդին ղարաբաղյան պատերազմում ամուսնուն և որդուն կորցրած, ափին խրոխտ կանգնած կնոջ երևակության արդյունք են իբր: Նրանք իրականության մեջ չկան, միայն մայրն է: Հայրը պատգամում է որդուն. «Որդիս, քեզ համար խաչը թող լինի սուրբ մասունք և ամենածայրահեղ դեպքում կօգտագործես որպես սուր, քեզ ֆիզիկապես պաշտպանելու համար: Ամբողջ գաղափարը սա է»:



Կնոջ և տղամարդու բարձրությունը 5 մ է, իսկ խաչը բռնած երեխայինը՝ 3 մ: Ասում է՝ երկար մտածել են, ինչպես օգտագործեն բլուրը, որ արձանը տեսանելի լինի բոլոր կողմերից: Ասում է՝ ստացվել է. «Ամեն տարի մայիսին մենք մի հայրենասիրական ֆեստիվալ էինք անցկացնում այդ տարածքում, Սևանից նավեր էին գալիս՝ դրոշներով, բաներով»:


 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:15
Արփինե Հովհաննիսյանը ռեյտինգայինով կպայքարի Լոռիում, Մարուքյանը՝ Երևանում
ՀՀԿ ԳՄ անդամ, ԱԺ փոխնախագահ Արփինե Հովհաննիսյանը ռեյտինգային ընտրակարգով առաջադրվել է Լոռու մարզն ընդգրկող թիվ 9 ընտրատարածքում։ Ըստ ԿԸՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Թուրքիայի կողմից C-400-ների ձեռքբերումը «որոշված գործ է»
Չավուշօղլուն նաև հավելել է, որ այդ գործարքը չի կարող չեղարկվել։
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
Կարին Մարմսոլերն ասել է՝ ոգևորված է Աննա Հակոբյանի կոչից
Աննա Հակոբյանը Կարին Մարմսոլերին է ներկայացրել «Կանայք հանուն խաղաղության» արշավի առաքելությունը
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
Զոհրաբ Մնացականյան. Հայաստանի քաղաքականությունը հայամետ է
Հայաստանի քաղաքականությունը հայամետ է
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
Հարություն Յավրյանն ու Մարտին Շարբաթյանը պարգևատրվել են
Այսօր Հայաստանի սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարությունում հաճելի անակնկալ էր պատրաստվել հայկական սպորտի վաստակաշատ ներկայացուցիչներ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:11
Տոնոյանն այցելել է Մազարի Շարիֆ քաղաքում ծառայություն իրականացնող հայ խաղաղապահներին
Աշխատանքային այցով Աֆղանստանում գտնվող ՀՀ պաշտպանության նախարարի պաշտոնակատար Դավիթ Տոնոյանի գլխավորած պատվիրակությունը նախօրեին այցելել է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:01
Ամերիաբանկն առաջին անգամ Հայաստանում ներդրել է ՓՄՁ-ների վարկավորման սքորինգային համակարգ
Ամերիաբանկն առաջին անգամ Հայաստանում գործարկել է վարկավորման սքորինգային համակարգը, որն ուղղված է փոքր և միջին բիզնեսի առցանց վարկավորմանը:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Մենք կովի կողմից ենք
Նոր կառավարություն Նոր գյուղնախարար Նոր բնապահպանության նախարար Նոր արդարադատության նախարար Արարատի նոր մարզպետ Դիմում եմ ձեզ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:51
Մխիթարյանը վերադարձել է «Արսենալի» ճամբար
Ազգերի լիգայի խաղարկության խմբային փուլի վերջին երկու տուրերի խաղերին մասնակցելուց հետո Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան Հենրիխ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:41
Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Վահագն Մարգարյանի
Երիտասարդ արտիստի հոգեհանգիստը տեղի կունենա այսօր, հուղարկավորությունը վաղն է։
Աղբյուր` Panorama.am
16:31
Փաշինյան. Մտադիր չենք անտեսել հանքարդյունաբերությունը
Վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը Հայաստանի նախագահ Արմեն Սարգսյանի հետ հանդիպել է մեր երկրի տարբեր ոլորտներում գործունեություն ծավալող...
Աղբյուր` Panorama.am
16:26
Ի՞նչ աղմուկ է խանգարել աշխարհի չեմպիոնի կոչման հավակնորդներին
Լոնդոնում շարունակվում է շախմատի աշխարհի չեմպիոնի կոչման մրցախաղը նորվեգացի Մագնուս Կարլսենի և ԱՄՆ-ի ներկայացուցիչ Ֆաբիանո Կարուանայի միջև:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:07
Beeline-ը նոր հնարավորություններ է տրամադրում BeeTV-ի բաժանորդներին
Beeline-ը տեղեկացնում է, որ Հայաստանում ամենապահանջված BeeTV հավելվածը համալրվել է հեռուստատեսության ժամանակակից հնարավորություններով:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:03
«Սպազմալգոն»-ի 1801800 սերիայի շրջանառությունը դադարեցվել է ՀՀ-ում
Դադարեցվել է Սերբիայի «Զդրավլե» դեղագործական ընկերության արտադրության «Սպազմալգոն, դեղահատեր, 500մգ+5մգ+0,1մգ, բլիստերում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:41
Արայիկ Հարությունյան. Արցախն անճանաչելի է դարձել
Արցախի  Հանրապետության  նախագահի խորհրդական-հատուկ հանձնարարությունների գծով ներկայացուցիչ, «Ազատ հայրենիք» կուսակցության...
Աղբյուր` Panorama.am
15:36
Թեկնածուներին ընդգրկելիս տարբեր հանգամանքներ ենք հաշվի առել. Լենա Նազարյան
ԱԺ «Ելք» խմբակցության ղեկավար Լենա Նազարյանն այսօր լրագրողների հետ ճեպազրույցում անդրադարձավ Մամուլի Ազգային ակումբի նախագահ Նարինե...
Աղբյուր` Panorama.am
15:32
Փոխնախարարի պաշտոնակատար ջնջել է աղմուկ հանած «աղոթքը»
Տրանսպորտի, կապի, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների փոխնախարար Արմեն Փամբուխչյանը Լարսը բաց պահելու յուրօրինակ մոտեցում էր ցուցաբերել։ Նա փոխել էր...
Աղբյուր` Panorama.am
15:17
Միգուցե այդ նոր մշակույթը կբերի իսկապես գաղափարների, ծրագրերի քննարկման. Թևան Պողոսյան
Թեև դեկտեմբերի 9-ին կայանալիք ԱԺ արտահերթ ընտրությունների քարոզարշավը մեկնարկելու է նոյեմբերի 26-ից, բայց արդեն սկսվել է, երբ որ ուժերը...
Աղբյուր` Panorama.am
15:06
Կարեն Գրիգորյանը նշանակվել է Եգիպտոսում ՀՀ դեսպան
ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի հրամանագրով Արմեն Մելքոնյանը հետ է կանչվել Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետությունում, Եթովպիայի Դաշնային...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Թուրքիան ԱՄՆ-ին է փոխանցել Հաշուքջիի գործով արահանձնման ենթակա անձանց ցուցակը
Թուրքական կողմը նաև փոխանցել է գործ առնչությամբ իր տիրապետած տեղեկատվությունը։
Աղբյուր` Panorama.am
14:54
Իրանի էլեկտրահաղորդման գծերի հետ փոխանակումները մեզ համար շատ կարևոր են. Գարեգին Բաղրամյան
«Հիմա ակտիվներն անցել են նրան, և ВТБ-ի կողմից նոր օպերատոր պետք է նշանակվի»,- նշեց նախարարի պաշտոնակատարը։
Աղբյուր` Panorama.am
14:50
Անգլիայում թութակը հրշեջների խումբ է կանչել
Անգլիայի բնակիչը զարմացել է, երբ Նորթհեմփտոնշիրում գտնվող իր տուն են եկել հրշեջները։ Պարզվում է, որ հրշեջներին կանչել է թութակը։ 63-ամյա...
Աղբյուր` Panorama.am
14:48
Մոտենում են իմ ընկերներին և հուշում, որ չզբաղվեն քարոզչությամբ. Աշոտյան
«Վարչապետի պաշտոնակատարը սկսել է քարոզարշավը և նա ափաշքյարա խախտում է Ընտրական օրենսգիրքը»,- խորհրդարանում լրագրողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:45
Քննարկում. Ինչքան պարզ հարկային քաղաքականություն, այնքան լավ` փոքր բիզնեսի համար
«Աշխարհը արագ փոխվում է և անընդհատ նոր մասնագիտություններ են ի հայտ գալիս, սակայն բուհերը չեն քայլում ժամանակակից միտումներին համընթաց»:
Աղբյուր` Panorama.am
14:40
Մեծ Բրիտանիայում խորանում է Բրէքզիթի շուրջ առկա լարվածությունը
Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանի անդամները խոստանում են, որ հավանություն չեն տալու Եվրոպական միության հետ երկրի վարչապետ Թերեզա Մեյի կնքած գործարքին։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:34
Լուսանկարիչ Հայկ Մելքոնյանի Հայաստանը
«Այո, ես ուզում եմ ձեզ սիրահարեցնեմ Հայաստանին, չեմ թաքցնում դա, ուզում եմ, որ Հայաստանը դառնա Ձեր մի մասնիկը»։
Աղբյուր` Panorama.am
14:29
Փայլանը դժգոհել է, թե ինչո՞ւ են թուրքերը խուսափում ասել, որ Դոլմաբահչեն հայ ճարտարապետ է կառուցել
Թուրքիայի քրդամետ «Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության» (ԺԴԿ-HDP) հայ պատգամավոր Գարո Փայլանը խորհրդարանում մասնակցել է...
Աղբյուր` Panorama.am
14:18
Լենա Նազարյանը կոռուպցիոն գործարքները չբացահայտվելու մասին հայտարարությունները անհիմն է համարում
«Կառավարության հայտարարած այն քաղաքականությունը, թե պետք է լինեն նոր ներդրումներ, չկան, թե պետք է լինի պայքար կոռուպցիայի դեմ, որից ահագին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:07
ՀՀ նախագահի աշխատակազմ. Արտաքին քաղաքականության իրականացումը վերապահված է կառավարությանը
Վերջին շրջանում ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնի շուրջ ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ որոշ լրատվամիջոցներում կարծիքներ են հնչում Հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
13:50
Չիկագոյում վերելակն ընկել է 95-րդ հարկից
Կտրվել է վերելակի ճոպաններից մեկը, ինչից հետո վերելակը մեծ արագությամբ սլացել է ներքև։
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Վալերի Պեկրեսն ամփոփեց հայաստանյան այցը
13:43 20/11/2018

Վալերի Պեկրեսն ամփոփեց հայաստանյան այցը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}