Հասարակություն 10:20 30/01/2020 Հայաստան

Բագրատ եպիսկոպոս Գալստանյան. «Հայ եկեղեցու պատմություն» առարկան որպես գիտակարգ անկարելի է միաձուլել որևէ այլ առարկայի հետ

«Աշխարհընկալման, գաղափարաբանական տեսակետից, ազգային ինքնության տեսակետից, պատմության գնահատման տեսակետից, իհարկե, պարոն վարչապետի ասածը չափազանց կարևոր հաստատում է և անբեկանելի ճշմարտություն, և չի կարելի բաժանել հայ ժողովրդի պատմությունը հայ եկեղեցու պատմությունից: Եվ ոչ միայն չի կարելի, այլև անկարելի է»,- ասաց Հայ առաքելական եկեղեցու Տավուշի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Բագրատ եպիսկոպոս Գալստանյանը:

Panorama.am-ը դիմեց Բագրատ սրբազանին՝ խնդրելով մեկնաբանել հունվարի 25-ին Կապանում կայացած ասուլիսում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի արտահայտած կարծիքը. «… պատկերացնում եք այս գաղափարի հեղինակի տրամաբանությունը՝ բռնել եկեղեցու պատմությունը տարանաջել ազգի և պետության պատմությունից և առանձին դասավանդել: Սա ի՞նչ է, եթե ոչ քայքայիչ գործունեություն, ազգի ինքնության դեմ վարվող նեղ մերկանտիլ քաղաքական նպատակներով տարվող գործունեություն»:

Բագրատ սրբազանի խոսքով, խնդիրը վերաբերում է զուտ առարկայական կարգին, գիտակարգին. «Ինչպես շատ առարկաներ որպես գիտակարգ մատուցվում են առանձին-առանձին, այնպես էլ այս պարագային «Հայ եկեղեցու պատմություն» առարկան որպես գիտակարգ ուղղակի անկարելի է միաձուլել որևէ այլ առարկայի հետ որպես գիտակարգ, որովհետև ուսումնասիրության առարկան տարբեր է»:

«Հայ եկեղեցու պատմությունը միայն թվեր, տարեթվեր չեն, պատմական դեպքեր չեն: «Հայ եկեղեցու պատմություն» առարկան Աստվածաշունչն է, դավանանքն է, ծիսակարգը, տոները, ավանդությունները ամբողջ շերտեր են, այն բոլորը, ինչ ամփոփում է և կարևոր արտահայտություն է մեր ինքնության ճանաչողության համար և հենց հայ ժողովրդի ընդհանրական պատմությունից չբաժանելու համար»,- ասաց Սրբազան հայրը:

Նա ևս մեկ հարցադրում արեց. «Նույն համատեքստում նաև կարող ենք անդրադառնալ ուսուցանվող ամբողջ հայագիտական բլոկին, այսինքն հայոց լեզուն և գրականությունը հայ ժողովրդի պատմությունն են և հիմքը՝ որպես անբաժանելի և անտարանջատելի ճշմարտություն, բայց որպես առարկաներ կամ գիտակարգ դրանք տարբեր են և ուղղակի մեր մտքով երբեք չի անցնում, որ հայոց լեզուն պետք է միավորել հայ ժողովորդի պատմության կամ գրականության հետ որպես դասավանդվող առարկա, որովհետև դա բնական գոյավիճակ է, հասկանալի է, որ հայոց լեզուն և գրականությունը առանձին միավորներ չեն հայ ժողովրդի պատությունից, բայց որպես գիտակարգ՝ տարբեր են: Կարծում եմ՝ հարցը այս մոտեցումը պետք է ունենա»:

Սրբազան հայրն ասաց, որ կառավարության և Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի միջև ստեղծվել է զանազան ոլորտներին վերաբերող հանձնաժողովներ, ներառված է նաև կրթական ոլորտը՝ ի մասնավորի «Հայ եկեղեցու պատմություն» առարկայի հարցը: Բագրատ սրբազանի խոսքով, սա քննարկման թեմա է, ռազմավարություն է, մի հարվածով որոշվելիք, լուծվելիք խնդիր չէ, կարծում է՝ հստակ ոչ մի կողմնորոշում, դիրքորոշում այս հարցի վերաբերյալ գոյություն չունի, նույնիսկ կրթության, գիտության, մշակույթի ու սպորտի նախարարությունում, ովքեր բազմիցս նշել են այս մասին:

«Ենթադրենք ինչ-որ պատճառներով՝ ոչ միայն պատմությունից չտարանջատելու գաղափարից մղված, նաև այսօրվա մեր զանազան փորձագետները բազմաթիվ պատճառներ են նշում՝ իրավական կարգավորումներից սկսած, մինչև կրոնական քարոզչություն, «աշխարհիկ կրթության» սկզբունք, սահմանադրական իրավունքի խախտում, ազգային, կրոնական փոքրամասնությունների խտականությունների խնդիր՝ ներառելով այն հայ ժողովրդի պատմություն կամ գրականություն առարկայի մեջ միացնում են առարկաները, հարցադրումս հետևյալն է՝ այս ելակետից ո՞վ է սուրբ Գրիգոր Նարեկացին, ինչպե՞ս է դասավանդվելու հանրակրթական դպրոցում՝ որպես աղոթասա՞ց, գրական հեղինա՞կ, միստիկ աստվածաբա՞ն, վերածնունդի ռահվիրա՞, պատմական կերպա՞ր, քաղաքական գործի՞չ, գիտնակա՞ն, վերջապես հա՞յ, քրիստոնյա՞, դավանանք ունեցո՞ղ թե՞ անդավանանք կերպար: «Մատյան ողբերգությունը» ներկայացնում ենք որպես պոե՞մ, թե՞ որպես «Նարեկ» աղոթագիրք, աստվածաբանություն: Այս հարցի պատասխանը ինչպե՞ս պետք է տրվի այդ առարկայի շրջանակում: Ներկայացման խնդիր է առաջանալու, որովհետև եթե փորձենք ներկայացնել մեկ հատկանիշով վերոբերյալ «մտահոգությունները» ի նկատի ունենալով, կստացվի սուրբ Գրիգոր Նարեկացու պարագային ոչ ամբողջական և կեղծ կերպար ենք ներկայացնելու»:

Բագրատ սրբազանը նշեց, որ հենց այսօր է եղել Դիլիջանի դպրոցներից մեկում, խոսել է աշակերտների հետ, ծանոթացել է ուսուցման կերպին, արդյունքներին:

«Ես ևս մեկ անգամ կարող եմ վկայել այդ առարկայի անհրաժեշտության, կարևորության մասին մեր երեխաների կյանքում գիտելիքի, ինքնության ճանաչողության, ինքնաճանաչողության իմաստով: Այս բոլորն առկա են այդ առարկայում, միայն թվականներ չեն, չէ՞ և ոչ էլ պատմական դեպքերի շարահարություն: Եթե միայն թվականներ լինեին, մենք շատ խեղճ պատմություն պետք է ունենայինք, ոչ մշակութային, ոչ արվեստի բնագավառում հարստություն չունենայինք: Այս ամենը ամբարված են այս առարկայի ամբողջական ծրագրում: Եթե ծրագրի, դասավանդաման մեթոդաբանության, դասագրքերի, ուսուցիչների վերապատրաստության հետ կապված և այլ խնդիրներ կան եկեք դրանք բարելավելու մասին մտածենք, այլապես, այդ ո՞ր առարկայի դասավանդումը խնդիր չունի այս տեսակետից: Բոլոր առարկաներն էլ խնդիրներ և բարելավման անհրաժեշտություն ունեն:

Հարցեր են, որոնք պատասխանների կարիք ունեն, և այս հարցերը չլուծած, չձևակերպած, կարծում եմ, որևէ կերպով չենք կարող առաջ գնալ, և այո, կարիք ունեն բազմակողմանի քննության և վերլուծության ի շահ մեր ժողովրդի և պետության առաջընթացի և զարգացման»,- ասաց Հայ առաքելական եկեղեցու Տավուշի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Բագրատ եպիսկոպոս Գալստանյանը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

12:02
05.04.2020. Հայաստանում կորոնավիրուսի հաստատված 822 դեպք կա
ԱՆ հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնի՝ քիչ առաջ հրապարակած տվյալների համաձայն, Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը...
Աղբյուր` Panorama.am
22:01
Բակո Սահակյանի գլխավորությամբ կորոնավիրուսի տարածման կանխարգելման հանձնաժողովի նիստ է գումարվել
Արցախի Հանրապետության նախագահ Բակո Սահակյանի գլխավորությամբ նոր կորոնավիրուսի տարածման կանխարգելման աշխատանքները համակարգող միջգերատեսչական...
Աղբյուր` Panorama.am
22:00
Համաճարակի ժամանակ ավելի արդյունավետ կլիներ տնային կալանքի կիրառությունը, եթե օրենքը թույլ տար. Արման Թաթոյան
ԿՀ–ներում նոր տիպի կորոնավիրուսի տարածումը կանխելու նպատակով անազատության մեջ գտնվող անձանց նկատմամբ պետք է հնարավորինս շատ այլընտրանքային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Միհրան Հակոբյան. Ինչու՞ եք ICAO-ի նամակը հրապարակում, երբ խնդիրը EASA-ի հետ է կապված
Քաղաքական գործիչ, ԱԺ նախկին պատգամավոր Միհրան Հակոբյանը գրում է. «Արդեն երկու օր է՝ հետևում եմ Քաղավիացիայի կոմիտեի շուրջ ստեղծված...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Քաղավիացիայի կոմիտեն հաստատում է՝ երկու ավիաընկերություն զրկվել է երրորդ երկրի շահագործման վկայականներից
Կան խնդիրներ, գործակալությանն ուղղված դիտարկումները Կոմիտեն ուղարկելու է ապրիլի 6-ին:
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Նոր խստացումներ՝ վարորդական վկայական ստանալու համար
Օրերս Կառավարությունն ընդունեց վարորդական վկայական ստանալու համար քննություններ ընդունելու և վարորդական վկայական տալու կարգը, վարորդական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Նուրմագոմեդովի կարողությունը մոտ 100 միլիոն դոլար է
«Ռուսական խառը մարտերի (MMA) մարզիկ Հաբիբ Նուրմագոմեդովի հայրը Աբդուլմանապ Նուրմագոմեդովը, որը նաև նրա մարզիչն է, YouTube- ի հեռուստաալիքի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Մադուրոն հրամայել է երկիրը պաշտպանելու համար մոբիլիզացնել Վենեսուելայի հրետանին
Վենեսուելայի նախագահ Նիկոլաս Մադուրոն կարգադրել է ազգային հրետանին մոբիլիզացնել՝ պաշտպանելու Բոլիվարյան հանրապետությունը: Ինչպես հաղորդում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Ջավախքի ինքնամեկուսացված բնակիչների թիվը նվազում է. jnews.ge
Ախալքալաքի և Նինոծմինդայի Հանրային առողջապահության կենտրոնների (ՀԱԿ) տեղեկությունների համաձայն, ներկայումս 36 մարդ Ախալքալաքի մունիցիպալիտետում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Մարտին փետրվարի համեմատ բենզինի գինը նվազել է 3.7%-ով
2020թ. մարտին 2019թ. մարտի համեմատ ոչ պարենային ապրանքների շուկայում գրանցվել է 1.3% գնաճ, իսկ 2020թ. փետրվարի համեմատ պահպանվել է գների նախորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
2020 թ-ի սկզբից ի վեր, Դոնբասում ականների պայթյունից զոհվել է 12 խաղաղ բնակիչ
2020 թվականի սկզբից Ուկրաինայում անցկացվող ԵԱՀԿ հատուկ դիտորդական առաքելությունը (SMM) գրանցել է ականների և չպայթած զինամթերքի պայթյունի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Կոբի Բրայանթին 2020թ-ին կընդգրկեն բասկետբոլի Փառքի սրահում
Ամերիկացի լեգենդար բասկետբոլիստ Կոբի Բրայանթին 2020 թվականին կընգրկեն բասկետբոլի Փառքի սրահում: Այս մասին գրում է Գազետա.ռու-ն։ Նշվում է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
ԱՀԿ-ն հայտնում է երիտասարդների և առողջների շրջանում COVID-19-ի ծանր դեպքերի մասին
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը հայտնում է երիտասարդ և առողջ մարդկանց շրջանում կորոնավիրուսով հիվանդացության ծանր դեպքերի մասին։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:29
Պարենային մթերքների գնային ինդեքսը՝ մարտին
2020թ. մարտին 2019թ. մարտի համեմատ շաքարի և շաքարավազի ապրանքախմբում արձանագրվել է 10.6% գնանկում, իսկ 2020թ. փետրվարի համեմատ՝ 2.1% գնաճ: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Քաղաքագետ. Հեղափոխական պոպուլիզմը պարտություն է կրում, երբ կյանքը կոնկրետանում է
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը գրում է. «Ճգնաժամային պահերին մարդկանց մոտ բնազդներն են սկսում գործել։ Փորձը ցույց տվեց, որ նաև...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Երգչուհի Փինքի մոտ կորոնավիրուս է հայտնաբերվել. Գազետա.ռու
Ամերիկացի երգչուհի Փինքը (Pink) Twitter-ի իր էջում հայտնել է, որ նրա մոտ ախտորոշվել է կորոնավիրուսային վարակ՝ COVID-19: Այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Ավագանու անդամ. Մարությանին գործավարուհին ստորագրման թղթերը դռան տակից է տալիս
Երևանի ավագանու «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության քարտուղար Հռիփսիմե Առաքելյանն արձագանքել է քաղաքապետ Հայկ Մարությանի ֆեյսբուքյան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Վաղը կնշվի Ծաղկազարդը. Հիսուսի հաղթական մուտքը Երուսաղեմ
Հայ Եկեղեցին Ս. Հարության տոնին նախորդող կիրակի նշում է Ծաղկազարդը, որը Քրիստոսի հաղթական մուտքն է Երուսաղեմ: Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
Խավին 1 միլիոն եվրո է նվիրել Բարսելոնայի կլինիկային ՝ կորոնավիրուսի դեմ պայքարի համար
«Բարսելոնայի» նախկին ֆուտբոլիստ Խավին, որը ներկայում ղեկավարում է Քաթարի «Ալ Սադ» թիմը,  1 միլիոն եվրո է նվիրաբերել...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Քամին Երևանի կենտրոնում մի քանի ծառեր է շրջել
Փողոցներից մեկում վնասվել է ավտոմեքենա:
Աղբյուր` Panorama.am
17:36
Վարդաշեն փողոցում պատշգամբ է փլուզվել
 Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոնն ապրիլի 4-ին, ժամը 14։10-ին ահազանգ է ստացել, որ Երևանի Վարդաշեն 6-րդ փողոցի թիվ 66/1 շենքի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:29
Գերմանիայում կորոնավիրուսով վարակվելու դեպքերի թիվը գերազանցել է 85 հազարը ՌԻԱ Նովոստի
Կորոնավիրուսով հաստատված դեպքերի թիվը Գերմանիայում հասել է 85,778 մարդ, մահացել է 1.158-ը։ Այս մասին հայտնում է ՌԻԱ Նովոստի գործակալությունը:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:22
Դեսպանատունը պարզաբանում է՝ ինչպես են ընտրվել Մոսկվա-Երևան չվերթի ուղևորները
Ռուսաստանում Հայաստանի դեսպանատունը տարածել է պարզաբանում, թե ինչպես են ընտրվել ապրիլի 6-ին կայանալիք Մոսկվա-Երևան չվերթի ուղևորները։ Ըստ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:14
Արա Ղազարյան. ԵԽ Խոշտանգումների Կոմիտեն առանձնահատուկ վերաբերմունք է դրսևորում փակ հաստատություններում գտնվողների նկատմամբ
«Ընդհանուր կանոն կա, կալանքի տակ գտնվող մարդը չպետք է ենթարկվի անմարդկային և նվաստացուցիչ վերաբերմունքի։ Հիմա եթե այդ իրավիճակը...
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
Գնանկում՝ ծառայությունների ոլորտում
Մատուցված ծառայությունների ոլորտում 2020թ. մարտին 2019թ. մարտի համեմատ հանրապետությունում արձանագրվել է սակագների 1.3% հավելաճ, իսկ 2020թ....
Աղբյուր` Panorama.am
16:50
Լուկաշենկոն կարծում է՝ ԱՊՀ-ն կորցնում է իր նշանակությունը կարևոր հարցերի լուծման համար
Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն կարծում է, որ ԱՊՀ-ն կորցնում է իր նշանակությունը՝ որպես կարևոր հարցերի լուծման հարթակ: Ինչպես գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:38
Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպան. Վրեժ լուծելու համար մի օգտվեք կորոնավիրուսից
«Կորոնավիրուսը չպետք է թաքնված մարդասպանության առիթ դառնա»,- «5-րդ ալիք» հեռուստաընկերությանը տված հարցազրույցում...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան
15:50 29/02/2020

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}