Քաղաքական 10:30 21/08/2019 Հայաստան

Ամերիկահայերը դատի են տվել Թուրքիային՝ իրենց հայրենի երկիրն առանց անձնագրի այցելելու համար. Հարութ Սասունյան

2019 թ. մայիսի 29-ին երկու ամերիկահայեր ներկայացրել են եզակի դատական հայց, որը հիմնված չէր Հայոց ցեղասպանության վրա, Միացյալ Նահանգների դաշնային դատարան, Կալիֆորնիայի կենտրոնական շրջանի, ընդդեմ Թուրքիայի կառավարության:

Դատական հայցը հարուցվել է 88-ամյա Պարգև Ղազարյանի և նրա որդու՝ Կարո Ղազարյանի կողմից՝ պնդելով «տարեցների նկատմամբ օրենքով սահմանված բռնության գործադրման, դիտավորյալ հուզական տագնապի պատճառման, միջազգային օրենքի խախտման, վստահված անձի պարտականությունների խախտման և ժառանգության ակնկալիքին դիտավորյալ միջամտության մասին», ասված է «Կիրկոնյան Դաջանի» ՍՊԸ փաստաբանական ընկերության կողմից ներկայացված 44 էջանոց բողոքում:

Հայցվոր Պարգև Ղազարյանը Միացյալ Նահանգների քաղաքացի է, ծնված 1931 թ. ապրիլի 20-ին Թուրքիայի Քալադուրան գյուղում: Նա այժմ բնակվում է Կալիֆորնիա նահանգի Գլենդել քաղաքում: Նրա որդին՝ Կարո Ղազարյանը, որը ծնվել է Բեյրութում, Լիբանան, ևս Միացյալ Նահանգների քաղաքացի է և ապրում է Գլենդելում:

Բողոքում պնդում են, որ հայցվորներին հասցվել է անձնական վիրավորանք, որը պատճառվել է ԱՄՆ-ում Թուրքիայի կառավարության աշխատակիցների կամ գործակալների խճճված գործողությունների կամ թերացման պատճառով:

1930-ական թվականներին Քալադուրանը փոքր հայկական գյուղ էր ներկայիս Սիրիայի Քեսաբի ծայրամասում: Պարգև Ղազարյանը մկրտվել է որպես հայ քրիստոնյա «Բալում, Թուրքիա գտնվող սրբազան արարողությունների վայրում, 1931 թվականին», նշված է դատական հայցում: Բալումը կամ Բառլումը հունահռոմեական ավերակների հնագույն տեղանք է, որը գտնվում է Քալադուրանից մի փոքր հեռու: Դարեր շարունակ տեղի հայերը, ներառյալ Պարգևի ընտանիքը, գնացել են ուխտագնացության Բալում՝ կատարելու իրենց կրոնական և մշակութային ծեսերը:

1939 թ.-ին Քալադուրանը բաժանվեց Սիրիայի և Թուրքիայի միջև՝ Պարգևի տունը թողնելով սիրիական կողմում, իսկ նրա ընտանիքին պատկանող դաշտերն ու հողերը մնացին թուրքական կողմում: Քանի որ Բալումը նույնպես մնում էր թուրքական հսկողության տակ, Քալադուրանի հայերը այլևս չէին կարողանում իրականացնել իրենց ծեսերը այդ վայրում:

2017-ի հոկտեմբերի 11-ին Պարգևը որոշել է մեկնել Թուրքիա՝ Բալում այցելելու համար: Նա դիմում է ներկայացրել վիզայի համար Վաշինգտոնում գտնվող թուրքական դեսպանատուն, նշելով, որ նրա մուտքի ակնկալվող ամսաթիվը կլինի 2017 թ. դեկտեմբերի 23-ը: Վիզայի դիմումում՝ «անձնագրի տեսակը» կատեգորայի տակ նա նշել է «Այլ» վանդակը և «Խնդրում ենք մատնանշել» վանդակի տակ գրել է՝ հայ քրիստոնյա: Պարգևը նաև նշել է, որ նա ծնվել է Քալադուրանում, Թուրքիա և մուտք է ուզում «կրոնական ուխտագնացության» նպատակով: Համաձայն հայցի՝ նա նպատակ ուներ «հայրենի կրոնական և մշակութային ավանդույթները փոխանցել որդուն՝ հայցվոր Կարոյին և հետնորդներին»:

Պատահականորեն, 2017-ի հոկտեմբերի 8-ին Թուրքիան դադարեցրել է վիզաների տրամադրումը ԱՄՆ քաղաքացիներին՝ ի պատասխան ԱՄՆ-ի կողմից Թուրքիայի քաղաքացիների նկատմամբ նմանատիպ արգելքի հակադարձության մինչև 2017 թ. դեկտեմբերի 28-ը: Պարգևը չուներ ԱՄՆ անձնագիր, սակայն եթե նույնիսկ ունենար, Թուրքիան կմերժեր նրան մուտքի վիզա տալ արգելքի պատճառով: Թուրքիայի դեսպանությունը Պարգևի վիզայի վերաբերյալ դիմումը ստացել է Թուրքիա ժամանելուց 71 օր առաջ, մինչդեռ դեսպանությունը պահանջում էր, որ այդպիսի դիմումները ներկայացվեն մեկնելու ակնկալվող ամսաթվից առնվազն 30 օր առաջ: Պատասխան չստանալով Թուրքիայի դեսպանատան կողմից, Պարգևը հիշեցում է ուղարկել 2017 թ. դեկտեմբերի 6-ին՝ հետաքրքրվելով իր վիզայի դիմումի կարգավիճակի մասին:

2017 թ. դեկտեմբերի 11-ին Թուրքիայի դեսպանատան աշխատակիցը զանգահարել է Պարգևի որդու գրասենյակ, նշելով, որ դեսպանատունը չգիտեր, թե ինչ տեսակի վիզա է հայցում Պարգևը, չնայած, որ հստակ նշված էր՝«կարճատև այց» վիզայի դիմումագրում: Ի պատասխան՝ 2017 թ. դեկտեմբերի 18-ին Պարգևը էլեկտրոնային նամակ է ուղարկել դեսպանատուն:  Այնուհետև, 2017 թ. դեկտեմբերի 22-ին նա հիշեցում է ուղարկել դեսպանատուն՝ գիշերային փոստով: 2017 թ. դեկտեմբերի 22-ի նույն օրը, երբ Պարգևը պետք է թռչեր Թուրքիա, դեսպանության հյուպատոսական բաժինը էլեկտրոնային նամակ է ուղարկել Պարգևին՝ հանձնարարելով նրան անձնագրով նորից դիմել Լոս Անջելեսի Թուրքիայի հյուպատոսարան: Պարգևի փաստաբանների ներկայացրած հայցադիմումում նշվում է, որ Թուրքիայի ներկայացուցիչները «անհանգստացրել, վրդովել, շփոթեցրել և խանգարել են Պարգևին՝ մտադրվելով արժեզրկել նրա ինքնությունը, որպես Թուրքիայում ծնված հայ քրիստոնյա»:

Հայցադիմումում մեջբերված է նաև 1923 թ. Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադիր Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի հայտարարությունը՝ «Հայերն ընդհանրապես իրավունքներ չունեն այս բարգավաճ երկրում: Հողը ձերն է, հողը պատկանում է թուրքերին: Պատմության մեջ այս հողը թուրքական էր, հետևաբար այն թուրքական է և հավիտյան կմնա թուրքական: Վերջապես հողը վերադարձվել է իր օրինական տերերին: Հայերն ու մյուսներն այստեղ ոչ մի իրավունք չունեն: Այս օրհնված շրջաններն իսկական թուրքերի հայրենի հողերն են»:

Հայցադիմումում այնուհետև նշվում է, որ «այդպիսի հայտարարություններով, իսկ հետո օրենսդրական, գործադիր, վարչական և այլ պաշտոնական և (կամ) ոչ պաշտոնական գործողությունների միջոցով, որ ամբաստանյալը ստեղծել է  նպատակային քաղաքականություն հենց Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադրման ժամանակ: Նպատակային քաղաքականության հիմնական նպատակը բնիկ հայ քրիստոնյաներին իրենց իրավունքներից և ինքնությունից զրկելն էր՝ անմարդկայնացնելու, նվաստացնելու, սեփականազրկելու, թշնամացնելու, ընտրելու իրավունքից զրկելու, լուծարելու և այլ կերպ հեռացնելով հայ քրիստոնյաներին իրենց հայրենի հողերից և հայրենի սովորույթներից ու կրոնական սովորություններից այդ հողերում: Այս նպատակային քաղաքականությունը իրականացվել, հիմնարկվել, կատարելագործվել և պահպանվել է ամբաստանյալի հաջորդական կառավարությունների և գործակալների կողմից»:

Հայցադիմումում Թուրքիան և նրա գործակալները մեղադրվում են հետևյալ միջազգային պայմանագրերը խախտելու մեջ՝ Պարգևի նկատմամբ իրենց վատ վերաբերմունքով.

- ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների հռչակագիրը,
- ՄԱԿ-ի սկզբունքները տարեցների համար,
- Լոզանի պայմանագիրը,
- Մարդու իրավունքների եվրոպական համաձայնագիրը,
- Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների մասին միջազգային դաշնագիրը,
- Ծերացման խնդիրների Վիեննայի գործողությունների միջազգային ծրագիրը,
- Ծերացման խնդիրների մադրիդյան միջազգային ծրագիրը,
- ՄԱԿ-ի հռչակագիրը բնիկ ժողովուրդների իրավունքների վերաբերյալ:

Ցավոք, Պարգևի առողջությունը վատացել է 2017 թ. Թուրքիա իր կատարելիք այցի պահից և նա այլևս ի վիճակի չէ ճանապարհորդել: Սա վերջին հնարավորությունն էր, որ Պարգևը կարող էր այցելել իր բնօրրանն և որպես հայ քրիստոնյա կատարել իր կրոնական ծեսերը: Թուրքիայի կառավարությունը Պարգևին զրկեց այդ հնարավորությունից՝ նրան արտոնություն չտալով մտնել Թուրքիա:

2019 թ. հունիսի 10-ին ԱՄՆ դաշնային դատարանը հայցվորներին խնդրեց գրավոր հայցադիմում ներկայացնել՝ ոչ ուշ, քան 2019 թ. հունիսի 28-ը, այն մասին, թե ինչու գործը չպետք է կարճվի առարկայական իրավասության բացակայության պատճառով: Դատարանի պահանջով, հայցվորները 25 էջանոց հուշագիր ներկայացրեցին 2019 թ. հունիսի 28-ին՝ բացատրելով, որ Թուրքիան, որպես օտարերկրյա գերիշխանություն, իրավունք չունի խախտել ԱՄՆ և միջազգային մարդասիրական օրենքները, մասնավորապես ամերիկյան հողի վրա:

2019-ի հուլիսի 11-ին Դաշնային դատարանը որոշում կայացրեց, որ այն «հետաձգում է իր իրավասության մասին որոշումը, մինչև Թուրքիան ստանա հայցը և հնարավորություն ունենա տրամադրելու իր տեսակետները այդ հարցի վերաբերյալ»:

Այս հայցադիմումը եզակի հնարավություն է տալիս հաստատելու հայերի իրավունքները՝ առանց անձնագրի այցելելու իրենց հայրենի հողերը, որոնք այժմ գրավված են Թուրքիայի կառավարության կողմից…

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:30
Ամանորյա անակնկալ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ի «X», «Y», «Z» սակագնային պլանների բաժանորդների համար
Մինչև 2020 թ. հունվարի 13-ը ներառյալ` «X», «Y», «Z» սակագնային պլանների բաժանորդները հնարավորություն ունեն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
ԱԱԾ հորդորը՝ Սաքունցին
«Ձեռնպահ մնալ սպայի պատիվը արատավորող մերկապարանոց հայտարարություններով հանդես գալուց»
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Ժողովրդավար երկրներում ԶԼՄ-ները պետք է լինեն շահույթ հետապնդող. Վահագն Թևոսյան
«Ժողովրդավար երկրներում ԶԼՄ-ները  պետք է լինեն շահույթ հետապնդող և պետք է  իրենց լավ զգան»,- այս մասին այսօր լրագրողների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Լևոն Բաղդասարյան. Մարդու իրավունքների խախտումը կատարվում է տոտալ ձևով
«Ուզում եմ փաստել հետևյալը՝ և նախկին իշխանությունների, և այս իշխանության օրոք մարդու իրավունքների խախտումը կատարվում է տոտալ ձևով և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Հնարավոր է, որ կարիք լինի վերանայել գովազդի մասին օրենքը. Լիլիթ Թումանյան
«Ես ներկա պարագայում լուրջ առարկայական պատճառներ նոր օրենք կրելու համար չեմ տեսնում»,- այս մասին այսօր լրագրողների հետ զրույցում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Գետնանուշից խեղդվող 1.5 տարեկան երեխային միացված է արհեստական շնչառության սարք
Նախօրեին «Սուրբ Աստվածամայր» ԲԿ է տեղափոխվել 1.5 տարեկան տղա երեխա, ով տանը գետնանուշ ուտելիս շնչահեղձություն է ունեցել ու կորցրել...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
ԱՎԿ. Ծայրահեղ աղքատության հաղթահարման համար Հայաստանին անհրաժեշտ է 1 մլրդ դրամ
2018թ.-ին Հայաստանում աղքատության մակարդակը կազմել է 23.5% կամ 700 հազար մարդ։ Նման տվյալներ է հրապարակել Ազգային վիճակագրական կոմիտեն՝...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Համաձայնություն է ձեռք բերվել Հայաստանից մեղր արտահանել Չինաստան
Ավարտվել է 20 օր տևած «Սննդարդյունաբերության հետազոտություն, ներկրվող ու արտահանվող սննդամթերքի վերահսկողություն և կարանտին» թեմայով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:33
Էներգետիկ համակարգում ամենաբարձրը ՀԱԷԿ-ի աշխատակիցների աշխատավարձերն են. փոխնախարար
Այս տարվա ընթացքում  ատոմակայանի աշխատողների աշխատավարձերը 10-20%-ով բարձրացել են։ Այս մասին ասաց Հայկական Ատոմային էլեկտրակայանի տնօրեն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
«CO2». կինն ու տղամարդը գրեթե բանակցում են իրենց ապագայի մասին
Բեմադրող ռեժիսոր Գոռ Մարգարյանն ասաց, որ 50 րոպեանոց բեմադրությամբ անդրադարձել են այսօրվա անհանգստացնող թեմաների: Խոսքն առաջին հերթին շրջակա միջավայրի աղտոտվածության մասին է:
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
ԶՈւ գլխավոր շտաբի պետը կենտրոնական հավաքակայանում ցուցումներ է տվել
Դեկտեմբերի 10-ին ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-լեյտենանտ Արտակ Դավթյանն այցելել է ՊՆ կենտրոնական հավաքակայան: ՊՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:11
Երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտայում
Ճանապարհային երթևեկության բարելավման նպատակով 2019թ. դեկտեմբերի 11-ից Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտայի ոստիկանության զորքերի տեղակայման դիմացի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Նիդերլանդներում ոգեկոչել են Կարմիր բանակի զոհված հայ զինվորների հիշատակը
Միդելհարնիսում տեղի է ունեցել 75 տարի առաջ նացիստների կողմից գնդակահարված հայ զինվորների հիշատակի ոգեկոչման արարողությունը։ Դեսպանությունից...
Աղբյուր` Panorama.am
16:51
Նիկոլ Փաշինյան. Աստղաբաշխական թիվ է
Վարչապետը՝ ՀԴՄ կտրոնների նոր վիճակագրության և 2020 թվականի անելիքների մասին:
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
Երևանում դպրոցականը դանակահարել է դասընկերոջը
«Այսօր 13.15-ի սահմաններում ոստիկանություն ահազանգ է ստացվել բժշկական կենտրոններից մեկից, որ 114 դպրոցից մարմնական վնասվածքներով իրենց մոտ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:35
ՀԱԷԿ-ը գործում է միջազգային բոլոր ստանդարտներին համապատասխան. Պապիկյանի պատասխանը ադրբեջանցիներին
Հայկական ԱԷԿ-ը գործում է միջազգային բոլոր ստանդարտներին համապատասխան։ Այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց ՀՀ տարածքային...
Աղբյուր` Panorama.am
16:24
Տանիքին մնացած շանը օգնության են հասել փրկարարները
«911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Արամի փողոցի թիվ 5/4 հասցեում՝ թիվ 2 բուժմիավորման տարածքում գտնվող շինության տանիքի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:11
Երկրաշարժից 31 տարի անց անօթևանների խնդիրները չեն լուծվում
«Երկրաշարժից 31 տարի է անցել, սակայն խնդիրները չեն լուծվել։ Որոշ մարդիկ կարծում են, որ այդ խնդիրները նվազել են, բայց դա էլ չկա»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
16:06
Ահազանգ. ԵՊՀ-ում սպասվում են աշխատատեղերի զանգվածային կրճատումներ
ԵՊՀ արհեստակցական կազմակերպությունը տարածել է հայտարարություն՝ ահազանգելով համալսարանում սպասվելիք զանգվածային կրճատումների մասին։...
Աղբյուր` Panorama.am
15:53
ՀԱԷԿ-ի արդիականացման համար տրամադրված ռուսական վարկի օգտագործման ժամկետը կերկարաձգվի
Ռուսաստանը համաձայնել է Հայկական ԱԷԿ-ի 2-րդ էներգաբլոկի արդիականացման աշխատանքների համար նախատեսված ռուսական վարկի օգտագործման  ժամկետը...
Աղբյուր` Panorama.am
15:49
Դատախազ. Պաշտպանի՝ «բոյկոտում ենք»-ից հետո Մանվել Գրիգորյանի ինքնազգացողությունը սկսում է վատանալ
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների նստավայրում դատավոր Մնացական Մարտիրոսյանի նախագահությամբ ընթանում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:22
Դատախազությունը ոստիկանությանը հանձնարարել է կազմակերպել Նարեկ Սարգսյանի տեղափոխումը
Չեխիայի Հանրապետության իրավասու մարմինների կողմից որոշում է կայացվել բավարարել հետախուզվող Նարեկ Սարգսյանին քրեական հետապնդման ենթարկելու...
Աղբյուր` Panorama.am
15:15
Ատոմ Ջանջուղազյան. 2020 թ. բյուջեն կազմվել է ընթացիկ տարվա բյուջեի արդյունքների հիման վրա
Նախարարն ընդունել է ԱՄՀ հայաստանյան առաքելության ղեկավարին
Աղբյուր` Panorama.am
15:07
Ջութակահար Դիանա Ադամյանը՝ «Համագործակցության դեբյուտներ» միջպետական մրցանակի դափնեկիր
Հայաստանի Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի տեղակալ Արայիկ Խզմալյանը դեկտեմբերի 8-10-ը մասնակցել է Բրեստ քաղաքում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:58
Ամանորին Գառնին և Զվարթնոցը կաշխատեն
«Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի մասնաճյուղ՝ «Գառնի» և...
Աղբյուր` Panorama.am
14:47
Beeline-ը և «Ստարտափ Արմենիա» հիմնադրամը մեկնարկում են «Ստարտափ ակումբներ» նախագիծը
Հայաստանում Beeline-ը և «Ստարտափ Արմենիա» հիմնադրամը հայտարարում են «Ստարտափ ակումբներ» նախագծի գործարկման մասին:...
Աղբյուր` Panorama.am
14:17
Անի Խաչատրյան. Հացի խնդիր ունեցող երկրում տեսարան ապահովելու համար այդքան գումար տրամադրելը զավեշտի է նմանվում
«Արդյո՞ք Հայկ Մարությանը, կառավարությունը մեզ երաշխավորում են, որ, գրեթե 1 միլիոն ծախսելով, հունվարի 7-ին չենք արթնանալու նույն մահվան վերելակներով, հուսահատության գազելներով քաղաքում»:
Աղբյուր` Panorama.am
14:09
ԱՄՆ Կոնգրեսը կոչ է արել Թրամփին պատժամիջոցներ կիրառել Թուրքիայի դեմ
ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի և Սենատի սպառազինությունների հարցերով հանձնաժողովները կոչ են արել Սպիտակ տանը ռուսական արտադրության S-400...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Էրդողանը հայտնել է, որ Պուտինը Թուրքիա կայցելի հունվարի 8-ին
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը լրագրողների հետ հարցուպատասխանի ժամանակ hայտնել է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի` Թուրքիա կատարելիք...
Աղբյուր` Panorama.am
13:51
ՄԻԵԴ-ը որոշել է, որ Թուրքիան պետք է անհապաղ ազատ արձակեր Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչած Օսման Քավալային
Մարդու իրավունքների եվրոպակա դատարանն այսօր հրապարակել է «Քավալան ընդդեմ Թուրքիայի» գործով վճիռը, որն արձանագրել է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Եթե Քոչարյանի նկատմամբ հարուցված գործը ջուր է, Ս.Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործն օդ է
13:46 06/12/2019

Եթե Քոչարյանի նկատմամբ հարուցված գործը ջուր է, Ս.Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործն օդ է

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}