20:35 04/05/2019

Ինչու Հայոց ցեղասպանությունը չներառվեց Բելգիայի՝ ցեղասպանությունների ժխտման քրեականացման օրենքում

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան, քաղաքագետ

Ապրիլի 25-ին Բելգիայի Ներկայացուցիչների պալատը փոփոխություններ կատարեց երկրի քրեական օրենսգրքում, որով պատիժ է սահմանվում Ռուանդայի ցեղասպանության և Սրեբրենիցայի սպանդի ժխտման համար։ Այս օրենքի ընդունման նախաձեռնության մասին ապրիլի սկզբին Ռուանդա կատարած այցի ժամանակ հայտարարել էր Բելգիայի վարչապետ Շառլ Միշելը, որը Կիգալիում էր՝ մասնակցելու Ռուանդայի ցեղասպանության 25-րդ տարելիցի հիշատակման արարողություններին։

Օրենքով ընդլայնվում է դեռևս 1981թ․-ին ընդունված ու Մուրոյի օրենք անունով հայտնի Բելգիայի «Ընդդեմ ռասիզմի» օրենքը։ Ընդունված նոր փոփոխությամբ պատիժ է սահմանվում ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանի կողմից ճանաչված Ռուանդայի ցեղասպանության ու Սրեբրենիցայի սպանդի ժխտման համար։ Հրեաների Հոլոքեստի ժխտման վերաբերյալ պատիժը Բելգիան 1995թ․-ին առանձին օրենքով է ընդունել։

Հրեաների ցեղասպանությունը ճանաչվել է 1945թ․-ի Նյուրեմբերգի դատարանի կողմից, 1994թ․-ի Ռուանդայում թութսիների ցեղասպանությունը և 1995թ․-ի Սրեբրենիցայի սպանդը եղել է ՄԱԿ-ի հատուկ տրիբունալների ու Հաագայի Միջազգային քրեական դատարանների վարույթների առարկա ու հաստատվել։ 

Ցեղասպանությունների ժխտման համար պատիժ սահմանող փոփոխություններում Հայոց ցեղասպանությունը չի ընդգրկվել, ինչը դժգոհություն ու նաև զարմանք է առաջացրել հայերի, ինչպես նաև Բելգիայի որոշ պատգամավորների ու հարցով զբաղվող մասնագետների շրջանում։

Բելգիայի խորհրդարանի մի քանի պատգամավորների կողմից եղել է առաջարկություն, օրենքի փոփոխության համապատասխան հատվածում ավելացում կատարել ու պատիժ սահմանել «Արդարադատության միջազգային դատարանի կողմից ճանաչված ցեղասպանությունների», ինչպես նաև «Բելգիայի կողմից ճանաչված» ցեղասպանությունների ժխտման համար, որի ընդատության տակ կընկներ Հայոց ցեղասպանությունը, որը Բելգիա սենատը ճանաչել է 1998թ․-ին, այնուհետ 2015թ․-ին վարչապետի ու Ներկայացուցիչների պալատի մակարդակով։ Առաջարկությունը, սակայն, մերժվել է։

Բելգիայի արդարադատության նախարար Կոեն Գրինը հայտարարել է, որ Հայոց ցեղասպանությունը դուրս է այս օրենքի դաշտից, քանի որ այն չի եղել միջազգային դատարանի քննարկման թեմա ու չկա դատարանի որոշում:

Սակայն օրենքի ընդունմամբ Հայոց ցեղասպանության ժխտման թեման չի փակվել։ Ավելին, օրենքի ընդունման իսկ օրը՝ ապրիլի 25-ին, արդեն շրջանառության մեջ է դրվել օրենքի առանձին նախագիծ՝ «Հայոց ցեղասպանության իրավական ճանաչման ու ժխտողականության պատժի վերաբերյալ»։ Նշվում է, որ այս հարցին անդրադարձ կլինի մայիսին կայանալիք ընտրություններից հետո։

Օրենքում, ներառել Ռուանդայի ու Սրեբրենիցայի ցեղասպանությունների ժխտման համար պատիժ, բացառելով Հայոց ցեղասպանությունը, նկատելի է քաղաքական նպատակահարմարություն։

Բելգիան դեռևս խնդիրներ ունի Ռուանդայի ցեղասպանության ժխտման հետ կապված, քանի որ երկրում գործում են կազմակերպված ասոցիացիաներ, կան ռադիոկայաններ, որոնց գործունեությունն ուղղված է 1994թ․-ի ցեղասպանության խեղաթյուրմանը։ Բելգիական մամուլում որպես այդպիսիք նշվում է «Jambo» կազմակերպությունը, որը ներկայանում է որպես Մարդու իրավունքների պաշտպանության կազմակերպություն, սակայն ղեկավարվում է Ռուանդայում ցեղասպանություն իրականացրածների ու Բելգիա փախածների հետնորդների կողմից։

Բելգիան ու Ռուանդան նախկինում համատեղ աշխատել են՝ արդարադատության առաջ կանգնեցնելու ցեղասպանություն իրականացրածներին։ Բելգիան ընդունել է իր անկարողությունը՝ փրկելու ռուանդացիներին ցեղասպանության ժամանակ։ Բելգիայում գտնվում են զգալի թվով Ռուանդայից դասալիքներ, սակայն նախկինում դատական պրոցես է եղել միայն 9-ի նկատմամբ։Կասկածյալներից մեկը, մայոր Բերնարդ Նտույահագան, ով պատասպանատու է Ռուանդայի նախկին վարչապետի ու 10 բելգիացիների մահվան համար, դեռևս պետք է արտահանձնվի Ռուանդային։

Այս ամենից կարելի է ափսոսանքով եզրակացնել, որ Բելգիայի այս քայլը առաջնային կապված է ոչ թե մարդասիրական, արժեքային մղումներով, այլ քաղաքական հաշվարկներով, մասնավորապես  Ռուանդայի հետ հարաբերությունների հստակեցման համատեքստում։ Մյուս կողմից էլ ակնհայտ է, որ նույն քաղաքական հաշվարկներից ելնելով Հայոց ցեղասպանությունը չի ներառվել օրենքում, որը, թեպետ  իրավական հիմնավորմանը, նպատակ է ունեցել չվնասել Թուրքիայի հետ հարաբերություններին, որի կողմից Հայոց ցեղասպանության ժխտումը մի նոր մակարդակի է բարձրացվել։ 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

13:03
Հնդկաստանում ԵՊԲՀ-ն հաղթող է ճանաչվել «Օտարերկրյա լավագույն բժշկական համալսարան հնդիկների համար» անվանակարգում
Հնդկաստանի մայրաքաղաք Դելիում օրերս կայացած «Կրթության գերազանցություն, գլոբալ ընտրություն» մրցանակաբաշխությանը Երևանի պետական...
Աղբյուր` Panorama.am
12:54
Զենք մատակարարող ռուսական ընկերությունը դատի է տվել ՊՆ-ին
Հայաստանում զենքի մատակարարման մրցույթի ձախողման փաստով քրգործ է հարուցվել
Աղբյուր` Panorama.am
12:48
Հայաստանի թանգարանների այցելիությունն աճել է շուրջ 31 տոկոսով:
2019 թվականի առաջին կիսամյակում Հայաստանի թանգարանների այցելիությունն աճել է շուրջ 31 տոկոսով: Ֆեյսբուքյան իր էջում նման տվյալներ է...
Աղբյուր` Panorama.am
12:36
Բռնցքամարտի ԵԱ․ Անի Հովսեփյանը հաղթել է 1/8 եզրափակչում
Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդում մեկնարկել է բռնցքամարտի Եվրոպայի կանանց առաջնությունը։ Նախօրեին  իր առաջին մենամարտն է անցկացրել...
Աղբյուր` Panorama.am
12:27
Մեծ յոթնյակի/ութնյակի գագաթնաժողովներն ու Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդիրը
Օգոստոսի 24-26-ին ֆրանսիական Բիարից քաղաքում ընթանում է Մեծ յոթնյակի (G7) հերթական գագաթնաժողովը, որի օրակարգում են միջազգային օրակարգի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:19
«Մեղրաքարում» բռնկված հրդեհը մարվել է
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունից հայտնում են, որ օգոստոսի 26-ին, 07:47-ի դրությամբ անօդաչու թռչող սարքերի միջոցով իրականացված տեղազննման...
Աղբյուր` Panorama.am
12:10
Փորձագետներն արձանագրել են՝ լիարժեք եզրակացություն կազմելու համար որևէ տվյալ բաց չկա. Ամուլսարի գործով քննչական խմբի ղեկավար
2018 թվականի հուլիսի 20-ին ՀՀ Քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչությունում ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 282-րդ հոդվածի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:05
Գերմանիան հայտնել է ՀԸԳՀ վավերացումն ավարտին հասցնելու վերաբերյալ
Օգոստոսի 23-ին Գերմանիան ԵՄ խորհրդին հայտնել է Գերմանիայի կողմից ՀԸԳՀ վավերացման համար անհրաժեշտ ներպետական ընթացակարգերի ավարտին հասցնելու...
Աղբյուր` Panorama.am
11:46
ԱԱ. Հայ թիավարողները եզրափակչում են
Հունգարական Ցեգետ քաղաքում շարունակվող թիավարության աշխարհի առաջնությունում Հայկ Թադևոսյան/Արթուր Ակիշին զույգը դուրս է եկել բայդարկա 200 մետր...
Աղբյուր` Panorama.am
11:10
ՄԻՊ-ը քայլեր է ձեռնարկում Արճիս գյուղում խմելու ջրի բացակայության հարցով
Վաղ առավոտից Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմը հետևում է Տավուշի մարզի Արճիս գյուղում խմելու ջրի բացակայության պատճառով իրականացվող...
Աղբյուր` Panorama.am
10:58
«Թումանյան» կայարանից մինչև Օձունի խաչմերուկ հատվածը փակ է լինելու երթևեկության համար
Մ6 Վանաձոր-Ալավերդի-Վրաստանի սահման միջպետական ավտոճանապարհին օգոստոսի 27-ին իրականացվելու են ժայռապայթեցման աշխատանքներ, ինչի հետևանքով նույն...
Աղբյուր` Panorama.am
10:49
Կ. Հովհաննիսյան. Ադրբեջանը փորձում է ցուցադրել, որ իր հասարակությունը պատրաստ է պատերազմի
«Վերջին շրջանում Ադրբեջանում ակնհայտորեն ավելացել է պատերազմ սկսելու կոչերը, որոնք առայժմ հայտարարությունների տեսքով արվում են...
Աղբյուր` Panorama.am
10:45
Մալյորկայում ուղղաթիռի և ինքնաթիռի բախումից 7 զոհ կա
Կիրակի փոքր, գերթեթև ինքնաթիռը Իսպանիայի Մալյորկա կղզում մխրճվել է ուղղաթիռի մեջ։ Գազետա.ռու-ի հաղորդմամբ, պատահարի հետևանքով 7 զոհ կա։ Նշվում...
Աղբյուր` Panorama.am
10:37
Բացահայտվել է Շենգավիթում տեղի ունեցած միջադեպը. մեկ անձ է ձերբակալվել
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում կատարված անհետաձգելի քննչական և դատավարական...
Աղբյուր` Panorama.am
10:28
Արճիսում խմելու ջրի խնդիրը օրհասական է, գյուղացիները փակել են ճանապարհը
«Ռեստարտ» նախաձեռնության անդամ  Գարիկ Միսկարյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում է կատարել՝ տեղեկացնելով, որ փակվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:10
Հիշողության մթագնումներ 2
1991 թ. սեպտեմբերի 2-ին, Ստեփանակերտում  ընդունվեց «Հռչակագիր Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հռչակման մասին»: Նույն թվականի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:02
Խոսրովի անտառ տանող ճանապարհին բռնկված հրդեհը մեկուսացվել է
Այսօր  07:47-ի դրությամբ անօդաչու թռչող սարքերի միջոցով իրականացված տեղազննման արդյունքում Արարատի մարզի Խոսրովի անտառ պետական արգելոց...
Աղբյուր` Panorama.am
09:51
Անմահ անուններ
19-րդ դարավերի և 20-րդ դարասկզբի հայ հայդուկային շարժման ավանդույթներից մեկի յուրատեսակ շարունակություն կարելի է  համարել Արցախյան...
Աղբյուր` Panorama.am
09:40
Ալպերում ինքնաթիռ է ընկել
Կան զոհեր
Աղբյուր` Panorama.am
09:25
Վեճերի բացակայության պատճառով ԱՄԷ-ում կինը բաժանվում է ամուսնուց
Ամուսնալուծության պատճառ կարող են դառնալ ոչ միայն հաճախակի վեճերը, այլև՝ դրանց իսպառ բացակայությունը։ «Ռիա Նովոստի» գործակալությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
09:11
Ֆրանսիայի դեսպան․ Խթանում ենք Գյումրին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկում ընդգրկելու գաղափարը
Հայաստանում օգոստոսի 25֊ին նշվեց Գյումրի քաղաքի օրը: Ֆրանսիայում Հայաստանի դեսպան Ջոնաթան Լաքոթը Գյումրին բնութագրում է որպես հայկական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:01
60-ամյա Գագիկ Գոզեյանը լողալով հատել է Սևանա լիճը
Իր նախաձեռնած այս միջոցառումը նա նվիրել է Արցախյան և Ապրիլյան պատերազմների անմահ հերոսների հիշատակին։
Աղբյուր` Panorama.am
20:13
Օսիպյան. Հարկ եմ համարել այստեղ գտնվել
Երևան քաղաքի Սեբաստիա փողոցում գտնվող «Մալաթիա մոլ»-ի շենք տարածք է եկել ՀՀ ոստիկանապետ Վալերիյ Օսիպյանը։ Շենքում չորս ժամից առաջ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Եվրոպացի գիտնականները Արցախում կմասնակցեն հայագիտական գիտաժողովի
Օգոստոսի 26-27-ին Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան-Գանձասար գիտամշակութային կենտրոնում տեղի կունենա «Հայոց արևելից կողմանք. պատմություն և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:49
Մահացել է մոլորակի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը
79 տարեկանում մահացել է ամերիկացի միլիարդատեր և հասարակական գործիչ Դևիդ Կոխը։ Լենտա.ռու-ի հաղորդմամբ, մահվան պատճառը չի նշվում։ Դևիդ Կոխը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Մամուլը պատմել է արքայազն Ուիլյամի վախերի մասին
Մեծ Բրիտանիայի արքայազն Ուիլյամը, որը մի օր պետք է բարձրանա բրիտանական գահին, կարող է անհագստանալ միապետության համար՝ եղբոր՝ արքայազն Հարրիի ու...
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
Մոսկվայում կկայանա Կոմիտասին նվիրված համերգ
Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիայի Մեծ դահլիճում սեպտեմբերի 20-ին կայանալու է համերգ նվիրված Կոմիտասի 150-ամյակին։ ՌԴ-ում ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ՝ Երևանում և որոշ մարզերում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ օգոստոսի 26-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Ամենաբարձր վարձատրվող դերասանուհիները
Ամերիկյան Forbes  ամսագիրը կազմել է ամենաբարձր վարձատրվող դերասանուհիների վարկանշային ցուցակը։  Առաջին տեղում է Սքարլետ Յոհանսոնը, որը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Ստեղծվել է օծանելիք մարդու քրտինքից
Ֆիննական Mirum Helsinki գործակալությունը թողարկել է օծանելիք, որի բաղկացուցիչներից մեկը ընկերության աշխատակիցների քրտինքն է։ Բույրը կոչել են...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ԱՄՆ-ի հետ մենք ունենք բավականին ակտիվ հարաբերություններ. ԱԳ նախարար
14:42 22/08/2019

ԱՄՆ-ի հետ մենք ունենք բավականին ակտիվ հարաբերություններ. ԱԳ նախարար

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}