20:35 04/05/2019

Ինչու Հայոց ցեղասպանությունը չներառվեց Բելգիայի՝ ցեղասպանությունների ժխտման քրեականացման օրենքում

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան, քաղաքագետ

Ապրիլի 25-ին Բելգիայի Ներկայացուցիչների պալատը փոփոխություններ կատարեց երկրի քրեական օրենսգրքում, որով պատիժ է սահմանվում Ռուանդայի ցեղասպանության և Սրեբրենիցայի սպանդի ժխտման համար։ Այս օրենքի ընդունման նախաձեռնության մասին ապրիլի սկզբին Ռուանդա կատարած այցի ժամանակ հայտարարել էր Բելգիայի վարչապետ Շառլ Միշելը, որը Կիգալիում էր՝ մասնակցելու Ռուանդայի ցեղասպանության 25-րդ տարելիցի հիշատակման արարողություններին։

Օրենքով ընդլայնվում է դեռևս 1981թ․-ին ընդունված ու Մուրոյի օրենք անունով հայտնի Բելգիայի «Ընդդեմ ռասիզմի» օրենքը։ Ընդունված նոր փոփոխությամբ պատիժ է սահմանվում ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանի կողմից ճանաչված Ռուանդայի ցեղասպանության ու Սրեբրենիցայի սպանդի ժխտման համար։ Հրեաների Հոլոքեստի ժխտման վերաբերյալ պատիժը Բելգիան 1995թ․-ին առանձին օրենքով է ընդունել։

Հրեաների ցեղասպանությունը ճանաչվել է 1945թ․-ի Նյուրեմբերգի դատարանի կողմից, 1994թ․-ի Ռուանդայում թութսիների ցեղասպանությունը և 1995թ․-ի Սրեբրենիցայի սպանդը եղել է ՄԱԿ-ի հատուկ տրիբունալների ու Հաագայի Միջազգային քրեական դատարանների վարույթների առարկա ու հաստատվել։ 

Ցեղասպանությունների ժխտման համար պատիժ սահմանող փոփոխություններում Հայոց ցեղասպանությունը չի ընդգրկվել, ինչը դժգոհություն ու նաև զարմանք է առաջացրել հայերի, ինչպես նաև Բելգիայի որոշ պատգամավորների ու հարցով զբաղվող մասնագետների շրջանում։

Բելգիայի խորհրդարանի մի քանի պատգամավորների կողմից եղել է առաջարկություն, օրենքի փոփոխության համապատասխան հատվածում ավելացում կատարել ու պատիժ սահմանել «Արդարադատության միջազգային դատարանի կողմից ճանաչված ցեղասպանությունների», ինչպես նաև «Բելգիայի կողմից ճանաչված» ցեղասպանությունների ժխտման համար, որի ընդատության տակ կընկներ Հայոց ցեղասպանությունը, որը Բելգիա սենատը ճանաչել է 1998թ․-ին, այնուհետ 2015թ․-ին վարչապետի ու Ներկայացուցիչների պալատի մակարդակով։ Առաջարկությունը, սակայն, մերժվել է։

Բելգիայի արդարադատության նախարար Կոեն Գրինը հայտարարել է, որ Հայոց ցեղասպանությունը դուրս է այս օրենքի դաշտից, քանի որ այն չի եղել միջազգային դատարանի քննարկման թեմա ու չկա դատարանի որոշում:

Սակայն օրենքի ընդունմամբ Հայոց ցեղասպանության ժխտման թեման չի փակվել։ Ավելին, օրենքի ընդունման իսկ օրը՝ ապրիլի 25-ին, արդեն շրջանառության մեջ է դրվել օրենքի առանձին նախագիծ՝ «Հայոց ցեղասպանության իրավական ճանաչման ու ժխտողականության պատժի վերաբերյալ»։ Նշվում է, որ այս հարցին անդրադարձ կլինի մայիսին կայանալիք ընտրություններից հետո։

Օրենքում, ներառել Ռուանդայի ու Սրեբրենիցայի ցեղասպանությունների ժխտման համար պատիժ, բացառելով Հայոց ցեղասպանությունը, նկատելի է քաղաքական նպատակահարմարություն։

Բելգիան դեռևս խնդիրներ ունի Ռուանդայի ցեղասպանության ժխտման հետ կապված, քանի որ երկրում գործում են կազմակերպված ասոցիացիաներ, կան ռադիոկայաններ, որոնց գործունեությունն ուղղված է 1994թ․-ի ցեղասպանության խեղաթյուրմանը։ Բելգիական մամուլում որպես այդպիսիք նշվում է «Jambo» կազմակերպությունը, որը ներկայանում է որպես Մարդու իրավունքների պաշտպանության կազմակերպություն, սակայն ղեկավարվում է Ռուանդայում ցեղասպանություն իրականացրածների ու Բելգիա փախածների հետնորդների կողմից։

Բելգիան ու Ռուանդան նախկինում համատեղ աշխատել են՝ արդարադատության առաջ կանգնեցնելու ցեղասպանություն իրականացրածներին։ Բելգիան ընդունել է իր անկարողությունը՝ փրկելու ռուանդացիներին ցեղասպանության ժամանակ։ Բելգիայում գտնվում են զգալի թվով Ռուանդայից դասալիքներ, սակայն նախկինում դատական պրոցես է եղել միայն 9-ի նկատմամբ։Կասկածյալներից մեկը, մայոր Բերնարդ Նտույահագան, ով պատասպանատու է Ռուանդայի նախկին վարչապետի ու 10 բելգիացիների մահվան համար, դեռևս պետք է արտահանձնվի Ռուանդային։

Այս ամենից կարելի է ափսոսանքով եզրակացնել, որ Բելգիայի այս քայլը առաջնային կապված է ոչ թե մարդասիրական, արժեքային մղումներով, այլ քաղաքական հաշվարկներով, մասնավորապես  Ռուանդայի հետ հարաբերությունների հստակեցման համատեքստում։ Մյուս կողմից էլ ակնհայտ է, որ նույն քաղաքական հաշվարկներից ելնելով Հայոց ցեղասպանությունը չի ներառվել օրենքում, որը, թեպետ  իրավական հիմնավորմանը, նպատակ է ունեցել չվնասել Թուրքիայի հետ հարաբերություններին, որի կողմից Հայոց ցեղասպանության ժխտումը մի նոր մակարդակի է բարձրացվել։ 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

12:00
Տիգրան Աբրահամյան. Նպատակը պարզ է՝ «պոկել» առավելագույնը
Անվտանգային հարցերով փորձագետ, «Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար, «Պատիվ ունեմ» դաշինքից ԱԺ պատգամավոր ընտրված...
Աղբյուր` Panorama.am
11:51
Թուրքիայում երկրաշարժ է գրանցվել
Թուրքիայի հարավարևմտյան մասում 5.5 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է գրանցվել։ Այս մասին գրում են թուրքական ԶԼՄ-ները։ Երկրաշարժը գրանցվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:48
01.08.2021. Կորոնավիրուսի 229 նոր դեպք, վեց մահ
Երեկ կատարվել է 6077 թեստավորում, որից հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 229 նոր դեպք: «Ունենք 122 առողջացած և 5 մահվան...
Աղբյուր` Panorama.am
11:45
Զոհրաբյան. ԵԽ մեր գործընկերները դատապարտում են Ադրբեջանի կողմից հայկական դիրքերի հրետակոծումը
ԱԺ արդեն նախկին պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանը գրում է. «Մինչ խորհրդարանը վերջին շնչում ընդունում է հայհոյանքը քրեականացնող օրենքի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:41
Արթուր Ղազինյան. Ոնց հասկանում եմ, շատ շուտով Մեղրին պայթելու է Երևանի կենտրոնում
«Մեկ Հայաստան» կուսակցության նախագահ, «Հայաստան» դաշինքից ԱԺ պատգամավոր ընտրված Արթուր Ղազինյանը, անդրադառնալով երկու օր...
Աղբյուր` Panorama.am
11:38
ՊՆ. Ադրբեջանը երեկ Երասխի ուղղությամբ թիրախային կրակ է արձակվել սնունդ տեղափոխող մեքենայի վրա, վնասել այն
Հուլիսի 31-ին, ժամը 18:10-ից մինչև 18:50-ը, ադրբեջանական ԶՈՒ ստորաբաժանումները հերթական անգամ դիմել են սադրանքի տարբեր տրամաչափի հրաձգային...
Աղբյուր` Panorama.am
21:30
Գրքի երևանյան չորրորդ փառատոնի փակումը՝ կիրակի
Գրքի երևանյան չորրորդ փառատոնը, որ սկսվել է երեկ, կկայանա նաև վաղը՝ կիրակի, օգոստոսի 1-ին։  Կիրակի օրը նախատեսված միջոցառումներն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Ամերիկացի գինեկոլոգները հղիներին խորհուրդ են տվել պատվաստվել COVID-19- ի դեմ
Միացյալ Նահանգների մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի բնագավառում բժիշկների մասնագիտական կազմակերպությունները խորհուրդ են տվել բոլոր հղի կանանց...
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Այսօրվանից մեկնարկել են Ֆրանկֆուրտ-Երևան-Ֆրանկֆուրտ երթուղով չվերթները
Գերմանական Condor ավիուղիները հուլիսի 31-ից մեկնարկել է Ֆրանկֆուրտ-Երևան-Ֆրանկֆուրտ երթուղով չվերթները։ Այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Հետք. Հայկական ավիաընկերությունը դատի է տվել սկանդալի մեջ հայտնված օդանավի շվեյցարական սեփականատիրոջը
«Fly Armenia Airways» ավիաընկերությունը դատի է տվել իր ավապարկում գրանցված ու փետրվարի 20-ին Իրանի մայրաքաղաք Թեհրանում վայրէջք...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Էրդողանը Թուրքիայի հրդեհներից տուժած շրջաններն աղետի գոտի է հայտարարել
Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը հայտնել է, որ երկրի հարավում անտառային հրդեհներից տուժած շրջանները հայտարարվել են աղետի գոտի: «Մենք...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
«Մակրոն, մեզ պետք չեն քո անցագրերը»
Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզի կենտրոնում ցուցարարների դեմ արցունքաբեր գազ են կիրառել։ Նշենք, որ մարդիկ փողոց են դուրս եկել սանիտարական անցագրերի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:40
Գևորգ Պետրոսյան. Իշխանությունը շուտով կարող է նախագիծ ներկայացնի թարս նայելու համար քրեական պատասխանատվության մասին
ԱԺ նախկին պատգամավոր, իրավաբան, ԵՊՀ դասախոս Գևորգ Պետրոսյանը, անդրադառնալով հայհոյանքի քրեականցմանը, գրում է. «Իշխանությունն էնքան...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Ջհանգիրյանն այցեր է կատարում դատարաններ
Բարձրագույն դատական խորհրդի նախագահի պաշտոնակատար Գագիկ Ջհանգիրյանը շրջայց է կատարել Հայաստանի Հանրապետության մարզերի ընդհանուր իրավասության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Տոկիոյում ո՞ւմ հետ վաղը կմրցեն հայ մարզիկները
Տոկիոյի օլիմպիական խաղերում վաղը ՝ օգոստոսի մեկին,  Հայաստանի պատվիրակներից մրցելույթ  կունենան երկուսը: ՀԱՕԿ-ից հայտնում են՝...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Լուկաշենկոն և պատրիարք Կիրիլը քննարկել են Բելառուսի և Ռուսաստանի իրադրությունը
Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն,Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո պատրիարք Կիրիլը հեռախոսազրույցի ընթացքում քննարկել են Բելառուսի և Ռուսաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:57
ISSP. Վրաստանը Եվրոպայի ամենահոմոֆոբ երկիրն է
Վրաստանը հանդիսանում է Եվրոպայի ամենահոմոֆոբ երկիրը։ «Գրուզիա օնլայն»-ի փոխանցմամբ, նման արդյունք է գրանցել Սոցիալական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:47
Վրաերթի էր ենթարկվել նաև ամուսինը
Երևանի Տիգրան Մեծի պողոտայի և Երվանդ Քոչարի փողոցի խաչմերուկում «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը  hուլիսի 28-ին, ժամը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:35
Ադրբեջանցի պաշտոնյաները օկուպացված Հադրութում նիստ են անցկացրել
Պատերազմի հետևանքով ադրբեջանական զինուժի կողմից օկուպացված հայկական Հադրութ քաղաքում ադրբեջանցի պաշտոնյաները նիստ են անցկացրել։ Ադրբեջանական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:27
31.07.2021.Արցախում կորոնավիրուսի երկու դեպք է գրանցվել
Արցախում անցած օրվա ընթավքում  կատարվել է 58 թեստավորում, որի արդյունքում  կորոնավիրուսային հիվանդության 2 դեպք է գրանցվել։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:15
Բաքուն հաստատել է զինծառայողի մահը
Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը հաստատել է զինծառայող Ասլանով Շամիլ Մայիս օղլուի մահվան փաստը։ Ինչպես ասված է տարածած...
Աղբյուր` Panorama.am
16:07
Գողանում էին ՀԿԵ-ի բետոնե հենասյուները
Ոստիկանության Սևանի բաժնի ծառայողները, օպերատիվ տեղեկություններն իրացնելով, հուլիսի 30-ին «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ Սևանի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:57
ՌԴ Կառավարությունը հաստատել է դպրոցականների համար վաղաժամկետ վճարումների մասին հրամանագիրը
Ռուսաստանի կառավարությունը հաստատել է դպրոցականների ծնողներին միանվագ 10 հազար ռուբլի վճարի տրամադրման կարգը: Այս մասին գրում է Լենտա.ռու-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
15:50
Արմեն Աշոտյան. Ազգիս ախտահարված արժանապատվությունը լիարժեք ապաքինվելու համար ավելի մեծ ու կայուն նվաճումների կարիքն ունենք
ՀՀԿ փոխնախագահ, ԿԳՄՍ նախկին նախարար Արմեն Աշոտյանը, անդրադառնալով հայ մարզիկների գրանցած հաջողություններին, գրում է. «Կեցցեն մեր...
Աղբյուր` Panorama.am
15:45
Վրաստանում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսով վարակման 3,196 նոր դեպք
Վրաստանում վերջին մեկ օրում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 3196 նոր դեպք, ապաքինվել է 117 մարդ, մահացել է 27 -ը: Տեղեկատվությունն...
Աղբյուր` Panorama.am
15:28
Սպասվում է ամպրոպ, անձրև ու քամու ուժգնացում
Հանրապետության տարածքում hուլիսի 31-ին ցերեկը, օգոստոսի 2-ին՝ առանձին շրջաններում, օգոստոսի 1-ին՝ շրջանների զգալի մասում, կեսօրից հետո, սպասվում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:15
Ադրբեջանցի ընդդիմադիր բլոգերին մահացած են գտել Թբիլիսիում
Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսում մահացած են գտել ադրբեջանցի ընդդիմադիր բլոգեր Հուսեյն Բաքիհանովին։ Այս մասին գրում են վրացական լրատվամիջոցները։...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Ամբողջ աշխարհը հիանում էր նրանցով. ԽՍՀՄ ամենագեղեցիկ մարմնամարզիկները
Չնայած սերնդափոխությանը, հայրենի արվեստագետները դեռ լավագույնն ու ամենագեղեցիկն են աշխարհում: Նրանք կարող են պարծենալ ոչ միայն գեղեցիկ արտաքինով...
Աղբյուր` Panorama.am
14:49
Թբիլիսիում կին զբոսաշրջիկ է կորել
Թբիլիսիի Ներքին գործերի նախարարությունը քննություն է սկսկել Վրաստանի մայրաքաղաքում զբոսաշրջիկի կորելու փաստով։ «Գրուզիա օնլայն»-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:36
Նինոծմինդայի քաղաքապետի թեկնածու է առաջադրվել գործող քաղաքապետ Անիվարդ Մոսոյանը
Վրաստանի իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցությունը քաղխորհրդի նիստից հետո հայտարարել է առաջիկա տեղական ինքնակառավարման մարմինների...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են
22:28 12/06/2021

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}