Հանդիպում Իսրայելի նախագահի հետ և ելույթ Հայոց ցեղասպանության գիտաժողովում. Սասունյան

Անցյալ շաբաթ ելույթ ունեցա Իսրայելում Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված առաջին գիտաժողովում, դասախոսություն կարդացի Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքարանում և մասնակցեցի Իսրայելի նախագահ Ռեուվեն Ռիվլինի հետ հանդիպմանը:

Նախագահ Ռիվլինը Հայոց ցեղասպանության ճանաչման ջատագով էր Կնեսետի (խորհրդարան) նախագահ եղած ժամանակ: Որպես Նախագահ, նա այժմ ավելի զուսպ է՝ չցանկանալով հակադրվել Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ իր կառավարության դատապարտելի լռությանը: Սակայն, անցյալ շաբաթ գիտաժողովի մասնակիցների հետ հանդիպման ժամանակ, նախագահ Ռիվլինը կասկած չթողեց, որ իր դիրքորոշումը Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ մնացել է անփոփոխ: Այդ hանդիպման ժամանակ նա նույնիսկ օգտագործեց «Հայոց ցեղասպանություն» եզրը: Նա նաև հիշեց այս տարվա սկզբին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում իր ունեցած ելույթը, որտեղ նա հատուկ հղում էր արել Հայոց ցեղասպանությանը:

Նախագահ Ռիվլինին հիշեցրեցի, որ ավելի քան երկու տասնյակ երկրներ արդեն ճանաչել են Հայոց ցեղասպանությունը, և Իսրայելը նույնպես պետք է ճանաչի այն մի պարզ պատճառով՝ ճիշտը դա է... Ես հույս հայտնեցի, որ Իսրայելը նրա շարունակական աջակցությամբ կլրացնի իմ գրքի «բացակայող էջը», ուր թվարկված են Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչած բոլոր երկրները:

Այնուհետև նախագահ Ռիվլինին հանձնեցի իմ գիրքը՝ «Հայոց ցեղասպանություն. խոսում է աշխարհը։ 1915-2015 թթ., փաստաթղթեր և հռչակագրեր», գիտաժողովում ունեցած ելույթիս պատճենը և «Կալիֆորնիա կուրիեր» թերթի համարներից:

Հայոց ցեղասպանության գիտաժողովը կազմակերպել էին պրոֆեսոր Յահիր Աուրոնը և Իսրայելի Բաց համալսարանի սոցիոլոգիայի, քաղաքագիտության և հաղորդակցության ֆակուլտետը: Ականավոր բանախոսների թվում էին Իսրայելի Բաց համալսարանի նախագահ Յակոբ Մեցերը, պրոֆեսորներ Յահիր Աուրոնը, Իսրայել Չարնին, Էլիու Ռիխտերը, «Յադ Վաշեմ» Հոլոքոստի թանգարանի գլխավոր պատմաբան, պրոֆ. Դինա Փորաթը, դոկտ. Ստեֆան Իրիգը՝ «Աթաթուրքը նացիստական երևակայության մեջ» գրքի հեղինակը, հայտնի իրավապաշտպան Ռագիփ Զարաքօղլուն Թուրքիայից, Ստամբուլի Բիլգիի համալսարանի պրոֆ. Այհան Աքթարը, Իսրայելի հեռուստակայանի 1-ին ալիքի միջազգային լուրերի տեսության լրագրող և խմբագիր Յակով Ահիմերը, «Հաարեց» թերթի գրականության և մշակույթի բաժնի խմբագիր Բենի Զիֆերը և Երուսաղեմի հայկական համայնքից Ջորջ Հինթլյանը:

Գիտաժողովում ունեցած իմ ելույթում ափսոսանք հայտնեցի, որ Իսրայելի պետությունը դեռ չի ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը: Ահա որոշ հատվածներ իմ ելույթից.

«Ես նախ պետք է մի կարևոր տարանջատում անեմ Իսրայելի կառավարության և Իսրայելի ժողովրդի ու ամբողջ աշխարհի հրեաների միջև, որոնք Հայոց ցեղասպանությանը և դրա ճանաչմանը ուշադրություն դարձնելու կոչով հանդես եկող վճռական ձայներից էին.

- Հենրի Մորգենթաու, ԱՄՆ-ի դեսպանը Օսմանյան կայսրությունում Ցեղասպանության ժամանակ.

- Ֆրանց Վերֆել, հրեական ծագում ունեցող ավստրիացի հեղինակ, որը 1933 թ. գրեց իր հանրահայտ «Մուսա լեռան քառասուն օրը» վեպը: 1934 թվականին նրա գիրքը թարգմանվեց եբրայերեն և ամենուրեք լայն տարածում գտավ հրեա ընթերցողների շրջանակում, մասնավորապես Վարշավայի գետտոյում, դառնալով գոյատևման և նացիստների դեմ դիմադրության ոգեշնչման աղբյուր Շոայի ժամանակ.

- Ռաֆայել Լեմկին, հրեական ծագում ունեցող լեհ փաստաբան, որն ստեղծել է ցեղասպանություն եզրը: 1949 թ. CBS-ի «Դիմակայելով ազգին» (Face the Nation) հեռուստածրագրում հարցազրույցի ժամանակ դոկտ. Լեմկինը բացահայտեց. «Ես հետաքրքրվեցի ցեղասպանությամբ, որովհետև դա տեղի էր ունեցել հայերի հետ».

- Կցանկանայի այս պատմական դեմքերի թվին ավելացնել նաև Յոսի Բեյլինի անունը, որը 2000 թ. ապրիլի 24-ին խոսեց Հայոց ցեղասպանության մասին որպես Իսրայելի արդարադատության նախարար, իսկ 1994 թվականին՝ որպես փոխարտգործնախարար՝ չնայած իսրայելի կառավարության կողմից խիստ ճնշումներին և քննադատությանը.

- Մենք նաև սիրով հիշում ենք Կրթության նախարար Յոսի Սարիդին, որը Երուսաղեմում 2000 թ. ապրիլի 24-ին Հայոց ցեղասպանության 85-ամյակի միջոցառման գլխավոր բանախոսն էր: Նա հայտարարեց. «Ես այստեղ ձեզ հետ եմ որպես մարդ, որպես հրեա, որպես իսրայելցի և որպես Իսրայելի պետության կրթության նախարար.... Նա ով անտարբեր կանգնած է դրա [ցեղասպանության] դիմաց, ով անտեսում է, ով հաշվարկներ է անում, ով լռում է, նա միշտ օգնում է ոճրագործներին և ոչ թե սպանվածներին»:

- Ես այս ցանկում պետք է ավելացնեմ նաև առաքինի հրեաներ, պրոֆեսորներ Իսրայել Չարնիի, Յահիր Աուրոնի, Յեհուդա Բաուերի, Խաղաղության Նոբելյան մրցանակակիր Էլի Վիզելի և բազմաթիվ այլ հրեա մտավորականների անունները, որոնք Հայոց ցեղասպանության մասին հոդվածներ և գրքեր գրելու առաջամարտիկներն էին, նույնիսկ հայ մտավորականներից առաջ:

- Ես պետք է նաև գովասանքի խոսքեր ասեմ Կնեսետի անդամներին և Կնեսետի նախկին նախագահ Ռեուվեն Ռիվլինին՝ Իսրայելի ներկայիս նախագահին, որը Հայոց ցեղասպանության ճանաչման ջատագով էր՝ չնայած իր կառավարության ուժեղ ընդդիմությանը:

Ինչպես հայտնի է, Հայոց ցեղասպանությունը Շոայի «նախատիպն» է՝ Օսմանյան կայսրությունում հայերի բնաջնջմանը գերմանական մեղսակցության տեսանկյունից: Այդ հանցավոր համագործակցության ընթացքում գերմանացի զինվորականներն իրենց թուրք դաշնակիցներից դաժանության գործնական դասեր քաղեցին, թե ինչպես կազմակերպել և իրագործել մի ամբողջ ազգի բնաջնջումը... Հայերի ոչնչացման օրերին աշխարհի լռությունից քաջալերված, Հիտլերը 1939 թվականին Լեհաստան ներխուժելու նախօրեին ինքնավստահ հայտարարեց. «Ո՞վ է, ի վերջո, այսօր խոսում հայերի բնաջնջման մասին»:

Հետևաբար, Իսրայելի պետությունը պետք է լիներ առաջին երկիրը, և հուսով էինք՝ ոչ վերջինը, որ կճանաչեր Հայոց ցեղասպանությունը... Ովքե՞ր պետք է ավելի կարեկից լինեին ցեղասպանության զոհերին, եթե ոչ նրանք, ովքեր նույն ճակատագրի էին արժանացել:

Նրանք, ովքեր ռեալպոլիտիկի փաստարկներով արդարացնում են Իսրայելի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման դժկամությունը, պետք է պատասխանեն հետևյալ հարցին. Արդյոք նրանք կնդունե՞ն Շոայի ժխտումը որևէ երկրի կողմից, այն պարզ պատճառով, որ դա բխում է տվյալ երկրի ռազմավարական շահերից:

Նույնքան անտրամաբանական է այն պնդումը, թե հիմա Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու ճիշտ ժամանակը չէ... Իսկ ե՞րբ է Ցեղասպանության ճանաչման ճիշտ ժամանակը: Մի՞թե 100 տարի սպասելը բավարար չէ:

Բացի այդ, տարիներ շարունակ մեզ ասել են, որ Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը կփչացնի Իսրայելի լավ հարաբերությունները Թուրքիայի հետ: Իսկ հիմա մեզ ասում են, որ Իսրայելը չի կարող ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը, որպեսզի ավելի չվատթարացնի իր արդեն վատ հարաբերությունները Թուրքիայի հետ...

Անբարո կլինի Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը շահարկել որպես խաղաքարտ Թուրքիայի և Իսրայելի միջև: Ոչ մի քաղաքական, տնտեսական կամ ռազմական շահ չպետք է ոտնակոխ անի որևէ ցեղասպանության ճանաչումը...

Իսրայելը պետք է ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը միայն մեկ պատճառով` ճիշտը դա է...»:

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

17:18
Պարա ծանրամարտի Աշխարհի գավաթի խաղարկությունում Հայաստանի հավաքականը մեկ օրում գրանցել է փայլուն արդյունքներ:
Հունիսի 20-26-ը Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքում ընթանում է պարա ծանրամարտի Աշխարհի գավաթի խաղարկությունը։ Հայաստանի հավաքականը Թբիլիսիում ընթացող պարա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:14
Ցանկացած իսլամական երկիր Բաքվին աջակցելիս պետք է նկատի ունենա, որ օժանդակում է Գազայի կոտորածին. Վարդան Ոսկանյան
Իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը գրում է. «Հայաստանն այլևս ճանաչում է Պաղեստինի պետությունը, իսկ Բաքվի բարբարոսական վարչախումբն Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:59
«Ուրարտուն» նոր ֆուտբոլիստ ունի
«Ուրարտուն» ունի նոր ֆուտբոլիստ։ Ակումբը պայմանագիր է ստորագրել ռուս հարձակվող Անտոն Կիլինի հետ։ Այս մասին հայտնում են...
Աղբյուր` Panorama.am
16:48
Կնայեք պառլամենտում այսօր տեղի ունեցածն ու կարձանագրեք, թե ովքեր ուզում են Հայաստանը դարձնել Ուկրաինա. Անի Սամսոնյան
«Մի տրվեք մանիպուլացիաներին ու կեղծիքին և թույլ մի տվեք «իշխանությունը ժողովրդինն է» լոզունգներով ձեր միջոցով այդ մարդիկ կատարեն իրենց սև գործը»
Աղբյուր` Panorama.am
16:44
Ըստ Ադրբեջանի ԱԳՆ-ի, ԵՄ-ն Արցախի հարցում կողմնակալ հայտարարություններ է անում
Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունը կոչ է արել ԵՄ-ին զերծ մնալ կողմնակալ հայտարարություններից, որոնք խաթարում են տարածաշրջանում Երևանի և...
Աղբյուր` Panorama.am
16:34
«Մինչ օրս ԱՄՆ-ը ՀՀ-ին տրամադրել է 15 միլիոն դոլար մարդասիրական օգնություն, որից միայն չնչին մասն է ուղղակիորեն հատկացվել փախստականներին»
ԱՄՆ Կոնգրեսում հայկական շահերի պաշտպանությանն ուղղված ընթացիկ աշխատանքների վերաբերյալ
Աղբյուր` Panorama.am
16:25
Աղետի գոտում հաջողվել է կանխել հնարավոր համաճարակների բռնկումը
Հունիսի 21-ին Ալավերդու համայնքապետարանում անցկացվել է Լոռու և Տավուշի մարզերում տեղացած հորդառատ անձրևների հետևանքով տեղի ունեցած հեղեղումների...
Աղբյուր` Panorama.am
16:11
Ցանկապատ չկա, գոյություն չունի խաբել են ձեզ. Ոսկեպարցին՝ Փաշինյանի ցույց տված փշալարերի մասին
«Տավուշը հանուն հայրենիքի» շարժման առաջնորդ Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանը Կիրանցից հետ այցելել է Ոսկեպար գյուղ։ Սրբազանը նախ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:56
Դրամաշնորհային մրցույթ՝ գյուղական տուրիզմի զարգացման համար
Ակբա Ֆեդերացիան և Գերմանիայի բնության պահպանության միության (NABU) հայաստանյան մասնաճյուղը մեկնարկում են 2024թ. «Գյուղական տուրիզմի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:49
Հինգ ամսում հայաստանցիները Wildberries-ով գնել են130 հազար գիրք
Այս տարվա առաջին հինգ ամիսների ընթացքում (հունվար-մայիս) հայաստանցիները Wildberries-ով ձեռք են բերել շուրջ 130 000 գիրք:...
Աղբյուր` Panorama.am
15:39
ԱՊՀ երկրների սահմանապահներն առանց Հայաստանի քննարկել են հատուկ գործողություններ իրականացնելու հարցը
Անկախ Պետությունների Համագործակցության (ԱՊՀ) անդամ երկրների սահմանապահ զորքերի հրամանատարների խորհուրդը քննարկել է 2025 թվականին...
Աղբյուր` Panorama.am
15:35
Team Energy-ն ձևավորում է էլեկտրական մեքենաների օգտագործման մշակույթ Հայաստանում
Team Telecom Armenia-ն շարունակում է զարգացնել Team Energy էլեկտրական մեքենաների լիցքավորման կայանների ցանցը՝ առաջարկելով հատուկ փաթեթներ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:26
Հայաստանին կվերադարձվի Վահագնի թաղամասում գտնվող առանձնատուն, շարժական գույքեր, ավելի քան 17 մլն դրամ, բաժնեմասեր
Հակակոռուպցիոն դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր Կարապետ Բադալյանի, ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման գործով կայացրել է առաջին վճիռը՝ ոչ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:04
Սա պետք է հրապարակայնացվի, որպեսզի բոլորը իմանան, թե ինչ օրի են արժանացնում արցախցիներին.Փաստաբանը՝ ԱՀ նախագահի մեքենան առգրավելու մասին
«Մեքենայի առգրավման և բռնի ուժ կիրառելու գործողությունները դատական կարգով վիճարկելու են»,- Երևանում Արցախի Հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
14:56
Սուրեն Պետրոսյանի հետ երեկ հանդիպել եմ, երկար խոսել ենք. Բագրատ Սրբազան
«Մեր ժողովրդի ոգին չի կոտրվել, թեպետ ամեն օր ահագնացող մտահոգություններին»,- Կիրացում լրագրողների ասաց  «Տավուշը հանուն...
Աղբյուր` Panorama.am
14:39
Հատուկջոկատայինները կոտրում են ՀՀ-ում Արցախի ներկայացուցչության դարպասը
«Հատուկջոկատայինները կոտրում են ՀՀ-ում Արցախի ներկայացուցչության դարպասը: Ենթադրաբար նրանք այնտեղ են ներկայացուցչության տարածքում գտնվող...
Աղբյուր` Panorama.am
14:29
Հայաստանը գտնվում է սառը քաղաքացիական պատերազմի մեջ, իշխանությունն ինչ առաջարկի՝ կմերժվի. Նարինե Մկրտչյան
«ԵՄ անդամակցման և սերտացման հարցը կարող էր լուծվել 2018 թվականի «թավշյա» հեղափոխությունից հետո, եթե հեղափոխության առաջնորդը...
Աղբյուր` Panorama.am
14:18
Օկուպացված Ջրականում ադրբեջանցին մահացել է ականի պայթյունից
Օկուպացված Ա8ցախի Հանրապետության Ջրականի շրջանում ադրբեջանցի 44-ամյա սակրավորը  ականազերծման աշխատանքների ժամանակ զինամթերքի պայթյունից...
Աղբյուր` Panorama.am
14:03
Առանձին շրջաններում սպասվում է անձրև, ամպրոպ, քամի
Հայաստանի տարածքում հունիսի 21-ի ցերեկը, 22-26-ին կեսօրից հետո առանձին շրջաններում սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ։ Քամին՝ հյուսիս-արևմտյան՝...
Աղբյուր` Panorama.am
13:56
Կիրանցն ընկնում է փակուղու մեջ, բոլոր կոմունիկացիաները թշնամու վերահսկողության տակ են. բնակիչ
«Կիրանցիները տեխնիկայով քանդում են իրենց տները, չեն թողնում թշնամուն։ Մյուս տներն էլ թշնամու խիստ վերահսկողության տակ են  անցնում, մի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:44
«Վանաձոր» ՔԿՀ-ի ծառայողներն արտերկրից ուղարկված ծանրոցում հայտնաբերել են կասկածելի զանգվածներ և արգելված իրեր
ՀՀ ԱՆ «Վանաձոր» քրեակատարողական հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի ծառայողները զննության են ենթարկել կալանավորված անձ Ս․Բ․-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:37
Թել Ավիվում Հայաստանի դեսպանին կանչել են Իսրայելի ԱԳՆ
Պաղեստինի անկախությունը ճանաչելու Երևանի որոշումից հետո Իսրայելում Հայաստանի դեսպանը հրեական պետության արտաքին գործերի նախարարություն է կանչվել։...
Աղբյուր` Panorama.am
13:27
ՊԱԿ-ը ողջունել է Պաղեստին պետության ճանաչելու մասին Հայաստանի որոշումը
Պաղեստինի ազատագրման կազմակերպությունը (ՊԱԿ) ողջունում է Հայաստանի կողմից Պաղեստին պետության ճանաչումը և Երևանի այս որոշումը համարում է...
Աղբյուր` Panorama.am
13:25
Այլընտրանքային ճանապարհը կառուցելուց հետո թշնամին ավելի կմոտենա Կիրանցին. Միհրան Մախսուդյան
«Այժմ Կիրանցից մի քանի հարյուր մետր հեռավորության վրա ադրբեջանական դրոշն է։ Դա ժամանակավոր բնույթ է կրում, այլընտրանքային ճանապարհը...
Աղբյուր` Panorama.am
13:03
Կիրանցի Լենա տատիկ. Դժոխքի դռանն ենք ապրում
«Մեր գյուղը մնացել է անտեր։ Չկա այն, որ եղել է, չունենք այն, ինչ ունեցել ենք»,- Կիրանցում «Տավուշը հանուն հայրենիքի»...
Աղբյուր` Panorama.am
12:49
Բագրատ Սրբազանը Կիրանցում է
«Տավուշը հանուն հայրենիքի» շարժման առաջնորդ Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանն արդեն Կիրանցում է։  Բնակիչները նրան սպասում էին...
Աղբյուր` Panorama.am
12:49
Լավրով. Նախարարների խորհրդում ՀԱՊԿ-ից Հայաստանի դուրս գալու ընթացակարգը չի քննարկվել
Հայաստանը ՀԱՊԿ-ից հնարավոր դուրս գալու վերաբերյալ փաստաթղթեր չի ուղարկել, ուստի այդ հարցը ՀԱՊԿ ԱԳ նախարարների խորհրդում չի քննարկվել, ասել է ՌԴ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:38
Թասմագամբետովը հույս ունի, որ Հայաստանը «դեռ կհստակեցնի իրավիճակը» ՀԱՊԿ-ին իր անդամակցության հարցում
ՀԱՊԿ-ը պահպանում է Հայաստանի նկատմամբ բոլոր պարտավորությունները, երկիրը մնում է կազմակերպության դաշնակիցը։  ՏԱՍՍ-ի հաղորդմամբ, այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Այլընտրանքային ճանապարհը կառուցելուց հետո թշնամին ավելի կմոտենա Կիրանցին. Միհրան Մախսուդյան
13:38 21/06/2024

Այլընտրանքային ճանապարհը կառուցելուց հետո թշնամին ավելի կմոտենա Կիրանցին. Միհրան Մախսուդյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}