20:35 04/05/2019

Ինչու Հայոց ցեղասպանությունը չներառվեց Բելգիայի՝ ցեղասպանությունների ժխտման քրեականացման օրենքում

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան, քաղաքագետ

Ապրիլի 25-ին Բելգիայի Ներկայացուցիչների պալատը փոփոխություններ կատարեց երկրի քրեական օրենսգրքում, որով պատիժ է սահմանվում Ռուանդայի ցեղասպանության և Սրեբրենիցայի սպանդի ժխտման համար։ Այս օրենքի ընդունման նախաձեռնության մասին ապրիլի սկզբին Ռուանդա կատարած այցի ժամանակ հայտարարել էր Բելգիայի վարչապետ Շառլ Միշելը, որը Կիգալիում էր՝ մասնակցելու Ռուանդայի ցեղասպանության 25-րդ տարելիցի հիշատակման արարողություններին։

Օրենքով ընդլայնվում է դեռևս 1981թ․-ին ընդունված ու Մուրոյի օրենք անունով հայտնի Բելգիայի «Ընդդեմ ռասիզմի» օրենքը։ Ընդունված նոր փոփոխությամբ պատիժ է սահմանվում ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանի կողմից ճանաչված Ռուանդայի ցեղասպանության ու Սրեբրենիցայի սպանդի ժխտման համար։ Հրեաների Հոլոքեստի ժխտման վերաբերյալ պատիժը Բելգիան 1995թ․-ին առանձին օրենքով է ընդունել։

Հրեաների ցեղասպանությունը ճանաչվել է 1945թ․-ի Նյուրեմբերգի դատարանի կողմից, 1994թ․-ի Ռուանդայում թութսիների ցեղասպանությունը և 1995թ․-ի Սրեբրենիցայի սպանդը եղել է ՄԱԿ-ի հատուկ տրիբունալների ու Հաագայի Միջազգային քրեական դատարանների վարույթների առարկա ու հաստատվել։ 

Ցեղասպանությունների ժխտման համար պատիժ սահմանող փոփոխություններում Հայոց ցեղասպանությունը չի ընդգրկվել, ինչը դժգոհություն ու նաև զարմանք է առաջացրել հայերի, ինչպես նաև Բելգիայի որոշ պատգամավորների ու հարցով զբաղվող մասնագետների շրջանում։

Բելգիայի խորհրդարանի մի քանի պատգամավորների կողմից եղել է առաջարկություն, օրենքի փոփոխության համապատասխան հատվածում ավելացում կատարել ու պատիժ սահմանել «Արդարադատության միջազգային դատարանի կողմից ճանաչված ցեղասպանությունների», ինչպես նաև «Բելգիայի կողմից ճանաչված» ցեղասպանությունների ժխտման համար, որի ընդատության տակ կընկներ Հայոց ցեղասպանությունը, որը Բելգիա սենատը ճանաչել է 1998թ․-ին, այնուհետ 2015թ․-ին վարչապետի ու Ներկայացուցիչների պալատի մակարդակով։ Առաջարկությունը, սակայն, մերժվել է։

Բելգիայի արդարադատության նախարար Կոեն Գրինը հայտարարել է, որ Հայոց ցեղասպանությունը դուրս է այս օրենքի դաշտից, քանի որ այն չի եղել միջազգային դատարանի քննարկման թեմա ու չկա դատարանի որոշում:

Սակայն օրենքի ընդունմամբ Հայոց ցեղասպանության ժխտման թեման չի փակվել։ Ավելին, օրենքի ընդունման իսկ օրը՝ ապրիլի 25-ին, արդեն շրջանառության մեջ է դրվել օրենքի առանձին նախագիծ՝ «Հայոց ցեղասպանության իրավական ճանաչման ու ժխտողականության պատժի վերաբերյալ»։ Նշվում է, որ այս հարցին անդրադարձ կլինի մայիսին կայանալիք ընտրություններից հետո։

Օրենքում, ներառել Ռուանդայի ու Սրեբրենիցայի ցեղասպանությունների ժխտման համար պատիժ, բացառելով Հայոց ցեղասպանությունը, նկատելի է քաղաքական նպատակահարմարություն։

Բելգիան դեռևս խնդիրներ ունի Ռուանդայի ցեղասպանության ժխտման հետ կապված, քանի որ երկրում գործում են կազմակերպված ասոցիացիաներ, կան ռադիոկայաններ, որոնց գործունեությունն ուղղված է 1994թ․-ի ցեղասպանության խեղաթյուրմանը։ Բելգիական մամուլում որպես այդպիսիք նշվում է «Jambo» կազմակերպությունը, որը ներկայանում է որպես Մարդու իրավունքների պաշտպանության կազմակերպություն, սակայն ղեկավարվում է Ռուանդայում ցեղասպանություն իրականացրածների ու Բելգիա փախածների հետնորդների կողմից։

Բելգիան ու Ռուանդան նախկինում համատեղ աշխատել են՝ արդարադատության առաջ կանգնեցնելու ցեղասպանություն իրականացրածներին։ Բելգիան ընդունել է իր անկարողությունը՝ փրկելու ռուանդացիներին ցեղասպանության ժամանակ։ Բելգիայում գտնվում են զգալի թվով Ռուանդայից դասալիքներ, սակայն նախկինում դատական պրոցես է եղել միայն 9-ի նկատմամբ։Կասկածյալներից մեկը, մայոր Բերնարդ Նտույահագան, ով պատասպանատու է Ռուանդայի նախկին վարչապետի ու 10 բելգիացիների մահվան համար, դեռևս պետք է արտահանձնվի Ռուանդային։

Այս ամենից կարելի է ափսոսանքով եզրակացնել, որ Բելգիայի այս քայլը առաջնային կապված է ոչ թե մարդասիրական, արժեքային մղումներով, այլ քաղաքական հաշվարկներով, մասնավորապես  Ռուանդայի հետ հարաբերությունների հստակեցման համատեքստում։ Մյուս կողմից էլ ակնհայտ է, որ նույն քաղաքական հաշվարկներից ելնելով Հայոց ցեղասպանությունը չի ներառվել օրենքում, որը, թեպետ  իրավական հիմնավորմանը, նպատակ է ունեցել չվնասել Թուրքիայի հետ հարաբերություններին, որի կողմից Հայոց ցեղասպանության ժխտումը մի նոր մակարդակի է բարձրացվել։ 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:02
«Հետք», Ստեփանակերտում բնակելի տան վրա հակառակորդը երեկ կրակոց է արձակել
Ստեփանակերտում բնակելի տան վրա հակառակորդը երեկ՝ ապրիլի 20-ին, ժամը 15:00-ի սահմաններում, կրակոց է արձակել: Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:54
Շուռնուխի համայնքին վերաբերող 17.56. հոդվածի վրա չի կարելի հղում անել․ Գևորգ Դանիելյան
Իրաբանական գիտությունների դոկտոր Գևորգ Դանիելյանը գրում է. «Ադրբեջանի զինված ուժերը՝ Սյունիքի սահմանամերձ գյուղերի, հատկապես Շուռնուխի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:41
Բերետավորներն ավելանում են․ իրավիճակը կառավարական ամառանոցի դիմաց
 Քաղաքացիները հավաքվել  են Նիկոլ Փաշինյանի առանձնատան մոտ՝ ի աջակցություն սյունեցիների այսօրվա ակցիայի:Նշենք, որ մեծ թվով ոստիկաններ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:32
Չեմ ուզում մտածել, որ մեր երկրում անիքնասերների, պղծվածների, դավաճանների այդքան մեծ խմբավորում կա․ Տ․ Աբրահամյան
ԱՀ նախագահի նախկին խորհրդական Տիգրան Աբրահամյանը գրում է․ «Սյունիքում վարչապետի խորհրդակցության կադրերն ու երկխոսությունը ուժային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:28
Պատերազմից հետո Նիկոլն իր ամբողջ քարոզարշավը կառուցել է զոռբայությամբ և աներեսությամբ․ Մ․ Մինասյան
Պատերազմից հետո Նիկոլն իր ամբողջ քարոզարշավը կառուցել է զոռբայությամբ և աներեսությամբ՝ շոկի մեջ գտնվող մարզեր այցելելով։ Այս մասին Ֆեյսբուքի իր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:23
Գեղամ Նազարյան․ Պարտության խորհրդանիշին մերժեց ամբողջ Սյունիքը
 Պարտության խորհրդանիշին մերժեց ամբողջ Սյունիքը։ Այս մասին գրում է «Ճշմարտություն սերունդների համար» նախագծի անդամ ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:17
«Արա, գնում ա Փաշինյանը, բռնեեք », «Փաշինյանը փախավ, թուրքը փախավ», գորիսեցիները ճանապարհեցին Փաշինյանին
Գորիսի ճանապարհին կանգնած ցուցարարները Փաշինյանի ավտոշարասյունը տեսնելուն պես սկսեցին  բղավել ՝ «Արա, գնում ա Փաշինյանը,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
Հարուցված քրեական գործը կամ գործերն ապօրինի են և դրանց հիման վրա որևէ անձ չի կարող ձերբակալվել․ Գոհար Մելոյան
Հարուցված քրեական գործը կամ գործերն ապօրինի են և դրանց հիման վրա որևէ անձ չի կարող ձերբակալվել։ Այս մասին Ֆեյսբուքի իր էջում գրել է փաստաբան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Գեորգի Քոչարյանի մեկնաբանությունը՝ ՀԱՊԿ հայտարարության վերաբերյալ
Հաագայում ընթացող Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպության /ՔԶԱԿ/ 25-րդ համաժողովին ՀԱՊԿ անդամ պետությունները հանդես են եկել հայտարարությամբ, որն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Ժամը՝ 20։30 հավաքվում ենք իր կյանքի մեծագույն երազանք կառավարական ամառանոցի մուտքերի մոտ․ Գեղամ Մանուկյան
ՀՅԴ գործիչ Գեղամ Մանուկյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրում է․ «ՍՅՈՒՆԻՔԻ հետ, հանուն ՀԱՅՐԵՆԻՔԻ ԱՅՍՕՐ 20։30 Հայրենադավն այսօր իր մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:41
Իմքալյական պատգամավորը վայր է դրել մանդատը
ՀՀ Ազգային ժողովի «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ Նարեկ Մկրտչյանը պատգամավորական մանդատից հրաժարականի դիմում է ներկայացրել: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
Գորիս-Կապան միջպետական ավտոճանապարհի Որոտան-Դավիթ Բեկ հատվածում ևս սահմանային միջադեպեր չեն արձանագրվել․ՊՆ
Ապրիլի 20-ին և 21-ին ՀՀ պետական սահմանի հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով օպերատիվ մարտավարական իրավիճակը փոփոխության չի ենթարկվել:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
Կայացել է Արևելյան գործընկերության հարցերով դեսպանների և հատուկ բանագնացների հետ հանդիպումը
 Ապրիլի 21-ին ՀՀ ԱԳՆ Եվրոպայի վարչության պետ Տիգրան Սամվելյանն առցանց հանդիպում  է ունեցել ԵՄ անդամ տասնինը երկրների՝ Արևելյան...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Երթևեկությունը յուրաքանչյուր ուղղությամբ ժամանակավորապես կկազմակերպվի մեկ երթևեկելի գոտով
«Ճանապարհային դեպարտամենտ» ՊՈԱԿ-ը տեղեկացնում է․ «Մ-5‚ Երևան-Արմավիր ճանապարհի կմ15+00-կմ16+500 հատվածում (Էջմիածնի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Հայ խաղաղապահների ստորաբաժանումը մեկնել է Լիբանան
Ապրիլի 20-ին ՀՀ ԶՈՒ խաղաղապահ ուժերի հերթական ստորաբաժանումը մեկնել է Լիբանան։ Այս մասին հայտնում է ՀՀ ՊՆ-ն։ Հայկական խաղաղապահ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
Հայաստանի վարչապետը Հայաստանի ճանապարհներով կարող է անվտանգ երթևեկել միայն ռուսական զինվորական մեքենայի և դրոշի ուղեկցությամբ․ Է․ Ղազարյան
Սահմանադրական դատարանի աշխատակազմի  նախկինղեկավար Էդգար Ղազարյանը «Ֆեյսբուքի» իր էջում գրում է․ «Սա է այսօրվա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
«Փաշինյան փախար»․ Գորիսում դիմավորեցին Փաշինյանին
Այս պահին Նիկոլ Փաշինյանը Գորիսում է։ Նրան ուղեկցում են մեծ քանակով ոստիկաններ։ Նրա այցին ընդառաջ քաղաքացիները բողոքի ակցիա են անցակցնում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
Վահե Հակոբյանի փաստաբաններ. Ցանկացած եղանակով հետամուտ ենք լինելու մեր վստահորդների իրավունքների պաշտպանությանը
Սյունիքի նախկին մարզպետ, «Վերածնվող Հայաստան» կուսակցության հիմնադիր Վահե Հակոբյանի փաստաբաններ՝  Ժիրայր Ղարագյոզյանն ու Էրիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:32
Գուրգեն Խաչատրյան. Թեև դժվարությամբ, այնուամենայնիվ մեզ հաջողվեց հաղթահարել ճգնաժամը Ucom-ում
«Գալաքսի» ընկերությունների խմբի համահիմնադիր, Ucom ընկերության տնօրենների խորհրդի նախագահ Գուրգեն Խաչատրյանն այսօր հայտարարություն է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:29
Ինչպես են շուռնուխցիները ձվերով հարվածելով ավտոշարասյանը դիմավորում Փաշինյանին
Նիկոլ Փաշինյանը իր ավտոշարասյունով քիչ առաջ անցավ Կապան-Գորիս ավտոճանապարհով,որտեղ մի քանի ժամ շարունակ սպասում էին շուռնուխցիները։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:28
Բաշար ալ-Ասադը կրկին կառաջադրվի Սիրիայի նախագահական ընտրություններում
Սիրիայի առաջնորդ Բաշար ալ-Ասադը առաջադրվել է նախագահի պաշտոնի համար, փոխանցում է «Լենտա.ռու»-ն։ Նշվում է, որ Գերագույն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Ռուբեն Մելիքյան. «Ողջունվածը» չունի՛ ԱԱԾ պետին ու Ոստիկանապետին «կտրուկ և հատուկ գործողությունների» հրահանգ տալու իրավունք
Իրավապաշտպան, «Իրավական ուղի» ՀԿ համահիմնադիր Ռուբեն Մելիքյանը Նիկոլ Փաշինյանի մասնակցությամբ խորհրդակցության տեսանյութն է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Վարշավայում ավարտվել է ազատ ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնությունը
Վարշավայում ավարտվել է ազատ ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնությունը: ՀԱՕԿ-ի փոխանցմամբ ՝մեր երկու օլիմպիականների բացակայության պայմաններում Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Վահե Հակոբյանը՝ Փաշինյանի՝ Սյունիքի ընդունելության մասին. «Սառա, մի գնա այնտեղ, որտեղ քեզ բոլորը ճանաչում են»
«Քանի որ Նիկոլը մարդ է, ում մոտ առհասարակ բացակայում է տրամաբանությունը, ես դժվարանում եմ ասել, թե առհասարակ ի՞նչ է կատարվում Սյունիքի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:04
Վահե Հակոբյան. Փաշինյանը հրահանգել է ինձ ու կնոջս մինչև երեկո ձերբակալել
Գորիսի, Մեղրիի, Քաջարանի համայնքապետերին, ինչպես նաև ինձ ու կնոջս մինչև երեկո Նիկոլ Փաշինյանի հրահանգով պատրաստվում են ձերբակալել։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
ՌԴ-ն «պերսոնա նոն գրատա» է հայտարարել ԱՄՆ դեսպանատան 10 աշխատակցի
Ռուսաստանում բողոքի նոտա է հանձնվել ԱՄՆ փոխդեսպանին, ինչպես նաև հայտնի է դարձել ամերիկյան դիվանագիտական ներկայացուցչության 10 աշխատակցի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Փաստաբանն ահազանգում է. Փաշինյանը միջամտում է քրգործին, «հսկող դատախազի» պես հանձնարարականներ է տալիս
Փաստաբան Ամրամ Մակինյանը հրապարակել է Նիկոլ Փաշինյանի մասնակցությամբ խորհրդակցությունը, որտեղ նրան իրազեկում են, որ քրեական գործ է հարուցվել։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Երկրի ղեկին հայտնված անձը պետությունը տանում է դեպի կործանում ... դա անում է անամոթաբար. Հասրաթյան
Գնդապետ, Արցախի զինված ուժերի տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժնի նախկին պետ Սենոր Հասրաթյանը գրում է. «1991-ից ի վեր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:49
Փաշինյանն ԱԱԾ պետին, ոստիկաապետին կանչել է Սյունիք ու հրահանգել տեսանելի կերպով պատժել իր դեմ ակցիա իրականացրած անձանց
Մեղրիում բնակիչների՝ մեղմ ասած վատ ընդունելության արծանացած Նիկոլ Փաշինյանն իր դեմ բողոքի ակցիան համարում է օրենքի խախտում։ «Հստակ է,...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մեզ տանում են կործանման, մենք պետք է պայքարենք. Տիգրան Հեքեքյան
13:36 17/03/2021

Մեզ տանում են կործանման, մենք պետք է պայքարենք. Տիգրան Հեքեքյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}