20:35 04/05/2019

Ինչու Հայոց ցեղասպանությունը չներառվեց Բելգիայի՝ ցեղասպանությունների ժխտման քրեականացման օրենքում

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան, քաղաքագետ

Ապրիլի 25-ին Բելգիայի Ներկայացուցիչների պալատը փոփոխություններ կատարեց երկրի քրեական օրենսգրքում, որով պատիժ է սահմանվում Ռուանդայի ցեղասպանության և Սրեբրենիցայի սպանդի ժխտման համար։ Այս օրենքի ընդունման նախաձեռնության մասին ապրիլի սկզբին Ռուանդա կատարած այցի ժամանակ հայտարարել էր Բելգիայի վարչապետ Շառլ Միշելը, որը Կիգալիում էր՝ մասնակցելու Ռուանդայի ցեղասպանության 25-րդ տարելիցի հիշատակման արարողություններին։

Օրենքով ընդլայնվում է դեռևս 1981թ․-ին ընդունված ու Մուրոյի օրենք անունով հայտնի Բելգիայի «Ընդդեմ ռասիզմի» օրենքը։ Ընդունված նոր փոփոխությամբ պատիժ է սահմանվում ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանի կողմից ճանաչված Ռուանդայի ցեղասպանության ու Սրեբրենիցայի սպանդի ժխտման համար։ Հրեաների Հոլոքեստի ժխտման վերաբերյալ պատիժը Բելգիան 1995թ․-ին առանձին օրենքով է ընդունել։

Հրեաների ցեղասպանությունը ճանաչվել է 1945թ․-ի Նյուրեմբերգի դատարանի կողմից, 1994թ․-ի Ռուանդայում թութսիների ցեղասպանությունը և 1995թ․-ի Սրեբրենիցայի սպանդը եղել է ՄԱԿ-ի հատուկ տրիբունալների ու Հաագայի Միջազգային քրեական դատարանների վարույթների առարկա ու հաստատվել։ 

Ցեղասպանությունների ժխտման համար պատիժ սահմանող փոփոխություններում Հայոց ցեղասպանությունը չի ընդգրկվել, ինչը դժգոհություն ու նաև զարմանք է առաջացրել հայերի, ինչպես նաև Բելգիայի որոշ պատգամավորների ու հարցով զբաղվող մասնագետների շրջանում։

Բելգիայի խորհրդարանի մի քանի պատգամավորների կողմից եղել է առաջարկություն, օրենքի փոփոխության համապատասխան հատվածում ավելացում կատարել ու պատիժ սահմանել «Արդարադատության միջազգային դատարանի կողմից ճանաչված ցեղասպանությունների», ինչպես նաև «Բելգիայի կողմից ճանաչված» ցեղասպանությունների ժխտման համար, որի ընդատության տակ կընկներ Հայոց ցեղասպանությունը, որը Բելգիա սենատը ճանաչել է 1998թ․-ին, այնուհետ 2015թ․-ին վարչապետի ու Ներկայացուցիչների պալատի մակարդակով։ Առաջարկությունը, սակայն, մերժվել է։

Բելգիայի արդարադատության նախարար Կոեն Գրինը հայտարարել է, որ Հայոց ցեղասպանությունը դուրս է այս օրենքի դաշտից, քանի որ այն չի եղել միջազգային դատարանի քննարկման թեմա ու չկա դատարանի որոշում:

Սակայն օրենքի ընդունմամբ Հայոց ցեղասպանության ժխտման թեման չի փակվել։ Ավելին, օրենքի ընդունման իսկ օրը՝ ապրիլի 25-ին, արդեն շրջանառության մեջ է դրվել օրենքի առանձին նախագիծ՝ «Հայոց ցեղասպանության իրավական ճանաչման ու ժխտողականության պատժի վերաբերյալ»։ Նշվում է, որ այս հարցին անդրադարձ կլինի մայիսին կայանալիք ընտրություններից հետո։

Օրենքում, ներառել Ռուանդայի ու Սրեբրենիցայի ցեղասպանությունների ժխտման համար պատիժ, բացառելով Հայոց ցեղասպանությունը, նկատելի է քաղաքական նպատակահարմարություն։

Բելգիան դեռևս խնդիրներ ունի Ռուանդայի ցեղասպանության ժխտման հետ կապված, քանի որ երկրում գործում են կազմակերպված ասոցիացիաներ, կան ռադիոկայաններ, որոնց գործունեությունն ուղղված է 1994թ․-ի ցեղասպանության խեղաթյուրմանը։ Բելգիական մամուլում որպես այդպիսիք նշվում է «Jambo» կազմակերպությունը, որը ներկայանում է որպես Մարդու իրավունքների պաշտպանության կազմակերպություն, սակայն ղեկավարվում է Ռուանդայում ցեղասպանություն իրականացրածների ու Բելգիա փախածների հետնորդների կողմից։

Բելգիան ու Ռուանդան նախկինում համատեղ աշխատել են՝ արդարադատության առաջ կանգնեցնելու ցեղասպանություն իրականացրածներին։ Բելգիան ընդունել է իր անկարողությունը՝ փրկելու ռուանդացիներին ցեղասպանության ժամանակ։ Բելգիայում գտնվում են զգալի թվով Ռուանդայից դասալիքներ, սակայն նախկինում դատական պրոցես է եղել միայն 9-ի նկատմամբ։Կասկածյալներից մեկը, մայոր Բերնարդ Նտույահագան, ով պատասպանատու է Ռուանդայի նախկին վարչապետի ու 10 բելգիացիների մահվան համար, դեռևս պետք է արտահանձնվի Ռուանդային։

Այս ամենից կարելի է ափսոսանքով եզրակացնել, որ Բելգիայի այս քայլը առաջնային կապված է ոչ թե մարդասիրական, արժեքային մղումներով, այլ քաղաքական հաշվարկներով, մասնավորապես  Ռուանդայի հետ հարաբերությունների հստակեցման համատեքստում։ Մյուս կողմից էլ ակնհայտ է, որ նույն քաղաքական հաշվարկներից ելնելով Հայոց ցեղասպանությունը չի ներառվել օրենքում, որը, թեպետ  իրավական հիմնավորմանը, նպատակ է ունեցել չվնասել Թուրքիայի հետ հարաբերություններին, որի կողմից Հայոց ցեղասպանության ժխտումը մի նոր մակարդակի է բարձրացվել։ 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

22:17
Իրավասու մարմիններին՝ Տեղում ենթադրյալ ընտրակաշառքի բաժանման հրապարակային տվյալները. ՄԻՊ
Հոկտեմբերի 17-ին՝ Գյումրի, Գորիս և այլ համայնքների տեղական ինքնակավարման մարմինների ընտրությունների օրը ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանն...
Աղբյուր` Panorama.am
21:34
ԿԸՀ. ՏԻՄ ընտրություններին մասնակցությունը կազմել է 33,23 տոկոս
Ամենաակտիվ մասնակցությունը եղել են Տաթևում, ամենապասիվը՝ Գյումրիում։
Աղբյուր` Panorama.am
21:27
«Հայաստան». Գորիսում ՏԻՄ ընտրությունները մեկ անգամ ևս ապացույցն են այն բանի, որ ՀՀ-ում գնալով խորանում է բռնատիրական ռեժիմը
«Հայաստանում հավատարմագրված միջազգային կազմակերպությունների, իրավապաշտպան կառույցների ուշադրությունն ենք հրավիրում այս հակասահմանադրական ընթացքի վրա»։
Աղբյուր` Panorama.am
21:23
Շուռնուխում հաղթել է Առուշ Առուշանյանը
Սյունիքի Գորիս համայնքի 18 ընտրատեղամասերից 4 ընտրատեղամասում արդեն ամփոփվել են ընտրությունների արդյունքները։ Գորիսի փոխհամայնքապետ Մենուա...
Աղբյուր` Panorama.am
21:22
ՀԱԿ. Կոչ ենք անում Հայաստանի կառավարությանը Վանո Սիրադեղյանին հուղարկավորել Կոմիտասի անվան պանթեոնում
Հոկտեմբերի 15-ին իր մահկանացուն  է կնքել նշանավոր պետական գործիչ, գրող, Ղարաբաղ կոմիտեի անդամ, Հայոց Համազգային Շարժման հիմնադիր անդամ, Հայ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:02
Ամբողջ խուզարկության գործընթացն ապօրինի է. Առուշանյանների պաշտպան
«Առուշ Առուշանյան» դաշինքի շտաբում խուզարկությունն ավարտվել է։ Այս մասին լրագրողներին հայտնեց Առուշ Առուշանյանի պաշտպան Արմեն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:41
ՏԻՄ ընտրություններն ավարտվեցին
Այսօր տեղական ինքնակառավարման մարմինների համամասնական ընտրակարգով հերթական ընտրություններն անցկացվեցին Շիրակի, Սյունիքի և Տավուշի մարզերի 6...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
Մանե Թանդիլյան. Ըստ կից տեսանյութի, Տեղ համայնքում առերևույթ գրանցվել է ընտրակաշառքի դեպք
«Ապրելու Երկիր» կուսակցության նախագահ Մանե Թանդիլյանը իրավապահ մարմիններին հաղորդում է ներկայացրել հանցագործության մասին։
Աղբյուր` Panorama.am
19:58
«Զարթոնք» կուսակցություն. Գյումրիում ՔՊ վստահված անձը ուղղորդում է ընտրողներին
Գյումրիում ընտրախախտումները շարունակվում են։ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վստահված անձը ուղղորդում է ընտրողներին։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Այս իշխանության համար օրենք կամ սահմանադրություն խախտելը քաղաքական առօրյա է դարձել. Տիգրան Աբրահամյան
«Իշխանության՝ ՏԻՄ ընտրություններում ներկայացված կազմը ևս հուշում է, որ այն հետագայում իր նպաստն է բերելու երկրում իշխանափոխության գործընթացն արագացնելու գործում»։
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Այս ամեն ինչը վախի մթնոլորտ ստեղծելու, կաշկանդված պահելու համար է. Իրինա Յոլյան
«Շոուն շարունակվում է»,- լրագրողների հետ զրույցում ասաց «Առուշ Առուշանյան» դաշինքի անդամ Իրինա Յոլյանը՝ անդրադառնալով...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Ընտրողներն ամենապասիվը Գյումրիում են
Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը հրապարակած տվյալներով, ՏԻՄ ընտրություններին ժամը 17։00-ի դրությամբ մասնակցությունը կազմել է 25,51  տոկոս։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
Ոստիկանությունը պետք է իր գործողությունները կատարի այնպես, որ ընտրական գործընթացին մասնակցող որևէ քաղաքական ուժի համար խոչընդոտներ չառաջանան. ՄԻՊ
ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմ են ներկայացվել մի շարք ահազանգեր այն մասին, որ Ոստիկանության մեծաքանակ ծառայողներ են ժամանել...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Եվա Գևորգյանը Շոպենի անվան 18-րդ մրցույթի եզրափակչում է
Ռուսաստանը և Հայաստանը ներկայացնող ռուսաստանաբնակ երիտասարդ տաղանդավոր դաշնակահարուհի, մի շարք մրցույթների դափնեկիր Եվա Գևորգյանն անցել է Շոպենի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:17
Ոստիկանական հրոսակախումբն ուղարկվել է Գորիս կոնկրետ «Առուշ Առուշանյան» դաշինքի դեմ աշխատելու համար. Իրինա Յոլյան
Կարմիր բերետավորները Գորիսում մտել են «Առուշ Առուշանյան» դաշինքի շտաբ: Համայնքապետի թեկնածու Առուշ Առուշանյանի հորը՝ Գագիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Մահացել է Փաստաբանների պալատի առաջին նախագահ Ռուբեն Սահակյանը
74 տարեկանում մահացել է Փաստաբանների պալատի նախկին նախագահ, ՀՀ վաստակավոր իրավաբան Ռուբեն Սահակյանը։ Այս մասին հայտնում է փաստաբան Երվանդ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
«Զարթոնք» կուսակցություն. Ընտրախախտումներ Գյումրիում
«Զարթոնք» ազգային քրիստոնեական կուսակցությունը հայտնում է, որ Գյումրու ավագանու ընտրության քվեարկության ընթացքում արձանագրվել են...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
«Առուշ Առուշանյան» դաշինքի շտաբում խուզարկություն է իբր ընտրակաշառք բաժանելու դեպքով. Պաշտպան
Ոստիկանները «Առուշ Առուշանյան» դաշինքի շտաբում խուզարկություններ են անում իբր ընտրակաշառք բաժանելու դեպքով հարուցված քրեական գործի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
ԿԸՀ. ՏԻՄ ընտրություններին մասնակցությունը ժամը 14:00-ի դրությամբ
Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը հրապարակած տվյալներով, ՏԻՄ ընտրություններին ժամը 14։00-ի դրությամբ մասնակցությունը կազմել է 15,97  տոկոս։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Գորիսում բերման է ենթարկվել «Առուշ Առուշանյան» դաշինքից ավագանու թեկնածուն
Գորիսում բերման է ենթարկվել «Առուշ Առուշանյան» դաշինքից ավագանու թեկնածու Հարություն Սինանյանը։ Այս մասին Yerevan.Today-ին հայտնել է...
Աղբյուր` Panorama.am
13:35
Մահացել է «Շիրակի» ՖԱ-ի ֆուտբոլիստ, 44-օրյա պատերազմի մասնակից Լեռնիկ Ղազարյանը
Այսօր առավոտյան կյանքից հեռացել է «Շիրակ» ֆուտբոլոյին ակումբի ֆուտբոլիստ, 44-օրյա պատերազմի մասնակից Լեռնիկ Ղազարյանը։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
13:13
Ընտրողներն առավել ակտիվ են Մեղրիում ու Տաթևում, պասիվ են Գյումրիում
Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը հրապարակել է ՏԻՄ ընտրությունների մասնակցության վերաբերյալ առաջին ցուցանիշները։ Ըստ այդմ, ժամը 11-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:58
Երասխում ադրբեջանական կրակոցներից բռնկված հրդեհը կարողացել են մարել այսօր առավոտյան
Հոկտեմբերի 16-ին, ժամը 23։02-ին Արարատի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Երասխ գյուղում այրվում է անասնակեր։ ԱԻ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:43
Լևոն Բարսեղյան. Գյումրիի ընտրատեղամասերում անդորր է, ընտրողները պասիվ են
«Հայրաքաղաք» դաշինքի կողմից Գյումրու քաղաքապետի թեկնածու Լևոն Բարսեղյանը քվեարկելուց հետո լրագրողների հետ զրույցում ասաց՝ բոլոր...
Աղբյուր` Panorama.am
12:35
«Անկախ դիտորդ». Տեղում առանց պետահամարանիշի մեքենաների վրա ՔՊ թեկնածուի լուսանկարն է
Տեղում անցկացվող համամասնական ընտրությունների ընթացքում «Անկախ դիտորդ»-ը խախտումներ է արձանագրել, որոնք արվել են ՔՊ-ի կողմից։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:08
Ընտրությունների նախորդ օրը մեծ թվով ոստիկանական ուժեր են բերվել Գորիս
Սյունիքի մարզի Գորիս  քաղաքում ավագանու  ընտրությունների նախօրեին մեծ թվով ոստիկանական ուժեր են բերվել քաղաք: Այս մասին հայտնել է...
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Մահացել է Վանո Սիրադեղյանը
Հոկտեմբերի 15-ին մահացել է ՆԳ նախկին նախարար Վանո Սիրադեղյանը։ Նրա մահվան մասին գույժը տարածել է Վանո Սիրադեղյանի ընտանիքը` որդին` Խաչատուր...
Աղբյուր` Panorama.am
11:50
Տիգրան Աբրահամյան. Առանց այս իշխանության և անձամբ Փաշինյանի հեռացման անվտանգություն չի լինելու
ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության պատգամավոր Տիգրան Աբրահամյանը գրում է. «Սյունիքի ու Վայոց ձորի 3 քաղաքներում երեկ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:43
17.10.2021. Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության 31 նոր դեպք է գրանցվել
Հոկտեմբերի 16-ին կատարվել է 141 թեստավորում, որի արդյունքում Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության 31 նոր դեպք է գրանցվել: Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը
17:28 09/09/2021

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}