Մշակույթ 10:08 09/01/2021 Հայաստան

Սերգեյ Փարաջանովի ծննդյան օրն է

«Օրվա չար մթնոլորտը հասու չէր նրա բնությանը: Չնայած դրան, նա դարձավ ամենահալածված և հետապնդվող արվեստագետը: Այդ ժամանակների նախախնամությունն էր: Նա մեղավոր էր, որովհետև ազատ էր»: Այսպես է մեծանուն ռեժիսոր Սերգեյ Փարաջանովին նկարագրել ռուս բանաստեղծուհի, գրող, թարգմանչուհի Բելլա Ախմադուլինան։ 

Այսօր կինոռեժիսոր, սցենարիստ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Սերգեյ Փարաջանովի ծննդյան օրն է՝  97-ամյակը։

Փարաջանովը ծնվել է Թիֆլիսում, որտեղ և ստացել է միջնակարգ կրթություն: 1945թ-ին ընդունվել է Մոսկվայի կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտի/ՎԳԻԿ/ ռեժիսորական ֆակուլտետը: 1952թ-ից աշխատել է Կիևի Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայում որպես բեմադրիչ ռեժիսոր: Մինչև 1963թ. նկարահանել է 4 լիամետրաժ գեղարվեստական, և 3 վավերագրական ֆիլմեր: 1964թ-ին «Մոռացված նախնիների ստվերները» ֆիլմը նրան համաշխարհային ճանաչում է բերում: 1965-ին նա սկսում է նկարահանել «Կիևյան որմնանկարներ» հակապատերազմական ֆիլմը, որը շուտով արգելվում է իշխանությունների կողմից։

1966թ-ին նրան հրավիրում են Հայաստան։ Փարաջանովը առաջարկում է նկարահանել «Սայաթ-Նովա» ֆիլմը: Նա շրջում է Հայաստանով, ծանոթանում է նրա ճարտարապետությանը և արվեստին: Մեծ ոգևորությամբ նա նկարահանում է այդ ֆիլմը, որը դարձել է  նրա լավագույն ֆիլմը: Ֆիլմը մեծ դժվարություններով դուրս է եկել էկրան «Նռան գույնը» անունով:
Դրանից հետո Փարաջանովը 15 տարի վտարվել է կինոյից. ավելին՝ նրան երկու անգամ բանտ են նետել՝ 1974-1978թթ. Ուկրաինայում և 8 ամիս Թիֆլիսում՝ 1982թ.: Այդ դաժան վերաբերմունքի իրական պատճառը նրա լեզուն էր և արվեստը, որը չէր գոհացնում իշխանությանը:

Այդ տարիներին, երբ Փարաջանովը զրկված էր ֆիլմ նկարելուց, նա իր ողջ ստեղծագործական ավյունը ուղղել է գծանկարների, կոլաժների, տիկնիկների, գլխարկների և այլ արվեստի գործերի ստեղծմանը:  Նա ասում էր. «Ինձ չէին թողնում ֆիլմեր նկարել, ես սկսեցի կոլաժներ անել: Կոլաժը դա սեղմված ֆիլմ է»: Եվ իրոք, եթե ֆիլմի ստեղծումը կախված է բազմաթիվ հանգամանքներից, ապա կոլաժում նա ազատ է և կարող է անել այն, ինչ ուզում է:

Կյանքի վերջում նա նկարահանել է ևս 2 ֆիլմ «Գրուզիա ֆիլմ» կինոստուդիայում՝ «Լեգենդ Սուրամի ամրոցի մասին» և «Աշուղ ղարիբ»:

1989թ-ին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում ռեժիսորը սկսել էր  աշխատանքները «Խոստովանանք» ինքնակենսագրական ֆիլմի վրա: Հազիվ սկսած նկարահանումները ընդհատվել են Փարաջանովի առողջական վիճակի վատթարացման պատճառով: Սարգիս Փարաջանյանցը վախճանվել է Երևանում 1990թ-ին:

«Ս.Փարաջանովը համաշխարհային փառքի արժանացած մի քանի` «Մոռացված նախնիների ստվերները» /1964/, «Սայաթ-Նովա» կամ «Նռան գույնը» /1969/, «Լեգենդ Սուրամի ամրոցի մասին» /1985/, «Աշուղ Ղարիբ»/1988/ գլուխգործոց ֆիլմերի հեղինակն է: Ժամանակակիցների կողմից բարձր գնահատված նրա պոետիկական կինոլեզուն յուրահատուկ ներդրում է կինոարվեստում:

Սերգեյ Փարաջանովի ստեղծագործությունը իր համանմանը չունի համաշխարհային արվեստում: Այն աչքի է ընկնում իր բարձր վարպետությամբ, վառ երևակայությամբ և սրամտությանբ: Նրա աշխատանքներին առանձնակի հմայք և փայլ է հաղորդում օգտագործված առարկաների և նյութի զանազանությունը:
Դրանց մեծ մասը ստեղծված է ազատազրկման մեջ:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:11
Ինչ տեղի է ունենում Սյունիքի և Գեղարքունիքի տարբեր հատվածներում, կարող է ընդլայնվել ու ընդգրկել այլ մարզեր, այլ տեղամասեր. Աբրահամյան
«Այս ծանր իրադրության պայմաններում Հայաստանի իշխանությունը հետ է քաշվել՝ նախաձեռնողականությունը զիջելով Ադրբեջանին, իսկ Հայաստանի ճակատագիրը՝ արտաքին խաղացողների»։
Աղբյուր` Panorama.am
21:39
Սյունիքում ՀՀ պետական սահմանը հատած ադրբեջանական խմբի հետ բանակցությունները կշարունակվեն վաղը
ՀՀ ՊՆ-ն տարածել է հայտարարությունը՝ նշելով, որ հայկական կողմը ադրբեջանական ԶՈՒ ներկայացուցիչներին ևս մեկ անգամ ներկայացրել է իր հստակ պահանջը։
Աղբյուր` Panorama.am
21:24
ԱԱԾ պահեստազորի սպաների միություն ՀԿ. Ուրախ ենք, որ «Պատիվ ունեմ» դաշինքի ընտրացուցակը գլխավորում է Արթուր Վանեցյանը
«Ողջունում ենք քաղաքական դաշտում ևս մեկ ուժեղ դաշինքի ձևավորումը, մեր գործընկերոջն ու իր թիմին մաղթում ենք ուժ ու կորով՝ ի շահ անվտանգ, հզոր Հայաստանի»։
Աղբյուր` Panorama.am
20:32
Միմյանց նկատմամբ սերը և միմյանց արժանապատվության ու իրավունքների նկատմամբ հարգանքն է, որ կարող է ապահովել համերաշխություն ընտանիքում. ՄԻՊ
ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը շնորհավորում է բոլորին Ընտանիքի միջազգային օրվա առիթով:
Աղբյուր` Panorama.am
20:31
Երևանի դիմումը ՀԱՊԿ-ին Բաքուն համարում է խնդրի քաղաքականացման փորձ
Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանին տիրող իրավիճակի հետ կապված ՀՀ-ի՝ Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությանը (ՀԱՊԿ) դիմելու քայլը Բաքուն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:11
Փոխհրաձգություն Իրան-Ադրբեջան սահմանին
Ադրբեջանցի երկու սահմանապահ է սպանվել
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Կամերային նվագախումբը հանդես կգա դիրիժոր Միքայել Ավետիսյանի ղեկավարությամբ
«Հոբոյի հմայքը» խորագրով երեկոյի ընթացքում նվագախմբի և դիրիժորի հետ հանդես կգա հոբոյահար Ջանֆրանկո Բորտոլատոն (Իտալիա):
Աղբյուր` Panorama.am
19:53
Չինաստանն առաջին անգամ հաջողությամբ հետաքննություն է անցկացրել Մարսի վրա
Չինական «Tianwen 1» տիեզերանավը շաբաթ օրը հաջող փափուկ վայրէջք է կատարել Մարսի մակերեսին, հայտնում է «ՌԻԱ Նովոստի»-ն՝...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Երկրորդ Ծաղկազարդը՝ մայիսի 16-ին
Քրիստոսի Համբարձման տոնի հաջորդ կիրակի օրը Հայ Առաքելական եկեղեցին նշում է Երկրորդ Ծաղկազարդը:
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
«Եկել եք ժողովրդին կըտորելո՞ւ»․ Ուռուտի բնակչությունը հանք չի ուզում
ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ բնակավայրում չկայացան «ՋԻՆ ՀՈԼԴԻՆԳ ԼԻՄԻԹԻԴ» ՍՊԸ-ի կողմից  Ստեփանավանի հանքային շրջանի Ուռուտի հանքային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
ԱՀԿ. Երեխաների շրջանում ճարպակալության մակարդակը համավարակի ընթացքում աճել է
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը կոչ է արել հատուկ ուշադրություն դարձնել մանկական գիրությանը, քանի որ հսկայական թվով մարդիկ կարող...
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
Վթարային ջրանջատում Երանի Էրեբունի, Շենգավիթ և Նոր Նորք վարչական շրջաններում մայիսի 15/16-ին
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:14
Վահրամ Բաղդասարյան. Մենք մինչև ընտրությունները չենք սպասելու, պետք է կատարվեն ինչ-որ քայլեր
Ընդհանրապես պետք չէ դիտարկել ընդդիմադիր իշխանություն, սա արդեն մեր հայրենիքի անվտանգության և փրկության հարցն է։ Այս մասին այսօր՝ մայիսի 15-ին,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Պաբլո Պիկասոյի կտավը Նյու Յորքի աճուրդում վաճառվել է 103 միլիոն դոլարով
Փորձագետները, նախքան աճուրդը սկսելը, իսպանացի նկարչի այս կտավը գնահատել էին 55 միլիոն դոլար:
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
Սյունիքում ՀՀ պետական սահմանը հատած ադրբեջանական խմբի հետ բանակցում է նաև Մուրադովը
Սյունիքի Խնձորեսկ վարչական շրջանի տարածքում նախապես պլանավորած ժամը 15։00-ի փոխարեն ժամը 17։00-ից մեկնարկել են բանացություններն ադրբեջանական ԶՈւ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:59
Արա Այվազյանը հեռախոսազրույցներ է ունեցել ՀԱՊԿ ԱԳ նախարարների խորհրդի նախագահի և ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի հետ
Ի շարունակություն վերջին օրերին տեղի ունեցած քննարկումների` մայիսի 15-ին ՀՀ ԱԳ նախարարի պաշտոնակատար Արա Այվազյանը հեռախոսազրույցներ է ունեցել...
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
Գոհար Գորգիսյան. Մի քողի պատմություն
«Երբեք չգիտեի, որ ապրածս դաժան տարիներին երանի եմ տալու»։
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Գարիքսը, Բոնոն և The Edge-ը ձայնագրել են Եվրո-2021-ի հիմնը
Համացանցում հայտնվել է Մարտին Գարիքսի «We Are The People» երգի տեսահոլովակը, որը կդառնա Եվրոպայի առաջիկա ֆուտբոլի առաջնության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
«Բարսելոնան» պատրաստ է Մեսսիին զոհաբերել Հոլանդին ձեռք բերելու համար
Կատալոնական «Բարսելոնան» նախատեսում է անել հնարավորը Դորտմունդի «Բորուսիայի» խաղացող Էրլինգ Հոլանդին ձեռք բերելու համար,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
«Դավա՛յ ստուց, դու՛րս կորի, չնկարե՛ս». Էջմիածնի՝ Նիկոլին ծառայող ԵԿՄ-ականները հարձակվել են լրագրողի վրա. Yerkir.am
Այսօր արտառոց դեպք է տեղի ունեցել Էջմիածնում: Այս մասին գրում է Yerkir.am-ը: «Yerkir.am-ի լրագրող Լիա Սարգսյանը՝ նկատելով, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Կարելի է եզրակացնել, որ գործ ունենք քաղաքական հետապնդման հետ. Ռուբեն Մելիքյանը՝ Մոնախի ձերբակալության մասին
Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը ահազանգում է, որ խուլիգանության տարօրինակ կասկածով ձերբակալվել է ազատամարտիկ Արթուր Եպիսկոպոսյանը (Մոնախ)՝ իրենց...
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
Ժողովրդավարություն խաղալու ժամական ավարտվում է, գալիս է ՈւԺԻ ԻՐԱՎՈւՆՔԻ ժամանակը. Ղազինյան
«Մեկ Հայաստան» կուսակցության նախագահ Արթուր Ղազինյանը գրում է. «Իրավիճակը սրվում է Հայաստանի պետական սահմանին, Հայաստանը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Վերին Շորժայում և հարակից սարատեղիներում մարդիկ այս պահին փաստացի չեն կարողանում օգտագործել արոտավայրերը. ՄԻՊ
ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը ներկայացրել է մարդու իրավունքների փաստահավաք աշխատանքների արդյունքները Վերին Շորժայում և հարակից...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Շատ խառը պատմություն է Սյունիքում, առեղծվածները շատ են. Աշոտյան
«Այս ընտրությունները չպետք է լինեին, մեզ պարտադրվել է այս «լուծումը»»,- լրագրողների հետ զրույցում ասաց ՀՀԿ փոխանախագահ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
ՆԱՏՕ-ն սկսում է հրթիռային և հակաօդային պաշտպանության խոշոր զորավարժությունները
Հյուսիսատլանտյան դաշինքը Շոտլանդիայի և Նորվեգիայի ափերի մոտ շաբաթ օրը սկսել է հրթիռային և հակաօդային պաշտպանության վերաբերյալ վարժանքներ,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
Գազայի հատվածում իսրայելական հարվածից փլուզվել է շենք, որտեղ տեղակայված են միջազգային ԶԼՄ-ների գրասենյակները
Իսրայելական ավիահարվածի հետևանքով փլուզվել է Գազայի հատվածում գտնվող 15-հարկանի շենքը, որտեղ, մասնավորապես, տեղակայված էին միջազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
17:49
Սերժ Սարգսյանն ու Արթուր Վանեցյանը ծառ տնկեցին
«Ուղղի՛ ր մեջքդ։ Կպնե՛ նք գործին։ Որ ապրե՛նք»։
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
«Ես ավելի ամուր եմ քայլում այս հողի վրա, որովհետև հերոսի մայր եմ»
Մի շարք մշակութային գործիչներ և զոհվածների ծնողներ այսօր հավաքվել էին նշելու ընտանիքի միջազգային օրը: Yerevan.Today-ի հետ զրույցում զոհված...
Աղբյուր` Panorama.am
17:28
Եթե Ադրբեջանը հասցնի դիրքավորվել, իր զորքերի համար ապահովել անհրաժեշտ ենթակառուցվածքներ, ապա խաղաղ ճանապարհով այս խնդիրը չի կարգավորվի. Աբրահամյան
«Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Տիգրան Աբրահամյանը գրում է. «Երբ իշխանությունը խոսում է բանակցությունների միջոցով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Մանախ. Իմ նկատմամբ քաղաքական հետապնդում է տեղի ունենում
Սյունիքում երեկ բողոքի ակցիայից հետո ձերբակալված Արթուր Այվազյանը` Մանախը, հացադուլ և ջրադուլ է հայտարարել: Panorama.am-ի հետ զրույցում Արթուր...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Առողջապահության նախարարի պաշտոնակատարը հրաժարվեց պատասխանել, թե ինչու էր մասնակցում ԱԽ նիստին
16:29 13/05/2021

Առողջապահության նախարարի պաշտոնակատարը հրաժարվեց պատասխանել, թե ինչու էր մասնակցում ԱԽ նիստին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}