Հասարակություն 10:37 17/06/2020 Տարածաշրջան

Հարութ Սասունյան. Հայոց պատրիարքն առաջարկում է հունական եկեղեցին բացել քրիստոնեական և մահմեդական պաշտամունքի համար

Վերջերս ընտրված Պոլսո Հայոց պատրիարք Սահակ Մաշալյանը շարունակում է իր խնդրահարույց հրապարակային հայտարարությունները՝ դրանով իսկ հակադրվելով Ստամբուլի հայ համայնքին և աշխարհասփյուռ  հայությանը: Մի քանի ամիս առաջ նա քննադատական մեկնաբանություններ արեց ԱՄՆ Կոնգրեսի կողմից Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձևի վերաբերյալ:
Պատրիարքի հայտարարություններից պարզ է դառնում, որ նա ցանկանում է հաճոյանալ Թուրքիայի իշխանություններին, հատկապես Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին: Մեր հաճախակի խորհուրդները նրան՝ չխառնվել իր պատասխանատվությունից դուրս գտնվող գործերին, մնում են ձայն բարբառո անապատի։ Նա կարծես թե չի հասկանում, որ պետք է լուռ մնա:
Ամբողջ աշխարհը տեղյակ է հունական Սուրբ Սոֆիայի պատմական տաճարը մզկիթի վերածելու Էրդողանի բազմիցս արված վիճահարույց հայտարարությունների մասին։ 1935 թվականին Աթաթուրքը մզկիթի կարգավիճակը փոխել էր թանգարանի։

Էրդողանի հայտարարությունները համաշխարհային բանավեճի պատճառ էին դարձել, հատկապես Հունաստանում և աշխարհի հույների շրջանակում: Սուրբ Սոֆիայի տաճարը ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային մշակութային ժառանգության ցուցակում։ Տաճարը մզկիթի վերածելը, անշուշտ, առաջ է բերելու ամբողջ աշխարհի մարդկանց զայրույթը։ 
Սա այն հակասությունն է, որի մեջ անխոհեմաբար հայտնվել է Հայոց պատրիարքը՝ պարզապես Էրդողանին հաճոյանալու համար։ Վերջին շրջանում Հայոց պատրիարքի խնդրահարույց առաջարկի վերաբերյալ խիստ քննադատություններ են հնչել:

Եթե Հայոց պատրիարքը մի փոքր իմաստություն ունենար, նա նախ կխորհրդակցեր Ստամբուլի հայ համայնքի գլխավոր անդամների հետ՝ նրանց կարծիքն իմանալու համար։ Առավել կարևոր՝ նա պետք է խորհուրդ հարցներ Կոստանդնուպոլսի հունական էկումենիկ եկեղեցու պատրիարք Բարդուղիմեոսից։  Բացի այդ, Հայոց պատրիարքը մտածե՞լ է Ստամբուլում իսլամական առաջնորդներից խորհուրդ հարցնելու մասին, արդյոք նրանց համար ընդունելի կլինի դավանել իրենց իսլամական կրոնը նույն կառույցում, ինչպես քրիստոնյաները: Ըստ մեր տեղեկությունների՝ աշխարհում չկա նման վայր, և պատճառն այն է, որ սա անընդունելի է մահմեդականների համար։
Հայոց պատրիարքի հերետիկոսական առաջարկությունը կարող է նաև հակադրվել Թուրքիայի մահմեդականներին և նախագահ Էրդողանին: Ահա այսպիսի անհաջող ավարտ պատրիարքի համար, որը փորձում էր հաճոյանալ թուրքական իշխանություններին․․․

Պատրիարք Մաշալյանն ակամա պաշտպանում է Սուրբ Սոֆիայի տաճարի կարգավիճակի փոփոխությունը թանգարանից մզկիթի՝ քրիստոնյա հավատացյալների համար մասնավոր տարածքով։ Միակ բանը, որ Թուրքիայի իշխանությունները կեզրակացնեն պատրիարքի առաջարկությունից այն է, որ նա կողմ է եկեղեցին մզկիթի վերածելուն՝ անտեսելով նրա առաջարկությունը, որ մզկիթի մի անկյուն հատկացվի քրիստոնեական կրոնական արարողությունների համար: Ինչպե՞ս կարձագանքեր Հայոց պատրիարքը, եթե մի օր Թուրքիայի կառավարությունը որոշեր Վանի լճի մերձակայքում գտնվող հայկական Աղթամար եկեղեցին (այժմ պաշտոնապես դասակարգված որպես զբոսաշրջային տարածք) վերածել մզկիթի՝ մի փոքր սենյակ հատկացնելով քրիստոնեական պաշտամունքի համար:
Իրավիճակն ավելի բարդացնելով, պատրիարք Մաշալյանն իր հայտարարությունն արեց թվիթերյան մի շարք գրառումների միջոցով: Զարմանում եմ, թե ինչն էր նրան դրդել օգտագործել Թվիթերը, որպեսզի նման հայտարարություն անի՝ հղի լուրջ հետևանքներով։ «Սուրբ Սոֆիայի տաճարը պիտի բացվի պաշտամունքի համար», ասաց նա՝ նշելով, որ այն բավական մեծ է այդ նպատակի համար՝ մի մասն առաջարկելով քրիստոնյաներին։ «Թո՛ղ աշխարհը ծափահարի մեր կրոնական խաղաղությունն ու հասունությունը: Թո՛ղ Սուրբ Սոֆիայի տաճարը դառնա մեր դարաշրջանի մարդկության խաղաղության խորհրդանիշ»։

Այնուհետև պատրիարքը նշեց, որ մարդկությունը աղոթել է այդպիսի միասնության համար և առաջարկեց դա անել միասնաբար՝ Սուրբ Սոֆիայի տաճարի գմբեթի ներքո․ «Չնայած մեր դավանանքները տարբեր են, բայց մի՞թե մեկ Աստծուն չենք պաշտում»։ Ըստ նրա՝  հազար տարի լինելով պաշտամունքի տեղ քրիստոնյաների և ևս 500 տարի՝ մահմեդականների համար, Սուրբ Սոֆիայի տաճարը դեմ չէ դրան։ «Սուրբ Սոֆիայի տաճարը կառուցվել է տասը հազար բանվորների աշխատանքով՝ աստղաբաշխական ծախսերով», ասաց նա՝ մատնանշելով, որ ավելի քան 500 տարի շարունակ պաշտամունքի այս շինության վրա բազմաթիվ վերանորոգումներ են իրականացվել Ֆաթիհ Սուլթանի հիմնադրամի կողմից: Նա շեշտեց, որ նրանց նպատակն էր այն պահպանել որպես պաշտամունքի վայր, և «ոչ թե միայն թանգարան»: Նա ասաց, որ դա ավելի հարմար կլինի որպես պաշտամունքի վայր, որտեղ հավատացյալները կարող էին ծնկաչոք աղոթել, քան որպես զբոսաշրջային վայր՝ լեցուն շտապող այցելուներով»։ Թուրքական լրատվամիջոցները անմիջապես հրապարակեցին պատրիարքի հայտարարությունը:
Պատրիարքի միամիտ առաջարկությանն առաջինը կոշտ արձագանքեց «Ազգայնական շարժում» կուսակցության առաջնորդ Դևլեթ Բահչելին, ծաղրելով այն միտքը, թե «Սուրբ Սոֆիայի տաճարը ուրբաթ օրը մզկիթ է, իսկ կիրակի՝ եկեղեցի»։

Սուրբ Սոֆիայի տաճարը առավել կարևոր կրոնական վայրերից մեկն է, հատկապես հույների համար։ Տաճարը կառուցվել է 537 թվականին Բյուզանդական կայսրության կողմից։ Այն աշխարհի ամենամեծ շինությունն էր և իր ժամանակի ինժեներական մտքի հրաշալիք։ Սուրբ Սոֆիայի տաճարը 1453 թվականին վերածվել է կայսերական մզկիթի՝ օսմանցիների կողմից Կոստանդնուպոլսի (այժմ՝ Ստամբուլ) գրավումից հետո։ Այնուհետև մզկիթը Աթաթուրքի հրամանով 1935 թվականին վերափոխվել է թանգարանի:
Հետաքրքիր պատմական հայկական դրվագ կա կապված Սուրբ Սոֆիայի տաճարի հետ։ Ըստ Վիքիպեդիայի՝ «989 թվականի հոկտեմբերի 25-ի մեծ երկրաշարժից հետո, որի արդյունքում փլուզվել է արևմտյան գմբեթի կամարը, կայսր Վասիլ Բ-ն խնդրել է հայ ճարտարապետ Տրդատին, որը Անիի և Արգինայի տաճարների ստեղծողն է, ղեկավարել վերանորոգման աշխատանքները․․․․ Հասցված վնասն այնքան մեծ էր, որ պահանջվեց վեց տարի վերանորոգման և վերակառուցման համար. եկեղեցին վերաբացվեց  994 թ․ մայիսի 13-ին»:

Ուզում ենք եզրափակել՝ մեր հույն բարեկամներին վստահեցնելով, որ Հայոց պատրիարքի տհաճ հայտարարությունը չի ներկայացնում հայ ժողովրդի ցանկությունները:

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

19:02
ՍԴ-ում այսօր էլ քվեարկություն տեղի չի ունեցել. Շաթիրյան
«Քվեարկություն տեղի չի ունեցել, ինքնաառաջադրվել է մեկ թեկնածու, դատավորներից մեկն էլ առաջադրել է թեկնածու, սակայն, ինքնաբացարկ է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
Սեքս, ալկոհոլ,Facebook, կրոնական մտորումներ. ամենալավ ու վատ զբաղմունքների տասնյակն ըստ հոգեբանների
Սեքսը և ալկոհոլը մարդիկ սիրում են ավելի շատ, քան բուժվելը և աման լվանալը: Հոգաբանները պարզել են 10 ամենահաճելի և ամենատհաճ զբաղմունքները, գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Փաշինյանն անդրադարձել է Հայաստանի տարածքում առանց թույլտվության հանքերի օգտագործման խնդրին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ այսօր քննարկվել է Սննդամթերքի անվտանգության և Բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմինների՝ 2019թ. գործունության և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Բելգիան հանում է դիմակների պարտադիր լինելու պահանջը՝ չնայած վարակակիրների թվի աճին
Բելգիան նախօրեին հայտարարեց կորոնավիրուսի սահմանափակումների թուլացման մասին՝ չնայած երկրում վարակի աճող տեմպերին: Վարչապետ Սոֆի Ուիլմեսը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Պաշտոնեական կեղծիքի հիմքով քրգործ հարուցվելու է. Ղազինյան
«Մեկ Հայաստան» կուսակցության համահիմնադիր Արթուր Ղազինյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում է կատարել՝ անդրադառնալով ավելի վաղ ՀՔԾ-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Սխալ թիրախավորված և խնդիր չլուծող ծրագիրը ոչ ոքի չի երջանկացնում. ԵՊՀ ուսխորհրդի նախագահ
ԵՊՀ Ուսանողական խորհուրդը նախաձեռնել էր ստորագրահավաք՝ ուսման վարձի փոխհատուցման նպատակով և դիմել ՀՀ կառավարությանը:  ԿԳՄՍ նախարար Արայիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Եթե վարկերի համաներման մասին օրենք ընդունվի, ապա երկրի տնտեսությունը կհայտնվի փլուզման եզրին. Ենգիբարյան
«Վարկային կազմակերպությունները բարձր տոկոսադրույքներ են առաջարկում, բայց վարկ վերցնելը կամ չվերցնելը յուրաքանչյուր քաղաքացու ընտրությունն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:04
Քաղաքացուն դիմակ չկրելու համար տուգանելու արձանագրությունն անվավեր է ճանաչվել
Սահմանադրական իրավունքի մասնագետ, իրավաբան Վահե Գրիգորյանին հաջողվել է հասնել դիմակ չկրելու համար քաղաքացի Վ. Հովհաննիսյանին տուգանելու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Կկայանա «Անուշ. անավարտ օպերա» ֆիլմի պրեմիերան
Կոմիտասի 151-ամյակի առիթով թանգարան-ինստիտուտի համերգային դահլիճում
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
Կամերային կենտրոնը Կոմիտասի ծննդյան օրը բացօթյա համերգ կկազմակերպի
Կամերային երաժշտության ազգային կենտրոնը Կոմիտասի ծննդյան օրը բացօթյա համերգ կկազմակերպի։ Կենտրոնից մանրամասնում են, որ սեպտեմբերի 26-ին,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
Հարժիս բնակավայրի 23-ամյա բնակչին մեղադրանք է առաջադրվել
Սեպտեմբերի 21-ին` ժամը 19:10-ին, Սյունիքի մարզի Հարժիս բնակավայրի 23-ամյա բնակիչը ահազանգել է ՀՀ ոստիկանություն և հայտնել, որ Հարժիս գյուղում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Թույլ մի՛ տվեք, որ գաղթենք, թույլ մի՛ տվեք, որ վերադառնանք օտար ափեր. հայրենադարձ
«Սփյուռքից ենք եկել, հայրենադարձ ենք և այսօր ունենք բազմաթիվ խնդիրներ»,- խորհրդարանում «Վարկերի և ժամկետանց այլ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
Վահե Գրիգորյանի կողմից կրկին հարցը բարձրացվել է և իր իսկ կողմից հետ վերցվել. ՍԴ դատավոր
Սահմանադրական աշխատակարգային նիստը լրատվամիջոցների կողմից տեսաձայնագրելու վերաբերյալ հարցը կրկին բարձրացվել է ՍԴ դատավոր Վահե Գրիգորյանի կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
ՀՔԾ-ն արձագանքել է Ղազինյանի բողոքի բավարարման մասին հրապարակմանը
ՀՔԾ-ն արձագանքել է «Փաստ» օրաթերթի` «Դատարանը բավարարեց Ղազինյանի բողոքը. Նիկոլ Փաշինյանի նկատմամբ կհարուցվի քրեական գործ`...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Գնդեվազի երեք բնակիչների մեղադրանք է առաջադրվել
Որպես զենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ խուլիգանություն կատարելու համար
Աղբյուր` Panorama.am
17:03
Ժողովրդական արվեստների թանգարանի ռեսուրսն օգտագործելով՝ կարելի է մեր մշակույթը հանրահռչակել աշխարհում
Հովհաննես Շարամբեյանի անվան ժողովրդական արվեստների թանգարանն ունի նոր տնօրեն
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
Ներհամայնքային ճանապարհների սալարկման աշխատանքներն այսուհետ առանց շինթույլտվության կարվի
«Առաջարկվում է ոչ տարանցիկ, ՀՀ մարզերի համայնքներում տեղական նշանակության ճանապարհների սալարկման, խճապատման, երթևեկելի մասի բարեկարգման...
Աղբյուր` Panorama.am
16:50
Զեկույց. Եվս 150 միլիոն երեխա հայտնվել է աղքատության մեջ կորոնավիրուսային համավարակի պատճառով
Կորոնավիրուսային համավարակով պայմանավորված՝ կտրուկ աճել է բազմաչափ աղքատության մեջ ապրող երեխաների թիվը՝ հասնելով գրեթե 1,2 միլիարդի։ Սրա մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:42
ՍԴ մեկ դատավոր ինքնառաջադրվել է, մեկն առաջադրվել ՍԴ նախագահի պաշտոնի համար
Սահմանադրական դատարանի նախագահի մեկ առաջադրված, մեկ ինքնաառաջադրված թեկնածու կա։ ՍԴ շենքի բակում լրագրողների հետ զրույցում ասաց ՍԴ դատավոր Արևիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:37
Պաշտպան. Գագիկ Ծառուկյանի գործով հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացվել
«Քիչ առաջ, որպես Գագիկ Ծառուկյանի պաշտպան, էլեկտրոնային փոստի միջոցով հանցագործության մասին հաղորդում եմ ներկայացրել ՀՀ գլխավոր դատախազին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:33
Արտաքին քաղաքականության պատկերացումներում կան որոշակի նյուանսներ. Նիկոլ Փաշինյան
«Արտաքին քաղաքականության մասին մեր պատկերացումներում, որտեղ, իհարկե, կան  որոշակի նյուանսներ, որոնք գուցե թե սովորական չեն,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:26
Վերջին 8 ամիսներին ՀՀ-ում կրճատվե՞լ է ավելի քան 107 հազար աշխատատեղ, թե՞՝ ավելացել. պատգամավոր
Կառավարության լիազոր մարմինն ու վարչապետը կարծես թե հակասում են միմյանց, ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան»...
Աղբյուր` Panorama.am
16:20
Կոլեկտիվը գնացել է դասապրոցեսի դադարեցմանը, որովհետև երկխոսության բոլոր մեթոդները սպառված են. ՀՊՏՀ ռեկտոր
«Տնտեսագիտական համալսարանում վերջին օրերին ճգնաժամային իրավիճակ է»,- լրագրողների հետ հանդիպմանն ասաց Հայաստանի պետական տնտեսագիտական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:15
Վահան Բաբայանը ոստիկանության ուշադրությունը հրավիրում է ոստիկանի գրառման վրա
Ռեֆորմիստների կուսակցության նախագահ Վահան Բաբայանն ահազանգում է՝ ոստիկանության աշխատակիցը սպառնում է։ Ֆեյսբուքյան գրառմամբ նա մանրամսնել է....
Աղբյուր` Panorama.am
16:09
Պետության և ձկնորսների միջև համագործակցության պատրաստակամությունն ակնհայտ Է. ՇՄՆ
Շրջակա միջավայրի նախարարության նախաձեռնությամբ այս տարի գործարկվեց «Սևանա լճում սիգի արդյունագործական փորձարարական ձկնորսության»...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Խնդրահարույց վարկերի ծավալը հասել է 290 մլրդ դրամի՝ տարվա սկզբի համեմատ աճելով գրեթե 28%
«Վարկերի հետ կապված ոլորտը չափազանց զգայուն է և ունի բազում խնդիրներ»,- խորհրդարանում «Վարկերի և ժամկետանց այլ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:51
Եվրոպան միլիոնավոր եվրոներ է տալիս Հայաստանին՝ դատավորների բարեվարքությունը ստուգելու համար
«Առաջին ֆինանսավորմամբ այս համաձայնագիրը 30 մլն եվրո արժողությամբ է, ամբողջ աջակցությունը տրամադրվել է ուղղակի բյուջետային աջակցության...
Աղբյուր` Panorama.am
15:41
Արարատ Միրզոյան. Արցախի ու Հայաստանի խորհրդարանների համատեղ աշխատանքի մեկնարկը հաջող է տրված
Պաշտոնական այցով Հայաստան ժամանած Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահ Արթուր Թովմասյանի գլխավորած պատվիրակությունը սեպտեմբերի 24-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
15:33
Ինչպիսի զբոսանքն է ազդում տրամադրության վրա
Սան-Ֆրանցիսկոյի Կալիֆորնիական համալսարանում և Դուբլինի Տրինիտի-քոլեջում անցկացված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ պարբերական...
Աղբյուր` Panorama.am
15:25
Քաղաքագետ. Ջերմուկում հանքի բացման ու փակման կողմնակիցների միջև քաղաքացիական պատերազմ է սկսվում
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը գրում է. «Ոնց հասկանում եմ Ջերմուկի տարածաշրջանում հանքի բացման ու փակման կողմնակիցների միջև քաղաքացիական...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՍԴ նախագահի թեկնածուի հետ կկիսվեմ իմ փորձով. Հրայր Թովմասյան
11:07 24/09/2020

ՍԴ նախագահի թեկնածուի հետ կկիսվեմ իմ փորձով. Հրայր Թովմասյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}