20:35 04/05/2019

Ինչու Հայոց ցեղասպանությունը չներառվեց Բելգիայի՝ ցեղասպանությունների ժխտման քրեականացման օրենքում

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան, քաղաքագետ

Ապրիլի 25-ին Բելգիայի Ներկայացուցիչների պալատը փոփոխություններ կատարեց երկրի քրեական օրենսգրքում, որով պատիժ է սահմանվում Ռուանդայի ցեղասպանության և Սրեբրենիցայի սպանդի ժխտման համար։ Այս օրենքի ընդունման նախաձեռնության մասին ապրիլի սկզբին Ռուանդա կատարած այցի ժամանակ հայտարարել էր Բելգիայի վարչապետ Շառլ Միշելը, որը Կիգալիում էր՝ մասնակցելու Ռուանդայի ցեղասպանության 25-րդ տարելիցի հիշատակման արարողություններին։

Օրենքով ընդլայնվում է դեռևս 1981թ․-ին ընդունված ու Մուրոյի օրենք անունով հայտնի Բելգիայի «Ընդդեմ ռասիզմի» օրենքը։ Ընդունված նոր փոփոխությամբ պատիժ է սահմանվում ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանի կողմից ճանաչված Ռուանդայի ցեղասպանության ու Սրեբրենիցայի սպանդի ժխտման համար։ Հրեաների Հոլոքեստի ժխտման վերաբերյալ պատիժը Բելգիան 1995թ․-ին առանձին օրենքով է ընդունել։

Հրեաների ցեղասպանությունը ճանաչվել է 1945թ․-ի Նյուրեմբերգի դատարանի կողմից, 1994թ․-ի Ռուանդայում թութսիների ցեղասպանությունը և 1995թ․-ի Սրեբրենիցայի սպանդը եղել է ՄԱԿ-ի հատուկ տրիբունալների ու Հաագայի Միջազգային քրեական դատարանների վարույթների առարկա ու հաստատվել։ 

Ցեղասպանությունների ժխտման համար պատիժ սահմանող փոփոխություններում Հայոց ցեղասպանությունը չի ընդգրկվել, ինչը դժգոհություն ու նաև զարմանք է առաջացրել հայերի, ինչպես նաև Բելգիայի որոշ պատգամավորների ու հարցով զբաղվող մասնագետների շրջանում։

Բելգիայի խորհրդարանի մի քանի պատգամավորների կողմից եղել է առաջարկություն, օրենքի փոփոխության համապատասխան հատվածում ավելացում կատարել ու պատիժ սահմանել «Արդարադատության միջազգային դատարանի կողմից ճանաչված ցեղասպանությունների», ինչպես նաև «Բելգիայի կողմից ճանաչված» ցեղասպանությունների ժխտման համար, որի ընդատության տակ կընկներ Հայոց ցեղասպանությունը, որը Բելգիա սենատը ճանաչել է 1998թ․-ին, այնուհետ 2015թ․-ին վարչապետի ու Ներկայացուցիչների պալատի մակարդակով։ Առաջարկությունը, սակայն, մերժվել է։

Բելգիայի արդարադատության նախարար Կոեն Գրինը հայտարարել է, որ Հայոց ցեղասպանությունը դուրս է այս օրենքի դաշտից, քանի որ այն չի եղել միջազգային դատարանի քննարկման թեմա ու չկա դատարանի որոշում:

Սակայն օրենքի ընդունմամբ Հայոց ցեղասպանության ժխտման թեման չի փակվել։ Ավելին, օրենքի ընդունման իսկ օրը՝ ապրիլի 25-ին, արդեն շրջանառության մեջ է դրվել օրենքի առանձին նախագիծ՝ «Հայոց ցեղասպանության իրավական ճանաչման ու ժխտողականության պատժի վերաբերյալ»։ Նշվում է, որ այս հարցին անդրադարձ կլինի մայիսին կայանալիք ընտրություններից հետո։

Օրենքում, ներառել Ռուանդայի ու Սրեբրենիցայի ցեղասպանությունների ժխտման համար պատիժ, բացառելով Հայոց ցեղասպանությունը, նկատելի է քաղաքական նպատակահարմարություն։

Բելգիան դեռևս խնդիրներ ունի Ռուանդայի ցեղասպանության ժխտման հետ կապված, քանի որ երկրում գործում են կազմակերպված ասոցիացիաներ, կան ռադիոկայաններ, որոնց գործունեությունն ուղղված է 1994թ․-ի ցեղասպանության խեղաթյուրմանը։ Բելգիական մամուլում որպես այդպիսիք նշվում է «Jambo» կազմակերպությունը, որը ներկայանում է որպես Մարդու իրավունքների պաշտպանության կազմակերպություն, սակայն ղեկավարվում է Ռուանդայում ցեղասպանություն իրականացրածների ու Բելգիա փախածների հետնորդների կողմից։

Բելգիան ու Ռուանդան նախկինում համատեղ աշխատել են՝ արդարադատության առաջ կանգնեցնելու ցեղասպանություն իրականացրածներին։ Բելգիան ընդունել է իր անկարողությունը՝ փրկելու ռուանդացիներին ցեղասպանության ժամանակ։ Բելգիայում գտնվում են զգալի թվով Ռուանդայից դասալիքներ, սակայն նախկինում դատական պրոցես է եղել միայն 9-ի նկատմամբ։Կասկածյալներից մեկը, մայոր Բերնարդ Նտույահագան, ով պատասպանատու է Ռուանդայի նախկին վարչապետի ու 10 բելգիացիների մահվան համար, դեռևս պետք է արտահանձնվի Ռուանդային։

Այս ամենից կարելի է ափսոսանքով եզրակացնել, որ Բելգիայի այս քայլը առաջնային կապված է ոչ թե մարդասիրական, արժեքային մղումներով, այլ քաղաքական հաշվարկներով, մասնավորապես  Ռուանդայի հետ հարաբերությունների հստակեցման համատեքստում։ Մյուս կողմից էլ ակնհայտ է, որ նույն քաղաքական հաշվարկներից ելնելով Հայոց ցեղասպանությունը չի ներառվել օրենքում, որը, թեպետ  իրավական հիմնավորմանը, նպատակ է ունեցել չվնասել Թուրքիայի հետ հարաբերություններին, որի կողմից Հայոց ցեղասպանության ժխտումը մի նոր մակարդակի է բարձրացվել։ 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:35
«Փաշինյանը 3000 դոլարանոց իկրայից ավելի թանկ բան է կերել՝ 5000-ից ավելի երիտասարդի գլուխ»
«Մենք ունեինք 100%-անոց տեղեկություն, որ Նիկոլ Փաշինյանի ընտանիքի անդամներից մեկը՝ Շուշան Փաշինյանը, 3000 դոլարանոց սև խավիար է ուտում, և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
Հայկական ֆուտբոլի լեգենդը 32 տարեկան է
Հայաստանի ազգային հավաքականի ավագ Հենրիխ Մխիթարյանը նշում է ծննդյան 32-ամյակը: Այս մասին տեղեկացնում է ՀՖՖ-ն։ ՀՖՖ TV-ն Մխիթարյանի ծննդյան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Ամատունի Վիրաբյան. Ինձ ավելի շատ դատարանի վճիռ էր պետք, որ արդարադատության նախարարի հրամանն անհիմն է
Դատարանն անվավեր է ճանաչել Ռուստամ Բադասյանի՝ Ամատունի Վիրաբյանին Ազգային արխիվի տնօրենի պաշտոնից ազատելու որոշումը
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Փաստաբան. Ռուբեն Հայրապետյանի հետախուզումը վաղուց դադարեցված է…
Փաստաբան Ամրամ Մակինյանը, անդրադառնալով Քննչական կոմիտեի կողմից այսօր տարածած հաղորդագրությանը, գրում է. «Ստիպված եմ անդրադառնալ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է Բելառուսի նորանշանակ դեսպանին
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդն ընդունել է Հայաստանի Հանրապետությունում Բելառուսի Հանրապետության նորանշանակ արտակարգ և լիազոր դեսպան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
ԵԽԽՎ զեկույցի հեղինակը կլինի Հայաստանում և Ադրբեջանում, մեր առաջարկով կփորձի լինել Արցախում. Զոհրաբյան
ԵԽԽՎ միգրացիայի և տեղահանված անձանց նիստում խոսել եմ ռազմագերիների անհապաղ վերադարձի մասին: Այս մասին հայտնել է ԱԺ ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
Հարությունյանն ու Շոյգուն քննարկել են գերիների վերադարձին, անհայտ կորածների որոնումներին առնչվող հարցեր
Հունվարի 20-ին ՀՀ պաշտպանության նախարար Վաղարշակ Հարությունյանը հեռախոսազրույց է ունեցել ՌԴ պաշտպանության նախարար, բանակի գեներալ Սերգեյ Շոյգուի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
ՀՊՏՀ-ն դարձել է միջազգային ծրագրի համակարգող
ՀՊՏՀ-ն իրականացնում է միջազգային նախագիծ՝ միտված Հայաստանում և Վրաստանում ձեռնարկություն-գիտահետազոտական ենթակառուցվածք համագործակցության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:40
Սահմանային միջադեպեր չեն արձանագրվել. ՊՆ
Հունվարի 20-ին և 21-ի առավոտյան ՀՀ պետական սահմանի հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով շարունակվել է պահպանվել կայուն օպերատիվ իրավիճակ,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:36
«Իմ քայլը» ԲԴԽ անդամի թեկնածու է առաջադրել Գագիկ Ջհանգիրյանին և Դավիթ Խաչատուրյանին
ՀՀ ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանը հանդես է եկել հայտարարությամբ Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամների թեկնածուների առաջադրման մասին: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Եվրոպայի երիտասարդական 15-րդ ձմեռային օլիմպիական փառատոնը կկայանա տարեվերջին
Ֆինլանդիայի Վուոկատտի քաղաքում 2021թ. փետրվարին նախատեսված էր անցկացնել Եվրոպայի երիտասարդական 15-րդ ձմեռային օլիմպիական փառատոնը։ Ինչպես հայտնի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
ՄՕԿ-ի ղեկավարը բացառել է Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի հետաձգումը կամ չեղարկումը
Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի նախագահ Թոմաս Բախը հայտարարել է, որ ՄՕԿ-ը չի քննարկում Տոկիոյի 2021 թվականի օլիմպիական խաղերը հետաձգելու կամ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:04
«Android 12» համակարգը նոր հնարավորություններ կստեղծի
«Android»- ի նոր տարբերակը օգտվողներին կառաջարկի բոլորովին նոր գործառույթներ: Դրանցից մեկի մասին տեղեկատվություն է հայտնվել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմում պարտվողների մեջ է Եվրամիությունը․ Լորանս Բրոերս
«Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմում հաղթողների և պարտվողների մեջ է Եվրոպան, մասնավորապես Եվրամիությունը, որը միանշանակ ընկնում է երկրորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:42
Բաղդադում տեղի ունեցած ահաբեկչության զոհերի թիվը հասավ 28-ի
Հինգշաբթի Բաղդադի կենտրոնում տեղի ունեցած ահաբեկչության զոհերի թիվը հասել է 28-ի: ՏԱՍՍ-ի փոխանցմամբ՝  Al Arabiya հեռուստաընկերությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:35
Ադրբեջանցիներից ու կրակից փրկված ոչխարներն ապահով Երևանում շների բաժին դարձան
Ազգությամբ եզդի Սամվել Քոչարյանը մեկ գիշերվա մեջ զրկվել է ունեցվածքից, ակնկալվող եկամուտից։ Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում՝ Հաղթանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:28
Կառավարությունն առաջարկում է դեկտեմբերի 31-ը, հունվարի 3-ը, 4-ը, 5-ը և 7-ը սահմանել աշխատանքային օրեր
Էկոնոմիկայի նախարարությունը Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական e-draft.am կայքում շրջանառության մեջ է դրել «Հայաuտանի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:20
«Թվեր չեն ներկայացնում, որ հարցեր չառաջանան, քանի որ տարածքները հանձնվել են՝ մարդկանց հետ միասին»
«Նիկոլ Փաշինյանը չի եկել փողոցից և չի գնալու փողոցով։ Նրան  ինչ-որ ուժեր են բերել, և հենց այդ ուժերն էլ տանելու են»,- այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:14
Դատախազությունից հաստատում են՝ դատախազի կինը դիմել է բնակարանի համար
Գլխավոր դատախազությունն արձագանքել է Սահմանադրական կարգի ենթադրյալ տապալման գործով մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Գևորգ Բաղդասարյանի կնոջ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:10
Փշրանքներ. Քոչարի թանգարանում կցուցադրվի մեծ արվեստագետի ուղերձներով ստեղծված տեսաֆիլմը
Հունվարի 22-ը Երվանդ Քոչարի հիշատակի օրն է: Հունվարի 22-26-ը` ժամը 18:00-20:00-ն, Քոչարի թանգարանում կցուցադրվի տեսաֆիլմ, որը ներկայացնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:03
Մադրիդում պայթունից զոհերի ու վիրավորների մեջ հայեր չկան
Երեկ Մադրիդի կենտրոնում՝ ՀՀ դեսպանությունից 1 կմ հեռավորության վրա գտնվող Տոլեդո փողոցի շենքերից մեկում գազի արտահոսքի պատճառով տեղի ունեցած...
Աղբյուր` Panorama.am
15:58
Հայ դատի ԱՄՆ հանձնախումբը հրապարակել է ամերիկյան նոր վարչակազմի հետ աշխատանքի առաջնահերթությունները
Հայ դատի Ամերիկայի հանձնախումբը շնորհավորում է Ջո Բայդենին՝ ԱՄՆ 46-րդ նախագահի երդմնակալության առթիվ։ Հանձնախմբի տարածած հաղորագրության մեջ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:52
Գերաշնորհ Տ․ Վրթանես եպիսկոպոս Աբրահամյանը նշանակվել է Արցախի թեմի առաջնորդ
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի՝ hունվարի 21-ի հայրապետական տնօրինությամբ Գերաշնորհ Տ․ Վրթանես...
Աղբյուր` Panorama.am
15:37
Դատախազություն. Սիրիացի երկու վարձկան ահաբեկիչները չեն արտահանձնվել
Արցախի դեմ ադրբեջանաթուրքական ագրեսիայի մասնակից սիրիացի երկու ահաբեկիչ վարձկանները կալանավորված են։ Այս մասին ասված է Գլխավոր դատախազության...
Աղբյուր` Panorama.am
15:12
Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանն ազատվել է Արցախի թեմի առաջնորդի պաշտոնից
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի՝ hունվարի 21-ի հայրապետական տնօրինությամբ Գերաշնորհ Տ․ Պարգև...
Աղբյուր` Panorama.am
15:06
Իրավապահների մոտ ներքին համոզմունք է, որ իրենք ծառայում են ազգադավ իշխանությանը. Թաթուլ Պետրոսյան
«Շուշին հանձնվել է, և դա բոլորի համար կարծես թե պարզ է»,- այսօր լրագրողների հետ հանդիպմանն ասաց արդարադատության գեներալ-մայոր Թաթուլ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
ԱՄՆ առաջին տիկին Ջիլ Բայդենը երդմնակալության համար ընտրել էր «Մարգարյան» բրենդի հագուստ
Նախօրեին Վաշինգտոնում տեղի ունեցավ ԱՄՆ 46-րդ նախագահ Ջո Բայդենի երդմնակալության արարողությունը։ ԱՄՆ առաջին տիկին Ջիլ Բայդենը երդմնակալության...
Աղբյուր` Panorama.am
14:49
Օդի ջերմաստիճանն այս գիշեր կնվազի 7-10 աստիճանով
Հայաստանի տարածքում հունվարի 21-ի ցերեկը, 22-26-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Քամին՝ հյուսիս-արևմտյան՝ 5-8 մ/վ: ԱԻ նախարարության...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Քոչարյանը ամեն ինչ փորձել է անել իր խորհուրդներով, բայց Արցախի նախագահը նույնիսկ հարկ չհամարեց հանդիպել. Լևոն Քոչարյան
14:52 19/01/2021

Ռոբերտ Քոչարյանը ամեն ինչ փորձել է անել իր խորհուրդներով, բայց Արցախի նախագահը նույնիսկ հարկ չհամարեց հանդիպել. Լևոն Քոչարյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}