20:35 04/05/2019

Ինչու Հայոց ցեղասպանությունը չներառվեց Բելգիայի՝ ցեղասպանությունների ժխտման քրեականացման օրենքում

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան, քաղաքագետ

Ապրիլի 25-ին Բելգիայի Ներկայացուցիչների պալատը փոփոխություններ կատարեց երկրի քրեական օրենսգրքում, որով պատիժ է սահմանվում Ռուանդայի ցեղասպանության և Սրեբրենիցայի սպանդի ժխտման համար։ Այս օրենքի ընդունման նախաձեռնության մասին ապրիլի սկզբին Ռուանդա կատարած այցի ժամանակ հայտարարել էր Բելգիայի վարչապետ Շառլ Միշելը, որը Կիգալիում էր՝ մասնակցելու Ռուանդայի ցեղասպանության 25-րդ տարելիցի հիշատակման արարողություններին։

Օրենքով ընդլայնվում է դեռևս 1981թ․-ին ընդունված ու Մուրոյի օրենք անունով հայտնի Բելգիայի «Ընդդեմ ռասիզմի» օրենքը։ Ընդունված նոր փոփոխությամբ պատիժ է սահմանվում ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանի կողմից ճանաչված Ռուանդայի ցեղասպանության ու Սրեբրենիցայի սպանդի ժխտման համար։ Հրեաների Հոլոքեստի ժխտման վերաբերյալ պատիժը Բելգիան 1995թ․-ին առանձին օրենքով է ընդունել։

Հրեաների ցեղասպանությունը ճանաչվել է 1945թ․-ի Նյուրեմբերգի դատարանի կողմից, 1994թ․-ի Ռուանդայում թութսիների ցեղասպանությունը և 1995թ․-ի Սրեբրենիցայի սպանդը եղել է ՄԱԿ-ի հատուկ տրիբունալների ու Հաագայի Միջազգային քրեական դատարանների վարույթների առարկա ու հաստատվել։ 

Ցեղասպանությունների ժխտման համար պատիժ սահմանող փոփոխություններում Հայոց ցեղասպանությունը չի ընդգրկվել, ինչը դժգոհություն ու նաև զարմանք է առաջացրել հայերի, ինչպես նաև Բելգիայի որոշ պատգամավորների ու հարցով զբաղվող մասնագետների շրջանում։

Բելգիայի խորհրդարանի մի քանի պատգամավորների կողմից եղել է առաջարկություն, օրենքի փոփոխության համապատասխան հատվածում ավելացում կատարել ու պատիժ սահմանել «Արդարադատության միջազգային դատարանի կողմից ճանաչված ցեղասպանությունների», ինչպես նաև «Բելգիայի կողմից ճանաչված» ցեղասպանությունների ժխտման համար, որի ընդատության տակ կընկներ Հայոց ցեղասպանությունը, որը Բելգիա սենատը ճանաչել է 1998թ․-ին, այնուհետ 2015թ․-ին վարչապետի ու Ներկայացուցիչների պալատի մակարդակով։ Առաջարկությունը, սակայն, մերժվել է։

Բելգիայի արդարադատության նախարար Կոեն Գրինը հայտարարել է, որ Հայոց ցեղասպանությունը դուրս է այս օրենքի դաշտից, քանի որ այն չի եղել միջազգային դատարանի քննարկման թեմա ու չկա դատարանի որոշում:

Սակայն օրենքի ընդունմամբ Հայոց ցեղասպանության ժխտման թեման չի փակվել։ Ավելին, օրենքի ընդունման իսկ օրը՝ ապրիլի 25-ին, արդեն շրջանառության մեջ է դրվել օրենքի առանձին նախագիծ՝ «Հայոց ցեղասպանության իրավական ճանաչման ու ժխտողականության պատժի վերաբերյալ»։ Նշվում է, որ այս հարցին անդրադարձ կլինի մայիսին կայանալիք ընտրություններից հետո։

Օրենքում, ներառել Ռուանդայի ու Սրեբրենիցայի ցեղասպանությունների ժխտման համար պատիժ, բացառելով Հայոց ցեղասպանությունը, նկատելի է քաղաքական նպատակահարմարություն։

Բելգիան դեռևս խնդիրներ ունի Ռուանդայի ցեղասպանության ժխտման հետ կապված, քանի որ երկրում գործում են կազմակերպված ասոցիացիաներ, կան ռադիոկայաններ, որոնց գործունեությունն ուղղված է 1994թ․-ի ցեղասպանության խեղաթյուրմանը։ Բելգիական մամուլում որպես այդպիսիք նշվում է «Jambo» կազմակերպությունը, որը ներկայանում է որպես Մարդու իրավունքների պաշտպանության կազմակերպություն, սակայն ղեկավարվում է Ռուանդայում ցեղասպանություն իրականացրածների ու Բելգիա փախածների հետնորդների կողմից։

Բելգիան ու Ռուանդան նախկինում համատեղ աշխատել են՝ արդարադատության առաջ կանգնեցնելու ցեղասպանություն իրականացրածներին։ Բելգիան ընդունել է իր անկարողությունը՝ փրկելու ռուանդացիներին ցեղասպանության ժամանակ։ Բելգիայում գտնվում են զգալի թվով Ռուանդայից դասալիքներ, սակայն նախկինում դատական պրոցես է եղել միայն 9-ի նկատմամբ։Կասկածյալներից մեկը, մայոր Բերնարդ Նտույահագան, ով պատասպանատու է Ռուանդայի նախկին վարչապետի ու 10 բելգիացիների մահվան համար, դեռևս պետք է արտահանձնվի Ռուանդային։

Այս ամենից կարելի է ափսոսանքով եզրակացնել, որ Բելգիայի այս քայլը առաջնային կապված է ոչ թե մարդասիրական, արժեքային մղումներով, այլ քաղաքական հաշվարկներով, մասնավորապես  Ռուանդայի հետ հարաբերությունների հստակեցման համատեքստում։ Մյուս կողմից էլ ակնհայտ է, որ նույն քաղաքական հաշվարկներից ելնելով Հայոց ցեղասպանությունը չի ներառվել օրենքում, որը, թեպետ  իրավական հիմնավորմանը, նպատակ է ունեցել չվնասել Թուրքիայի հետ հարաբերություններին, որի կողմից Հայոց ցեղասպանության ժխտումը մի նոր մակարդակի է բարձրացվել։ 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

17:00
Նախորդ տարվա համեմատությամբ առաջին եռամսյակում Հայաստան չի այցելել 175 հազար զբոսաշրջիկ
«Նախորդ տարվա համեմատությամբ առաջին եռամսյակում Հայաստան չի այցելել 175 հազար զբոսաշրջիկ: Այն զգալի կորուստ է զբոսաշրջության ինդուստրիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:42
Առաջին ընթերցմամբ ընդունվեց անձնական կյանքին միջամտելու, կորոնավիրուսից մահացածներին չդիահերձելու մասին նախագծերը
Խորհրդարանն այսօվա արտահերթ նիստում առաջին ընթերցմամբ ընդունեց օրակարգային չորս հարցերից երեքը։ Չորրորդ նախագիծը, որը վերաբերում էր ՀՀ-ի և...
Աղբյուր` Panorama.am
16:37
COVID-19-ը օդային ճանապարհով փոխանցվող վարակ չէ․ ԱՀԿ
Այս կաթիլները չափազանց ծանր են՝ օդում «կախված մնալու» համար:
Աղբյուր` Panorama.am
16:32
Բենզինի էժանացումը Հայաստանին բարձրացրել է 35-րդ հորիզոնական
Հայաստանում բենզինն ավելի էժան է, քան Վրաստանում
Աղբյուր` Panorama.am
16:27
Ընկերությունները հնարավորություն կունենան բաժնետերերի խորհրդի առցանց ժողովներ հրավիրել և քվեարկել
Էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ Ավագ Ավանեսյանն այսօր 24 ժամյա ռեժիմով ԱԺ քննարկման ներկայացրեց «Բաժնետիրական ընկերությունների մասին»,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:18
Գրիգորյան. Բեռների փոխադրման հետ կապված խնդիրները պայմանավորված չեն գործընկերների հետ մեր հարաբերություններով
«Բեռնափոխադրման հետ կապված պրոբլեմներ եղել են ու դեռ կլինեն, բայց չեն կրի համակարգային, սահմանափակային բնույթ, զուտ մեքենաները...
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
Ղազինյան. Հայաստանը միակն է ԵԽ-ում, որ օգտագործում է համաճարակը ընդդիմադիր մամուլի աշխատանքը սահմանափակելու համար
«Մեկ Հայաստան» կուսակցության նախագահ Արթուր Ղազինյանը ահազանգում է.  «Իշխանությունը գնում է դեպի կառավարման ավտորիտար...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Նույնականացման օպտիմալ տարբերակը գտնելու դեպքում չգրանցված աշխատողները օժանդակություն կստանան
«Շատ ակտուալ, բայց միաժամանակ շատ պրոբլեմատիկ հարց է»,- լրագրողների հետ հանդիպմանն ասաց ՀՀ փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը՝ պատասխանելով...
Աղբյուր` Panorama.am
15:52
ԲՏԱ-ն՝ Կորոնավիրուսի տարածման կանխարգելմանն ուղղված նախագծերի դրամաշնորհների մրցույթի մասին
Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարությունը ներկայացնում է կորոնավիրուսի տարածման կանխարգելմանն ուղղված մարտահրավերների հաղթահարմանն...
Աղբյուր` Panorama.am
15:42
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի օնլայն կատարումը՝ նվիրված բուժաշխատողներին
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը, գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր Սերգեյ Սմբատյանն իրենց երախտագիտությունն են հայտնում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:34
Ինչպե՞ս է կատարվում կորոնավիրուսից մահացած անձի հուղարկավորությունը
«Կյանքի իրավունքը, առողջությունն ու անվտանգությունն այնպիսի արժեքներ են, որ չենք կարող անտեսել և թեթևամիտ մոտենալ»,- խորհրդարանում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:31
Ո՞ր պարագայում Կենտրոնական բանկը մտածելու բան կունենա
«Իհարկե, դրա մասին մտածում ենք։ Կանխիկ դրամն այս իրավիճակում ինքնին պրոբլեմատիկ է, բայց այստեղ հարցը հետևյալն է, թե ինչքան ինտենսիվ կարող...
Աղբյուր` Panorama.am
15:25
Առաջիկա օրերին՝ անձրև, ամպրոպ, քամու ուժգնացում
Հանրապետության տարածքում մարտի 30-ի կեսօրից հետո, ապրիլի 1-ի ցերեկը, 2-4-ը շրջանների զգալի մասում ժամանակ առ ժամանակ սպասվում է կարճատև անձրև և...
Աղբյուր` Panorama.am
15:16
Թուրքիայում կորոնավիրուսից մահացածների թիվը հասել է 131-ի
Թուրքիայում մարտի 29-ի դրությամբ նոր տեսակի կորոնավիրուսից (Covid-19) մահացածների թիվը հասել է 131-ի։ Այս մասին Twitter միկրոբլոգի իր պաշտոնական...
Աղբյուր` Panorama.am
15:08
Արագածի տարածաշրջանում տեղում է ձյուն
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ մարտի 30-ի ժամը 14:50-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են:...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Գերմանիան օրական կթեստավորի 200,000 մարդու՝ ըստ Հվ․Կորեայի հաջող փորձի
Գերմանիան պլանավորում է օրական 200,000 մարդու թեստավորում իրականացնել`հույս ունենալով կրկնօրինակել Հարավային Կորեայի հաջող փորձը՝ վարակի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:56
Փոխվարչապետ. Պետք է մտածել, որ գազի գնի բանաձևային տարբերակը ավելի մատչելի է
Գազի գնի փոփոխություն, իհարկե, տեղի կունենա աշխարհում:  Լրագրողների հետ հանդիպմանն ասաց ՀՀ փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը՝ պատասխանելով...
Աղբյուր` Panorama.am
14:54
Կենսաթոշակների վճարման գործընթացը կսկսվի ապրիլի 2-ից
Ապրիլ ամսվա կենսաթոշակների վճարման գործընթացը կսկսվի ապրիլի 2-ից: Տեղեկացնում են կառավարությունից ու միաժամանակ հիշեցնում,  որ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:46
Եթե անձը կորոնավիրուսով հիվանդ է, ցանկացած մահվան դեպքում չպետք է նրան դիահերձել. Բագրատյան
«Պետք է ոչ թե կորոնավիրուսային հիվադության հետևանքով մահացած անձի, այլ կորոնավիրուսային հիվանդություն ունեցող անձի դիահերձում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:41
Առանց դիահերձումի ինչպե՞ս է հաստատվելու մահվան պատճառը
«Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման մասին ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի նախագիծը ներկայացնելիս...
Աղբյուր` Panorama.am
14:35
Կառավարության հաստատած տնտեսական ու սոցիալական բնույթի ութ գործիքները
Կառավարության այսօրվա  նիստում հաստատվել է 3 միջոցառում, մոտ ժամանակներում կիմպլիմենտացվեն, ապրիլի 1,2,9 վերջնաժամկետներով։ Լրագրողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:07
Էրդողանը հայտարարել է, որ Թուրքիան կորոնավիրուսի պատճառով դադարեցնում է արտաքին չվերթները
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է, որ կորոնավիրուսի (Covid-19) դեմ պայքարի շրջանակներում է Անկարան դադարեցնում է բոլոր արտաքին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Կառավարության որոշմամբ կորոնավիրուսից տուժած ոլորտների մոտ 100 հազար աշխատողների կտրամադրվի աջակցություն
Կառավարության արտահերթ նիստում ընդունված որոշմամբ հաստատված ութերորդ միջոցառումը վերաբերում է կորոնավիրուսի տարածման հետևանքով մասնավոր հատվածի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:58
ԱՄՆ կարգավորող մարմինը մալարիայի դեմ դեղամիջոցը հաստատել է կորոնավիրուսի բուժման համար. France 24
ԱՄՆ-ի Պարենի և դեղերի վարչության կողմից հաստատվել է մալարիայի դեմ պայքարող 2 դեղամիջոցների սահմանափակ կիրառումը՝ կորոնավիրուսի բուժման համար։...
Աղբյուր` Panorama.am
13:55
ՊՆ. Կորոնավիրուսով վարակված զինծառայողների թիվը հասավ 6-ի
«Վերջին քսանչորս ժամվա ընթացքում կորոնավիրուսային հիվանդության առկայության թեստավորման համար կատարվել էր նմուշառում: Թեստավորման...
Աղբյուր` Panorama.am
13:51
Ռուսաստանը նախազգուշացնում է․ Կորոնավիրուսը ծերերի վարակ չէ, վարակվում են նաև դեռահասներն ու երիտասարդները․ RT
Մոսկվայի իշխանությունները ահազանգ են հնչեցնում երիտասարդների շրջանում Covid-19- ի լուրջ դեպքերի վերաբերյալ, նշելով, որ թոքերի արհեստական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:45
Ադրբեջանի խորհրդարանը քվեարկել է զորակոչը հետաձգելու օգտին
Ադրբեջանի Միլի Մեջլիսը (պառլամենտ) քվեարկել է՝  կորոնավիրուսի պատճառով գարնանային զորակոչը մինչև մայիսի 31-ը հետաձգելու օգտին։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
13:42
Հետ տարեք էս նախագիծը, չի կարելի կարևոր գործերը թողած թիթեռ նկարել. Զոհրաբյան
«Պարո՛ն նախարար, հետ տարեք այս նախագիծը»,-խորհրդարանում, դիմելով արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյանին, ասաց ԱԺ «Բարգավաճ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:32
Դավիթ Սամվելյանի նոր վիպակը՝ սիրո և վարակիպ պատմության մասին
«Զգուշացեք, դռները չեն փակվում»
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան
15:50 29/02/2020

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}