Քաղաքական 10:30 21/08/2019 Հայաստան

Ամերիկահայերը դատի են տվել Թուրքիային՝ իրենց հայրենի երկիրն առանց անձնագրի այցելելու համար. Հարութ Սասունյան

2019 թ. մայիսի 29-ին երկու ամերիկահայեր ներկայացրել են եզակի դատական հայց, որը հիմնված չէր Հայոց ցեղասպանության վրա, Միացյալ Նահանգների դաշնային դատարան, Կալիֆորնիայի կենտրոնական շրջանի, ընդդեմ Թուրքիայի կառավարության:

Դատական հայցը հարուցվել է 88-ամյա Պարգև Ղազարյանի և նրա որդու՝ Կարո Ղազարյանի կողմից՝ պնդելով «տարեցների նկատմամբ օրենքով սահմանված բռնության գործադրման, դիտավորյալ հուզական տագնապի պատճառման, միջազգային օրենքի խախտման, վստահված անձի պարտականությունների խախտման և ժառանգության ակնկալիքին դիտավորյալ միջամտության մասին», ասված է «Կիրկոնյան Դաջանի» ՍՊԸ փաստաբանական ընկերության կողմից ներկայացված 44 էջանոց բողոքում:

Հայցվոր Պարգև Ղազարյանը Միացյալ Նահանգների քաղաքացի է, ծնված 1931 թ. ապրիլի 20-ին Թուրքիայի Քալադուրան գյուղում: Նա այժմ բնակվում է Կալիֆորնիա նահանգի Գլենդել քաղաքում: Նրա որդին՝ Կարո Ղազարյանը, որը ծնվել է Բեյրութում, Լիբանան, ևս Միացյալ Նահանգների քաղաքացի է և ապրում է Գլենդելում:

Բողոքում պնդում են, որ հայցվորներին հասցվել է անձնական վիրավորանք, որը պատճառվել է ԱՄՆ-ում Թուրքիայի կառավարության աշխատակիցների կամ գործակալների խճճված գործողությունների կամ թերացման պատճառով:

1930-ական թվականներին Քալադուրանը փոքր հայկական գյուղ էր ներկայիս Սիրիայի Քեսաբի ծայրամասում: Պարգև Ղազարյանը մկրտվել է որպես հայ քրիստոնյա «Բալում, Թուրքիա գտնվող սրբազան արարողությունների վայրում, 1931 թվականին», նշված է դատական հայցում: Բալումը կամ Բառլումը հունահռոմեական ավերակների հնագույն տեղանք է, որը գտնվում է Քալադուրանից մի փոքր հեռու: Դարեր շարունակ տեղի հայերը, ներառյալ Պարգևի ընտանիքը, գնացել են ուխտագնացության Բալում՝ կատարելու իրենց կրոնական և մշակութային ծեսերը:

1939 թ.-ին Քալադուրանը բաժանվեց Սիրիայի և Թուրքիայի միջև՝ Պարգևի տունը թողնելով սիրիական կողմում, իսկ նրա ընտանիքին պատկանող դաշտերն ու հողերը մնացին թուրքական կողմում: Քանի որ Բալումը նույնպես մնում էր թուրքական հսկողության տակ, Քալադուրանի հայերը այլևս չէին կարողանում իրականացնել իրենց ծեսերը այդ վայրում:

2017-ի հոկտեմբերի 11-ին Պարգևը որոշել է մեկնել Թուրքիա՝ Բալում այցելելու համար: Նա դիմում է ներկայացրել վիզայի համար Վաշինգտոնում գտնվող թուրքական դեսպանատուն, նշելով, որ նրա մուտքի ակնկալվող ամսաթիվը կլինի 2017 թ. դեկտեմբերի 23-ը: Վիզայի դիմումում՝ «անձնագրի տեսակը» կատեգորայի տակ նա նշել է «Այլ» վանդակը և «Խնդրում ենք մատնանշել» վանդակի տակ գրել է՝ հայ քրիստոնյա: Պարգևը նաև նշել է, որ նա ծնվել է Քալադուրանում, Թուրքիա և մուտք է ուզում «կրոնական ուխտագնացության» նպատակով: Համաձայն հայցի՝ նա նպատակ ուներ «հայրենի կրոնական և մշակութային ավանդույթները փոխանցել որդուն՝ հայցվոր Կարոյին և հետնորդներին»:

Պատահականորեն, 2017-ի հոկտեմբերի 8-ին Թուրքիան դադարեցրել է վիզաների տրամադրումը ԱՄՆ քաղաքացիներին՝ ի պատասխան ԱՄՆ-ի կողմից Թուրքիայի քաղաքացիների նկատմամբ նմանատիպ արգելքի հակադարձության մինչև 2017 թ. դեկտեմբերի 28-ը: Պարգևը չուներ ԱՄՆ անձնագիր, սակայն եթե նույնիսկ ունենար, Թուրքիան կմերժեր նրան մուտքի վիզա տալ արգելքի պատճառով: Թուրքիայի դեսպանությունը Պարգևի վիզայի վերաբերյալ դիմումը ստացել է Թուրքիա ժամանելուց 71 օր առաջ, մինչդեռ դեսպանությունը պահանջում էր, որ այդպիսի դիմումները ներկայացվեն մեկնելու ակնկալվող ամսաթվից առնվազն 30 օր առաջ: Պատասխան չստանալով Թուրքիայի դեսպանատան կողմից, Պարգևը հիշեցում է ուղարկել 2017 թ. դեկտեմբերի 6-ին՝ հետաքրքրվելով իր վիզայի դիմումի կարգավիճակի մասին:

2017 թ. դեկտեմբերի 11-ին Թուրքիայի դեսպանատան աշխատակիցը զանգահարել է Պարգևի որդու գրասենյակ, նշելով, որ դեսպանատունը չգիտեր, թե ինչ տեսակի վիզա է հայցում Պարգևը, չնայած, որ հստակ նշված էր՝«կարճատև այց» վիզայի դիմումագրում: Ի պատասխան՝ 2017 թ. դեկտեմբերի 18-ին Պարգևը էլեկտրոնային նամակ է ուղարկել դեսպանատուն:  Այնուհետև, 2017 թ. դեկտեմբերի 22-ին նա հիշեցում է ուղարկել դեսպանատուն՝ գիշերային փոստով: 2017 թ. դեկտեմբերի 22-ի նույն օրը, երբ Պարգևը պետք է թռչեր Թուրքիա, դեսպանության հյուպատոսական բաժինը էլեկտրոնային նամակ է ուղարկել Պարգևին՝ հանձնարարելով նրան անձնագրով նորից դիմել Լոս Անջելեսի Թուրքիայի հյուպատոսարան: Պարգևի փաստաբանների ներկայացրած հայցադիմումում նշվում է, որ Թուրքիայի ներկայացուցիչները «անհանգստացրել, վրդովել, շփոթեցրել և խանգարել են Պարգևին՝ մտադրվելով արժեզրկել նրա ինքնությունը, որպես Թուրքիայում ծնված հայ քրիստոնյա»:

Հայցադիմումում մեջբերված է նաև 1923 թ. Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադիր Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի հայտարարությունը՝ «Հայերն ընդհանրապես իրավունքներ չունեն այս բարգավաճ երկրում: Հողը ձերն է, հողը պատկանում է թուրքերին: Պատմության մեջ այս հողը թուրքական էր, հետևաբար այն թուրքական է և հավիտյան կմնա թուրքական: Վերջապես հողը վերադարձվել է իր օրինական տերերին: Հայերն ու մյուսներն այստեղ ոչ մի իրավունք չունեն: Այս օրհնված շրջաններն իսկական թուրքերի հայրենի հողերն են»:

Հայցադիմումում այնուհետև նշվում է, որ «այդպիսի հայտարարություններով, իսկ հետո օրենսդրական, գործադիր, վարչական և այլ պաշտոնական և (կամ) ոչ պաշտոնական գործողությունների միջոցով, որ ամբաստանյալը ստեղծել է  նպատակային քաղաքականություն հենց Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադրման ժամանակ: Նպատակային քաղաքականության հիմնական նպատակը բնիկ հայ քրիստոնյաներին իրենց իրավունքներից և ինքնությունից զրկելն էր՝ անմարդկայնացնելու, նվաստացնելու, սեփականազրկելու, թշնամացնելու, ընտրելու իրավունքից զրկելու, լուծարելու և այլ կերպ հեռացնելով հայ քրիստոնյաներին իրենց հայրենի հողերից և հայրենի սովորույթներից ու կրոնական սովորություններից այդ հողերում: Այս նպատակային քաղաքականությունը իրականացվել, հիմնարկվել, կատարելագործվել և պահպանվել է ամբաստանյալի հաջորդական կառավարությունների և գործակալների կողմից»:

Հայցադիմումում Թուրքիան և նրա գործակալները մեղադրվում են հետևյալ միջազգային պայմանագրերը խախտելու մեջ՝ Պարգևի նկատմամբ իրենց վատ վերաբերմունքով.

- ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների հռչակագիրը,
- ՄԱԿ-ի սկզբունքները տարեցների համար,
- Լոզանի պայմանագիրը,
- Մարդու իրավունքների եվրոպական համաձայնագիրը,
- Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների մասին միջազգային դաշնագիրը,
- Ծերացման խնդիրների Վիեննայի գործողությունների միջազգային ծրագիրը,
- Ծերացման խնդիրների մադրիդյան միջազգային ծրագիրը,
- ՄԱԿ-ի հռչակագիրը բնիկ ժողովուրդների իրավունքների վերաբերյալ:

Ցավոք, Պարգևի առողջությունը վատացել է 2017 թ. Թուրքիա իր կատարելիք այցի պահից և նա այլևս ի վիճակի չէ ճանապարհորդել: Սա վերջին հնարավորությունն էր, որ Պարգևը կարող էր այցելել իր բնօրրանն և որպես հայ քրիստոնյա կատարել իր կրոնական ծեսերը: Թուրքիայի կառավարությունը Պարգևին զրկեց այդ հնարավորությունից՝ նրան արտոնություն չտալով մտնել Թուրքիա:

2019 թ. հունիսի 10-ին ԱՄՆ դաշնային դատարանը հայցվորներին խնդրեց գրավոր հայցադիմում ներկայացնել՝ ոչ ուշ, քան 2019 թ. հունիսի 28-ը, այն մասին, թե ինչու գործը չպետք է կարճվի առարկայական իրավասության բացակայության պատճառով: Դատարանի պահանջով, հայցվորները 25 էջանոց հուշագիր ներկայացրեցին 2019 թ. հունիսի 28-ին՝ բացատրելով, որ Թուրքիան, որպես օտարերկրյա գերիշխանություն, իրավունք չունի խախտել ԱՄՆ և միջազգային մարդասիրական օրենքները, մասնավորապես ամերիկյան հողի վրա:

2019-ի հուլիսի 11-ին Դաշնային դատարանը որոշում կայացրեց, որ այն «հետաձգում է իր իրավասության մասին որոշումը, մինչև Թուրքիան ստանա հայցը և հնարավորություն ունենա տրամադրելու իր տեսակետները այդ հարցի վերաբերյալ»:

Այս հայցադիմումը եզակի հնարավություն է տալիս հաստատելու հայերի իրավունքները՝ առանց անձնագրի այցելելու իրենց հայրենի հողերը, որոնք այժմ գրավված են Թուրքիայի կառավարության կողմից…

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

15:41
Մեկ օրում Իրանում 148 կորոնավիրուսով վարակված մարդ է մահացել
Իրանում 24 ժամվա ընթացքում կորոնավիրուսով վարակված մոտ 150 մարդ է մահացել, ընդհանուր առմամբբ, հիվանդության հետևանքով մահացածների թիվը մոտ է 11,5...
Աղբյուր` Panorama.am
15:35
ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանություն. Չվճարել տոմսի հայտարարված արժեքից ավելի գումար
Հուլիսի 6-ին և 8-ին «Դոմոդեդովո» օդանավակայանից «Ռեդ Վինգս» ընկերությունը կիրականացնի Մոսկվա-Երևան հերթական չարտերային...
Աղբյուր` Panorama.am
15:32
Ռուսական գյուղերից մեկում կայծակից այրվել է 1873 թվականին կառուցված եկեղեցի
Մեկ ժամվա ընթացքում Տոմսկի շրջանի Զորկալցևո գյուղում այրվել է 1873 թվականին կառուցվախ փայտե եկեղեցի, փոխանցում է «Լենտա.ռու»-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
15:23
Արցախը վերահաստատում է՝ հետամուտ է լինելու տարածքային ամբողջականության վերականգնմանը
Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարությունը հանդես է եկել հայտարարությամբ. «1992 թ. հուլիսի 4-ին ադրբեջանական զինված...
Աղբյուր` Panorama.am
15:14
Սարսանգի ջրամբարում երեխաներ են ջրահեղձ եղել
Հուլիսի 3-ին Արցախի ոստիկանության ծառայողը հեռախոսով հաղորդել է ԱՀ ոստիկանության Մարտակերտի շրջանային բաժին այն մասին, որ Մարտակերտի շրջանի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:03
Մնացականյան. Արցախի ժողովուրդը վաստակել է ազատ ապրելու իր իրավունքը
Այսօր Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովում տեղի է ունեցել ԱԺ նախագահ Արթուր Թովմասյանի և Հայաստանի Հանրապետության Արտաքին գործերի նախարար...
Աղբյուր` Panorama.am
14:42
Անուշ Թորանյանն ընտրվել է Փարիզի փոխքաղաքապետ
Փարիզի քաղաքապետ Անն Իդալգոն 29-ամյա հայուհի Անուշ Թորանյանին նշանակել է Փարիզի փոխքաղաքապետ համայնքային կյանքի, քաղաքացիների մասնակցության և...
Աղբյուր` Panorama.am
14:32
Ավինյան. Այս փուլում նախատեսվում է պատրաստել 100 000 հայկական արտադրության թեստ
Մինչ այժմ Հայաստանում անցկացվել է կորոնավիրուսի 120 245 թեստ:
Աղբյուր` Panorama.am
14:18
Բարձրագույն խմբի ձևաչափ և «լեգեոներների» սահմանափակում
ՀՖՖ նախագահը դիմել է ակումբների նախագահներին
Աղբյուր` Panorama.am
14:08
Ի՞նչ անուն տալ ՀՀ առողջապահության նախարար Արսեն Թորոսյանին, բացի ВОЗ-ի տղայից. Մելիք-Շահնազարյան
Քաղաքագետ Հրանտ Մելիք-Շահնազարյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «Երեք փաստ և երկու հարց: Փաստ առաջին: ՀՀ առողջապահության նախարարը...
Աղբյուր` Panorama.am
13:59
«Այսօր մենք ամեն ոլորտում կորցնում ենք հայկականը»
«Հայ Եկեղեցու պատմություն». Արձագանքներ
Աղբյուր` Panorama.am
13:39
Արմեն Մելիքբեկյան. Մեր նպատակն է արմատախիլ անել պայմանավորված խաղերը հայկական ֆուտբոլում
Հայաստանի Ֆուտբուլի ֆեդերացիայի նախագահ Արմեն Մելիքբեկյանը հանդես է եկել հայտարարությամբ, որում ասված է. «Ֆուտբոլային ընտանիքի հարգելի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:31
Ո՞րն է սրտի համար ամենակարևոր վիտամինը
Սրտաբան-թերապևտ Իրինա Մուրադյանը հայտնել է, թե որ վիտամինն է կարևոր դեր խաղում սրտի և անոթների առողջության համար, փոխանցում է «Ռիա...
Աղբյուր` Panorama.am
13:28
Հնդկաստանում COVID-19-ի ռեկորդային թվով դեպքեր են հաստատվել
Անցած մեկ օրվա ընթացքում Հնդկաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսային վարակի 22,771 նոր դեպք, վարակվածների ընդհանուր թիվը հասել է 648,315-ի,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:15
Թրամփի ավագ որդու ընկերուհին վարակվել է կորոնավիրուսով
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի ավագ որդու ընկերուհին, ով աշխատում է ներկայիս պետության ղեկավարի նախընտրական շտաբում, վարակվել է կորոնավիրուսով,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:04
«Բալիկ ջան, ցավդ տանեմ, ես քեզ սիրում եմ»
Խորհրդային կինոյի հայտնիները պատմել են Մհեր Մկրտչյանի մասին
Աղբյուր` Panorama.am
12:49
Լիոնել Մեսսին կարող է շարունակել կարիերան «Մանչեսթեր Սիթիում»
Արգենտինացի հարձակվող Լիոնել Մեսսին կարող է կարիերան շարունակել Անգլիայի առաջնությունում, փոխանցում է chempionat.com-ը։ Ըստ աղբյուրի, եթե...
Աղբյուր` Panorama.am
12:35
Տոկիոյում մեկ օրում հաստատվել է COVID-19-ի 131 նոր դեպք
Անցած մեկ օրվա ընթացքում Տոկիոյում հայտնաբերվել է COVID-19-ի 131 դեպք, փոխանցում է «Ռիա Նովոստի»-ն՝ հղում տալով երկրի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:18
Փաշինյան. Այսօր ունենք Զինված ուժերի զարգացման բավականին լավ տեմպ և որակ
Վարչապետը հանդիպել է ՊՆ և ԶՈՒ ղեկավար կազմի հետ
Աղբյուր` Panorama.am
12:04
Արայիկ Հարությունյանը վերահաստատել է՝ բանակցություններին Արցախի` որպես լիիրավ կողմի մասնակցության անհրաժեշտությունը
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանն ընդունել է ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանին:
Աղբյուր` Panorama.am
11:54
Դսեղ համայնքում առկա 667 հա վարելահողից ըստ նշանակության օգտագործվում է շուրջ 10 հա
Բնակիչները դժգոհել են, որ խոշոր եղջերավոր կենդանիները և ձիերը անարգել մտնում և վնասում են ցանքատարածությունները։
Աղբյուր` Panorama.am
11:37
Բնապահպանն ահազանգում է՝ Հրազդան գետից հսկայական ծավալով ջուր է գնում Թուրքիա
«Հայկական բնապահպանական ճակատ»-ի անդամ Լևոն Գալստյանն ահազանգում է՝ Արարատյան դաշտից Հրազդան գետով մեծ ծավալով ջուր է գնում և լցվում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:27
Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորել է Դոնալդ Թրամփին
«Բարձր ենք գնահատում ԱՄՆ կառուցողական ներգրավվածությունն ու հավասարակշռված քաղաքականությունը ԼՂ հակամարտության խաղաղ կարգավորման գործընթացում»,- ասել է Փաշինյանը՝ Թրամփին։
Աղբյուր` Panorama.am
11:22
Կադաստրի կոմիտեն գույքահարկի հաշվիչ է տեղադրել
Կադաստրի կոմիտեի էլեկտրոնային ծառայությունների մատուցման հարթակում (e-cadastre.am) տեղադրվել է անշարժ գույքի հարկի հաշվիչ, որի միջոցով...
Աղբյուր` Panorama.am
11:13
Բժիշկը զգուշացնում է COVID-19- ի դեմ ԱՀԿ-ի առաջարկած դեղամիջոցի վտանգավորության մասին
Խիստ վտանգավոր ինֆեկցիաների «Վեկտոր» լաբորատորիայի նախկին ղեկավար, վիրուսաբանության պրոֆեսոր Ալեքսանդր Չեպուրնովը նախազգուշացրել է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:04
04.07.2020. Կորոնավիրուսի հաստատված 580 նոր դեպք և 9 մահ
Հայաստանում մեկ օրում հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդությամբ 580 նոր դեպք և 451 առողջացած։ Մեկ օրում մահացել է կորոնավիրուսով հիվանդ 9 մարդ,...
Աղբյուր` Panorama.am
10:55
Զոհրաբ Մնացականյանն Արցախում է
Մեկնարկել  ՀՀ արտաքին գործերի  նախարար Զոհրաբ Մնացականյանի աշխատանքային այցն Արցախ: Արցախի ԱԳՆ-ում նախարար Մնացականյանին դիմավորել...
Աղբյուր` Panorama.am
10:47
«Մանչեսթեր Յունայթեդի» երկու խաղացողներ բարդություններ են առաջացնում թիմի համար
«Մանչեսթեր Յունայթեդի» երկու ֆուտբոլիստներ ծանր վնասվածքների պատճառով ռիսկի են ենթարկում Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի 32-րդ տուրի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:34
Ջրափրկարարները վերսկսել են կորած քաղաքացու ստորջրյա որոնողական աշխատանքները
Այսօր ժամը 09։54-ին ԱԻՆ ՓԾ Գեղարքունիքի մարզային փրկարարական վարչության հատուկ ջրափրկարարական ջոկատի մարտական հաշվարկը կորած քաղաքացու...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են
18:44 13/06/2020

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}