Քաղաքական 12:45 11/03/2019 Հայաստան

Քաղաքագետ. Իմ զգացողությամբ, պատերազմի նախապատրաստական աշխատանքների վերջին փուլերի ականատեսն ենք լինում

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հայտարարությունից հետո երկու հիմնական կարծիքներ էին հնչում։ Առավել շատ էին նրանք, ովքեր ասում էին, որ  հայկական դիվանագիտությունը պարտվել է, համանախագահների հայտարությունը խիստ մտահոգիչ է հայկական կողմի համար։ Մյուս մասը պնդում է՝ ոչինչ էլ չի փոխվել, մտահոգվելու հարկ չկա։

Միջնորդների հայտարարության, դրան հետևած հայկական կողմի արձագանքների, հնարավոր պատճառների ու  հետևանքների մասին Panorama.am-ը զրուցել է քաղաքագետ, «Ոսկանապատ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Հրանտ Մելիք-Շահնազարյանի հետ։

Panorama.am-Պարոն Մելիք-Շահնազարյան,  Մինսկի խմբի հայտարարությունից հետո շատ մտահոգություններ հնչեցին։ Չափազանցված չե՞ն դրանք, քանի որ շատերը պնդում են՝ ոչինչ էլ չի փոխվել։

Քաղաքագետ-Բոլոր այն մարդիկ, ովքեր ասում են՝ ոչինչ չի փոխվել, նրանք որևէ պատկերացում չունեն բանակցային գործընթացի և վերջին տարիների զարգացումների վերաբերյալ։ Ակնայտ է մի բան. ապրիլյան պատերազմից հետո իրավիճակ էր փոխվել, և Ադրբեջանը կրում էր այդ պատերազմի քաղաքական ողջ պատասխանատվությունը։ Հիմա ըստ էության, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները փորձում են պրոցեսը սկսել այն կետից, որտեղ մեղմ ասած, Ադրբեջանի վրա նման պատասխանատվություն չկար դրած։ Նրանք պրոցեսը հետ են տանում մի քանի տարի, հասցնում մի կետի,  որը շտկելու համար հայկական դիվանագիտությունը վեց տարի աշխատանք է տարել, և որը փոխելու համար ստիպված ենք եղել նաև ադրբեջանական ագրեսիային դիմակայել։ Հիմա այս ամենը մի կողմ դնելով՝ համանախագահները փորձում են նրան ազատել պատասխանատվությունից, հասկանալի է , որ դրա հետևանքները Ադրբեջանի համար առնվազն ավելի ագրեսիվ գործելու հնարավորությունն են։ Այլ կերպ ասած, ստեղծվել է մի իրավիճակ, երբ միջնորդներն ու Ադրբեջանը փորձում են հայկական կողմին քաղաքական լուծումներ պարտադրել։

Panorama.am- Ի՞նչի հետևանք  էր նման հայտարարությունը։ Չէ՞ որ վարչապետը հայտարարում էր, հայկական կողմը պարտադրելու է, որ Արցախն էլ դառնա բանակցային կողմ։

Քաղաքագետ-Ինձ թվում է, որ վարչապետն իր մոտեցումները  հայտարարելուց շտապել է։ Ըստ էության, վարչապետ նշանակվելուց հետո սկսել է խոսել հարցի մասին առանց հասկանալու մինչ այդ ընթացած բանակցային գործընթացի տրամաբանությունը, որովհետև երբ հայտարարում է, որ Արցախը պետք է լինի բանակցությունների կողմ, վարչապետը պետք է իմանա, որ այդ կետն այսպես, թե այնպես ներառված էր օրակարգում, թե միջնորդները, թե հայկական կողմը մշտապես պնդում էին, որ Արցախն ինչ-որ պահից սկսած մասնակցելու է բանակցություններին։ Մինչդեռ վարչապետ Փաշինյանը Սանկտ Պետերբուրգի և Վիեննայի պայմանավորվածությունները փոխարինեց վերելակային պայմանավորվածություններով, սկսեց ըստ էության, միջազգային հանրության աջակցությունը ստանալու համար հակասական գործողություններ իրականացնել Ռուսաստանի,  Արևմուտքի հետ հարաբերություններում, ամեն մեկի մոտ ասում էր այն, ինչ ականջահաճո է այդ կողմին։

Հետևողական չլինելով նաև Ադրբեջանին պարտադրելու հարցում, որպեսզի կատարի Սանկտ Պետերբուրգի և Վիեննայի պայմանավորվածությունները, ըստ էության ստեղծեց մի իրավիճակ, որտեղ Բաքուն հնարավորություն ստացավ դուրս գալ այդ պայմանավորվածությունների կապանքներից, նաև որոշակի պայմանավորվածություններ կարողացավ ձեռք բերել միջնորդների հետ՝ հիմնականում հենվելով  այն փաստի վրա, որ Փաշինյանը փորձում է բանակցել  միայն Հայաստանի Հանրապետության անունից ու ոչ Արցախի։ Ալիևի վարչակազմին հեշտ հաջողվեց  անհնար դարձնել այն ծրագիրը, որը փորձում էր իրականացնել Փաշինյանը։

Դրանից հետո արդեն փոքր հաղթանակներ ունենալով, նրանք փորձում են արագացնել պրոցեսը՝ հասկանալով, որ Փաշինյանը կամ պետք է հետ կանգնի իր խոսքերից, նրանք նաև հաշվարկել են Փաշինյանի հոգեկերտվածքը, որ նա այդպիսի բաներ, որպես կանոն չի անում, սեփական հեղինակությունը հաճախ աաելի բարձր է դասում, քան պետական շահը, կամ պետք է  հետ կանգնի բանակցություններից։ Երկրոդ տարբերակի դեպքում թե միջնորդները, թե Ադրբեջանը մեղքը կբարդեն հայկական կողմի վրա։ Այս առումով փակուղային իրավիճակ են ստեղծել, այս դեպքում շատ կարևոր է, որ Փաշինյանն առաջնորդվի պետական շահերով։

Panorama.am-Համանախագահների հայտարարությանը հետևեց Հայաստանի ԱԳ նախարարության մեկնաբանությունը,  որտեղ նշվում էր, որ Վիեննայի ու Սանկտ Պետերբուրգի գագաթնաժողովներում միջադեպերի կանխարգելման մեխանիզմների և փոխվստահության ամրապնդման միջոցառումների ներդրման վերաբերյալ ամրագրումները  շարունակում են մնալ առարկայական։

Քաղաքագետ-Գիտե՞ք, ԱԳ նախարարության հայտարարությունը պետք է ուղղված լիներ հենց Մինսկի խմբի համանախագահներին և ոչ թե ադրբեջանական կողմին, որովհետև համանախագահներն իրավիճակ են փոխղում, մենք կորցնում ենք մի շարք ձեռքբերումներ, որ ունեցել ենք վերջին տարիների ընթացքում։ ԱԳՆ-ն իր հայտարարության մեջ ընդամենը սեփական մեղադրանքներն է հնչեցնում Ադրբեջանի հասցեին՝ խուսափելով անգամ մեկ բառով անդրադառնալ համանախագահների այդ ոչ հայանպաստ մոտեցումներին և դիրքորոշումներին։ Սա արդեն բավականին քննադատելի փաստ է։ Կարծում եմ, որ այդ հայտարարությունը ԱԳ նախարարության կողմից տարածվել է բացառապես մեկ նպատակով, այն է՝ շեղել հասարակության ուշադրությունը համանախագահների հայտարարությունից։ Այսինքն, թեմաներն իրար խառնել, դրանով փորձել չեզոքացնել այն բացասական հետևանքները, որ կարող են առաջանել  հասարակական կարծիքում։ Իսկապես, անբովանդակ, անատամ հայտարարություն էր։ Ցավոք սրտի, նախարարության արձագանքին հետևեց վարչապետի մամուլի խոսնակի գնահատականները, որտեղ նա սովորական ու բնական որակեց Մինսկի խմբի հայտարարությունը։ Սա առավել ևս անհասկանալի մոտեցում է։ Ի՞նչն է  սովորական։ Կարծում եմ, այդ հարցին խելամիտ պատասխան Հայաստանում որևէ մեկը չի կարող տալ, բացի վարչապետի մամուլի խոսնակից։ Իսկապես անհասկանալի է, թե ի՞նչ  խնդիր է փորձում լուծել նման հայտարարությամբ հայկական կողմը։

Panorama.am-Ձեր կարծիքով, ո՞րն է նման հայտարարությունների պատճառը, գուցե դեռ կա՞ն չբացված փակագծեր։

Քաղաքագետ- Անպատասխանատու իշխանության մոտեցումներն են պատճառը։ Երբ մենք հետևում ենք մամուլի հրապարակումներին կամ իշխանամերձ գործիչների մեկնաբանություններին, ասում են՝ դա այն է, ինչի շուրջ ժամանակին բանակցել են Ռոբերտ Քոչարյանը, Սերժ Սարգսյանը։ Սա մեղքը նախկին իշխանությունների վրա բարդելու փորձ է։ Չեմ էլ անդրադառնում այն հարցին, որ եղել է նման փաստաթուղթ, բայց նախկին իշխանությունները չեն գնացել դրա ստորագրմանը, այլ տարիներ շարունակ աշխատանքի շնորհիվ փոխել են դրույթները, և հիմա ըստ էության, վերջին տարիների ձեռքբերումները կորցնելու համար պատասխանատվությունը փորձում են թողնել նախկինների վրա։ Սա ընդամնեը պատասխանատվությունից փախչելու փորձ է։

Panorama.am-Հայտարարությունից հետո շատերը ահազանգեցին պատերազմի վերսկսկման վտանգի մասին։ Կա՞ ռեալ վտանգ։

Քաղաքագետ-Կարծում եմ, որ կա, և ավելի քան ռեալ է այդ վտանգը։ Ադրբեջանական կողմն իհարկե չի պատրաստվում և մշտապես բաց հայտարարում է, որ իրենք չեն սահմանափակվելու որոշ տարածքներ ստանալով, իրենք պայքարում են ողջ Արցախի համար։ Հիմա այս խնդիրը որ լուծվում է  Ալիևի վարչակազմի կողմից, պատերազմի քաղաքական հիմքերի նախապատրաստումն է։ Հաջորդ քայլով նրանք ցույց կտան, որ Հայաստանը հրաժարվում է բանակցություններից, ըստ էության, իրենց որևէ մեկը չի մեղադրի պատերազմ սկսկելու համար, քանի որ հակառակ կողմը հրաժարվում է բանակցություններից։ Ահա այս տրամաբանությունն են փորձում գործարկել, ինչը շատ վտանգավոր է։

Իսկ առավել վտանգավոր է այն, որ իմ զգացողությամբ, իհարկե փաստեր չունեմ, երևում է այս գործընթացների տրամաբանությունից, ինտենսիվությունից, բովանդակությունից, որ պատերազմի քաղաքական պայմանավորվածություն կամ որոշում արդեն կա, և ըստ էության նախապատրաստական աշխատանքների վերջին փուլերի ականատեսն ենք լինում։

Եթե պաշտոնական Երևանը շատ կտրուկ և հստակ լուծումներ այս պահին չգտնի, ցավոք սրտի, դա իսկապես անխուսափելի կլինի։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

15:56
Կայացել է Քիմիկոսների ուսանողական առաջին մրցաշարը
«Քիմիայի շնորհիվ դուք կարողանում եք աշխարհը տեսնել մոլեկուլյար մակարդակով»
Աղբյուր` Panorama.am
15:48
Վիտալի Բալասանյան. Արցախում կան նախագահի թեկնածուներ, որոնք «դաբրոյով» են մտել ընտրապայքարի մեջ
Կարող եմ ասել, որ Հայաստանի իշխանության նկատմամբ թշնամական քարոզչություն վարող նախագահի որևէ թեկնածու չկա Արցախում: Այս մասին Tert.am-ի հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:29
Սիրված դերասանները հանդես կգան մեկ ներկայացման մեջ՝ Երևանի երեք տարբեր թատրոններում
Երևանի Հովհ. Թումանյանի անվան պետական տիկնիկային թատրոնում մարտի 3-ին և 4-ին, ժամը 19:30-ին տեղի կունենա «Ժամացույցի զարկերը» ըստ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:23
ՏՄՊՊՀ-ն հորդորում է զերծ մնալ բժշկական դիմակների, հակավիրուսային դեղերի գների չհիմնավորված բարձրացումից
Հնարավոր խախտումների կամ չարաշահումների դեպքում Հանձնաժողովը կհարուցի վարչական վարույթներ
Աղբյուր` Panorama.am
15:19
Ջալալ Հարությունյանը նշանակվեց Արցախի պաշտպանության նախարար
Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանն ստորագրել է հրամանագիր, համաձայն որի` գեներալ-լեյտենանտ Կարեն Աբրահամյանն ազատվել է Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:17
Նապոլեոնը տորթ չէ, Սասունցի Դավիթն էլ՝ միայն արձան
«Բարձրագույն կրթության և գիտության ոլորտի օրենսդրական բարեփոխումներն ու հիմնախնդիրները» թեմայով հանրային քննարկման ժամանակ Աժ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:13
Ի գիտություն ՀՀ-ում գտնվող Արցախի Հանրապետության քաղաքացիների
Հայաստանի Հանրապետությունում Արցախի Հանրապետության Մշտական ներկայացուցչությունը հայտնում է, որ մարտի 31-ին կայանալիք Արցախի Հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
15:07
Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Էստոնիայի վարչապետին
արչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Էստոնիայի Հանրապետության վարչապետ Յուրի Ռատասին՝ Էստոնիայի անկախության օրվա կապակցությամբ:...
Աղբյուր` Panorama.am
15:02
Ույծիի դպրոցի տնօրենին մեղադրանք է առաջադրվել
Քննչական կոմիտեի Սյունիքի մարզային քննչական վարչությունում քննվող քրեական գործով չարաշահումներ են բացահայտվել «Ույծի միջնակարգ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:55
Պետք չէ ամերիկյան համակարգն ընդօրինակել, երբ գտնվում ես եվրասիական դաշտում
Պատգամավոր Վարդևան Գիրգորյանը Աժ լսումների ժամանակ ներկաների ուշադրությունը հրավիրեց «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին»...
Աղբյուր` Panorama.am
14:46
Ռուբիկի խորանարդներով պատրաստված «Մոնա Լիզան» վաճառվել է 480 հազար եվրոյով
Իտալացի հայտնի նկարիչ Լեոնարդո դա Վինչիի «Մոնա Լիզա» կտավի վերարտադրությունը, որը հավաքված է Ռուբիկի խորանարդներով, Փարիզում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:36
Վրաստանը դադարեցնում է Իրանի հետ ավիահաղորդակցությունը
Վրաստանի կառավարությունը կորոնավիրուսի ներթափանցումը երկիր բացառելու համար դադարեցնում է Իրանի հետ ավիահաղորդակցությունը: Կառավարության տարածած...
Աղբյուր` Panorama.am
14:27
Չեխիայում Երկրորդ աշխարհամարտից մնացած ռումբ է հայտնաբերվել
Չեխիայի արևելքում գտնվող Կուրչիմ քաղաքում բնակելի շենքերից և հաստատություններից տարհանվել է մոտ հազար մարդ, քանի որ տարածքում Երկրորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:18
Հեծանվահրապարակի աշխատակիցները հավաքվել են Երևանի քաղաքապետարանի դիմաց
«Հայաստան» մարզական հասարակական կազմակերպության հեծանվային մարզադպրոցի աշխատակիցները հավաքվել են Երևանի քաղաքապետարանի մոտ: Նրանք...
Աղբյուր` Panorama.am
14:13
Բժշկական դիմակներ չկան ու չեն լինելու
Մի քանի շաբաթ առաջ, երբ Չինաստանում կորոնավիրուսի վարակի ու մահվան դեպքերի շուրջ աղմուկը դեռ նոր էր, Երևանի փողոցներում հաճախ կարելի էր տեսնել...
Աղբյուր` Panorama.am
14:09
Փաշինյան. Մենք պետք է շատ սառը, սթափ, հանդարտ վերաբերմունք ունենանք կորոնավիրուսի ստեղծած իրավիճակին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ կառավարությունում այսօր տեղի է ունեցել Հայաստանի Հանրապետությունում կորոնավիրուսի տարածումը կանխարգելող...
Աղբյուր` Panorama.am
14:05
Միակողմանի զիջումների մասին որևէ խոսք երբևէ չի կարող լինել․ Զոհրաբ Մնացականյան
Վարչապետի կողմից արտահայտված մյունխենյան սկզբունքներն ավելի համապարփակ կերպով արտահայտում են այն, ինչը խոսվեց Մյունխեում։ Դրանք համալրում են,...
Աղբյուր` Panorama.am
14:02
Էջմիածնում հորը սպանելուց հետո հանցագործը կրակոցներ է արձակել 6 և 12 տարեկան երեխաների ուղղությամբ
ՀՀ քննչական կոմիտեի Արմավիրի մարզային քննչական վարչության Վաղարշապատի քննչական բաժնում ձեռնարկված անհետաձգելի քննչական և այլ դատավարական,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:57
ԵՄ-ը կորոնավիրուսի դեմ պայքարին հատկացրել է 230 մլն եվրո
Ճգնաժամային կառավարման հարցերով եվրահանձնակատար Յանես Լենարչիչը հայտարարել է, որ Եվրամիությունը մեծ գումարներ կհատկացնի կորոնավիրուսի դեմ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:52
Աէրացիայում տեղի ունեցած մահափորձի փաստով քննություն է իրականացվում
Փետրվարի 21-ին Երևան քաղաքի Աէրացիա թաղամասում ենթադրյալ հանցագործություն կատարած անձն իր մոտ ապօրինի պահվող ատրճանակից առերևույթ դիտավորությամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:48
Կրթության նախարարը ուզում է շրջադարձել ոլորտը
«Տարբեր խմբեր մտահոգություններ են հայտնում և երբեմն դրանք հասնում են քննարկումների համար անթույլատրելի մակարդակի, այն պատճառով, որ մենք...
Աղբյուր` Panorama.am
13:36
Զոհրաբ Մնացականյան․Հայաստանը սատարում է պաղեստինյան հիմնահարցի 2 պետության սկզբունքի հիման վրա կարգավորմանը
Հայաստանը սատարում է պաղեստինյան հիմնահարցի 2 պետության սկզբունքի հիման վրա կարգավորմանը և կողմերի միջև բանակցությունների վերսկսման ջանքերին։...
Աղբյուր` Panorama.am
13:26
Չինաստանը վստահ է՝ կորոնավիրուսի դեմ շուտով հաղթանակ կտանի
Մոսկվայում Չինաստանի դեսպան Չժան Հանուեյը վստահեցրել է, որ իր երկիրը շուտով կհաղթի կորոնավիրուսին։ Այս մասին գրում է gazeta.ru-ն։ Ըստ նրա,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:18
Արցախի ինքնորոշման հարցը մշտապես եղել ու մնում է, տրամաբանորեն չի կարող վերանալ մեր օրակարգից․ Զոհրաբ Մնացականյան
«Բոլոր նրանք, ովքեր հետևում են գործընթացին, վստահաբար, չեն առաջնորդվում ինչ-որ առանձին վերցրած հանգամանքով, այլ իր համապարփակության մեջ են...
Աղբյուր` Panorama.am
13:15
Ըստ մասնագետների, Ենոքավանում քաղաքացու վրա հարձակված կենդանին ոչ թե հովազ, այլ լուսան է եղել
«Երբ Ենոքավանում վայրի կենդանին հարձակվեց քաղաքացու վրա, անմիջապես աշխատանքային խումբ ստեղծվեց՝ հասկանալու տարածքում կա՞ հովազ, թե...
Աղբյուր` Panorama.am
13:08
Լանջիկ-Գյումրի ճանապարհահատվածում տեղադրվել է 52 ճանապարհային նշան
Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի Տրանշ-3-ի կապալառու կազմակերպության՝ չինական «Սինոհիդրո Քորփորեյշն» ընկերության...
Աղբյուր` Panorama.am
13:00
Լոնդոնում մեկնարկում են Wikileaks-ի հիմնադիր Ջուլիան Ասանժին ԱՄՆ-ին արտահանձնելու վերաբերյալ լսումները
Լոնդոնի թագավորական դատարանում այսօր կմեկնարկեն լսումները՝ Wikileaks-ի հիմնադիր Ջուլիան Ասանժին ԱՄՆ-ին արտահանձնելու գործով: Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
12:54
Լայչակ․Սլովակիան լիարժեք սատարում է ԼՂ հարցի հանգուցալուծման գործընթացին, որն առաջնորդում են ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները
Այսօր Հայաստանում է Սլովակիայի արտաքին և եվրոպական գործերով նախարար Միրոսլավ Լայչակը, որը ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանի հետ հանդես եկավ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:47
Մանոյան. Փաշինյան-Ալիև հրապարակային բանավեճը բանակցությունների շահերից չէր բխում
Հայ դատին տրվող ֆինանսավորումը պակասել է: Լրագրողների հետ ճեպազրույցում ասաց ՀՅԴ Բյուրոյի Հայ դատի և քաղաքական հարցերի գրասենյակի ղեկավար Կիրո...
Աղբյուր` Panorama.am
12:39
Սլովակիայի դեսպանատան հիմնումը նոր մակարդակի կբարձրացնի ՀՀ-Սլովակիա հարաբերությունների օրակարգը․ Մնացականյան
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանն ու  Սլովակիայի արտաքին և եվրոպական գործերով նախարար Միրոսլավ Լայչակն այսօր Երևանում...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սահմանադրական դատարանում ոչ մի ճգնաժամ չի եղել և չկա. Ֆելիքս Թոխյան
18:17 18/02/2020

Սահմանադրական դատարանում ոչ մի ճգնաժամ չի եղել և չկա. Ֆելիքս Թոխյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}