Քաղաքական 09:42 25/11/2020 Տարածաշրջան

Թուրքիայի դերը հետպատերազմյան Հարավային Կովկասում. տեսակետներ

Թուրքիան ակտիվորեն աջակցել է Ադրբեջանին ԼՂ հակամարտության ընթացքում: Գոհ է արդյո՞ք Անկարան արդյունքներից: Վերլուծաբաններն ու քաղաքական գործիչներն անդրադառնում են հարցին, գրում է Ամերիկայի Ձայնը։

Հարավկովկասյան տարածաշրջանում աճում է Թուրքիայի ազդեցությունը, այդպես է կարծում Heritage հիմնադրամի վերլուծաբան Լյուք Քոֆֆին: Նրա կարծիքով, Բաքուն Թուրքիային դիտարկում է որպես տարածաշրջանում ռուսական գերիշխանության կարևոր հավասարակշռություն, իսկ Անկարան երբեք չի թաքցրել Բաքվին աջակցելու իր դիրքորոշումը՝ ելնելով սերտ մշակութային, տնտեսական, պատմական կապերից:

«Թուրքիան հաղթող դուրս եկավ այս իրավիճակից: Կարծում եմ նրան հաջողվեց փոխել աշխարհաքաղաքական հավասարակշռությունը Հարավային Կովկասում և այն ավելի մոտեցնել Անկարային՝ հեռացնելով Մոսկվայից»,-ասում է Քոֆֆին:

Չնայած շուրջ մեկ դար Թուրքիան Հարավային Կովկասում չի ունեցել ռազմական ներկայություն՝ Անկարան մշտապես ներգրավված է եղել տարածաշրջանում տնտեսական և էներգետիկ ծրագրերի միջոցով, նշում է վերլուծաբանը: Այժմ, ըստ նրա, այն կունենա նաև որաշակի ռազմական ներկայություն Ադրբեջանում դիտորդական առաքելության շրջանակներում: Ինչպիսի տեսք կունենա այս ներկայությունը, ըստ վերլուծաբանի, դեռևս անորոշ է: Քոֆֆին կարծիք է հայտնում, որ Թուրքիան ակտիվորեն կներգրավվի ԼՂ հակամարտության գոտու վերակառուցման աշխատանքներին:

«Թուրքական շինարարական ընկերությունները, հավանաբար, մեծ դեր կխաղան այս ամենի մեջ, և նրանց կվստահի նաև Ադրբեջանը»,- գտնում է Քոֆֆին:

Սակայն Թուրքիայի հիմնական ընդդիմադիր «Ժողովրդա-հանրապետական» կուսակցության փոխնախագահ Ահմեդ Ունալ Չավիքոզը German Marshall Fund կենտրոնի կազմակերպած քննարկմանը կարծիք է հայտնում, որ ԼՂ շուրջ վերջին զարգացումների արդյունքում Ռուսաստանին հաջողվեց վերականգնել իր ազդեցությունը տարածաշրջանում ի դեմս ԼՂ-ի տարածք խաղաղապահ ուժերի մուտքի:

Նախկինում, ըստ նրա, բոլոր հետխորհրդային հակամարտություններում՝ Մերձդնեստրում, Վրաստանում, Դոնբասում, Ռուսասանը եղել է ներգրավված ու ունեցել է ռազմական ներկայություն, բացառությամբ ԼՂ հակամարտության, որը հայ-ադրբեջանական խնդիր է: Սակայն, ըստ ընդդիմադիր գործչի, իրավիճակը փոխվել է ռազմական գործողությունների արդյունքում: Այժմ ռուսական զորքերը տեղակայվել են նաև ղարաբաղյան հակամարտության գոտում, իսկ ԼՂ կարգավիճակի հարցը մնում է անորոշ:

«Թուրքիան կշարունակի աջակցել Ադրբեջանին ԼՂ խնդրի վերջնական կարգավորման հարցում, և սա նաև մեր կուսակցության դիրքորոշումն է: Այժմ սակայն կարծում եմ խնդիրը գտնվելու է բանակցային ու դիվանագիտական հարթության վրա»,- ասում է Ահմեդ Ունալ Չավիքոզը:

Նա հաստատված հրադադարի պայմանագիրը չի դիտարկում որպես հաշտության վերջնական պայմանագիր: Դրան հասնելու համար անհրաժեշտ է որոշ ժամանակ: Եթե հաշտության պայմանգիրն ու բանակցությունները հաջողություն արձանագրեն, ապա կպահանջվի նաև հայ-թուրքական սահմանի բացում, նշում է թուրք գործիչը: Չավիքոզը առաջարկում է կրկին վերադառնալ տարիներ առաջ Թուրքիայի առաջ քաշած 3+2 խաղաղության և կայունության հարթակին, որը պետք է ներառեր երեք հարավկովկասյան հանրապետությունները՝ Հայաստանը, Վրաստանն ու Ադրբեջանը, ինչպես նաև երկու տարածաշրջանային տերություններ՝ Թուրքիան և Ռուսաստանը:

«Անհրաժեշտ է, սակայն, երկու հիմնական տարրերի առկայություն: Հաշտության համաձայնագիրը պետք է վերածվի երկարաժամկետ խաղաղության պայմանագրի, և երբ դա հնարավոր է, վստահ եմ, որ Թուրքիան կարևոր նպաստող դեր կխաղա խաղաղության այս պայմանագրի հարցում: Հայ-թուրքական հարաբերություններն ու սահմանի բացումը կարող են կարևոր դեր խաղալ երկարատև խաղաղության պայմանագրին հասնելու պահին»,- ասում է նա:

Չավիքոզը վստահություն է հայտնում , որ Անկարայի քաղաքականությունը Հարավային Կովկասում կապ չունի ՆԱՏՕ դաշինքի դիրքորոշումների հետ, քանի որ Հյուսիսատլանտյան դաշինքի համար ԼՂ հակամարտությունը չի ներկայացնում որևէ լուրջ հետաքրքրություն, իսկ Թուրքիայի գործողությունները չեն նպաստում Անկարայի դիրքերի ամրապնդմանը ՆԱՏՕ-ի շարքերում: Նա քննադատում է Էրդողանի կառավարության որոշումը Ս- 400 հրթիռային համակարգերի ձեռք բերման մասին՝ այն որակելով ավելի քան երկու միլիարդ դոլարի անիմաստ վատնում, քանի որ այս համակարգերը չեն կարող համահունչ լինել Թուրքիայում առկա ՆԱՏՕ-ի հակաօդային պաշտպանության համակարգի հետ:

Նա հույս է հայտնում, որ ամերիկյան նոր վարչակազմի հետ հնարավոր կլինի բարելավել թուրք-ամերիկյան հարաբերությունները: Թուրքիան պետք է վերադառնա աշխարհիկ արտաքին քաղաքականությանը և զերծ մնա կրոնական գործոնի օգտագործումից ինչպես արտաքին, այնպես էլ ներքին քաղաքականության ոլորտներում, ընդգծշում է թուրք ընդդիմադիր գործիչը: Կրոնը չպետք է օգտագործվի քաղաքական նպատակներով, պնդում է նա:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

09:09
Այսօր հոսանքազրկումներ են սպասվում հետևյալ հասցեներում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը տեղեկացնում է, որ այսօր կդադարեցվի հետևյալ հասցեների էլեկտրամատակարարումը` Երևան...
Աղբյուր` Panorama.am
23:16
Երկրաշարժ Վայոց ձորում
Հունվարի 18-ին, տեղական ժամանակով ժամը 18:12-ին (Գրինվիչի ժամանակով ժամը 14:12-ին) ՀՀ ԱԻՆ Սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայության...
Աղբյուր` Panorama.am
23:15
Կիվիրյան. Մինչև Ռոբերտ Քոչարյանին հասնելը, Նիկոլականները պետք է առաջին հերթին իրենք իրենց դատեն
Փաստաբան Արգիշտի Կիվիրյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «Կատարյալ ցինիզմ է, որ մի թիմ, որը փուռն ա տվել Արցախը, փուռն ա տալիս...
Աղբյուր` Panorama.am
20:36
Ընդհանուր առմամբ Լեռնային Ղարաբաղ է վերադարձել ավելի քան 49 000 քաղաքացի
«Ռուսաստանյան խաղաղապահ առաքելության անդամները շարունակում են ապահովել Հայաստանից արցախցիների անվտանգ վերադարձը Լեռնային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
ԱՀԿ ղեկավարը նախազգուշացրել է աշխարհում «բարոյական աղետի» մոտենալու մասին
Աշխարհը մոտենում է բարոյական աղետի, քանի որ վտանգի տակ է տարբեր երկրների բնակիչներին հավասար հիմքերով COVID-19 պատվաստանյութ տրամադրելու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
ՀՀ և ՌԴ ՍԴ նախագահները հեռախոսազրույց են ունեցել
2021 թվականի հունվարի 18-ին կայացել է Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության սահմանադրական դատարանների նախագահներ Արման Դիլանյանի և...
Աղբյուր` Panorama.am
20:18
Ապարան-Քուչակ ավտոճանապարհին տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ։ «Արագածոտնի մարզում «Ամբերդ»...
Աղբյուր` Panorama.am
19:56
Առանց հանդիսատեսի մրցումների անցկացումը նման կլինի առանց համեմունքի ճաշ եփելուն․ Սաբուրո Կավաբուչի
32-րդ ամառային օլիմպիական խաղերի երկրպագուների ներկայության մասին որոշումը կկայացվի առաջիկա երկու ամիսների ընթացքում: Այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Սահմանվել են ՀՀ քաղաքացիների համար Ռուսաստան մուտքի կանոններ
  Սահմանվել են ՀՀ քաղաքացիների համար Ռուսաստան մուտքի կանոններ։ Այս մասին նշված է Ռուսաստանում հայերի միության տարածած...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Երևան, Գյումրի և Վանաձոր քաղաքներում նպաստները, կենսաթոշակները վճարվելու են անկանխիկ եղանակով
ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը տեղեկացնում է, որ Երևան, Գյումրի և Վանաձոր քաղաքներում նպաստների, կենսաթոշակների վճարման...
Աղբյուր` Panorama.am
19:29
Ալինա Նիկողոսյան. Այսօրվանից դադարում եմ իրականացնել առողջապահության նախարարի մամուլի քարտուղարի պարտականությունները
Ալինա Նիկողոսյանը այսօրվանից դադարում եմ իրականացնել առողջապահության նախարարի մամուլի քարտուղարի պարտականությունները: Այս մասին Նիկողոսյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
ԵՊՀ-ականները նախաձեռնել են զոհված զինծառայողների հիշատակը հավերժացնելու և զոհվածների ընտանիքներին աջակցելու շարժում
Համալսարանականները նախաձեռնել են զոհված զինծառայողների հիշատակը հավերժացնելու և զոհվածների ընտանիքներին աջակցելու շարժում։ Այս մասին Ֆեյսբուքյան...
Աղբյուր` Panorama.am
19:05
«Ճանաչենք մեր հերոսներին»․Կապիտան Արամ Արթուրի Խաչատրյանը հմտորեն ղեկավարել է հրետանու կրակը՝ պատճառելով թշնամուն զգալի կորուստներ
«Ճանաչենք մեր հերոսներին» խորագրով Արցախի պաշտպանության բանակը շարունակում է ներկայացնել պատերզմի հերոսական դրվագները:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
Կոլեկցիոներներն ու պատկերասրահի տերերը Մեծ Բրիտանիայից հանում են իրենց բազմամիլիոնանոց հավաքածուները
Կոլեկցիոներների և պատկերասրահների տերերի մի մասը  Brexit- ի ուժի մեջ մտնելուց առաջ Մեծ Բրիտանիայից հանել են իրենց բազմամիլիոնանոց...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
«Այբ» կրթական հիմնադրամը դիմել է դատարան
«Այբ» կրթական հիմնադրամը դիմել է դատարան։ Այս մասին հայտնում է կրթական հիմնադրամի մամուլի բաժինը։ ««Այբ»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Նմուշի համար մի մասնագետ չկա, որ ուզենա համագործակցի այս կառավարության հետ․բժիշկ-համաճարակաբանը՝ նորանշանակ նախարարի մասին
«Նմուշի համար մի մասնագետ չկա, որ ուզենա համագործակցի այս կառավարության հետ։ Բայց է՛ս տեսակ փրփուռներից կախվե՞լ...»,-ֆեյսբուքյան իր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
2021թ. բյուջեով ԱՀ կապիտալ ծախսերի համար նախատեսված է 10 մլրդ դրամ
Հունվարի 18-ին տեղի ունեցավ Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի արտադրության և արտադրական ենթակառուցվածքների հարցերի ու ֆինանսաբյուջետային և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:19
2020 թ.-ին Հայաստանից 13290 կտոր դասագիրք և մեթոդական գրականություն է առաքվել Վրաստան
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության տեղեկատվությամբ՝ սփյուռքի կրթօջախներին դասագրքերի և այլ ուսումնական գրականության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Ամռանը Լևոն Արոնյանը կմասնակցի Grand Chess Tour միջազագային խոշոր մրցաշարին
Ամռանը նախատեսված է  անցկացնել Grand Chess Tour  միջազագային խոշոր մրցաշար: Այս մասին հայտնում է ՀԱՕԿ-ը։ Տասը նշանավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Աղդամում ականազերծման աշխատանքների համար ՌԴ-ն մասնագետների նոր խումբ է ուղարկել
Ռուսաստանի արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը պիրոտեխնիկների լրացուցիչ խումբ է ուղարկել Լեռնային Ղարաբաղի Աղդամի շրջանի ականազերծման համար:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
ՃՈ. Պահպանվող հատուկ տարածքներ են տեղափոխվել 16 մեքենա
Հանգստյան օրերին, հունվարի 16-ին և 17-ին, ճանապարհային ոստիկանության մայրաքաղաքը և մարզերը սպասարկող 1-ին և 2-րդ սպայական գումարտակների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
ԱԻՊԾ-ն յոթ օրում զենք-զինամթերքի հայտնաբերման 77 կանչ է ստացել
Հունվարի 10-ից 17-ն ընկած ժամանակահատվածում Արցախի արտակարգ իրավիճակների պետական ծառայության 911 ահազանգման կենտրոնում գրանցվել է 1289 զանգ:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
Հակակոռուպցիոն մարմնի ղեկավարին պետք է ընտրի խորհրդարանը, այլ ոչ՝ գործադիրի ղեկավարը. Մարուքյան
«Մենք կարծում ենք, որ պետք է լինի մեկ քննչական կոմիտե, որտեղ ներառված կլինեն բոլոր քննչական մարմինները»,- այսօր խորհրդարանում ասաց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:36
Սոֆյա Հովսեփյանը ծաղր է համարում առողջապահության նախարարի պաշտոնում Անահիտ Ավանեսյանի նշանակումը
«Իմ քայլը» խմբակցությունը լքած Սոֆյա Հովսեփյանը ծաղր է համարում առողջապահության նախարարի պաշտոնում Անահիտ Ավանեսյանի նշանակումը։ Նա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:19
Արսեն Թորոսյանի նոր պաշտոնը
Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ, Էդուարդ Աղաջանյանն  ազատել է ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնից: Փաշինյանի մեկ այլ որոշմամբ, այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:14
Հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով միջադեպեր չեն արձանագրվել. ՊՆ
Հունվարի 17-ին և 18-ի առավոտյան ՀՀ պետական սահմանի հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով պահպանվել է կայուն օպերատիվ իրավիճակ, միջադեպեր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:12
Հայաստանում առողջապահության նոր նախարար է նշանակվել
Արսեն Թորոսյանն ազատվել է պաշտոնից:
Աղբյուր` Panorama.am
16:58
ՊՆ. ԶՈւ պատվո պահակային վաշտում ծառայել ցանկացող զորակոչիկները պետք է դիմեն մինչև հունվարի 30-ը
Ձմեռային զորակոչի շրջանակներում զորակոչիկներին ՀՀ ԶՈՒ ուժերի պատվո պահակային վաշտում զինվորական ծառայության նշանակելու նպատակով փետրվարի 2-ին և...
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
Նախագիծը չի կանխարգելի, որ հակակոռուպցիոն դատարանի դատավորը մեկ տարի հետո չզբաղվի կոռուպցիայով. Անի Սամսոնյան
«Նեղ, դժվարին, Ժամանակահատվածում սոցիալական բազմաթիվ խնդիրների պայմաններում հակակառուպցիոն դատարանների այս հաճույքը մեզ վրա կնստի 5 և ավել...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ազատամարտիկ, բժիշկ. Փաշինյանի ժամ առաջ հրաժարականը երկիրը տեղատվությունից, ցնցումներից դուրս բերելու լավագույն ճանապարհն է
12:36 27/12/2020

Ազատամարտիկ, բժիշկ. Փաշինյանի ժամ առաջ հրաժարականը երկիրը տեղատվությունից, ցնցումներից դուրս բերելու լավագույն ճանապարհն է

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}