Արևածագը ծովում դիմավորել ամենասիրելիների հետ ու անիծել Հաթչեփսուտին

Հեղինակ` Թեհմինե Հարությունյան

Նրանք, որ դիմավորել են արևածագը լեռներում, վերևից են նայում արևի ծնունդը ծովում տեսածներին: Նրանք, որ արևածագը դիմավորել են ծովում, այլևս երբեք չեն կարող չարանալ. նիրվանան անխուսափ է:

Ծովը սեր է, մեծ սեր, բայց հանուն սիրո չկարողացա հրաժարվել երազանքի հետևից գնալու գայթակղությունից ու հնգօրյա աշխատանքային ուղևորության վերջին օրը միտքը հաղթեց սրտին. 6 աստղանի շքեղ հյուրանոցում միակ հանգստանալու շանսը թողած գնացի մանկությանս ամենախորհրդավոր լեգենդների հետքերով. Լուքսոր:

Բայց սկզբում արևածագն էր…Քանի որ մեր հյուրանոցից 300 կմ հեռու էր փարավոնների քաղաքը, պիտի լուսաբացին դուրս գայինք, որոշեցինք, որ շուտ արթնանալը ավելի դժվար է, քան ծովափին արևին սպասելը ու մնացինք արթուն: Այն, ինչ տեսանք, ողջ կյանքում չեմ մոռանա. առաջին անգամն էր, որ տեսնում էի գեղեցկություն, որից ուզում էի լաց լինել... Արևածագը ծովում պետք է դիմավորել ամենասիրելիների հետ, որովհետև այդ պահին ուզում ես գրկել կողքիններիդ  ու աշխարհով մեկ գոռալ, որ սիրում ես։

Մովսեսի երկրում փարավոնների քաղաք մեզ ուղեկցեց Մովսեսը: Եթե ասեմ, որ զբոսաշրջավարի անունը զուգադիպություն էր, մեծ սուտ կլինի: Այս երկրում, ուր ինչպես ինձ հանդիպած 2 գիդ՝ Սամիրն ու Մուսան էին նշում, բնակչության 99%-ը աղքատ է, զբոսաշրջիկը անձրևի պես աստվածություն է, ում պետք է գոհացնել։  Ու քանի որ Եգիպտոսում հիմնականում ռուսներն են հանգստանում, ամեն ինչ ռուսաֆիկացված էր. անունները, լեգենդները, առասպելները, անեկդոտները: Մովսեսի իրական անունը Մուսա էր. զբոսաշրջիկներին հաճոյանալու համար նա իրեն Մայիսեյ (Մովսես) էր ներկայացնում: Մուսա-Մայիսեյը ողջ ճանապարհին մոգական ձևերով մեզ վրա ծախեց ինչ հնարավոր էր՝ ջրից մինչև ոսկի, թեյից մինչև բանանի կղզիներ, լեգենդներից մինչև առասպելներ։

Դեղին անսահմանության միջով գնում էինք առանց կանգ առնելու, դպրոցում կարդացածիս ավելանում էին Մուսայի պատմությունները. էլ չեմ համբերում, երբ եմ տեսնելու։

Հաթչեփսուտ
Որպես մի քիչ ֆեմինիստ՝ միշտ ավելի շատ հուզել են թագուհիները, քան թագավորները, իսկ կին փարավոնը …Հաթչեփսուտով տարվել եմ դեռ մանկուց. սկզբում «Հին աշխարհի պատմության» դասերին։ Հետո ֆիլմերն էին։ Հիմա իրականությունն է։ Նա առաջին կինն աշխարհում, ում կարելի էր անվանել հայտնի:

«Մեծ արքայական կանանցից» պատմության մեջ հատուկ տեղ է զբաղեցնում նա ։ Հաթչեփսուտը իր խորթ եղբայր Թութմոս II-ի «մեծ արքայական կինն» էր։ Հաթչեպսուտը դարձել էր նաև  «Ամոն Աստծո կինը» (Կառնակում Ամոնի տաճարի քահանայապետի ամենաբարձր աստիճանը)։ Ամուսնու մահից հետո նա դարձել է ռեգենտ, նրա խորթ որդու՝ Թութմոս III-ի անչափահաս լնելու պատճառով։ Թեև իրենից առաջ էլ էին կանայք կառավարել Եգիպտոսը, Հաչեփսուտը եղել է առաջին կինը, որը փարավոն տիտղոսն է ստացել։ Փարավոն դառնալով, նա իր Նեֆերուրա դստերը նշանակել է քահանայապետ։ Հաչեփսուտը խաղաքարտե տնակի նման իրար հետևից փլել է բոլոր կաղապարված ավանդույթները։

Հաթչեփսուտ, կին փարավոն, որի մումիան  «փախել է» իր դամբարանից ։
Կին փարավոն, որ խնամակալ է եղել  իր խորթ որդուն ու նրա հասակ առնելուց հետո էլ խարդավանքների շնորհիվ չի լքել  գահը։
Կին փարավոն, որ 21 տարի կառավարել է որպես լիիրավ փարավոն,իսկ դա ավանդույթների խախում էր, միայն տղամարդը կարող էր լինել փարավոն։
Կին փարավոն, որ հրամայել է իրեն պատկերել տղամարդու մորուքով ու հանդերձանքով։
Կին փարավոն, որի կյանքն ու մահը առեղծված են։
Կին փարավոն, ով իրեն Ամոն աստծո կին էր հռչակել՝ օրինականացնելով իր գահակալումը։
Կին փարավոն, ով իր շուրջն էր համախմբել բոլոր ծայրահեղականներին, անգամ խորթ որդին էր ենթարկվում նրան՝ չպահանջելով օրենքով իրեն հասանելի գահը։
Կին փարավոն, ով գլխավորել է ռազմական արշավներ. դրանց թվում՝ Նուբիայի ճակատամարտը, արշավը՝ Սինայի թերակղզի, Հարվային Սիրիա,Պաղեստին։
Կին փարավոն, ում մահից հետո էլ հանգիստ չեն տվել ու  փորձել են ջնջել պատմության երեսից։
Կին փարավոն, ով իր տաճարը այնպիսի անձեռնմխելի տեղ էր կառուցել, որ հասել է մեզ՝ ի հեճուկս այն ավերողների և վերջապես կին փարավոն, ով իր դամբարանը այնպիսի տեղ է կառուցել, որ մեր արշավախմբի Արսենը չդիմացավ տեսնելով ու անիծեց «Թաղեմ քեզ, Հաթչեփսուտ, էս ի՞նչ տեղ ես գտել դամբարանիդ համար, կմեռնենք մինչև հասնենք»։ 

Ի դեպ, Հաթչեփսուտը դեռ մեծածավալ շինարարույթուն անելիս, քաղաքը կառուցելիս հուզվում էր, երբ մտածում էր դարեր հետո իրեն ինչպես են հիշելու։ Կառնակում թողած նրա  արձանագրությունը զարմացնում է իր անկեղծությամբ. «Սիրտս հուզվում է այն մտքից, թե ինչ են մտածելու իմ մասին։ Ինչ են ասելու կյանքիս ու գործերիս մասին նրանք, ովքեր տեսնելու են հուշարձաններս դարեր անց»։ Այո, խորամանկ Հաթչեփսուտին իր ժամանակի մեջ  լինելը քիչ էր. նա հզոր PR արշավ է արել, որ հասնի մեր օրեր։  Ողջ երկրով մեկ նա իրեն նվիրված տաճարներ ու հուշարձաններ է կառուցել, որոնց միայն մասն է կարողացել ավիրել նրան հաջորդած քինախնդիր խորթ որդին՝ Թութմոս 3-րդը։

Թագավորների հովիտը, թագուհիների դամբարանները, մեռյալների հովիտը ավելի քան տպավորիչ են, բայց Լուքսորում մի քիչ տխրում եմ. աչքիս առաջ հնագույն քաղաքակրթության պարտությունն է նոր ժամանակներին։ Ո՞ւր են հզոր եգիպտացիները։ Ինչո՞ւ են ամենուր զբոսաշրջիկին մոլերեցնող  եգիպտացիներ պտտվում՝ մեկ դոլար, մեկ դոլար գոռալով, ինչու են դարձրել հզոր երկիրը մեկ դոլարանոցի երկիր, ինչո՞ւ է ցանկացած հաջորդ եգիպտացին վատաբանում իր համերկրացուն՝ ասելով ՝ զգույշ կլինեք, այստեղ խաբում են, մոլորեցնում, թալանում, գողանում, ոչ մեկին չվստահեք։ Ինչո՞ւ է եգիպտացին դարձել մեծ քաղաքակրթության վերացող արժեք։

Լուքսորում մի քիչ մեռնում եմ։ Ստվերի տակ 44 աստիճան տաքություն է, իսկ ստվեր չկա, ուրեմն՝ եռացող քարերի մեջ 50+ է։ Օդ չկա, խեղդվում եմ։ Գիտակցությունս տեղում է, բայց երբեք չլսած ինչ-որ երկխոսություններ են գլխումս պտտվում։ Հաթչեփսուտն է խոսում, Թութմոսն է, մյուս Թութմոսն է, Կլեոպատրան է, Նեֆերտիտին է, ով ինձ ասում է, որ հայ է եղել, գեղեցիկներից ամենագեղեցիկը և նրան տեսնելով ասել են՝ «եկավ, գեղեցիկը»։  Հետո տեսնում եմ Նեֆերտիտիի պատկերով կախազարդը, որ առաջարկում էին գնել փողոցային վաճառականները. ուզում եմ հիշել դա հաջողություն բերողների թվում էր, թե չէ։ Հին եգիպտոսի  սիմվոլներն են աչքիս առաջ՝ Անխը, Տետը, Ամենատես աչքը, Կատուն, Իբիսը։ Ուզում եմ հիշել կարելի էր Օձի ու Սրբազան Բզեզի խորհրդանիշներով հուշանվերները  գնել ու միասին տանել տուն, թե հենց դա էր չար բախտ գուժելու։ Հետո հիշում եմ՝ ամենաճիշտը Լոտուսն (հավերժ սեր) է. պիտի Լոտուս գտնել։

Ավելի եմ թուլանում։ Մեկը ձեռքիս մեջ սառը քար է դնում։ Նայում եմ ուխտավոր եգիպտացի է. «Սա երջանկաբեր քար է»,- ասում է նա,- Ուխտ եմ անում, որ հաջողություն ունենամ, ինձ հաջողություն, քեզ՝ երջանկություն։
-Պիտի վճարե՞մ,- հարցնում եմ նրան,-Պայուսակս մեքենայի մեջ է, հիմա կբերեմ։

-Սա ի սրտե է,- ասում է նա,-մի վճարի։
-Անունդ ի՞նչ է,- հարցնում եմ ուխտավորին։
-Մուհամեդ,- ասում է նա։
«Դու վերացող արժեք ես, Մուհամեդ»,- ցանկանում եմ ասել նրան, հետո հասկանանում, որ դժվար հասկանա այդքանն անգլերենով, հիշում եմ սերիալներից սովորած արաբերեն շնորհակալությունը ու ասում՝ շուքրան։


***
Քարի սառնությունը ինչ հաճելի է։ Հետդարձի ողջ ճանապարհին քնում եմ։ Արթնանում եմ հյուրանոցում։ 3 ընկերներս  մահճակալիս մոտ կանգնած են։
- Ես ուղղակի քնե՞լ էի,- փորձում եմ գուշակել՝ նայելով նրանց տագնապած դեմքերին։
-«Ես ուղղակի քնել էի»,- կրկնում է ընկերուհիս՝ Լիլիանը, ու ծիծաղում,-Դու ուղղակի քնել էիր, մենք վախից մի քիչ մեռել, թվում էր՝ էլ  չես արթնանա։

-Չէ, չէ. հաստատ կարթնանայի, երջանիկ կյանքը բա ում էի թողնելու, ասում եմ ու պարզում Մուհամեդի նվիրած քարը։

Մակթուբ. ուրեմն՝ այդպես էր գրված։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:46
Շվեդիայում COVID-19- ի 70,6 հազար դեպք է հաստատվել
Շվեդիայում կորոնավիրուսային վարակի դեպքերի թիվը հասել է 70,6 հազարի, փոխանցում է «Ռիա Նովոստի»-ն՝ հղում տալով Շվեդիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:40
ԱԻՆ ջրափրկարարները դադարեցրել են կորած քաղաքացու ստորջրյա որոնողական աշխատանքները
Հուլիսի 2-ին, ժամը 10։40-ին ԱԻՆ ՓԾ Գեղարքունիքի մարզային փրկարարական վարչության հատուկ ջրափրկարարական ջոկատի մարտական հաշվարկը կորած քաղաքացու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:33
Կանեմ ամեն ինչ՝ կանխելու հակառուսական տրամադրությունների ստեղծմանը նպատակաուղղված սադրանքները. Ծառուկյան
Ֆեյսբուքյան իր էջում ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանն անդրադարձել է Հայաստանում տիրող հակառուսական տրամադրություններին և վստահեցրել, որ անելու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:28
Մոսկվայում մայրը երեխային թողել է գրավատանը
Մոսկվայում մայրը վիճաբանությունից հետո երեխային թողել է գրավատանը: Երեխան եղել է վախեցած և շոկային վիճակում այն պատճառով, որ մայրն իրեն թողել է:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Սրբուհի Գալյանն ընտրվել է գլխավոր դատախազի՝ ապօրինի գույքի բռնագանձման ոլորտը համակարգող տեղակալ
2020 թվականի հունիսի 29-ին, 30-ին և հուլիսի 1-ին տեղի ունեցան «Ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման մասին» օրենքով նախատեսված...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Լոնդոնը չի վերադարձնում Վենեսուելային պատկանող 31 տոննա ոսկին
Լոնդոնի դատարանը Վենեսուելայի ընդդիմության առաջնորդ Խուան Գուաիդոյին անվերապահորեն ճանաչել է հարավամերիկյան այդ երկրի նախագահ՝ փաստացի զրկելով...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
Կրկնակի ստուգայցերի արդյունքում արձանագրվել են մարդկային կուտակումներ
Հուլիսի 2-ին Բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի ու ՀՀ ուստիկանության աշխատակիցները խստացված կրկնակի ստուգայցեր են կատարել Երևան քաղաքի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
«Weibo»-ն ջնջել է Հնդկաստանի վարչապետի հաշիվը
Չինական «Sina Weibo» միկրոբլոգային ծառայությունը Չինաստանում Հնդկաստանի դեսպանության խնդրանքով ջնջել է Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա...
Աղբյուր` Panorama.am
19:58
«Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում բազմաթիվ խախտումներ են հայտնաբերվել.ՇՎՏՄ
Այսօր՝ հուլիսի 2-ին, պարետատան սահմանած հակահամաճարակային անվտանգության նորմերի պահպանման առնչությամբ ՀՀ շուկայի վերահսկողության տեսչական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
ԱԺ նախագահի հայտարարությունը՝ քննիչ հանձնաժողով ստեղծելու մասին
Ազգային ժողովի նախագահ Արարատ Միրզոյանը հայտարարություն է տարածել քննիչ հանձնաժողով ստեղծելու մասին։ Այս մասին տեղեկանում ենք  ՀՀ ԱԺ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
4054 կազմակերպության գործունեություն դադարեցվել է
Պարետի կողմից սահմանված նորմերի խախտման դեպքերով՝ հուլիսի 1-ի դրությամբ  կայացվել է 4054 կազմակերպության գործունեության դադարեցման որոշում:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Էրեբունի վարչական շրջանի որևէ խանութում խախտումներ չեն արձանագրել.ՍԱՏՄ
ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի տեսուչները Երևանի Էրեբունի վարչական շրջանում իրականացվող մշտադիտարկման ու կրկնայցերի ընթացքում որևէ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Մանկապարտեզներում արձանագրվող խախտումները նվազել են
ՀՀ կրթության տեսչական մարմինը շարունակում է մշտադիտարկումներ իրականացնել մայրաքաղաքի վարչական շրջաններում գործող հերթապահ մանկապարտեզներում: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Հայտնաբերվել են առանց դիմակի վարորդներ. տեսչական մարմինը շարունակում է ստուգումները
ՀՀ պարետի թիվ 110 որոշման պահանջների կատարման գործընթացն ապահովելու նպատակով՝ հուլիսի 2-ին ՀՀ քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Շվեյցարիան բացում է սահմանը Վրաստանի համար
Շվեյցարիան միացել է ԵՄ-ի այն երկրներին, որոնք Վրաստանի համար բացում են սահմանները: Վրաստանի քաղաքացիները Շվեյցարիա կարող են մեկնել հուլիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինին։ Այս մասին տեղեկացնում է ՀՀ վարչապետի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
Դոնի Ռոստովի երկնքում գրեթե բախվելիս են եղել երկու ինքնաթիռներ՝ Airbus A320 և Boeing 777-ը
Դոնի Ռոստովի երկնքում գրեթե բախվելիս են եղել երկու ուղևորափոխադրող ինքնաթիռներ՝ Airbus A320- ը և Boeing 777-ը: Այս մասին հայտնում է «...
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
Ռուսաստան թե՞ Սորոս․ ընտրությունը քոնը չէ, պողո՛ս
Ինչպիսի՞ն է պողոսի հավաքական վերաբերմունքը Ռուսաստանի նկատմամբ։ Աբսուրդ է, բայց հիմնականում այն ձևավորված է ռուս աղջիկների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:49
Ըստ տեսչական մարմնի՝ Արմավիրի մի շարք համայնքներում աղտոտված արագիլներ չեն հայտնաբերվել
Վերջին օրերին համացանցում տարածված աղտոտված արագիլների մասին գրառումների վերաբերյալ Բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի հանրային կապերի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
Արցախի ԱԳ նախարարը շնորհավորել է կոնգրեսականներին՝ ԱՄՆ անկախության օրվա առթիվ
Արցախի Հանրապետության Արտաքին գործերի նախարար Մասիս Մայիլյանը շնորհակալական նամակներ է ուղարկել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կոնգրեսի մի խումբ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Ստուգայց 3-րդ զորամիավորումում
Հուլիսի 1-ին ՀՀ ԶՈւ հրթիռային զորքերի և հրետանու պետ-վարչության պետ, գեներալ-մայոր Ա.Հարությունյանի գլխավորած աշխատանքային խումբը ստուգայցով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Հունիսին ԱՄՆ-ում աշխատատեղերի քանակն աճել է ռեկորդային չափով՝ 4,8 միլիոնով
Ըստ Աշխատանքի նախարարության, 2020 թվականի հունիսին ԱՄՆ տնտեսության մեջ աշխատատեղերի քանակը աճել է ռեկորդային չափով՝ 4,8 միլիոնով:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Ֆրանսիան ճշմարտությունը չի ասել ՆԱՏՕ-ին, մենք դա ապացուցել ենք. թուրք պաշտոնյա
Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլութ Չավուշօղլուն անդրադարձել է Միջերկրական ծովում թուրքական և ֆրանսիական նավերի միջև տեղի ունեցած միջադեպին։Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Բնապահպան. «Լիդիան Արմենիան» սադրանքներ ու բախումներ հրահրելու միտում է ունեցել
«Լիդիան Ինթերնյշնլ Լիմիթիդ» ընկերությունը սնանկ է ճանաչվել, գույքն ամբողջությամբ անցել է երեք խոշոր ընկերությունների՝ Orion Resource...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Արմեն Չարչյան. Կորուստների պատասխանատուներն իրավունք չպիտի ունենան ասելու՝ մենք պայքարեցինք ու հաղթեցինք
Համավարակը մի օր ավարտվելու է, էականն այն է՝ ի՞նչ մարդկային կորուստներով մենք դուրս կգանք դրանից, և այդ կորուստների պատասխանատուներն իրավունք...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
Թուրքիայում սոցցանցերը վերահսկող օրենքներ կընդունվեն
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի նախօրեին ունեցած ելույթի ժամանակ հայտարարել էր, որ այսուհետ բոլոր սոցցանցերի գործունեությունը երկրում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
Պարենային ապրանքների համաշխարհային գները հունիսին կրկին աճել են
Հունիսին՝ պարենային ապրանքների համաշխարհային գներն առաջին անգամ, տարեսկզբից ի վեր, աճ գրանցեցին, ինչը պայմանավորված էր բուսական յուղերի,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:38
Իրանի ուրանի հարստացման գործարանում հրդեհ է բռնկվել
Հինգշաբթի առավոտյան հրդեհ է բռնկվել Իրանի Նաթանզ քաղաքում գտնվող ուրանի հարստացման գործարանում: Այս մասին հայտնել են լրատվամիջոցները՝...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Հայաստանի շախմատի հավաքականը կմասնակցի օնլայն Օլիմպիադային
Հայաստանի շախմատի հավաքականը կմասնակցի ՖԻԴԵ-ի կողմից կազմակերպվող օնլայն Օլիմպիադային։ Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիայից հայտնում են, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Ղարամյան. Պետք է սթափվել, այլևս կործանումն անխուսափելի է դառնում
Արցախի Հանրապետության Ազգային անվտանգության խորհրդի նախկին քարտուղար Արշավիր Ղարամյանը սթափվելու կոչ է հնչեցնում։ «Հայկական...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են
18:44 13/06/2020

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}