Հասարակություն 17:15 21/09/2018 Հայաստան

100-ամյա պետականություն ունեցող Հայաստանը և 27–ամյա անկախ Հայաստանը

Հեղինակ` Տաթև Մանուկյան

Հայաստանը հազարամյակների պատմություն ունի։ Ճիշտ է, տարբեր ժամանակաշրջաններում, նույնիսկ դարերով, պետականություն չենք ունեցել, բայց Հայաստանը համարվում է աշխարհի հնագույն երկրներից մեկը։ Ավելի քան 500 տարի անկախություն չունենալուց հետո հայ ժողովուրդը 1918 թվականին ձեռք բերեց այդքան բաղձալի անկախությունը, որ տևեց ընդամենը 2,5 տարի։ Այնուհետև Հայաստանը 70 տարի եղել է Խորհրդային միության կազմում, իսկ 1991 թվականի սեպտեմբերի 21-ին կրկին հռչակվել է անկախ պետություն։

Այսօր մենք նշում ենք  Հայաստանի երրորդ Հանրապետության 27-ամյակը։ Երեկ նշում էինք Հայաստանի խորհրդարանի 100-ամյակը։  Panorama.am-ը հետաքրքրվեց պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Հայկազ Հովհաննիսյանից, ինչպե՞ս կարելի է բացատրել այդ տարբերությունը, ինչո՞ւ ենք մեզ «երիտասարդացնում»։

Նա նախ նշեց, որ այսօր պետք է նշել Հայաստանի անկախության 100-ամյակը։

«Որոշ պատմաբաններ, գործիչներ Խորհրդային Հայաստանի ժամանակաշրջանը չեն համարում  պետականության ժամանակաշրջան։ Բայց այնպիսի  գործընթացներ,  որոնք տեղի են ունեցել Խորհրդային շրջանում՝  տնտեսության զարգացում, գիտության, մշակույթի աննախադեպ զարգացում, դրան գումարած նշանավոր քաղաքական գործիչներ, ինչպեսք են Աղասի Խանջյանը, Յակով Զարուբյանը, Կարեն Դեմիրճյանը, հանել դրանք ու նրանց պատմության շառավղից, սխալ է։ Ասում ենք՝ երրորդ հանրապետությունն է, առաջինը 1918-20 թվականներին էր, երկրորդը՝ Խորհրդային Հայաստանը։  Եթե սա համարում ենք երրորդ, ինչո՞ւ ենք ստվերում երկորդը, հանում 70 տարին։  Սխալ է։ Չէ որ այդտեղ իմ ծնողներն են ապրել, ես եմ ապրում։ Ծայրահեղ մոտացում է, որը ես չեմ ընդունում»,- ասաց պատմաբանը։

Նա նշեց, որ պետականությունն իր մեջ ներառում է նաև բանակը, հիշեցրեց հայ 60 գեներալներին, մարշալներին, ծովակալին, ովքեր մասնակցել են համաշխարհային պատերազմին։

«Չի կարելի անտեսել 70 տարին։ Հանիրավի դուրս է մնացել երկրորդ հանրապետությունը։ Մեր պետականությունը 100 տարեկան է»,- կրկնեց նա։

Պատմաբանի խոսքով, 1991 թվականին Հայաստանում տեղի ունեցած գործընթացը տեղի է ունեցել նախկին խորհրդային բոլոր հանրապետություններում. «Եթե միայն մենք անկախացած լինեինք, մյուսները մնային, այո, կարող էինք ասել մենք անկախացել ենք։ Բոլորն էլ անկախացել են։ Մենք մի տեսակ սնապարտ ենք, համարում ենք, որ հարուստ պետականությունների պատմություն ունենք, կարելի է այդ հատվածը հանել։ Այդպես չէ, ամեն ժողովուրդ պետք է իր պատմությանը տեր կանգնի, ամբողջ 70 տարին չի կարելի հանել»։

Պատմական գիտությունների դոկտորի խոսքով, շատերն իրենց չեղած պատմությունը, օրինակ հարևան Ադրբեջանը, որի պետականությունը սկսվել է 1918 թվականից, իր գրքերում նույնիսկ գրում է, որ 200-300 տարվա պատմություն ունի, իսկ Հայաստանն ունենալով այդքան պատմություն՝ հրաժարվում է այդ պատմությունից։

«Մենք նշում ենք մեր պետականության 100-ամյակը։ Իսկ այս 27-ամյակը... նույնիսկ  չգիտեմ, այդ բառը չեմ գտնում։ Գուցե վերանկախություն»,- ասաց Հայկազ Հովհաննիսյանը։

Ավելի վաղ Panorama.am-ի հետ զրույցում ասել էր, որ հայոց պետականության ունի հազարամյակների պատմություն և այդ իմաստով շղթան շարունավել է, հասել նորագույն շրջանում վերանկախացման շրջանի:

«Ամենակարևորը՝ անկախությունը մենք նորագույն ժամանակներում վերականգնել ենք 1918 թվականի մայիսի 28-ին և այդ անկախության խորհուրդը փոխանցվել է նույնիսկ Խորհրդային Հայաստանին, երկրորդ հանրապետությանը, երրորդ հանրապետությունը հանդիսացել է առաջինի, երկրորդի օրգանական շարունակությունը»,- ասել էր նա։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:30
Անցնող շաբաթը վայրի բնության գրկում
The Guardian պարբերականը հրապարակել է վայրի բնության լուսանկարներ, որոնք արվել են նախորդ շաբաթ Գերմանիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Հունգարիայում,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Մադրիդում 11 ոստիկան է վիրավորվել ներգաղթյալների փախուստի փորձի ժամանակ
Ներկա պահին կենտրոնում գտնվում է 170 մարդ, ովքեր սպասում են Իսպանիայից արտաքսման։
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
Արքայազն Հարին Ավստրալիայում կամուրջ է «նվաճել»
Նրա առջև խնդիր էր դրված։
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Երևանում սպասվում է թույլ անձրև
Առաջիկա 5 օրվա եղանակի կանխատեսում: Հանրապետության տարածքում` հոկտեմբերի 21-ի գիշերը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ: Հոկտեմբերի 21-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Հրդեհ՝ Երազգավորս գյուղում
Հոկտեմբերի 20-ին, ժամը 11:45-ին «911» ծառայությանն ահազանգ է ստացվել, որ Շիրակի մարզի Երազգավորս գյուղի 4-րդ փողոցի թիվ 29 տան...
Աղբյուր` Panorama.am
19:44
«Իմ սիրտը». Սարոյանի պատմվածքը կդառնա պլաստիլինե մուլտֆիլմ
Ռուսաստանից անկախ մուլտիպլիկատորների խումբը Վիլյամ Սարոյանի «Գեղեցիկ սպիտակ ձիու ամառը» պատմվածքի հիման վրա մուլտֆիլմ է նկարահանում։
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Շլությունն օգնել է Լեոնարդո դա Վինչիին նկարել Մոնա Լիզայի ժպիտը
Մի շարք հայտնի նկարիչներ ունեցել են շլություն՝ հիմնվելով նրանց ինքնադիմանկարների վրա։
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Հայկ Մելիքյանի մենահամերգը՝ Երևանում
Համերգը նվիրվում է ֆրանսիացի մեծանուն կոմպոզիտոր Օլիվիե Մեսիանի ծննդյան 110-ամյակին։
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
Կինոյի տոն՝ Հռոմում
Փառատոնում չկա պրոֆեսիոնալ ժյուրի, ծրագրում ներառված ֆիլմերից լավագույնն ընտրվում է հանրության քվեարկությամբ և ստանում հեռուստադիտողի համակրանք մրցանակը։
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Ուրարտուի արվեստը կներկայացվի Բրիտանական թանգարանում
«Ես Աշուրբանիպալն եմ, աշխարհի արքան, Ասորեստանի արքան»
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
«Ժամանակն է գլխից դուրս նետել մոսկովյան աղբը»
Ուկրաինայում Ցոյի երգերի դեմ են հանդես եկել
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Մոսկվա թռչող ինքնաթիռը կանգնեցրել են թռչունները
Ինքնաթիռում եղել է 157 ուղևոր։
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Կլիչկո եղբայրների «մերկ» հուշարձանը ծաղրի առարկա է դարձել
Համացանցում ծաղրել են Կլիչկո եղբայրների հուշարձանը, որը տեղադրված է Ուկրաինայում։ «Մերկ Կլիչկո եղբայրները Կորոստիշեվ քաղաքում։ Դա իհարկե...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Աֆղանստանում ընտրատեղամասերում պայթյուններ են եղել
Աֆղանստանում ընտրությունների ժամանակ տեղամասերում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով 15 մարդ է զոհվել, ևս 110-ը վիրավորվել։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Փաշինյանը պարզել է՝ Լիբանանի վարչապետն էլ սելֆիի սիրահար է
«Պարզվեց՝ Լիբանանի վարչապետ Սաադ Հարիրին նույնպես սելֆիներ անելու սիրահար է: Շնորհակալ եմ ջերմ ընդունելության համար»,-գրել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Թագավորական ընտանիքների նորաձև կանայք՝ ըստ Hello-ի
Թագավորական ընտանիքների ներկայացուցիչներից ովքե՞ր են ավելի նորաձև հագնվում:  HELLO ամսագիրն  ամեն շաբաթ ներկայացնում է նորաձև...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
Ավազամրրիկը խանգարել է ֆուտբոլային հանդիպմանը
12-րդ րոպեին մրցավարը որոշել է դադար հայտարարել։
Աղբյուր` Panorama.am
17:38
Շառլ Ազնավուրին նվիրված միջոցառում՝ Ախալցխայում
Ազնավուրը իր կյանքի ընթացքում երկու անգամ այցելել է Ախալցխա։
Աղբյուր` Panorama.am
17:26
Հայաստանում պանրի, մածունի, թթվասերի արտադրությունն աճել է, կաթինը՝ նվազել
Այս տարվա ութ ամիսներին Հայաստանում աճել են գործարանային արտադրության պանրի,  մածնի, թթվասերի ու կաթնաշոռի արտադրությանը ծավալները, մինչդեռ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:13
Օսիպյանը սևանցիների հետ հանդիպմանը վստահեցրել է՝ հարուցված քրեական գործը կքննվի անաչառ
Ոստիկանության պետ Վալերիյ Օսիպյանը հանդիպեց նույն օրը Երևան-Սևան ճանապարհին բողոքի ակցիա իրականացրած քաղաքացիների ու ոստիկանների հետ:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
Լոռիում բերքի տոնին ներկայացվել է նաև անտառի բերքն ու բարիքը
Լոռու մարզկենտրոն Վանաձորի Հայքի հրապարակում  այսօր տեղի ունեցավ ավանդական դարձած տոնահանդեսը և գյուղմթերքների տոնավաճառ:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:50
Տարոն Մարգարյանի ընտանիքը Երևանում է
Երևանի նախկին քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի՝ Հայաստանից հեռանալու մասին լուրը չի համապատասխանում իրականությանը։ Panorama.am-ին հայտնեց...
Աղբյուր` Panorama.am
16:47
Քաղաքապետարանում են հյուրընկալվել Երևանի նախկին քաղաքապետեր Սուրեն Աբրահամյանը և Վահագն Խաչատրյանը
Քաղաքապետ Հայկ Մարությանը հանդիպել է Երևանի նախկին քաղաքապետեր Սուրեն Աբրահամյանի և Վահագն Խաչատրյանի հետ: Քաղաքապետարանի հասարակայնության...
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
Երկուշաբթի օրվա հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ  հոկտեմբերի 22-ին պլանային և վերանորոգման...
Աղբյուր` Panorama.am
16:15
Ազատամուտի ղեկավարին մեղադրանք է առաջադրվել՝ պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով յուրացում կատարելու համար
ՀՀ քննչական կոմիտեի Տավուշի մարզային քննչական վարչությունում քննվող քրեական գործով ձեռնարկված մեծածավալ գործողությունների արդյունքում պարզվել են...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Հայաստանը Վրաստանից խոշոր արտահանողների եռյակում է
Վրաստանի համար առավել մեծ արտահանման շուկան Ադրբեջանն է, ապա Ռուսաստանը, եռյակում ընդգրկված է նաև Հայաստանը։ Վրաստանի ազգային վիճակագրությունն...
Աղբյուր` Panorama.am
15:45
Երևանի 2800-ամյակի կապակցությամբ անակնկալ՝ «X» և «Y» սակագնային պլանների բաժանորդների համար
Երևանի 2800-ամյակի կապակցությամբ՝ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ն անակնկալ է պատրաստել «X» և «Y» կանխավճարային  և հետվճարային...
Աղբյուր` Panorama.am
15:37
Բացվել է հայոց մայրաքաղաքների աղբյուր-հուշակոթող՝ նվիրված Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակին
Մայրաքաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի Վահագն Դավթյանի անվան զբոսայգում բացվել է հայոց մայրաքաղաքների աղբյուր-հուշակոթող՝ նվիրված Երևանի 2800-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:25
Նախագահը շնորհավորական ուղերձ է հղել Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Մեծի Տանն Կիլիկիո Արամ Ա. կաթողիկոսին
Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Մեծի Տանն Կիլիկիո Արամ Ա. կաթողիկոսին՝ ձեռնադրության և օծման 50...
Աղբյուր` Panorama.am
15:11
Տեղի է ունեցել Փաշինյանի և Լիբանանի նախագահի հանդիպումը
Մեկնարկել է Նիկոլ Փաշինյանի աշխատանքային այցը Լիբանան
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Տիգրան Քոչարյան. Կեղծ կամ ժամանակավոր ընդդիմության պրոցեսն արդեն կա
15:20 19/10/2018

Տիգրան Քոչարյան. Կեղծ կամ ժամանակավոր ընդդիմության պրոցեսն արդեն կա

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}