Քաղաքական 15:09 23/02/2019 Տարածաշրջան

Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության չկարգավորման հեռանկարները

Փետրվարի 20-21-ին հերթական անգամ Երևան և Բաքու այցելեցին ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները։ Ինչպես և հաճախ լինում է, պաշտոնական հանդիպումներին հետևած հաղորդագրությունները սակավախոս էին և, կարծես, միայն ամրագրում էին հանդիպումների փաստը։ Այցին նախորդել էր վարչապետ Փաշինյանի և նախագահ Ալիևի ոչ պաշտոնական հունվարյան հանդիպումը Դավոսում, որը կազմակերպվել էր առանց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների։ Ահա և նրանք եկել էին տարածաշրջան՝ առաջին ձեռքից տեղեկատվություն ստանալու համար։ Այդ մասին նշվում է նաև Հայաստանի վարչապետի մամուլի ծառայության տարածած հաղորդագրության մեջ։

Համանախագահների այցից հետո մեկնաբանություններով հանդես եկան, ի թիվս այլոց, ամերիկացի նախկին համանախագահ Ռիչարդ Հոգլանդը և վերլուծաբան Փոլ Գոբլը։

Դեսպան Հոգլանդը իրադարձությունների զարգացումը թեև խոստումնալից է համարում, սակայն որևէ լուրջ բեկում հորիզոնում չի նկատում։ Նա խոսել է այսպես կոչված «Լավրովի պլանի» մասին, համոզմունք հայտնել, որ հիմնական որոշումը այս հարցում Մոսկվայում է գտնվում և նշել, որ կա կարծիք, թե Կրեմլը չի ցանկանում, որ հետխորհրդային տարածքի հակամարտությունները կարգավորվեն, որովհետև, եթե դրանք կարգավորվեն, իրենք կկորցնեն ազդեցությունը:

Փոլ Գոբլը մեծ հաշվով համաձայնում է այս կարծիքին, որ Ռուսաստանը նպաստում է ԼՂ հակամարտության չկարգավորմանը և Հարավային Կովկասում ազդեցությունն ընդլայնելու համար բանակցային գործընթացը պահում է իր հսկողության տակ։ Մի խոսքով, ամերիկյան փորձագետները ԼՂ հակամարտության կարգավորման մեջ ապակառուցողական դերը վերագրում են Ռուսաստանին, ինչը զարմանալի չէ, նաև սպասելի, որոշ առումով էլ փաստարկելի։

Ըստ այս տրամաբանության՝ Ռուսաստանը կողմերին ներկայացնում է քիչ իրատեսական լուծումներ, ինչպիսին է «Լավրովի պլանը», ապահովում է ցածր ինտենսիվությամբ բանակցություններ, զենք է վաճառում կողմերին և վերահսկում է, որ լարվածությունը լայնամասշտաբ գործողությունների չվերածվի։ Այսինքն դուրս է գալիս, որ ՌԴ ռազմավարական շահն է ունենալ սառեցված կամ կիսասաեռցված հակամարտություն, ինչը կօգտագործի որպես լծակ Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ հարաբերություններում։

Այստեղից ենթադրվում է, որ եթե հակամարտությունը ինչ-որ կերպ կարգավորվի, Ռուսաստանը կկորցնի իր ազդեցությունը տարածաշրջանում, և այդ երկրները դուրս կգան նրա «հատուկ շահերի ոլորտից»։ Սա իհարկե ցավալի իրավիճակ է, եթե Ռուսաստանում կարծում են, որ Հայաստանին կամ Ադրբեջանին ռուսական ազդեցության գոտում պահելու այլ արդյունավետ տարբերակ չկա և նրանց պարտադրում են ստիպողական բարեկամություն։
Մյուս կողմից ԼՂ հակամարտության չկարգավորված լինելուց կարող են օգտվել նաև այլ դերկատարները՝ Թուրքիան, Իրանը, ԱՄՆ, ինչու ոչ նաև Վրաստանը, և աշխարհաքաղաքական ոլորաններում ռուսական կողմի մշտական հաջողությունը երաշխավորված չէ։ Ունենալ սառեցված հակամարտություն Կովկասի նման խոցելի և աշխարհաքաղաքական տեսակետից անկայուն տարածաշրջանում ինչքան որ հնարավորություն, նույնքան էլ մարտահրավեր է Ռուսաստանի համար։

Իսկ ինչ կլինի, եթե տեսականորեն պատկերացնենք, որ մի օր Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները, առանց Ռուսաստանի, ԱՄՆ կամ այլ միջնորդի, պայմանավորվում են կարգավորման պարամետրերի շուրջ, և խնդիրը հանգուցալուծվում է։ Ռուսական կողմի համար նման զարգացումը այս պահին շահավետ չէ՝ վերը նշված փաստարկները հաշվի առնելով։ Ամերիկյան կողմի համար ԼՂ հարցն ըստ էության առաջնահերթություն չէ, և այն փոքր գործոն է տարածաշրջանային մեծ հավասարման մեջ։ Թրամփի վարչակազմը այժմ կենտրոնացած է Իրանի վրա, և ԼՂ հակամարտության ինչ-որ կերպ կարգավորումը կարող է նոր հնարավորություններ բացել այս ուղղությամբ։ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի երրորդ համանախագահ երկիրը՝ Ֆրանսիան, ընդհանրապես լուրջ կենսական շահեր չունի այս հակամարտության մեջ։ Այսօր Ֆրանսիան ավելի ծանր մարտահրավերների առջև է կանգնած թե՛ երկրի ներսում, թե՛ Եվրոպայում, բայց գործընթացներից դուրս չմնալու մղումից ելնելով, կցանկանար մաս կազմել ԼՂ կարգավորման գործընթացին։

Ինչ է ստացում, որ թեև ըստ հրապարակային հայտարարությունների, որ ԼՂ հարցը այն քիչ խնդիրներից է, որտեղ երեք համանախագահ երկրների տեսակետներն համընկնում են, իրականում համաձայնություն չկա ոչ միայն հակամարտության կարգավորման սկզբունքների, այլ հենց կարգավորված լինելու գաղափարի շուրջ։ Ստատուս քվոյի ցանկացած փոփոխություն բերելու է տարածաշրջանային ազդեցության մեխանիզմների վերաբաշխման՝ հնարավոր անցանկալի հետևանքներով։ Ուստի և մոտ ապագայում ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը կլինի ստատուս քվոյի պահպանման ինստիտուցիոնալ արտահայտումը։
Եվ ոչ ոք չի կարող նրանց մեղադրել անգործության մեջ, քանի դեռ մեղադրանքի բեռը կարելի է հեշտությամբ փոխանցել հակամարտող կողմերին։ Տեսական պատկերացումը, թե Հայաստանն ու Ադրբեջանը կարող են առանց միջնորդի պայմանավորվել, ներկա դրվածքով անհնարին է՝ տրամագծորեն հակառակ, անզիջում դիրքորոշումների պատճառով։

Մադրիդյան սկզբունքները, ինչքան էլ ողջամիտ կամ ռացիոնալ թվան միջնորդներին կամ դիտորդների համար, չեն բավարարում կողմերից որևէ մեկի սպասելիքները, հատկապես երբ վստահության ցածր մթնոլորտի պայմաններում նրանք պատրաստ չեն որևէ էական զիջման։ Բանակցություններում բեկում ունենալու համար կամ այլ մոտեցումներ են պետք մշակել, կամ կողմերը պետք է որոշակի խմբագրումներ կատարեն իրենց «կարմիր գծերում»։ Եվ սա առաջին հերթին Ադրբեջանին է վերաբերում, որը չի դադարում «ամենինչ՝ միանգամից ինձ» սկզբունքով ինչ-որ տեղ ինֆանտիլ քաղաքանությունը, որին բնորոշ է մանկական ագրեսիվությունը և սեփական արարքների համար անպատասխանտվությունը։ Այլապես կարևոր չէ հանդիպումը եղել է Ալպերում, թե Միջին Ասիայում, պայմանավորվածությունները ձեռք են բերվել վերելակում, թե ավստրիական կամ ռուսական նախկին կայսերական ինչ-որ պալատում։

Աննա Մկրտչյան, քաղաքագետ



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:38
Այսօր հնարավոր դարձավ Թուրքիայում գտնվող ՀՀ 73 քաղաքացիների տեղափոխումը Հայատան՝ Վրաստանի տարածքով.ԱԳՆ
Վրացական իշխանությունների հետ բանակցությունների արդյունքում այսօր հնարավոր դարձավ Թուրքիայում գտնվող ՀՀ 73 քաղաքացիների տեղափոխման համար...
Աղբյուր` Panorama.am
20:39
Տնտեսվարողների համար հաստատվել է 8,5 մլրդ դրամի հայտ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ կառավարությունում շարունակվել են կորոնավիրուսի հետևանքով առաջացած սոցիալ-տնտեսական խնդիրների լուծման...
Աղբյուր` Panorama.am
20:37
Հանրային պաշտպանները 108 միջնորդություն և վերաքննիչ բողոք են ներկայացրել իրենց պաշտպանյալների խափանման միջոցը փոխելու պահանջով
ՀՀ փաստաբանների պալատի հանրային պաշտպանի գրասենյակի քրեական գործերով զբաղվող պաշտպանները, ղեկավարվելով քրեակատարողական հիմնարկներում պահվող...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Խնկո Ապոր անվան գրադարանն այս օրերին էլ ապահովում է գրադարան-ընթերցող կապը
Հայաստանում արտակարգ դրության հայտարարումը չի խանգարել Խնկո Ապոր անվան ազգային մանկական գրադարանին շարունակել ապահովել գրադարան-ընթերցող կապը։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
«Ռեալը» կրճատել է ֆուտբոլիստների աշխատավարձը
Մադրիդի «Ռեալ» ֆուտբոլային ակումբը հայտարարել է ֆուտբոլիստների և մարզչական  շտաբի աշխատակիցների աշխատավարձի կրճատման մասին։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Արմինե Պետրոսյանը նշանակվել է պաշտոնի
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Անվտանգության խորհրդի գրասենյակում նոր նշանակում է կատարել: Այդ մասին տեղեկանում ենք  կառավարության պաշտոնական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
ԱԻՆ-ը սկսել աշխատել փաստաթղթաշրջանառության էլեկտրոնային տարբերակով
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, երկրում առկա համաճարակային իրավիճակով պայմանավորված, քաղաքացիների միջև կենդանի շփումը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
Վահե Մացակյանը նշանակվել է «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն
Վահե Մացակյանը նշանակվել է «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն: Այս մասին տեղեկանում ենք «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ի ֆեյսբուքյան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
Այս փոքրիկ և հարաբերական «ձեռքբերումը» կարող է հօդս ցնդել, եթե մենք «թուլանանք» և կրկին վերադառնանք մեր առօրյա կյանքին.Թորոսյան
Եթե վարակի տարածման այս տեմպը պահպանվի, ապա մենք ապրիլի 19-ին կունենանք մոտ 1.800 դեպք, իսկ ապրիլի 29-ին` 3600 դեպք: Այս մասին ֆեյսբուքյան իր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
2018 թ.-ին Ճանապարհային ոստիկանության պահանջով ԴԱՀԿ-ն հարուցել է 694 518 կատարողական վարույթներ
Դատական ակտերի հարկադիր կատարման ծառայության  ֆինանսատնտեսական գործունեություն հաշվեքննության արդյունքների վերաբերյալ,ՀՀ հաշվեքննիչ պալատը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:58
Գյումրիում կորոնավիրուսով ախտորոշված բժիշկն աշխատում է ինֆեկցիոն հիվանդանոցում
Գյումրու ինֆեկցիոն հիվանդանոցի բժիշկներից մեկի մոտ հաստատվել է կորոնավիրուս։ Այս տեղեկությունը NEWS.am-ի հետ զրույցում հաստատել են ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:55
Նախկին պատգամավոր Արթուր Գևորգյանի նկատմամբ հայտարարագրման ենթակա գույքը թաքցնելու և ապօրինի հարստանալու համար որպես մեղադրյալ ներգրավվելու որոշում է կայացվել
ՀՀ գլխավոր դատախազությունում իրականացված ԶԼՄ մշտադիտարկման արդյունքում ուշադրության է արժանացել «Hetq.am» կայքում 26.02.2020թ. ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:53
Նպատակային աշխատանքի շնորհիվ մեր մարզիկները կկարողանան հաջողությամբ հաղթահարել առաջիկա վարկանիշային մրցաշարերի արգելքները.Ազարյան
Հայաստանի 20-րդ դարի լավագույն մարզիկ, օլիմպիական խաղերի եռակի չեմպիոն Արլբերտ Ազարյանն անդրադարձել է համաշխարհային  սպորտային կյանքում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:49
Նիդերլանդներում 107-ամյա կինն առողջացել է կորոնավիրուսով հիվանդանալուց հետո. Ինտերֆաքս
Հոլանդացի 107-ամյա Կորնելիա Ռասը դարձել է աշխարհի ամենատարեց մարդը, որը բուժվել է կորոնավիրուսից՝ COVID-19-ից: Այս մասին  հինգշաբթի օրը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Պեսկովն ասել է, որ իր համար վիրուսազերծող է գնել ու կրում է բաճկոնին
Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի մամուլի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովն ասել է, որ ինքն իր համար դեղատնից «վիրուսի արգելափակիչ» է գնել, որը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:29
Մահացել է մեներգչուհի, սոպրանո Գայանե Գրիգորյանը
Մահացել  է մեներգչուհի, սոպրանո Գայանե Գրիգորյանը: Այս մասին հայտնում է Հայաստանի օպերայի և բալետի թատրոնը: «Հայաստանի օպերայի և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Արթուր Դավթյանը նվաճել է Տոկիոյի օլիմպիական խաղերի մասնակցության ուղեգիր
Մարմնամարզության միջազգային ֆեդերացիայի՝ /   FIG / - ի նախագահ Մորինարի Վատանաբեն շնորհակալություն  է հայտնել  ՄՕԿ-ին,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:16
Վեհափառ Հայրապետի օրհնությամբ դուրս է բերվել Սուրբ Էջմիածնում պահվող Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու մասունքը
Ապրիլի 9-ին՝ Ավագ Հինգշաբթիի խորհրդական օրվա կապակցությամբ, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի միաբանությունը Սուրբ Գայանե վանքում մասնակցել է  վաղ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:05
Կարծում եմ, որ երկժամյա հանդիպումս ավելացրեց հայկական ավիացիայի նվիրյալների թիվը.Ճաղարյան
Վարչապետի խորհրդականի պաշտոնից ազատված Հակոբ Ճաղարյանը ֆեյսբուքյան  էջում գրառում է կատարել՝ մանրամասնելով  ԱԱԾ-ում տեղի ունեցած...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Չարագործ դերասանները
Վերջերս կատարված ուսումնասիրությունը պարզել է, թե որ դերասանն է առավել շատ ֆիլմերում չարագործի մարմնավորել։  Այս մասին գրում է Ռիա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
Բացահայտվել են 29-ամյա կնոջ կողմից կատարված մի շարք հանցագործություններ
Քնչական կոմիտեի Արմավիրի մարզային քննչական վարչության Վաղարշապատի քննչական բաժնում իրականացված լայնածավալ քննչական և այլ դատավարական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:32
Թուրքիան աշխարհում 4-րդ տեղում է` ըստ կորոնավիրուսի տարածման
Կորոնավիրուսից ամենից շատ տուժած երկրների ցանկում Թուրքիան աշխարհում 4-րդ տեղն է զբաղեցնում, գրում  է ermenihaber-ը: Վարակվածնների թվով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Պեկինում դեսպանատանը բնակվող ամուսինները Հայաստան են ժամանել
Պարետատան նախաձեռնած հատուկ չվերթով կեսգիշերին Չինաստանից Հայաստան է ժամանել Վոլոդյա Մարգարյանը կնոջ հետ։ Ըստ պարետատան, նա վերջին 10 օրերին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Վարչապետի նախկին խորհրդականի կինը ահազանգում է՝ ամուսինը ժամեր շարունակ ԱԱԾ-ում էր
Վարչապետի խորհրդականի պաշտոնից ազատված Հակոբ Ճաղարյանի կինը՝ Զարուհի Մուրադյանը տեղեկացրել է, որն ամուսնուն Ազգային անվտանգության ծառայություն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
ՏՄՊՊՀ-ն հանգստացնում է՝ ավելի թանկ շաքարավազ էլ են քաղաքացիները գնել
Կարագի և շաքարավազի գներն այս տարվա մարտ ամսին ավելի ցածր են եղել, քան նախորդ երկու տարիներին
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Գիտական ներուժը կներգրավվի ճգնաժամային կառավարման մարմինների աշխատանքներում
ՀՀ ԿԳՄՍ նախարար Արայիկ Հարությունյանի նախաձեռնությամբ և Գիտության կոմիտեի նախագահ Սարգիս Հայոցյանի մասնակցությամբ տեղի է ունեցել տեսակոնֆերանս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Ամերիկացիները մեղադրվում են ահաբեկչության մեջ `կորոնավիրուսով վարակվելու սպառնալիքների համար.«Լենտա ռու»
«ԱՄՆ արդարադատության նախարարությունը երկու ամերիկացիներին մեղադրել է ահաբեկչության մեջ `կորոնավիրուսի տարածմամբ սպառնալու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Պարգև սրբազան. Ժամանակն է սթափվել
Կորոնավիրուսի տարածման վտանգը նաև եկեղեցական միջոցառումների անցկացման կարգերում է որոշակի փոփոխություններ մտցրել՝ կանխարգելիչ աշխատանքների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
Վարորդական իրավունքի վկայական տրամադրելու գործընթացում կատարվել են փոփոխություններ
Վարորդական վկայական ստանալու համար քննություններ ընդունելու և վարորդական վկայական տալու կարգը, վարորդական վկայական ստանալու համար պարտադիր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
ԱԳՆ խոսնակ. Թուրքիայի կողմից ՀՀ-ին աջակցելու վերաբերյալ հարց օրակարգում չկա
Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարի մամուլի խոսնակ Աննա Նաղդալյանը «Արմենպրես» լրատվական գործակալության հետ զրույցում...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան
15:50 29/02/2020

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}