Մշակույթ 09:31 11/03/2019 Հայաստան

Առանց քաղաքականության, առանց նախարարության ու լի խնդիրներով

Բազմադարյան մշակույթ ունեցող երկիրը, բնականաբար, ունենում է նաև բազմաթիվ խնդիրներ։ Իհարկե, լինում են մարմիններ այդ խնդիրները լուծելու և էլ ավելի զարգացում ապահովելու համար։ Մինչդեռ Հայաստանում մշակույթի ոլորտի մարդիկ  անընդհատ բախվում են նորանոր խնդիրների։ Այդ խնդիրները պետական մարմինները միգուցե փորձում են լուծել, միգուցե լուծում են, բայց ոչ լավագույն տարբերակով, սակայն օրեցօր խնդիրները շատանում են։ Այսօր կարծես թե այդ խնդիրները մնում են «անտեր»՝ չի լինելու մշակույթի նախարարություն։ Տարբեր ոլորտների մասնագետներ պարբերաբար ներկայացնում են իրենց մոտեցումները, թե ինչպես են տեսնում խնդիրների լուծումը, իսկ կառավարությունն ունի մասնագետներին չբավարարող պատկերացումներ, որոնք ներկայացված են կառավարության ծրագրում։

Պատմաբան, հնագետ, մշակութաբան Համլետ Պետրոսյանը Panorama.am-ի հետ զրույցում համոզմունք հայտնեց, որ  Հայաստանը կարիք ուներ լուրջ մշակութային քաղաքականության, որը կարող էր վարել պետական լուրջ որևէ միավորում, կազմակերպություն։

«Նման պայմաններում մշակութային ՊՈԱԿ-ները լուծարելը, կարծում եմ, ճիշտ ճանապարհը չէ։ Կարելի է այդ ՊՈԱԿ-ները կարգի բերել, օպտիմալացնել, սակայն խնդիրն  այն է, որ չի դրվում թե ինչ պետք է արվեր մշակութային քաղաքականության ասպարեզում։ Չկա հայեցակարգ, չկա մոտեցում, կարծում եմ, որ հետագայում շատ ավելի դժվար է լինելու»,- ասաց նա։

Մշակութաբանի խոսքով, օրենսդրական ճանապարհը քաղաքականության մի մասն է, բայց այդ օրենքների ընդունումը պետք է մտցվի որոշակի հայեցակարգի մեջ․ պետությունն ի՞նչ է անում՝ առանձնանում է, հրաժարվում է  արվեստը հովանավորելուց, արվեստը թողնում է  անհատներին, թե ընդհակառակը։

«Եթե այդ ամենը չլինի, անհասկանալի է լինելու համապատասխան օրենսդրական դաշտի մշակումը։ Կարծում եմ, ակնհայտորեն, երբ որ խնդիրը ծանր է  լինում, փորձում են լուծել, ոչ թե այդ ծանր խնդիրը դնում են ավելի թույլ ուսերի վրա։ Տվյալ դեպքում, կարծում եմ, մեր կառավարությունն այդպես է վարվել՝ մշակույթի ասպարեզում ունենալով լուրջ խնդիրներ, փոխանակ փորձի առաջիկա մի քանի տարում լուծել, հանդարտեցնել հետո հրաժարվել, միանգամից այդ ծանր խնդիրների առաջ աչք է փակում, դրվում է ավելի թույլ կազմակերպական օղակի վրա»,- ասաց Հ.Պետրոսյանը։

Հարցին, թե մշակութային քաղաքականությունն ի՞նչ է ենթադրում, մշակութաբանը մանրամասնեց. «Մշակութային քաղաքականությունը ենթադրում է հասարակության բոլոր անդամների, խմբերի, սոցիալական առանձին խմբերի, կազմակերպությունների գործունեությունն ասպարեզում, որն արժանանում է  պետության վերաբերմունքին։ Շատ երկրներում, մինչև ազատական բաները,  որպես կանոն պետությունը փորձում է  ինքը ստեղծել համապատասխան պայմաններ։ Մեր պետությունը միշտ ինքն է վարել մշակութային քաղաքականությունն առանց մաս դարձնելու հասարակությանը։ Մեր նման երկրներում, երբ ասում են մշակութային քաղաքականություն, հասկանում ենք ոչ թե հասարակության մշակութային քաղաքականությունը, այլ պետության վարած մշակութային քաղաքականությունը։ Պետությունը պետք է այդ քաղաքականությունն այնպես վարեր, որ հասարակությունը հնարավորինս ինքնուրյուն դառնար այդ քաղաքականության մեջ։ Փոխանակ այդ խնդիրը լուծելու, պետությունն ուղղակի միանգամից կարծեք թե հրաժարվում է  մշակութային քաղաքականություն վարելուց։ Իհարկե, ասելու են մենք այս կանենք, այն կանենք։ Մինչև այսօր... բացի նրանից, որ մշակույթը պետք է մոտեցնել ժողովրդին, նկարը պետք է տանել ցույց տալ դպրոցականին կամ դպրոցականին կտրոն տալ, այսինքն բաներ, որոնք 1960-ականներին Ֆրանսիանում լրիվ տապալվել են և աշխարհը հիմա չի կիրառում։ Արդեն  անցած, փորձարկված, իրեն չարդարացված մի բան են հնարել, և դա միանշանակ մշակութային քաղաքականություն չէ»։

Հ. Պետրոսյանի խոսքով, Արևելքում  իշխանությունը միշտ իրեն համարում է ամենից իմաստունը, ասում են՝ եթե դուք խելոք լինեիք, դուք կլինեիք իշխանության գլուխ։

«Հատկապես հումանիտարները ունեն նման... ։ Աշխարհի շատ երկրներում, երբ իշխանության են գալիս ոչ հումանիտարները, որպես կանոն այդ ասպարեզում նշանակում են շատ լավ հումանիտար մի ընկերոջ, որին վստահում են, որն ինքնուրույն քաղաքականւթյուն է  վարում։
Եթե ինձ հարցնեին, պարոն Փաշինյանը պետք է մշակույթի նախարար դներ մի շատ ինքնաբավ, ինքավստահ մարդու, որին պետք է վստահեր ամեն ինչ, այլ ոչ թե ինքը հանդես գա որպես մշակույթի լավագույն գիտակ, արտասանի բանաստեղծություններ, բոլորին ասի՝ դուք ինչ եք հասկանում մշակույթից։ Այսօր մոտավորապես այդպիսի վիճակ է»,- ասաց մշակութաբան Հ.Պետրոսյանը։

Գ. Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի տնօրեն Վարդան Մկրտչյանի կարծիքով, այսօր ՊՈԱԿ-ի մասին օրենքը մշակութային կառույցներին բնականոն աշխատելու հնարավարություն չի տալիս։

«Այդ օրենքը չի աշխատում, պետք է փոխել։ Մենք  առաջարկեցինք ժամանավորապես անել հիմնադրամ, մինչև օրենք լինի։ Հիմա այնքան խճճված են խնդիրները։ Բայց  օրենսդրական դաշտը, այո,  մեզ բնականոն,  նորմալ աշխատելու հնարավորություն չի տալիս»,- ասաց նա։

Վ. Մկրտչյանն ընդգծեց, որ «Գնումների մասին» օրենքն ուղղակի խոչընդոտ է թատրոնի զարգացմանը. «Երբ որ դու չունես ստեղծագործական ազատություն, երբ չունես գնում կատարելու ազատություն, իբրև թատրոն չես կարող գնալ և ստեղծագործական պրոցեսի ընթացքում առաջացած անհրաժեշտ որևէ բան շուկայից, խանութից գնես, դա արդեն սպանում է քեզ։ Երբ որ  բեմադրիչը բեմադրություն է անում, նկարիչն աշխատում է բեմադրության վրա,  նա չի կարող ասենք մեկ տարի առաջ գուշակել, թե ստեղծագործական այդ պահի ընթացքում ինչ է ծնվելու։ Ենթադրենք, ասում է, ուզում եմ այստեղ արև դուրս գա, ասում ես՝ մի րոպե սպասի, ես տենդեր հայտարարեմ, որ արևը դուրս դա»։

Նրա ներկայացմամբ, ամբողջ աշխարհում գործում է հետևյալ մոդելը. հիմնադրամի կամ պետական հովանավորչության է  ներկայացվում ծրագիր, ասվում է, որ ներկայացման համար անհրաժեշտ է, օրինակ, 1000 դրամ՝ 300 դրամը հոնորար, 200-ով կարվելու են զգեստներ, 150-ով գնվելու են կոշիկներ, 250-ով արվելու է գովազդ։ Ծրագիրը կամ հովանության է արժանանում ու հովանավորվում, կամ հակառակը։

«Բայց եթե հավանեն քո գաղափարը, հովանավորեն, արդեն դետալների մեջ չեն մետնում։ Այստեղ այնպիսի իրավիճակ է ստեղծված, որ  այդ դետալներն ուղղակի քեզ թույլ չեն տալիս զբաղվել մշակութային արտադրությամբ։ Մշակութային արտադրության պրոցեսը պետք է  ազատ թողնել։ Իրենք մտածում են՝ ահա այստեղ միլիոններ են լվանում։ Պարզագույն մի բան պետք է ֆիքսել՝ երեկ, այսօր, առաջին օրը պետական մշակութային օջախներում երբեք էլ այդպիսի գումարներ չեն պտտվել, որ կոռուպցիայի մասին են խոսում, կամ մտածում, կամ  անհանգստանում։ Հետևաբար արտադրանքի ազատություն չտալով՝ դու ուղղակի սպանում ես մշակույթը»,- ասաց Վարդան Մկրտչյանը։

Նա նշեց, որ պետք է օրենքի փոփոխություն , այլապես ոչ մի բան էլ տեղից չի շարժվի, ոչինչ էլ տեղի չի ունենա։  Վ. Մկրտչյանի խոսքով, սա թույլ կտա շնչել, ոտքի կանգնել, աշխուժանալ։

Ավելի վաղ Panorama.am-ի հետ զրույցում Հովհաննես Թումանյանի անվան պետական տիկնիկային թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Ռուբեն Բաբայանն ասել էր, որ թատրոնի ոլորտում առկա խնդիրները կարելի է լուծել մեկենասության, հովանավորչության մասին օրենքների ընդունմամբ։ Օրեր առաջ ՀՀ ժողովրդական արտիստ, պրոֆեսոր Նիկոլայ Ծատուրյանը մեր դարավոր մշակույթն ու արվեստը մի նոր որակական աստիճանի բարձրացնելու համար իր  պատկերացումներ էր ներկայացրել։

Իհարկե, «ինչքան մարդ՝ այնքան կարծիք»։ Ոլորտի մարդիկ ամենալավը գիտեն իրենց ոլորտում առկա խնդիրները, ամենաշատն են բախվում այդ խնդիրներին, հուսահատվում, փորձում գործող օրենքների շրջանակում լուծումներ գտնել, բայց այդ ամենը հոգնեցնող է։ Այժմ, կառավարության կառուցվածքի փոփոխությունից հետո, վստահաբար, այդ խնդիրներն ավելանալու են, իսկ լուծողն ո՞վ է լինելու։ Գոնե առաջիկա շրջանում հաստատ դժվար կլինի գտնել խնդիրներ լուծողների։ 
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:03
Այս փուլում զինադադարի հնարավորություններ չենք տեսնում. Արցախի նախագահ
«Նման վարքագիծ ունեցող իշխանության հետ որևէ երկխոսություն հնարավոր չէ։ Եվ Թուրքիայի լկտիությունը ամեն օր տեսնում ենք, մենք մարտնչում ենք...
Աղբյուր` Panorama.am
22:31
Դիրքային առումով շատ բան չի փոխվել առաջնագծում. Արցախի նախագահ
«Դիրքային առումով շատ բան չի փոխվել առաջնագծում»,- լրագրողների հետ հանդպիմանն ասաց Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:29
Արցախում հակառակորդի կրակից վիրավորված հղի կինն արու զավակ է ծնել, անունը՝ Մոնթե
Արցախում թշնամու հարձակման ժամանակ վիրավորված հղի կինն արու զավակ է  լույս աշխարհ բերել, նրան Մոնթե են կոչել։ Այս մասին հայտնում է Առաջին...
Աղբյուր` Panorama.am
22:07
Հակառակորդի խոցված ԱԹՍ-ը՝ Հադրութում
Հայկական կողմը Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Սպիտակաշեն գյուղում հակառակորդի խոցված ԱԹՍ-ի լուսանկարներ է հրապարակել։...
Աղբյուր` Panorama.am
22:05
ԵԺԿ. Անհապաղ կոնկրետ քայլեր պետք է ձեռնարկել ռազմական գործողությունները դադարեցնելու համար
Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության Քաղաքական համաժողովի այսօրվա նիստի արդյունքում ԵԺԿ-ն հրապարակել է պաշտոնական հաղորդագրություն, որում...
Աղբյուր` Panorama.am
22:04
ՊԲ-ն կասեցրել է թշնամու գրոհը և ի վիճակի է տեղափոխել թշնամու տարածք. Արցախի ԱԺ նախագահ
«Ադրբեջանի կողմից սանձազերծված մարտական գործողությունները Արցախի դեմ ոչ թե Ադրբեջանի ժողովրդի պատերազմն է, այլ Ադրբեջանի նախագահ ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:22
ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը վաղն արտակարգ նիստ կանցկացնի Լեռնային Ղարաբաղում տիրող իրավիճակի վերաբերյալ
ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը նախատեսում է վաղը Լեռնային Ղարաբաղում տիրող իրավիճակի արտակարգ քննարկում անցկացնել՝ փակ խորհրդակցությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
21:15
Արցախի ԱԺ նախագահ. Հայաստանի ԱԺ-ում պետք է քննարկվի Արցախի Հանրապետության ճանաչման հարցը
«Ադրբեջանի կողմից սանձազերծած պատերազմն Արցախի դեմ պետք է ահազանգ լինի ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների համար»,-լրագրողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:11
Թշնամին սկսել է նոր գործողություն Արաքսի հովտի հատվածում և Մատաղիս-Թալիշ հատվածներում. Հովհաննիսյան
Հակառակորդը սկսել է լայնամասշտաբ հարձակողական նոր գործողություն Արաքսի հովտի հատվածում և Մատաղիս-Թալիշ հատվածներում։ Այս մասին գրառում է կատարել...
Աղբյուր` Panorama.am
21:09
Մնացականյանն իր մտահոգությունն է հայտնել Ադրբեջանին Թուրքիայի անվերապահ աջակցության վերաբերյալ
Սեպտեմբերի 28-ին ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունում ընդունել է Հայաստանում հավատարմագրված դեսպաններին, միջազգային կառույցների և կազմակերպությունների ղեկավարներին
Աղբյուր` Panorama.am
21:05
ՊԲ 46 զինծառայողներ հետմահու պարգևատրվել են «Մարտական ծառայություն» մեդալով
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանն ստորագրել է հրամանագրեր՝ սույն թվականի սեպտեմբերի 27-ին հակառակորդի սանձազերծած լայնածավալ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:53
ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանը հումանիտար միջանցքի անհրաժեշտության մասին չի խոսել
ՌԴ-ում ՀՀ դեսպան Վարդան Տողանյանը «Ռիա Նովոստիի» հետ զրույցում հերքել է լուրերը, թե Հայաստանը մշակում է Լեռնային Ղարաբաղի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:37
Ստանիսլավ Զասը՝ հրադադարի ռեժիմը անհապաղ վերականգնելու անհրաժեշտության մասին
ՀԱՊԿ-ի գլխավոր քարտուղար Ստանիսլավ Զասը մտահոգություն է հայտնել Լեռնային Ղարաբաղում սեպտեմբերի 27-ին զինված հակամարտության վերսկսման առնչությամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:26
«Մենք ենք, մեր սահմանները. բոլորս Արցախի համար» դրամահավաք–արշավի շրջանակներում այս պահի դրությամբ հավաքագրվել է ավելի քան 1մլն 400 հազար ԱՄՆ դոլար
«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի «Մենք ենք, մեր սահմանները. բոլորս Արցախի համար» դրամահավաք–արշավի շրջանակներում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
Հայկական բանակը այս պահի դրությամբ ունի 58 զոհ․ Արծրուն Հովհաննիսյան
Հայկական բանակը այս պահի դրությամբ ունի 58 զինծառայողի զոհ․ այս մասին գրառում է կատարել Արծրուն Հովհաննիսյանը։ Հիշեցնենք՝  սեպտեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:17
Լրջագույն մտահոգություն է առաջացնում տեղեկատվությունն այն մասին, որ Թուրքիան վարձկաններ է հավաքագրում. ԱՀ ԱԳՆ
Սեպտեմբերի 27-ից շարունակվող Ադրբեջանի լայնածավալ ռազմական հարձակումն Արցախի Հանրապետության դեմ ուղեկցվում է զինված հակամարտությունների ժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:13
Թշնամին ունի 400 -ից ավել անվերադարձ կորուստ.ՊԲ հարմանատարի տեղակալ Արթուր Սարգսյան
«17:00-ի դրությամբ հակառակորդի կորուստներն են՝ 36 ԱԹՍ, 47 զրահատեխնիկա, 400 -ից ավել անվերադարձ կորուստ անձնակազմի մոտ»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
Որևէ վիրավոր չի մնում առանց բուժօգնության. Թորոսյան
«Որևէ վիրավոր չի մնում առանց բուժօգնության»,-այս մասին ըստ առողջապահության նախարարության տարածած հաղորդագրության ասել է նախարար...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Ովքեր են ենթակա սեպտեմբերի 27-ին հայտարարված զորահավաքային զորակոչի
ՀՔԱՎ-ը իրազեկման նպատակով տեղեկատվություն է պատրաստել այն մասին, թե ովքեր են ենթակա սեպտեմբերի 27-ին հայտարարված զորահավաքային զորակոչի․...
Աղբյուր` Panorama.am
19:53
Թշնամին ամենուրեք տապալվում է մեր ոտքերի տակ.Արայիկ Հարությունյան
Հազարավոր կամավորականներ արդեն համալրել են Պաշտպանության բանակի շարքերը: Չնայած պաշտոնապես զորահավաք եմ հայտարարել, բայց հաճախ նրանք ավելի շուտ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:47
Պտտվում են բազմաթիվ կեղծ հաշվեհամարներ, մեր բոլոր հայրենակիցներին խնդրում եմ զգոն լինել. Գերմանիայում ՀՀ դեսպան
Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Աշոտ Սմբատյանը ուղերձ է հղել. «Սիրելի՛...
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
ՌԴ Պետդուման կոչ է անում Լեռնային Ղարաբաղում դադարեցնել կրակը
ՌԴ Պետդումայի ստորին պալատի պատգամավորները մտահոգություն են հայտնել  Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության գոտում իրավիճակի կտրուկ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:27
Ռազմական գործողությունների հետևանքով վիրավորված հղի կնոջ ու երեխայի կյանքին վտանգ չի սպառնում
Արցախի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպան Արտակ Բեգլարյանը սեպտեմբերի 28-ին այցելել է Ստեփանակերտի բժշկական հաստատություններում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:24
Անմեղ մարդկանց արյուն է հեղվում, թիրախ է դարձել նաև խաղաղ բնակչությունը. Վրաստանի խորհրդարանի հայազգի պատգամավոր
Կրկին Ղարաբաղի ողջ սահմանին պատերազմական գործողություններ են։ Ադրբեջանը այս անգամ Թուրքիայի աջակցությամբ կռվի է ելել հերոսական արցախցիների հետ`...
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
ԵԽԽՎ-ն պատրաստ է նպաստել Մինսկի խմբի ձևաչափով խաղաղ բանակցությունների համար բարենպաստ միջավայրի ստեղծմանը․ հայտարարություն
«Մենք չափազանց մտահոգված ենք Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ռազմական գործողությունների բռնկմամբ և դրանց սրմամբ, ինչը ռիսկի տակ է դնում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Խնդրում եմ, համաձայնեցրեք ձեր գործողությունները.Վարազդատ Կարապետյան
Այսօր կառավարությունը ստեղծել է հրատապ խնդիրները համակարգելու մեխանիզմ։ Այս մասին Facebook-ի իր էջում գրել է  «Իմ քայլը»...
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
ՀՀ ՄԻՊ-ն Արցախի քաղաքացիական բնակչության նկատմամբ Ադրբեջանի թիրախային զինված հարձակումների մասին զեկույց է ուղարկել ՄԱԿ
ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդին քիչ առաջ ուղարկեցի հատուկ հաղորդում Լեռնային Ղարաբաղում (Արցախում) մարդու իրավունքների վիճակի վերաբերյալ, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
Ջավախքի հայ ազգաբնակչությունը վճռականորեն կանգնած է Արցախի ժողովրդի կողքին և ուղիները է որոնում տարբեր ձեւերով աջակցելու
Սամցխե-Ջավախքի Մեդիա Վերլուծական Կենտրոնը տարածել է հայտարարություն, որում ասվում է.«Խստորեն դատապարտում ենք սեպտեմբերի 27-ին մեկնարկած...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
ՀՀ դեսպան. Բազմազգ Վրաստանն այն երկիրը չէ, որի խորհրդարանի պատգամավորները կարող են նմանօրինակ հայտարարություններ իրենց թույլ տալ
Վրաստանում ՀՀ դեսպան Ռուբեն Սադոյանը հարցազրույցներ է տվել վրացական առաջատար Ռուսթավի 2, Իմեդի և Վրաստանի հանրային հեռուստաընկերություն...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՍԴ նախագահի թեկնածուի հետ կկիսվեմ իմ փորձով. Հրայր Թովմասյան
11:07 24/09/2020

ՍԴ նախագահի թեկնածուի հետ կկիսվեմ իմ փորձով. Հրայր Թովմասյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}