Քաղաքական 16:37 03/06/2020 Հայաստան

Կառավարման փորձագետ. Մենք անցնում ենք բիֆուրկացիոն կետը

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

Հայաստանի Հանրային խորհրդի նախկին անդամ, կառավարման փորձագետ Հարություն Մեսրոբյանը զգուշացնում է՝ մենք անցնում ենք բիֆուրկացիոն կետը։ Panorama.am-ը նրա հետ խոսել է Հայաստանում կորոնավիրուսով ստեղծված իրավիճակի պատճառների, հետևանքների ու անելիքների մասին։

Panorama.am- Պարոն Մեսրոբյան, ինչո՞վ է պայմանավորված Հայաստանում կորոնավիրուսով ստեղծված իրավիճակը։

Մեսրոբյան - Պայմանավորված է մեզանով, իսկ մենք բոլորս չունենք պետականամետ մտածողություն և կառավարման գիտելիքներ, ինչի հետևանքով էլ արհավիրքներն այստեղ հասնում են նշանակետին։

Panorama.am- Դուք համարո՞ւմ եք, որ պետական մարմիններն՝ այդ թվում կառավարությունը, պարետատունը, ոստիկանությունը և այլք, իրականացրեցին հնարավոր բոլոր քայլերը ճիշտ ժամանակին ու անհրաժեշտ ծավալով։

Մեսրոբյան - 1991 թվականից նման բան մենք չունենք, այսինքն՝ ինչ-որ բան արվի ժամանակին ու տեղին։ Չկա նման բան։ Ես դեռ այս տարվա մարտին Հայաստանի հակաճգնաժամային կառավարման վերաբերյալ հրապարակավ առաջարկություններ եմ արել իշխանություններին, մասնավորապես պարետատան աշխատանքի կազմակերպման վեաբերյալ, և դա մի քանի անգամ մի շարք լրատվամիջոցներով հրապարակվել է։

Իհարկե, դրանց չհետևեցին, քանի որ, կրկնեմ` մենք ոչ միայն պետականամետ մտածողություն չունենք, այլև կառավարումից մղոններով հեռու ենք։

Պետական կառավարումը ենթադրում է երկու կարևոր պայման՝ պետականամետ մտածողություն և կառավարման գիտելիքներ ու հմտություններ, և այս ամենը բարոյականության բարձր չափանիշներ ունեցող հիմքերի վրա պետք է լինեն։ Մենք ոչ հիմքն ունենք, ոչ էլ նշված երկու պայմանները։

Panorama.am- Ստացվում է՝ Ձեզ համար սպասելի էր նման իրավիճակը։

Մեսրոբյան - Ապրիլի 3-ին ես արդեն զգուշացրել էի, որ մոտենում ենք բիֆուրկացիոն կետին, այսօր ՖԲ-ի իմ էջում զգուշացրեցի, որ անցնում ենք այն։ Ես 2018-ի ապրիլին զգուշացնում էի, որ մենք բիֆուրկացիոն կետին եք մոտենում, նախորդ իշխանությունները չլսեցին։ Ես հրապարակավ զգուշացրեցի հերթական բիֆուրկացիոն կետի մասին 2016-ի մարտի 31-ի իմ ասուլիսի ժամանակ և սկսվեց Քառօրյա պատերազմը։ 2008-ի փետրվարին էլ ահազանգեցի, որ արյուն է սպասվում։

Իմ ասածները դժվար չէ ստուգել թե' Google-ով և թե' YouTube-ով: Էլ ի՞նչ անեմ, կարո՞ղ եք ասել։ Ընդ որում, այս ամենը բարձրաձայնում եմ թե' մամուլով, թե' ուղղակի շփումների, ժողովների, հանդիպումների ընթացքում։

Ես հիմա էլ եմ զգուշացնում՝ մենք անցնում ենք բիֆուրկացիոն կետը։ Ես ոչ միայն զգուշացնում եմ, այլև կետերով ու քայլերով նշում եմ, թե ինչ պետք է անել, առաջարկում եմ պրակտիկ կառավարչական լուծումներ։

Panorama.am- Ո՞ւմ է ուղղված Ձեր զգուշացումը՝ քաղաքացիների՞ն, կառավարությա՞նը, թե՞...

Մեսրոբյան - Բոլորին։ Այդ առաջարկությունները պետք է իրագործեն և' իշխանությունը, և' ընդդիմությունը, և' ժողովուրդը։ Պետության կառավարման մեջ չի կարելի ապավինել ինչ-որ մի հատվածին, այդպես չի լինում։

Panorama.am- Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը երեկվանից մեղադրանքներ է հնչեցնում քաղաքացիների հասցեին, փորձում պատասխանատվությունը գցել մարդկանց վրա՝ հիմնավորելով, որ նրանք կարգ ու կանոնին, սահմանված նորմերին չեն հետևում։ Որտե՞ղ թերացանք՝ որպես պետություն ու հասարակություն, ի՞նչը հանգեցրեց այս իրավիճակին։

Մեսրոբյան – Ընդհանրապես, եթե որևէ ուժ գալիս է պետության կառավարման, մինչև երկիրը կառավարելուն համաձայնելը, պետք է մի քանի հարցերի պատասխան հստակ ունենա։

Առաջին հարց՝ ի՞նչ վիճակում է երկիրը։

Երկրորդ հարց՝ ի՞նչ հատկանիշներ ունի ժողովուրդը, որն ապրում է այդ երկրում։

Երրորդ հարց՝ ունի՞ ռազմավավարական տեսլական և, որպես հետևանք, երկրի զարգացման ռազմավարական ծրագիր։

Միայն սրանից հետո այդ ուժը պետք է համաձայնի վերցնել իշխանությունը։ Ժողովրդի ֆունկցիան միայն երրորդ կետում է՝ տեսնել հավակնող ուժի ռազմավարական տեսլականը, գումարած կադրային պոտենցիալը։ Եթե մենք նայենք, 2018 թվականին ու մինչ այդ ինչպես ենք մեզ պահել` ցանկացած ուժ, որ մեզ մոտ գալիս է իշխանության, այդ կետերը չի անում, ժողովուրդն էլ իր կողմից իր հասանելիքը չի անում։

Ալբերտ Էյնշտեյնը մի լավ խոսք ունի։ Ասում է, եթե դու չես փոխում քո մոտեցումները, ինչո՞ւ ես  սպասում, որ կփոխվեն արդյունքները։ Սա մեզ է վերաբերում 1991 թվականից սկսած։

Panorama.am- Ի՞նչ է սպասվում բիֆուրկացիոն կետն անցնելուց հետո։

Մեսրոբյան - Կառավարման մեջ եթե այդ կետում ենք և անցնում ենք այն, նշանակում է՝ ի զորու չենք ինքնուրույն որևէ մարտահրավերի դիմակայել։ Կառավարման լեզվով ասած` դու կորցնում ես կառավարման սուբյեկտին բնորոշ բոլոր հատկանիշները և վերափոխվում ես կառավարման օբյեկտի:

Մի խոսքով` քեզ ով ասես կառավարում է, իսկ դու չես կարողանում անգամ ինքնակառավարվել: Ինչ անում ենք, պետք է մինչև այդ կետը հասնելն անենք։ Մենք անցնելով այդ կետը՝ կդառնանք հարյուր տոկոսով անզոր գալիք մարտահրավերների ու վտանգների նկատմամբ։ Այ սա' է իմ զգուշացումը։ Այս պայմաններում մեզ մոտ ուժեղ է հայի հետին խելքը։ Որոշ ժամանակ անց թող չսկսեն, – Վայ քոռանամ ես, էս ի՞նչ եղավ…։ Մինչև քոռանալը, ես զգուշացնում եմ` բաց աչքերով տեսնել վտանգը և ինչպես գործել։

Panorama.am- Ստեղծված իրավիճակում առաջարկություններ են հնչում ձևավորել հակաճգնաժամային կառավարություն, դիմել միջազգային հանրությանն օգնության խնդրանքով։ Որո՞նք պետք է լինեն հետագա քայլերը։

Մեսրոբյան - Նախ, ես դեռ ապրիլի 28-ին հրապարակել եմ չորս փուլանոց հակաճգնաժամային մակրոծրագիրը, որտեղ կա նոր կառուցվածքով և կազմով կառավարության ձևավորումը: Իսկ երկրորդը` մենք միջազգային օգնության կարիք դեռ չունենք, մենք կարիք ունենք տարբեր ոլորտների պետական կառավարման արդունավետությունը շատ արագ բարձրացնելու։ Հիմա ամենակարևորն առողջապահության ոլորտն է, որի կառավարումն ամոթալի վիճակում է, այսինքն՝ կառավարումը բացակայում է։ Չնայած, որ երկրի կառավարումն էլ է բացակայում, բայց ամենաամոթալի վիճակը մեզ մոտ հենց առողջապահության ոլորտում է։ Ես փուլերով եմ ասել, ինչ է պետք անել, ժամկետներ եմ նշել յուրաքանչյուր փուլի կատարման համար։

Հիմա մեզ մոտ անելանելի վիճակ է, քանի որ չենք կարող գիտակցել պահի օրհասականությունը, բայց եթե անգամ գիտակցենք, չգիտենք, ինչ անել, քանի որ կառավարումից հեռու ենք։ Նման դեպքերում մի ելք կա՝ հասկանալ, թե ովքեր են այն մարդիկ, որոնք և' բարոյական են, և' կառավարչական գիտելիքներ ու հմտություններ ունեն, և' կարող են վերլուծել ստեղծված վիճակը, հակաճգնաժամային ծրագիր կազմել ու այն իրագործել։ Նրանց պետք է բերել իշխանության ու լսել։ Դրանից հետո մի քանի տարի անց Հայաստանը կսկսի իր վերելքն ու զարգացումը։ Ուրիշ ճանապարհ այս պայմաններում չկա։ Մնացածն, ինչ կասեն, լեզվաաճպարարություն է, մի հավատացեք։

Panorama.am- Վերջին հարցն այսօր վարչապետ Նկոլ Փաշինյանի՝ ուղիղ եթերում արած հայտարարության մասին է, որը վերաբերում է վերահսկողությանը։ Նա, ցիտում եմ, ասել է...

Մեսրոբյան - Կներեք, ես մարդկանց խոսքերը չեմ մեկնաբանում։ Մենք տասը միլիոն մարդ ենք, պատկերացնո՞ւմ եք ամեն մեկի խոսքը մեկնաբանել։ Կապ չունի, որ նա երկրի ղեկավարն է։ Ես ընդհանրապես ուշադրություն չեմ դարձնում բառերին, լինի դա ճառի կամ երգի տեսքով, մինչև չտեսնեմ մարդու բարոյական նկարագիրը, գործելաոճը և արդյունքները։ Ցանկացած մարդու, այն էլ պետության կառավարողներին, ես գնահատում եմ բարոյական չափանիշներով, քայլերով, արդյունքներով և միայն վերջում` խոսքերով։ Իսկ այսօրվա իշխանությունները տապալեցին կորոնավիրուսի դեմ պայքարի ողջ գործընթացը։ Դրա համար ով ի՞նչ է ասում, ինձ ընդհանրապես չի հետաքրքրում։
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

09:57
ԵՄ գագաթնաժողովում կքննարկվի Լեռնային Ղարաբաղում իրավիճակի հարցը․ Շառլ Միշել
ԵՄ խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելը հայտնել է, որ հոկտեմբերի 1-2-ին նախատեսված Եվրամիության գագաթնաժողովում կքննարկվի նաև Լեռնային Ղարաբաղում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
«Տեսա, կրակեցի էլի…Ուխխխ»
Հերթական նկարահանումները արցախյան
Աղբյուր` Panorama.am
09:45
Մարտավարական նախաձեռնությունը իր օգտին բարելավելու Ադրբեջանի բոլոր փորձերը ձախողվել են. ՊԲ
Ամբողջ գիշերվա ընթացքում ճակատային գծի բոլոր ուղղություններով շարունակվել են մարտական գործողությունները: Արցախի Հանրապետության պաշտպանության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:41
ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդի հայտարարությունը․ Առանց նախապայմանների հրատապ վերսկսել երկխոսությունը
Սեպտեմբերի 29-ին Լեռնային Ղարաբաղում իրավիճակի լարվածության հարցը քննարկվել է ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում, որն իր վերջնական հայտարարության մեջ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:36
«Հրապարակ». Լևոն Յոլյանի ընկերոջ փեսան՝ «Իմ քայլի» թեկնածու
«Հրապարակ» թերթը գրում է․ ««Իմ քայլը» խմբակցությունը Հաշվեքննիչ պալատի անդամի պաշտոնում կրկին առաջադրել է Կարեն...
Աղբյուր` Panorama.am
09:33
«Ժողովուրդ»․ «Այս պատերազմն իր անունն ունի՝ Թուրքիան՝ ընդդեմ ազատ աշխարհի»
«Ժողովուրդ» թերթի հետ զրույցում իսրայելցի քաղաքական գործիչ Ավիգդոր էսկինը անդրադառնալով՝ Արցախում այս օրերին ընթացող պատերազմին,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:30
«Հրապարակ»․ Երկիրը չբաժանեց նախկինների ու ներկաների
«Հրապարակ» թերթը գրում է․ «Այս օրերին Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանը մարտական մկրտություն ստացավ։ Շատերն են հիանում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:27
«Ժողովուրդ»․ Ի՞նչ են մտածում իշխանությունները և ինչու ընթացք չեն տալիս նախկին պաշտոնյաների դիմումին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «ՀՀ նախկին գլխավոր դատախազ Գևորգ Կոստանյանը, ՀՀ պաշտպանության նախարար Միքայել Հարությունյանը,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:24
«Հրապարակ»․ զորահավաքից խուսափողները պատժվում են ազատազրկմամբ` 4-8 տարի ժամկետով
«Հրապարակ» թերթը գրում է․ «Հայաստանում հայտարարվել է ռազմական դրություն և մասնակի զորահավաք։ Սակայն քչերը գիտեն, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:21
«Ժողովուրդ»․ Անհրաժեշտ է անհապաղ վերականգնել հրադադարը և վերադառնալ բանակցային գործընթացին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ ««Անհրաժեշտ է անհապաղ վերականգնել հրադադարը և վերադառնալ բանակցային գործընթացին՝ ԵԱՀԿ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:18
Պատերազմը հօդս ցնդացրեց բանակից վճարի դիմաց ազատվելու նախագիծը. Կարեն Վրթանեսյան
Հիշո՞ւմ եք, որ պատերազմից օրեր առաջ քննարկվում էր բանակից վճարի դիմաց ազատվելու նախագիծը։ Պատերազմը հօդս ցնդացրեց այդ խոսակցությունները,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:12
Մայք Պոմպեոն Լեռնային Ղարաբաղի մասին. Կողմերը պետք է դադարեցնեն բռնությունը
ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն Հայաստանին և Ադրբեջանին հորդորել է դադարեցնել ռազմական գործողությունները: Կրետե կատարած այցի ժամանակ Պոմպեոն ասել...
Աղբյուր` Panorama.am
09:06
ՄԱԿ-ում ու ԵԱՀԿ-ում քննարկումներից անմիջապես անց Ադրբեջանը հարվածային ԱԹՍ-ներ է ուղարկում Ստեփանակերտ. Արցախի ՄԻՊ
Երևում է՝ արցախցիների իրավունքների պաշտպանության նպատակով «միջանկյալ միջոց» կիրառելու կամքն ու կարողությունն ունի միայն հայկական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
Հրետանին և ՕՀՄ-ները գնալով ավելի են խաչասերվում. Արծրուն Հովհաննիսյան
Բացառիկ ու աննախադեպ է այս պատերազմի ոչ միայն թափն ու ծավալը, այլ նաև ռազմագիտական բաղադրիչները: Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է ռազմական...
Աղբյուր` Panorama.am
08:55
Սոթքում թշնամու ԱԹՍ-ների նոր հարվածից զոհեր ու վիրավորներ չկան
Գեղամասար համայնքի Սոթք բնակավայրում, ժամը 01;50-ին ԱԹՍ-ների նոր հարվածից զոհեր և վիրավորներ չկան, վնասվել են բնակելի տների ապակիներ և տանիքներ։...
Աղբյուր` Panorama.am
08:40
ՊՆ խոսնակ. Ռազմաճակատի ամբողջ երկարությամբ հրետանային փոխհրաձգություն է
ՊՆ խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը գրում է. «Արցախյան ռազմաճակատի ամբողջ երկարությամբ այս պահի դրությամբ հրետանային փոխհրաձգություն է։...
Աղբյուր` Panorama.am
08:39
Ղարաբաղյան խնդիրը չի կարող լուծվել ռազմական եղանակով. ԵԱՀԿ ՄԽ ամերիկացի նախկին համանախագահ
Միջազգային հանրությունը շարունակում է կոչ անել ղարաբաղյան հակամարտության գոտում դադարեցնել կրակը: ԵԱՀԿ ՄԽ ամերիկացի նախկին համանախագահ Քերի...
Աղբյուր` Panorama.am
08:37
Ջավախքցիները բացել են վրաց-թուրքական սահման տանող ճանապարհը
Ժամեր շարունակ Ջավախքում վրաց-թուրքական միջպետական ճանապարհը փակ պահելուց հետո, երիտասարդները որոշել են բացել այն: Թուրքական պետհամարանիշերով...
Աղբյուր` Panorama.am
07:33
Արցախի ՊՆ. Ադրբեջանը շարունակում է կրել կորուստներ
Արցախի Հանրապետության պաշտպանության նախարարությունը հրապարակել է տեսանյութ, որտեղ ցուցադրված է Ադրբեջանի կենդանի ուժի կորուստները։ Ըստ...
Աղբյուր` Panorama.am
00:53
ԱՀ ֆինանսների նախարարությունը հորդորում է աջակցության գումարները փոխանցել միայն պաշտոնական հաշվեհամարներին
Արցախի Հանրապետության նախագահի աշխատակազմի տեղեկատվության գլխավոր վարչությունից հայտնում են, որ ԱՀ ֆինանսների նախարարությունն ստանում է...
Աղբյուր` Panorama.am
00:27
Սա ակնհայտորեն Թուրքիայի և Ադրբեջանի կողմից համաձայնեցված գործողություն է. Նիկոլ Փաշինյան
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հարցազրույց է տվել The Spectator հեղինակավոր հանդեսին, որում անդրադարձել է ղարաբաղա-ադրբեջանական սահմանագոտում...
Աղբյուր` Panorama.am
00:20
Հրթիռահրետանային ուժերը գերազանց են կատարում իրենց առաջ դրած խնդիրները
Պաշտպանության բանակի հրթիռահրետանային կրակակետերից մեկի զինծառայողները, ավարտելով մարտական առաջադրանքը, զեկուցում են, որ նախնական...
Աղբյուր` Panorama.am
23:43
ՄԻԵԴ-ն Հայաստանի դիմումի հիման վրա որոշել է միջանկյալ միջոց կիրառել Ադրբեջանի դեմ
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը միջանկյալ միջոց կիրառելու վերաբերյալ ՀՀ կառավարության դիմումի հիման վրա սույն թվականի սեպտեմբերի 29-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
23:31
Ջավախքցիները փորձում են թույլ չտալ թուրքական բեռնատարների մուտքը Վրաստան
Lարված իրավիճակ է Ջավախքի Կարծախ գյուղում։ nor.ge կայքը գրում է, որ Ախալքալաքի և Նինոծմինդայի բնակիչները հավաքվել են և ցանկանում են փակել...
Աղբյուր` Panorama.am
23:22
Արցախի պաշտպանության բանակը դիմելու է անհրաժեշտ միջոցների թուրքական օդուժի գործողությունների դեմ
Արցախի Պաշտպանության բանակի հրամանատար Ջալալ Հարությունյանը դատապարտել է սեպտեմբերի 29-ի առավոտյան Հայաստանի տարածքում թուրքական F-16-ի կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
23:13
«Թուրքական իշխանությունների ներգրավվածությունը հակամարտության մեջ հղի է լրջագույն հետևանքներով»
Սեպտեմբերի 29-ին ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը հեռախոսազրույցներ է ունեցել իր միջազգային մի շարք գործընկերների՝ Միացյալ Թագավորության Եվրոպական...
Աղբյուր` Panorama.am
23:10
ՊԲ ուժերի Մարտունիի ուղղությամբ արդեն ԱԹՍ-ները զույգերով են խոցում
Հայկական միասնական տեղեկատվական կենտրոնը տեսանյութ  է տարածել, որում երևում է, թե ինչպես  են Ացախի Պաշտպանության բանակի ուժերը...
Աղբյուր` Panorama.am
22:45
Ադրբեջանն ունի 790 զոհ. ՊՆ ներկայացուցիչ
«Օրվա ընթացքում շարունակվել են համառ մարտերը՝ գրեթե սահմանի ողջ երկայնքով, մասնավորապես թեժ են եղել հյուսիսային և հարավային...
Աղբյուր` Panorama.am
22:31
Արցախում այս պահին որևէ պարենային դեֆիցիտի առաջացման վտանգ չունենք. Գրիգորի Մարտիրոսյան
Արցախում և պատսպարված, և տարհանված քաղաքացիները կառավարության և օպերատիվ խմբի ուշադրության կենտրոնում են, նրանց բոլոր խնդիրները լուծվում են։...
Աղբյուր` Panorama.am
22:26
ԵԱՀԿ-ն կրկին կոչ է անում անմիջապես դադարեցնել ռազմական գործողությունները և վերսկսել բանակցությունները
Այսօր Վիեննայում՝ ԵԱՀԿ Մշտական խորհրդում, տեղի ունեցավ հատուկ նիստ՝ Լեռնային Ղարաբաղում  հակամարտության վերջին զարգացումների վերաբերյալ՝...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՍԴ նախագահի թեկնածուի հետ կկիսվեմ իմ փորձով. Հրայր Թովմասյան
11:07 24/09/2020

ՍԴ նախագահի թեկնածուի հետ կկիսվեմ իմ փորձով. Հրայր Թովմասյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}