Քաղաքական 10:30 21/08/2019 Հայաստան

Ամերիկահայերը դատի են տվել Թուրքիային՝ իրենց հայրենի երկիրն առանց անձնագրի այցելելու համար. Հարութ Սասունյան

2019 թ. մայիսի 29-ին երկու ամերիկահայեր ներկայացրել են եզակի դատական հայց, որը հիմնված չէր Հայոց ցեղասպանության վրա, Միացյալ Նահանգների դաշնային դատարան, Կալիֆորնիայի կենտրոնական շրջանի, ընդդեմ Թուրքիայի կառավարության:

Դատական հայցը հարուցվել է 88-ամյա Պարգև Ղազարյանի և նրա որդու՝ Կարո Ղազարյանի կողմից՝ պնդելով «տարեցների նկատմամբ օրենքով սահմանված բռնության գործադրման, դիտավորյալ հուզական տագնապի պատճառման, միջազգային օրենքի խախտման, վստահված անձի պարտականությունների խախտման և ժառանգության ակնկալիքին դիտավորյալ միջամտության մասին», ասված է «Կիրկոնյան Դաջանի» ՍՊԸ փաստաբանական ընկերության կողմից ներկայացված 44 էջանոց բողոքում:

Հայցվոր Պարգև Ղազարյանը Միացյալ Նահանգների քաղաքացի է, ծնված 1931 թ. ապրիլի 20-ին Թուրքիայի Քալադուրան գյուղում: Նա այժմ բնակվում է Կալիֆորնիա նահանգի Գլենդել քաղաքում: Նրա որդին՝ Կարո Ղազարյանը, որը ծնվել է Բեյրութում, Լիբանան, ևս Միացյալ Նահանգների քաղաքացի է և ապրում է Գլենդելում:

Բողոքում պնդում են, որ հայցվորներին հասցվել է անձնական վիրավորանք, որը պատճառվել է ԱՄՆ-ում Թուրքիայի կառավարության աշխատակիցների կամ գործակալների խճճված գործողությունների կամ թերացման պատճառով:

1930-ական թվականներին Քալադուրանը փոքր հայկական գյուղ էր ներկայիս Սիրիայի Քեսաբի ծայրամասում: Պարգև Ղազարյանը մկրտվել է որպես հայ քրիստոնյա «Բալում, Թուրքիա գտնվող սրբազան արարողությունների վայրում, 1931 թվականին», նշված է դատական հայցում: Բալումը կամ Բառլումը հունահռոմեական ավերակների հնագույն տեղանք է, որը գտնվում է Քալադուրանից մի փոքր հեռու: Դարեր շարունակ տեղի հայերը, ներառյալ Պարգևի ընտանիքը, գնացել են ուխտագնացության Բալում՝ կատարելու իրենց կրոնական և մշակութային ծեսերը:

1939 թ.-ին Քալադուրանը բաժանվեց Սիրիայի և Թուրքիայի միջև՝ Պարգևի տունը թողնելով սիրիական կողմում, իսկ նրա ընտանիքին պատկանող դաշտերն ու հողերը մնացին թուրքական կողմում: Քանի որ Բալումը նույնպես մնում էր թուրքական հսկողության տակ, Քալադուրանի հայերը այլևս չէին կարողանում իրականացնել իրենց ծեսերը այդ վայրում:

2017-ի հոկտեմբերի 11-ին Պարգևը որոշել է մեկնել Թուրքիա՝ Բալում այցելելու համար: Նա դիմում է ներկայացրել վիզայի համար Վաշինգտոնում գտնվող թուրքական դեսպանատուն, նշելով, որ նրա մուտքի ակնկալվող ամսաթիվը կլինի 2017 թ. դեկտեմբերի 23-ը: Վիզայի դիմումում՝ «անձնագրի տեսակը» կատեգորայի տակ նա նշել է «Այլ» վանդակը և «Խնդրում ենք մատնանշել» վանդակի տակ գրել է՝ հայ քրիստոնյա: Պարգևը նաև նշել է, որ նա ծնվել է Քալադուրանում, Թուրքիա և մուտք է ուզում «կրոնական ուխտագնացության» նպատակով: Համաձայն հայցի՝ նա նպատակ ուներ «հայրենի կրոնական և մշակութային ավանդույթները փոխանցել որդուն՝ հայցվոր Կարոյին և հետնորդներին»:

Պատահականորեն, 2017-ի հոկտեմբերի 8-ին Թուրքիան դադարեցրել է վիզաների տրամադրումը ԱՄՆ քաղաքացիներին՝ ի պատասխան ԱՄՆ-ի կողմից Թուրքիայի քաղաքացիների նկատմամբ նմանատիպ արգելքի հակադարձության մինչև 2017 թ. դեկտեմբերի 28-ը: Պարգևը չուներ ԱՄՆ անձնագիր, սակայն եթե նույնիսկ ունենար, Թուրքիան կմերժեր նրան մուտքի վիզա տալ արգելքի պատճառով: Թուրքիայի դեսպանությունը Պարգևի վիզայի վերաբերյալ դիմումը ստացել է Թուրքիա ժամանելուց 71 օր առաջ, մինչդեռ դեսպանությունը պահանջում էր, որ այդպիսի դիմումները ներկայացվեն մեկնելու ակնկալվող ամսաթվից առնվազն 30 օր առաջ: Պատասխան չստանալով Թուրքիայի դեսպանատան կողմից, Պարգևը հիշեցում է ուղարկել 2017 թ. դեկտեմբերի 6-ին՝ հետաքրքրվելով իր վիզայի դիմումի կարգավիճակի մասին:

2017 թ. դեկտեմբերի 11-ին Թուրքիայի դեսպանատան աշխատակիցը զանգահարել է Պարգևի որդու գրասենյակ, նշելով, որ դեսպանատունը չգիտեր, թե ինչ տեսակի վիզա է հայցում Պարգևը, չնայած, որ հստակ նշված էր՝«կարճատև այց» վիզայի դիմումագրում: Ի պատասխան՝ 2017 թ. դեկտեմբերի 18-ին Պարգևը էլեկտրոնային նամակ է ուղարկել դեսպանատուն:  Այնուհետև, 2017 թ. դեկտեմբերի 22-ին նա հիշեցում է ուղարկել դեսպանատուն՝ գիշերային փոստով: 2017 թ. դեկտեմբերի 22-ի նույն օրը, երբ Պարգևը պետք է թռչեր Թուրքիա, դեսպանության հյուպատոսական բաժինը էլեկտրոնային նամակ է ուղարկել Պարգևին՝ հանձնարարելով նրան անձնագրով նորից դիմել Լոս Անջելեսի Թուրքիայի հյուպատոսարան: Պարգևի փաստաբանների ներկայացրած հայցադիմումում նշվում է, որ Թուրքիայի ներկայացուցիչները «անհանգստացրել, վրդովել, շփոթեցրել և խանգարել են Պարգևին՝ մտադրվելով արժեզրկել նրա ինքնությունը, որպես Թուրքիայում ծնված հայ քրիստոնյա»:

Հայցադիմումում մեջբերված է նաև 1923 թ. Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադիր Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի հայտարարությունը՝ «Հայերն ընդհանրապես իրավունքներ չունեն այս բարգավաճ երկրում: Հողը ձերն է, հողը պատկանում է թուրքերին: Պատմության մեջ այս հողը թուրքական էր, հետևաբար այն թուրքական է և հավիտյան կմնա թուրքական: Վերջապես հողը վերադարձվել է իր օրինական տերերին: Հայերն ու մյուսներն այստեղ ոչ մի իրավունք չունեն: Այս օրհնված շրջաններն իսկական թուրքերի հայրենի հողերն են»:

Հայցադիմումում այնուհետև նշվում է, որ «այդպիսի հայտարարություններով, իսկ հետո օրենսդրական, գործադիր, վարչական և այլ պաշտոնական և (կամ) ոչ պաշտոնական գործողությունների միջոցով, որ ամբաստանյալը ստեղծել է  նպատակային քաղաքականություն հենց Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադրման ժամանակ: Նպատակային քաղաքականության հիմնական նպատակը բնիկ հայ քրիստոնյաներին իրենց իրավունքներից և ինքնությունից զրկելն էր՝ անմարդկայնացնելու, նվաստացնելու, սեփականազրկելու, թշնամացնելու, ընտրելու իրավունքից զրկելու, լուծարելու և այլ կերպ հեռացնելով հայ քրիստոնյաներին իրենց հայրենի հողերից և հայրենի սովորույթներից ու կրոնական սովորություններից այդ հողերում: Այս նպատակային քաղաքականությունը իրականացվել, հիմնարկվել, կատարելագործվել և պահպանվել է ամբաստանյալի հաջորդական կառավարությունների և գործակալների կողմից»:

Հայցադիմումում Թուրքիան և նրա գործակալները մեղադրվում են հետևյալ միջազգային պայմանագրերը խախտելու մեջ՝ Պարգևի նկատմամբ իրենց վատ վերաբերմունքով.

- ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների հռչակագիրը,
- ՄԱԿ-ի սկզբունքները տարեցների համար,
- Լոզանի պայմանագիրը,
- Մարդու իրավունքների եվրոպական համաձայնագիրը,
- Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների մասին միջազգային դաշնագիրը,
- Ծերացման խնդիրների Վիեննայի գործողությունների միջազգային ծրագիրը,
- Ծերացման խնդիրների մադրիդյան միջազգային ծրագիրը,
- ՄԱԿ-ի հռչակագիրը բնիկ ժողովուրդների իրավունքների վերաբերյալ:

Ցավոք, Պարգևի առողջությունը վատացել է 2017 թ. Թուրքիա իր կատարելիք այցի պահից և նա այլևս ի վիճակի չէ ճանապարհորդել: Սա վերջին հնարավորությունն էր, որ Պարգևը կարող էր այցելել իր բնօրրանն և որպես հայ քրիստոնյա կատարել իր կրոնական ծեսերը: Թուրքիայի կառավարությունը Պարգևին զրկեց այդ հնարավորությունից՝ նրան արտոնություն չտալով մտնել Թուրքիա:

2019 թ. հունիսի 10-ին ԱՄՆ դաշնային դատարանը հայցվորներին խնդրեց գրավոր հայցադիմում ներկայացնել՝ ոչ ուշ, քան 2019 թ. հունիսի 28-ը, այն մասին, թե ինչու գործը չպետք է կարճվի առարկայական իրավասության բացակայության պատճառով: Դատարանի պահանջով, հայցվորները 25 էջանոց հուշագիր ներկայացրեցին 2019 թ. հունիսի 28-ին՝ բացատրելով, որ Թուրքիան, որպես օտարերկրյա գերիշխանություն, իրավունք չունի խախտել ԱՄՆ և միջազգային մարդասիրական օրենքները, մասնավորապես ամերիկյան հողի վրա:

2019-ի հուլիսի 11-ին Դաշնային դատարանը որոշում կայացրեց, որ այն «հետաձգում է իր իրավասության մասին որոշումը, մինչև Թուրքիան ստանա հայցը և հնարավորություն ունենա տրամադրելու իր տեսակետները այդ հարցի վերաբերյալ»:

Այս հայցադիմումը եզակի հնարավություն է տալիս հաստատելու հայերի իրավունքները՝ առանց անձնագրի այցելելու իրենց հայրենի հողերը, որոնք այժմ գրավված են Թուրքիայի կառավարության կողմից…

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

12:20
Ադրբեջանը ցանկանում է հայ գերիներին փոխանակել ադրբեջանցի դիվերսանտների հետ
Բաքուն պատրաստ է  Հայաստանի 2 ռազմագերիներին փոխանակել ադրբեջանցի 2 դիվերսանտների հետ։ «Մենք պատրաստ ենք փոխանակել Կարեն...
Աղբյուր` Panorama.am
12:12
Վեհարանում տեղադրված նկարն արվել է լուսանկարներից՝ անակնկալի համար
Նախօրեին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում վերաբացվել է Վեհարանը` Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսների նստավայրը։ Այն հիմնանորոգվել է  գործարար և բարեգործ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:07
Մարգարիտա Խաչատրյանը հացադուլ հայտարարեց
Զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամի խորհրդի անդամ, «Զինվոր համակարգող խորհուրդ»-ի նախագահ Մարգարիտա Խաչատրյանը նշեց՝...
Աղբյուր` Panorama.am
11:54
Ներկայացվել է Պեկին-2022-ի թալիսմանը
Ուրախ պանդան, որի անունը Բինգ Դվեն Դվեն է, ընտրվել է 2022թ. ձմեռային Օլիմպիական խաղերի թալիսման: «Բինգ» նշանակում է սառույց և...
Աղբյուր` Panorama.am
11:40
ԵԽ նախարարների կոմիտեն վերստեղծել է 70 տարի առաջ կոմիտեի նիստի տեսարանը
Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեն ԵԽ 70-ամյակի շրջանակներում 47 անդամ երկրների դեսպանները ԵԽ արդեն նախորդ ու ներկա գլխավոր քարտուղարներ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:28
Լարված իրավիճակ. Մարգարիտա Խաչատրյանը փակել է կառավարության շենքի մուտքը
Լարված իրավիճակ է կառավարության շենքի դիմաց
Աղբյուր` Panorama.am
11:27
Հայաստանը դեսպանություններ է բացում Իսրայելում ու Եթովպիայում
Այսօր կառավարության նիստում հավանության արժանացավ Իսրայելի պետությունում Հայաստանի Հանրապետության դեսպանության ստեղծման մասին նախագիծը, որը...
Աղբյուր` Panorama.am
11:17
Էդուարդ Մարտիրոսյանը՝ ԱԱԾ տնօրենի, Արման Սարգսյանը՝ ոստիկանապետի ժամանակավոր պաշտոնակատարներ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը գործադիրի այսօրվա նիստում հայտարարեց, որ որոշում է կայացրել ԱԱԾ տնօրենի տեղակալ Էդուարդ Մարտիրոսյանին նշանակել ԱԱԾ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:07
Ձերբակալվել է «Վանաձոր» ՔԿՀ նախկին պետը
ՀՀ ԱՆ «Վանաձոր» քրեակատարողական հիմնարկի պաշտոնատար անձանց կողմից չարաշահումներ կատարելու, ինչպես նաև կաշառք ստանալու առերևույթ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:00
Թրամփը մտադիր է ընդլայնել Իրանի դեմ պատժամիջոցները
Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփն ասել է, որ հանձնարարել է երկրի գանձարանին զգալիորեն ընդլայնել Իրանի դեմ պատժամիջոցները: Այս մասին նա...
Աղբյուր` Panorama.am
10:55
Ռումինիայի Սենատն ընդունել է հոկտեմբերի 12-ը Հայոց լեզվի, այբուբենի և մշակույթի օր հռչակելու օրինագիծ
2019թ․ սեպտեմբերի 18-ին Ռումինիայի Սենատը միաձայն ընդունել է hոկտեմբերի 12-ը Ռումինիայում Հայոց լեզվի, այբուբենի և մշակույթի օր հռչակելու մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
10:49
Հայաստանցի երեխաներին համացանցում ամենաշատը հետաքրքրում է հաղորդակցումը. «Կասպերսկի Լաբորատորիա»
«Կասպերսկի Լաբորատորիա» ընկերության Հայաստանի ներկայացուցչությունից հայտնում են, որ անցած ամառային արձակուրդներին հայաստանցի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:42
«168 ժամ»-Արծրուն Պեպանյան. «4 ական է դրված պետության տակ, և Նիկոլ Փաշինյանը պայթում է»
Հարցազրույց գրող, քաղաքական վերլուծաբան Արծրուն Պեպանյանի հետ – Պարոն Պեպանյան, Հայաստանում ստեղծված իրավիճակն ինչպե՞ս եք գնահատում,...
Աղբյուր` Panorama.am
10:26
Նավթի համաշխարհային գները շարունակում են աճել
Բորսաներում էլեկտրոնային առևտրի արդյունքներով նավթի համաշխարհային գները շարունակում են աճել։ Այս մասին գրում է rt-ն: Թեթև տեսակի WTI ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:25
Փոխվում են Երևան-Գյումրի-Երևան էլեկտրագնացքների սեպտեմբերի 21-ի չվացուցակները
«Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ-ն հայտնում է, որ Հայաստանի Հանրապետության Անկախության օրվա կապակցությամբ որոշ փոփոխություններ են տեղ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:23
Հարսնացուն մահացել է իր հարսանիքին
Բրազիլիայի Սան Պաուլո քաղաքում հղի հարսնացուն մահացել է սեփական հարսանիքի ճանապարհին: Այս մասին գրում է Daily Mail-ը: Հաղորդվում է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:23
Փորձագետներ. Այսպես շարունակվելու դեպքում 2050-ին օվկիանոսն ավելի շատ պլաստիկ կպարունակի, քան ձուկ
Շուրջ 1300 երիտասարդ դպրոցականներ հավաքվել են Բելգիայի Օստենդ քաղաքում՝ մաքրելու օվկիանոսի ափը։ «Կարևոր է, որ նրանք անհատապես նպաստեն...
Աղբյուր` Panorama.am
10:19
ԵՄ-ն ուլտիմատում է ներկայացնում Բորիս Ջոնսոնին՝ 12 օր Բրեքսիթի համար կամ վերջ
Բորիս Ջոնսոնին 12 օր է տրվել՝ Եվրամիությանը ներկայացնելու Բրեքսիթի պայմանագրի առաջարկներ կամ պատրաստվել առանց գործարքի Բրեքսիթի՝ «No Deal...
Աղբյուր` Panorama.am
10:17
Կիպրոսում հանդես կգա Մոսկվայի հայկական թատրոնը
Կիպրոսում ռուսական երկրորդ թատերաշրջանը կմեկնարկի այսօր Նիկոսիայի Ռուսական գիտության և մշակույթի կենտրոնում։ Բացմանը հանդես կգա Մոսկվայի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:16
ՀՔԾ-ն կարճել է նախկին ոստիկանապետ Ալիկ Սարգսյանին եւ Արարատի նախկին մարզպետ Վարդգես Հովակիմյանին առնչվող քրեական գործը
Հատուկ քննչական ծառայությունը կարճել է ԱԺ նախկին պատգամավոր, նախկին ոստիկանապետ Ալիկ Սարգսյանին և Արարատի նախկին մարզպետ Վարդգես Հովակիմյանին...
Աղբյուր` Panorama.am
10:14
Մբապեն «Ռեալ» կտեղափոխվի 275 միլիոն եվրոյով
ՊՍԺ-ի  հարձակվող Կիլիան Մբապեն կշարունակի իր կարիերան Իսպանիայի առաջնությունում։ sovsport.ru-ի հաղորդմամբ, այս մասին հայտնում է El...
Աղբյուր` Panorama.am
10:05
Էստոնիայի նախագահը հայտարարել է, որ Եվրոպան հոգնել է Ուկրաինայից
Էստոնիայի նախագահ Կերստի Կալյուլայդը կարծիք է հայտնել, որ Եվրոպան հոգնել է Ուկրաինայից: Այս մասին, ինչպես գրում է Gazeta-ն, հայտնում են տեղական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:50
Աշխատանքից ազատված Բոլթոնը քննադատել է Թրամփի արտաքին քաղաքականությունը
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի ազգային անվտանգության հարցերով արդեն նախկին խորհրդական Ջոն Բոլթոնը Նյու Յորքում կայացած մասնավոր առանձնազրույցի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:41
«Ժամանակ». Վանեցյանին ազատելու մեջ եղել են նաև արտաքին ազդակներ
«Ժամանակ» թերթը գրում է. «ԱԱԾ նախկին ղեկավար Արթուր Վանեցյանի և վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հարաբերությունները լարվել են դեռևս...
Աղբյուր` Panorama.am
09:40
«Փաստ». ՀԱԿ ակտիվի ներկայացուցիչները կպաշտպանեն փաշինյանական գիծը
«Փաստ» թերթը գրում է. ««Փաստ» թերթի տեղեկություններով, օրերս փակ հանդիպում է տեղի ունեցել «Հայ ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
09:39
«Հրապարակ». Խորհրդարանի կայքում ԱԺ նախագահը Հովիկ Աբրահամյանն է
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Երեկ հայտնաբերեցինք, որ Ազգային ժողովի կայքում ԱԺ նախագահը դեռևս Հովիկ Աբրահամյանն է: «ԱԺ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:38
«Ժողովուրդ». Փոփոխություններ կլինեն նաև ԱԺ-ում
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Հրաժարական-պաշտոնանկությունների շքերթը գործադիր-օրենսդիրում կշարունակվի: «Ժողովուրդ»...
Աղբյուր` Panorama.am
09:37
«Ժամանակ». Կարեն Կարապետյանի որդին «Գազպրոմ Արմենիայում» երկրորդ մարդն է
«Ժամանակ» թերթը գրում է. «Հասարակությունը չէր հասցրել համակերպվել այն փաստի հետ, որ նախկին վարչապետ Կարեն Կարապետյանի որդին`...
Աղբյուր` Panorama.am
09:35
«Հրապարակ». Պաշտոնանկությունների շղթան կշարունակվի
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Հրաժարականների շղթան, մեր տեղեկություններով, շարունակվելու է: Հեղափոխության «երկրորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:34
«Փաստ». Արտերկրյա դիվանագետները մտահոգված են, միջազգային կազմակերպությունների ներկայացուցիչները՝ զարմացած
«Փաստ» թերթը գրում է, թե իր տեղեկություններով՝ «ՍԴ շուրջ ծավալվող զարգացումների և Ռոբերտ Քոչարյանի դիմումի հիման վրա ՍԴ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Քոչարյան. Պատճառն այս է, որ ինձ չեն հասկանում ու չեն ուզում հասկանալ
17:44 17/09/2019

Ռոբերտ Քոչարյան. Պատճառն այս է, որ ինձ չեն հասկանում ու չեն ուզում հասկանալ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}