Քաղաքական 15:07 23/04/2021 Տարածաշրջան

Թուրք գրող․ Մեր վայրի ազգայնամոլությունը չի վերանա, քանի դեռ չենք առերեսվել Հայոց ցեղասպանության հետ

Հայոց ցեղասպանության 106-րդ տարելիցի նախօրեին Ermenihaber.am-ը զրուցել է թուրք գրող և թարագմանիչ Մուրաթ Ույուրքուլաքի հետ։

Հայ ընթերցողը նրա հետ ծանոթանալու հնարավորություն կունենա Հրանտ Դինքի հիշատակին նվիրված հոդվածների ժողովածուի շնորհիվ, որը թարգմանվել է հայերեն և շուտով կտպագրվի Հայաստանում։

Գրքում տեղ գտած հոդվածում Ույուրքուլաքի հերոսը (ով իրական կերպար է), երիտասարդ ժամանակ պատմում է, թե հայերը թուրքերին «տակառներն են լցրել ու արյունը խմել»,բայց ծերության տարիներին սկսում է բոլորվին այլ պատմություններ պատմել թուրքերի ոճրագործությունների մասին։

«Եվ ահա, Համզա պապիկը բավականաչափ ծերացավ։ Ու երբ ոտք գցեց թուլամտության խաղաղ և անորոշ աշխարհը, նրա պատմությունը կամաց –կամաց սկսեց փոխվել ․․․ ու պատմությունն արդեն սկսում էր միշտ նույն հարցով․ «Գիտե՞ք, թե ինչու է Քըզըլըրմաք գետի անունը «քըզըլ ըրմաք (կարմիր գետ)»։ Ու անմիջապես էլ պատասխանում էր․ «Որովհետև հայի արյամբ էր լցվել»։ Մենք տասը հոգու միմյանց էինք կապում, որ փամփուշտները զուր չծախսենք, մի կենտ փամփուշտով զարկում, գետն էինք գցում բոլորին․․․»

- Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը և դատապարտումը ի՞նչ կտա թուրք հասարակությանը և ի՞նչ կարևոր նշանակություն կարող է ունենալ հետագայի համար։

- Հայոց ցեղասպանությունը այն ոլորտներից է, որտեղ մենք չենք կարողացել հաղթահարել մեր ատելության, չարության, վրեժխնդրության զգացումը։ Եվ գուցե՝ ամենկարևորը։ Թուրքիայի բնակչությանը պարուրած վայրի ազգայնամոլությունը չի կարող վերանալ, քանի դեռ չի կայացել առերեսումը այդ մեծ պատմական հանցանքի հետ։

Եթե ուզում ենք կերտել քաղաքակիրթ, բարեկեցիկ, ժողովրդավար պետություն, ուրեմն անպայման պետք է առերեսվենք Հայոց ցեղասպանության հետ։ Մեզ պետք է մտահոգի այն հարցը, թե ինչու 1915-ից առաջ շուրջ 2մլն կազմող հայ ազգից 10 տարի հետո նույնիսկ անունները չմնացին։ Այդ մտահոգությունն այն օղակն է, որը կարող է մեզ կապել մադկության ու մարդկայնության հետ։

- ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենի ընտրվելուց առ այսօր նա Էրդողանի հետ հանդիպում և հեռախոսազրույց չի ունեցել: Ի՞նչ եք կարծում, թուրք-ամերիկյան հարաբերությունների ներկայիս լարված փուլում Բայդենն իր ուղերձում կօգտագործի՞ «ցեղասպանություն» բառը:

- Չեմ կարծում, թե Բայդենի կամ ցանկացած այլ արևմտյան լիդերի քաղաքական նախընտրությունները կարող են շատ անմեղ լինել։ Բայց Հայոց ցեղասպանության հետ կապված ցանկացած ճանաչում, ընդունում կամ Թուրքիային ուղղված ճանաչման, ընդունման և առերեսման կոչ պարունակող ցանկացած որոշում դրական եմ գնահատում։

-Թուրքիայում կա՞ն արդյոք քաղաքական ուժեր, որոնք եթե գան իշխանության, ապա հակված կլինեն ցեղասպանության հարցը լուծել, այլ ոչ թե ժխտել։

-Այս առումով բավական ճանապարհ է անցել «Թուրքիայի աշխատավորական կուսակցությունը», որի անդամն եմ ես, ինչպես նաև՝ «Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցությունը», որի անդամն եմ եղել նախկինում։

- Իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության օրոք հայերի հանդեպ ատելությունը, ռասիստական քաղաքականությունը ի՞նչ եք կարծում, կմեղմանա թե կխորանա։

- Չեմ կարծում, թե իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության կողմից որևէ բարեխիղճ ու առողջ հարաբերություն կարող է կառուցվել։ ԱԶԿ-ն սեփական իշխանությունը պահպանելու համար ամեն ինչի պատրաստ է։

Չեմ կարծում, թե նրա այդ անարդյունավետ իշխանությունը որևէ լավ բան կամ օգուտ կարող է բերել Թուրքիայի ժողովուրդներին։ Ցանկացած կործանիչ որոշում այս իշխանության կողմից կարող է ընդունվել առանց աչք թարթելու. այս իշխանությունները անհոգի, անկիրթ ու դաժան են։

- Ինչպիսի՞ հեռանկար եք տեսնում Հայաստան - Թուրքիա / հայ ժողովուրդ-թուրք ժողովուրդ / հարաբերություններում։

- Ես այս հարցին լայն եմ նայում։ Աշխարհի ոչ մի ազգ մեկ այլ ազգի հետ խնդիր չունի։ Մանավանդ այն ազգերը, որոնց ուտելիքները, պարերը, երգերը, աչք-ունքը միմյանց այսչափ նման են, նրանց հաշտության համար որևէ չնչին արգելք չի կարող լինել։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:34
Կառավարական առանձնատանը շարունակվելու է բնակվել միայն Փաշինյանի ընտանիքը՝ այն էլ օրենքի խախտմամբ. Mediaport
Խորհրդարանն այսօր կցրվի. Արարատ Միրզոյանը կլքի կառավարական առանձնատունը։   Mediaport-ի աղբյուրի փոխանցմամբ՝ երկրորդ անգամ վարչապետ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:28
Հայաստանը մահաբեր «նիկոլավիրուսից» ազատելու համար մենք սկսում ենք #antinikol շարժումը․ Միքայել Մինասյան
Հայաստանը մահաբեր «նիկոլավիրուսից» ազատելու համար մենք սկսում ենք #antinikol շարժումը։ Այդ մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:23
Քիչ է մնացել, ամեն բան լավ է լինելու․ Արթուր Ղազինյան
Փոթորիկից հետո ջրի երես է դուրս գալիս հատակում թաքնված աղբը, տիղմը, կեղտն ու փոշին, որը աղտոտում է միջավայրը, տարածում գարշահոտ։Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Սահմանային միջադեպեր չեն արձանագրվել․ ՀՀ ՊՆ
Մայիսի 9-ին և 10-ին ՀՀ պետական սահմանի հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով օպերատիվ մարտավարական իրավիճակի փոփոխություն և սահմանային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
ԱԺ-ն իրավունքի ուժով արձակվեց․Նիկոլ Փաշինյանը երկրորդ անգամ չընտրվեց վարչապետ
ՀՀ  Ազգային ժողովը իրավունքի ուժով արձակվեց։ Նիկոլ Փաշինյանը երկրորդ անգամ չընտրվեց վարչապետ։ Քաղաքական ուժերը կպատրասվեն հունիսի սպասվող...
Աղբյուր` Panorama.am
20:01
ՄՕԿ-ի նախագահը մտադիր է հանդիպել վարչապետ Յոսիհիդե Սուգայի հետ
Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի  /ՄՕԿ /  ղեկավար Թոմաս Բախը մայիսի 17-ին պետք է մեկնի  Ճապոնիա: ՀԱՕԿ-ի փոխանցմամբ՝ հնարավոր է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Արա Այվազյանը հեռախոսազրույց է ունեցել ՄԱԿ Գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշի հետ
Մայիսի 10-ին ԱԳ նախարարի պաշտոնակատար Արա Այվազյանը հեռախոսազրույց է ունեցել  ՄԱԿ Գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշի հետ:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
Մանե Գևորգյանն իր համանման վարքագծով կոպտորեն խախտել է մասնագիտական էթիկայի բոլոր կանոնները. ՀԺՄ
Հայաստանի ժուռնալիստների միությունը հայտարարություն է տարածել, որում անդրադառնում է վարչապետի պաշտոնակատարի մամուլի խոսնակ Մանե Գևորգյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:41
Տեղացած անձրևի և ուժեղ քամու հետևանքով վնաս են կրել Շիրակի մարզի մի շարք համայնքներ
Մայիսի 9-ի երեկոյան տեղացած անձրևի և ուժեղ քամու հետևանքով վնաս են կրել Շիրակի մարզի մի շարք համայնքներ։ Այս մասին տեղեկացնում են Շիրակի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Որոշ անձինք կամ խմբեր փորձում են մոլորեցնել ՀՀ քաղաքացիներին․ ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանություն
Որոշ անձինք կամ խմբեր փորձում են մոլորեցնել ՀՀ քաղաքացիներին՝ նրանց առաջարկելով, այսպես կոչված, «միջնորդական ծառայություններ»։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Եթե ամեն ինչ ճիշտ եք արել, ինչո՞ւ ենք մենք այսօր արձակվում․ Անի Սամսոնյան
Սա կլինի վերջին նիստը, որ վարչապետ չի ընտրվի և ԱԺ-ն իրավունքի ուժով կարձակվի։ Այս մասին ԱԺ-ում ասաց «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Վրաստանում դատարանն ազատ է արձակել ընդդիմադիր պատգամավոր Նիկա Մելիային՝ Եվրամիության կողմից գրավի վճարումից հետո
Թբիլիսիի քաղաքային դատարանը բավարարել է դատախազության միջնորդությունը, «Ազգային շարժման» նախագահ Նիկա Մելիայի խափանման միջոց...
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
Վրացական դատարանը որոշում է կայացրել գրավի դիմաց ազատ արձակել ընդդիմադիր կուսակցության ղեկավարին
Թբիլիսիի քաղաքային դատարանը որոշում է կայացրել կալանքից ազատ արձակել «Միացյալ ազգային շարժում» ընդդիմադիր կուսակցության ղեկավար Նիկա...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
Իտալուհուն սխալմամբ սրսկել են Pfizer-BioNTech-ի COVID-19 պատվաստանյութի 6 դոզա
Երիտասարդ իտալուհին գտնվում է հիվանդանոցում հսկողության տակ՝ Pfizer-BioNTech-ի COVID-19 պատվաստանյութի վեց դեղաչափ պատահաբար ստանալուց հետո: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:52
Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդն ու ԻԻՀ-ում ՀՀ դեսպանը քննարկել են արցախյան պատերազմի օրերին և հետո Իրանի ձեռնարկած կարևոր քայլերը
Մայիսի 10-ին ԻԻՀ-ում ՀՀ դեսպանություն է այցելել Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ Տ․ Գրիգոր արք․ Չիֆթճեանը, որտեղ տեղի է ունեցել հանդիպում ԻԻՀ-ում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Մայիսի 9-ի դրությամբ COVID-19-ի դեմ կատարվել է 10727 պատվաստում
COVID-19-ի դեմ պատվաստումների մեկնարկից ի վեր մայիսի 9-ի դրությամբ` կատարվել է 10727 պատվաստում։ Այս մասին հայտնում է ՀՀ առողջապահության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Ինչպես նախորդ տարի, այս տարի էլ Մեծ Հայրենականի 76-ամյակի առիթով չի կայացել հեռախոսազրույց Հայաստանի և Ռուսաստանի ղեկավարությունների միջև․ Աշոտյան
ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը ֆեյսբուքի իր էջում անդրադարձել է հայ-ռուսական «աննախադեպ» հարաբերություններին, գրելով․...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Ջավախքցիների ամբողջ աշխատանքը՝ աղբավայրում
Ջավախքի բնակիչները կարտոֆիլի իրացման խնդրի առաջ են կանգնած, ամբողջ տարվա աշխատանքը հայտնվում է աղբանոցներում։  Եթե կարտոֆիլը չթափեն,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Մահացել է Արմեն Թավադյանի մայրը. Հարություն Հարությունյան
 TV 5 հեռուստաընկերության տնօրեն Հարություն Հարությունյանը գրում է. «Ցավով տեղեկացնում եմ, որ մահացել է ընկերոջս՝ «5-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:17
Էշով ԱԺ մոտ եկած քաղաքացուն 4-5 ոստիկաններ ուժով մեքենա նստացրեցին ու տարան
Էշով ԱԺ շենքի մոտ եկած իջևանցի ներկայացած տղամարդը, մինչ խոսում էր լրագրողների հետ, նրան մոտեցան մի խումբ ոստիկաններ։ Նրանցից 4-5-ը ուժով ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Մենք չտեսանք այն բացերը, որոնք ունեինք, մենք մեզ խաբեցինք ու խաբեցինք բոլորին. Հովսեփյան
«Եթե ամեն ինչ այսքան լավ է, ինչո՞ւ ենք մենք այսօր հավաքվել»,- այսօր ԱԺ-ում նման հարց հնչեցրեց անկախ պատգամավոր Սոֆյա Հովսեփյանը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
Իջևանցին էշով եկել է իրենց «շաշին» տուն տանի
Իջևանցի մի տղամարդ էշի հետ եկել է ԱԺ դիմաց։ Ինչպես հայտարարեց լրագրողների հետ զրույցում, ինքը Իջևանից է, «Իլհամ» անանով կենդանու հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Մենք այլևս փրկիչներ և տերեր փնտրելու իրավունք ու կարիք չունենք. Գևորգ Գորգիսյան
«Պետք է ընտրել ոչ թե ում, այլ պետք է ընտրել ինչը՝ գաղափարը, ծրագիր»,- ԱԺ հատուկ նիստում հայտարարեց «Լուսավոր Հայաստան»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Փաշինյանն ունի հայակործանման խոստացած ծրագիր. Գևորգ Պետրոսյան
«Որևէ ոլորտում ինքնահաստատված մարդ կա՞, որ սատարի Նիկոլ Փաշինյանին։ Նա արդեն կործանել է Հայաստանը»,-ասուլիսում ասաց ԱԺ պատգամավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:43
Պուտինը հեռախոսազրույց է ունեցել Ալիևի հետ
Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հեռախոսազրույց է ունեցել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ։ Ինչպես հայտնում է Կրեմլի կայքը,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:19
Գյուղատնտեսությամբ զբաղվող գյուղացին աղքատանում է, իսկ նույն բանն անող գործարարը՝ հարստանում. Թովմասյան
«Ես շատ ուրախ եմ, որ Սևանա լճի մակարդակը բարձրանում է, բայց մենք պետք է նաև դրա հավանական հետևանքների մասին մտածենք, որովհետև ճաապարհներ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:08
Զինծառայողի մահվան գործով ծառայակիցը կալանավորվեց
Զինծառայող Արտյոմ Մելքոնյանի մահվան դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության իններորդ կայազորային քննչական բաժնում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:57
Առաջին դեպքը չէ, երբ Մանե Գևորգյանն անձամբ է միջամտում և թույլ չի տալիս լրագրողին մոտենալ վարչապետին
Լրագրողական կազմակերպությունները տարածել են համատեղ հայտարարություն լրագրողների մասնագիտական գործունեությունը խոչընդոտելու վերաբերյալ:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:52
Կհնչեն Ալեքսանդր Սպենդիարյանի և Երվանդ Երկանյանի ստեղծագործությունները
Մայիսի 17-ին Արամ Խաչատրյան համերգասրահում Հայ կոմպոզիտորական արվեստի 12-րդ փառատոնի շրջանակներում Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:43
Նորվեգացի մասնագետները հորդորել են հրաժարվել AstraZeneca և J&J պատվաստանյութերից
Նորվեգիայի փորձագիտական խումբը կառավարությանը խորհուրդ է տվել հրաժարվել AstraZeneca և J&J պատվաստանյութերի օգտագործումից, իսկ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՄԻՊ-ը՝ Մարիա Կարապետյանին. Դուք գնացե՞լ եք Գորիսից Շուռնուխ ճանապարհով
16:35 06/05/2021

ՄԻՊ-ը՝ Մարիա Կարապետյանին. Դուք գնացե՞լ եք Գորիսից Շուռնուխ ճանապարհով

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}