Քաղաքական 15:09 23/02/2019 Տարածաշրջան

Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության չկարգավորման հեռանկարները

Փետրվարի 20-21-ին հերթական անգամ Երևան և Բաքու այցելեցին ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները։ Ինչպես և հաճախ լինում է, պաշտոնական հանդիպումներին հետևած հաղորդագրությունները սակավախոս էին և, կարծես, միայն ամրագրում էին հանդիպումների փաստը։ Այցին նախորդել էր վարչապետ Փաշինյանի և նախագահ Ալիևի ոչ պաշտոնական հունվարյան հանդիպումը Դավոսում, որը կազմակերպվել էր առանց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների։ Ահա և նրանք եկել էին տարածաշրջան՝ առաջին ձեռքից տեղեկատվություն ստանալու համար։ Այդ մասին նշվում է նաև Հայաստանի վարչապետի մամուլի ծառայության տարածած հաղորդագրության մեջ։

Համանախագահների այցից հետո մեկնաբանություններով հանդես եկան, ի թիվս այլոց, ամերիկացի նախկին համանախագահ Ռիչարդ Հոգլանդը և վերլուծաբան Փոլ Գոբլը։

Դեսպան Հոգլանդը իրադարձությունների զարգացումը թեև խոստումնալից է համարում, սակայն որևէ լուրջ բեկում հորիզոնում չի նկատում։ Նա խոսել է այսպես կոչված «Լավրովի պլանի» մասին, համոզմունք հայտնել, որ հիմնական որոշումը այս հարցում Մոսկվայում է գտնվում և նշել, որ կա կարծիք, թե Կրեմլը չի ցանկանում, որ հետխորհրդային տարածքի հակամարտությունները կարգավորվեն, որովհետև, եթե դրանք կարգավորվեն, իրենք կկորցնեն ազդեցությունը:

Փոլ Գոբլը մեծ հաշվով համաձայնում է այս կարծիքին, որ Ռուսաստանը նպաստում է ԼՂ հակամարտության չկարգավորմանը և Հարավային Կովկասում ազդեցությունն ընդլայնելու համար բանակցային գործընթացը պահում է իր հսկողության տակ։ Մի խոսքով, ամերիկյան փորձագետները ԼՂ հակամարտության կարգավորման մեջ ապակառուցողական դերը վերագրում են Ռուսաստանին, ինչը զարմանալի չէ, նաև սպասելի, որոշ առումով էլ փաստարկելի։

Ըստ այս տրամաբանության՝ Ռուսաստանը կողմերին ներկայացնում է քիչ իրատեսական լուծումներ, ինչպիսին է «Լավրովի պլանը», ապահովում է ցածր ինտենսիվությամբ բանակցություններ, զենք է վաճառում կողմերին և վերահսկում է, որ լարվածությունը լայնամասշտաբ գործողությունների չվերածվի։ Այսինքն դուրս է գալիս, որ ՌԴ ռազմավարական շահն է ունենալ սառեցված կամ կիսասաեռցված հակամարտություն, ինչը կօգտագործի որպես լծակ Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ հարաբերություններում։

Այստեղից ենթադրվում է, որ եթե հակամարտությունը ինչ-որ կերպ կարգավորվի, Ռուսաստանը կկորցնի իր ազդեցությունը տարածաշրջանում, և այդ երկրները դուրս կգան նրա «հատուկ շահերի ոլորտից»։ Սա իհարկե ցավալի իրավիճակ է, եթե Ռուսաստանում կարծում են, որ Հայաստանին կամ Ադրբեջանին ռուսական ազդեցության գոտում պահելու այլ արդյունավետ տարբերակ չկա և նրանց պարտադրում են ստիպողական բարեկամություն։
Մյուս կողմից ԼՂ հակամարտության չկարգավորված լինելուց կարող են օգտվել նաև այլ դերկատարները՝ Թուրքիան, Իրանը, ԱՄՆ, ինչու ոչ նաև Վրաստանը, և աշխարհաքաղաքական ոլորաններում ռուսական կողմի մշտական հաջողությունը երաշխավորված չէ։ Ունենալ սառեցված հակամարտություն Կովկասի նման խոցելի և աշխարհաքաղաքական տեսակետից անկայուն տարածաշրջանում ինչքան որ հնարավորություն, նույնքան էլ մարտահրավեր է Ռուսաստանի համար։

Իսկ ինչ կլինի, եթե տեսականորեն պատկերացնենք, որ մի օր Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները, առանց Ռուսաստանի, ԱՄՆ կամ այլ միջնորդի, պայմանավորվում են կարգավորման պարամետրերի շուրջ, և խնդիրը հանգուցալուծվում է։ Ռուսական կողմի համար նման զարգացումը այս պահին շահավետ չէ՝ վերը նշված փաստարկները հաշվի առնելով։ Ամերիկյան կողմի համար ԼՂ հարցն ըստ էության առաջնահերթություն չէ, և այն փոքր գործոն է տարածաշրջանային մեծ հավասարման մեջ։ Թրամփի վարչակազմը այժմ կենտրոնացած է Իրանի վրա, և ԼՂ հակամարտության ինչ-որ կերպ կարգավորումը կարող է նոր հնարավորություններ բացել այս ուղղությամբ։ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի երրորդ համանախագահ երկիրը՝ Ֆրանսիան, ընդհանրապես լուրջ կենսական շահեր չունի այս հակամարտության մեջ։ Այսօր Ֆրանսիան ավելի ծանր մարտահրավերների առջև է կանգնած թե՛ երկրի ներսում, թե՛ Եվրոպայում, բայց գործընթացներից դուրս չմնալու մղումից ելնելով, կցանկանար մաս կազմել ԼՂ կարգավորման գործընթացին։

Ինչ է ստացում, որ թեև ըստ հրապարակային հայտարարությունների, որ ԼՂ հարցը այն քիչ խնդիրներից է, որտեղ երեք համանախագահ երկրների տեսակետներն համընկնում են, իրականում համաձայնություն չկա ոչ միայն հակամարտության կարգավորման սկզբունքների, այլ հենց կարգավորված լինելու գաղափարի շուրջ։ Ստատուս քվոյի ցանկացած փոփոխություն բերելու է տարածաշրջանային ազդեցության մեխանիզմների վերաբաշխման՝ հնարավոր անցանկալի հետևանքներով։ Ուստի և մոտ ապագայում ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը կլինի ստատուս քվոյի պահպանման ինստիտուցիոնալ արտահայտումը։
Եվ ոչ ոք չի կարող նրանց մեղադրել անգործության մեջ, քանի դեռ մեղադրանքի բեռը կարելի է հեշտությամբ փոխանցել հակամարտող կողմերին։ Տեսական պատկերացումը, թե Հայաստանն ու Ադրբեջանը կարող են առանց միջնորդի պայմանավորվել, ներկա դրվածքով անհնարին է՝ տրամագծորեն հակառակ, անզիջում դիրքորոշումների պատճառով։

Մադրիդյան սկզբունքները, ինչքան էլ ողջամիտ կամ ռացիոնալ թվան միջնորդներին կամ դիտորդների համար, չեն բավարարում կողմերից որևէ մեկի սպասելիքները, հատկապես երբ վստահության ցածր մթնոլորտի պայմաններում նրանք պատրաստ չեն որևէ էական զիջման։ Բանակցություններում բեկում ունենալու համար կամ այլ մոտեցումներ են պետք մշակել, կամ կողմերը պետք է որոշակի խմբագրումներ կատարեն իրենց «կարմիր գծերում»։ Եվ սա առաջին հերթին Ադրբեջանին է վերաբերում, որը չի դադարում «ամենինչ՝ միանգամից ինձ» սկզբունքով ինչ-որ տեղ ինֆանտիլ քաղաքանությունը, որին բնորոշ է մանկական ագրեսիվությունը և սեփական արարքների համար անպատասխանտվությունը։ Այլապես կարևոր չէ հանդիպումը եղել է Ալպերում, թե Միջին Ասիայում, պայմանավորվածությունները ձեռք են բերվել վերելակում, թե ավստրիական կամ ռուսական նախկին կայսերական ինչ-որ պալատում։

Աննա Մկրտչյան, քաղաքագետ



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:23
Թուրքիայում Հրանտ Դինքի որդու՝ Արատ Դինքի դեմ 1-5 տարվա ազատազրկման պահանջով դատավարություն է սկսվել
Թուրքիայի հայկական «Ակոս» թերթի նախկին խմբագիր, 2007թ․ սպանված հայ լրագրող և հրապարակախոս Հրանտ Դինքի որդին՝ Արատ Դինքը, կարող է...
Աղբյուր` Panorama.am
21:20
Մնացականյան-Մամեդյարով հանդիպումը մեկնարկել է
Վաշինգտոնում մեկնարկել է Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներ Զոհրաբ Մնացականյանի և Էլմար Մամեդյարովի հանդիպումը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Գոգենի ամենավաղ հայտնի գծանկարը վաճառվել է 80 հազար եվրոյով
Ֆրանսիացի պոստիմպրեսիոնիստ նկարիչ, քանդակագործ Պոլ Գոգենի (1848-1903 թթ.)   ամենավաղ հայտնի  նկարը Ֆրանսիայում աճուրդում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
ՖԻՖԱ-ն քննարկում է ԱԱ-2022-ն այլ երկիր տեղափոխելու հնարավորությունը
Ֆուտբոլի միջազգային ֆեդերացիայի (ՖԻՖԱ) ղեկավարությունը  քննարկում է 2022 թվականի աշխարհի առաջնությունը Կատարից տեղափոխելու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
Վաղը Գեղարքունիքի մի քանի համայնքում ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարի վերացման աշխատանքներով պայմանավորված, ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Փարիզում վաճառում են Վան Գոգի ատրճանակը
Փարիզում, Drouot աճուրդի տանը վաճառքի է հանվել Լեֆոշե մակնիշի ատրճանակը, որով ինքնասպան է եղել գեղանկարիչ Վինսենթ Վան Գոգը: kulturomania.ru-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:53
Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է Ջոն Բոլթոնին
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը Վաշինգտոնում հանդիպել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:36
ԲԴԽ-ն նոր անդամ ունի
Ազգային ժողովում տեղի ունեցած փակ գաղտնի քվեարկության արդյունքներով` պատգամավորների107 կողմ, 4 դեմ ձայների հարաբերակցությամբ, Գրիգոր Բեքմեզյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Փարիզում Airbus-ն ու Boeing-ը ներկայացրել են անօդաչու օդային տաքսիներ
Քաղաքում օդային տաքսիով շրջելը դեռևս հնարավոր է միայն ֆիլմերում, սակայն այն կարող է իրականություն դառնալ շատ շուտով։ Այս մասին գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
Քոչարյանի պաշտպան. «Մարտի 1»-ի գործը նման գործողություններով ապականելն անընդունելի եմ համարում
​«...սա արտառոց խախտում է, նույնիսկ քաղաքակրթությունից դուրս գտնվող հասարակությունների կտրվածքով»։
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
Երևանում բնակարանների գները մեկ տարում աճել են 9.9 %-ով
2019 թվականի մայիսին hանրապետությունում անշարժ գույքի նկատմամբ իրականացվել է իրավունքի պետական գրանցման 15 956 գործարք, ինչը 2019 թվականի ապրիլի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Գետառը վարարած է
Ֆեյսբուքում օգտատեր Արման Վերմիշյանը տեսանյութ է տեղադրել՝ «Գետառը՝ հիմա»։ Նա ուշադրություն է հրավիրում և վարարման վրա, և որ իր հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:49
Թուրքիայի դատարանը վճիռ է կայացրել պետական հեղաշրջման գործով
Թուրքական դատարանը ավելի քան 200 հոգու դատապարտել է ցմահ ազատազրկումների 2016 թվականի հուլիսին պետական հեղաշրջման փորձի համար: Եվրանյուզի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Բրիտանիայի վարչապետի պաշտոնի հավակնորդների թիվը կրճատվեց 3-ի
Մեծ Բրիտանիայի ներքին հարցերով քարտուղար Սաջիդ Ջավիդն այսօր դուրս եկավ Պահպանողական կուսակցության ղեկավարի ու Բրիտանիայի վարչապետի  պաշտոնի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Այդպիսի վարքագիծ ակնհայտ է եղել. Դատախազը՝ «Քոչարյանի և մյուսներով գործի» մասին
«Այնպես չէ, որ բողոքի քննարկում տեղի չունեցավ։ Մենք ներկայացրել ենք մեր բողոքները, պաշտպանության կողմից առանձին ներկայացուցիչներ հանդես են...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
«Գագիկ Ծառուկյանը այդպես էլ ձեռք չբերեց ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչների հետ շփվելու ունակություն, զսպվածություն»
Լրագրողական կազմակերպությունները հայտարարություն են տարածել. «Երեկ՝ հունիսի 19-ին, խորհրդարանում ԲՀԿ նախագահ  Գագիկ Ծառուկյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:32
Սուրբ Հովհաննես Կարապետի մասունքը տարվել է Շողակաթի վանք
Այսօր Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին նշեց Ս. Հովհաննես Կարապետի և Ս. Աթանագինե եպիսկոպոսի տոնը, որը նաև Էջմիածնի Ս. Շողակաթ վանքի ուխտի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Մերկ Պորոշենկոն վաճառել է 2500 դոլարով
Ուկրաինայի նախկին նախագահ Պետրո Պորոշենկոյի մերկ նկարը վաճառվել է աճուրդում: Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է «Страна.ua» ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Պուտին․ Ես այժմ գործընկեր ունեմ, ով ինձնից լավ է կատակում
Այսօր Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինն ուղիղ գծով հարցերին պատասխանելիս հեգնանքով է արձագանքել կատակելու մասին խնդրանքին: Այս մասին գրում ե...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Վաղը ժամը 15.00-ից մայրաքաղաքի մի շարք փողոցներում ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ պլանային աշխատանքներով պայմանավորված, • ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Իգդիրում դաշտային վարժանքներ են անցկացվել Մեծամորի ատոմակայանի հնարավոր վթարի սցենարով
Թուրքիայի աղետների և արտակարգ իրավիճակների կառավարման վարչությունը (AFAD) Իգդիր քաղաքում Մեծամորի ատոմակայանից 17կմ հեռավորության վրա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Սահրատ Պետրոսյանը հաստատում է՝ Երևանում կան անշարժ գույքեր, որոնք գրանցված չեն
Կադաստրի պետական կոմիտեի ղեկավար Սարհատ Պետրոսյանն այսօր կառավարության նիստիեց հետո լրագրողների հետ զրույցում նշեց, որ  մայրաքաղաքում կան...
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
Փորձագիտական խումբը ներկայացրել է Ամուլսարի փորձաքննության նախնական եզրակացությունը
ՀՀ ՔԿ նախագահի հանձնարարությամբ՝ ՀՀ ՔԿ նախագահի տեղակալ, ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության պետ Սամվել Ավետիսյանը և ՀԿԳ կոռուպցիոն, սեփականության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:56
Վաղը կգումարվի Ազգային ժողովի արտահերթ նստաշրջան
ՀՀ ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանի որոշմամբ, ՀՀ Սահմանադրության 100-րդ և «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 44-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
ԵՊՀ պարզաբանումը՝ աշխատակիցների առողջապահության ապահովագրության հետ կապված
Երևանի պետական համալսարանը պարզաբանում է տարածել «Հրապարակ» օրաթերթը այսօրվա համարում հրապարակված հոդվածի կապակցությամբ....
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Օտար լեզվի միասնական քննությունից 467 դիմորդ անբավարար է ստացել
«Օտար լեզուներ» առարկայից պետական միասնական քննության արդյունքներն արդեն հայտնի են։  Գնահատման և թեստավորման կենտրոնի մամուլի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
Շարունակվում են ՀՕՊ ստորաբաժանումների ներգրավմամբ անցկացվող զորավարժությունները
ՀՀ զինված ուժերում և Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակում շարունակվում են հակաօդային պաշտպանության ստորաբաժանումների ներգրավմամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:43
Պիկետ Մոսկվայում՝ ի աջակցություն Խաչատուրյան քույրերի
«Մենք Խաչատուրյան քույրերն ենք»
Աղբյուր` Panorama.am
17:38
Ժամկետային զինծառայողին մեղադրանք է առաջադրվել` սպանության փորձ կատարելու համար
Հունիսի 15-ին` ժամը 11:45-ի սահմաններում, N զորամասի մարտական դիրքում, պարտադիր ժամկետային զինծառայող, շարքային Հ.Գալստյանի` ձախ աչքի շրջանի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Բարոյական չէ ամեն գնով Սահմանադրական դատարանի հաստիքացուցակը ծանրաբեռնելը
14:26 18/06/2019

Բարոյական չէ ամեն գնով Սահմանադրական դատարանի հաստիքացուցակը ծանրաբեռնելը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}