Քաղաքական 15:07 23/04/2021 Տարածաշրջան

Թուրք գրող․ Մեր վայրի ազգայնամոլությունը չի վերանա, քանի դեռ չենք առերեսվել Հայոց ցեղասպանության հետ

Հայոց ցեղասպանության 106-րդ տարելիցի նախօրեին Ermenihaber.am-ը զրուցել է թուրք գրող և թարագմանիչ Մուրաթ Ույուրքուլաքի հետ։

Հայ ընթերցողը նրա հետ ծանոթանալու հնարավորություն կունենա Հրանտ Դինքի հիշատակին նվիրված հոդվածների ժողովածուի շնորհիվ, որը թարգմանվել է հայերեն և շուտով կտպագրվի Հայաստանում։

Գրքում տեղ գտած հոդվածում Ույուրքուլաքի հերոսը (ով իրական կերպար է), երիտասարդ ժամանակ պատմում է, թե հայերը թուրքերին «տակառներն են լցրել ու արյունը խմել»,բայց ծերության տարիներին սկսում է բոլորվին այլ պատմություններ պատմել թուրքերի ոճրագործությունների մասին։

«Եվ ահա, Համզա պապիկը բավականաչափ ծերացավ։ Ու երբ ոտք գցեց թուլամտության խաղաղ և անորոշ աշխարհը, նրա պատմությունը կամաց –կամաց սկսեց փոխվել ․․․ ու պատմությունն արդեն սկսում էր միշտ նույն հարցով․ «Գիտե՞ք, թե ինչու է Քըզըլըրմաք գետի անունը «քըզըլ ըրմաք (կարմիր գետ)»։ Ու անմիջապես էլ պատասխանում էր․ «Որովհետև հայի արյամբ էր լցվել»։ Մենք տասը հոգու միմյանց էինք կապում, որ փամփուշտները զուր չծախսենք, մի կենտ փամփուշտով զարկում, գետն էինք գցում բոլորին․․․»

- Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը և դատապարտումը ի՞նչ կտա թուրք հասարակությանը և ի՞նչ կարևոր նշանակություն կարող է ունենալ հետագայի համար։

- Հայոց ցեղասպանությունը այն ոլորտներից է, որտեղ մենք չենք կարողացել հաղթահարել մեր ատելության, չարության, վրեժխնդրության զգացումը։ Եվ գուցե՝ ամենկարևորը։ Թուրքիայի բնակչությանը պարուրած վայրի ազգայնամոլությունը չի կարող վերանալ, քանի դեռ չի կայացել առերեսումը այդ մեծ պատմական հանցանքի հետ։

Եթե ուզում ենք կերտել քաղաքակիրթ, բարեկեցիկ, ժողովրդավար պետություն, ուրեմն անպայման պետք է առերեսվենք Հայոց ցեղասպանության հետ։ Մեզ պետք է մտահոգի այն հարցը, թե ինչու 1915-ից առաջ շուրջ 2մլն կազմող հայ ազգից 10 տարի հետո նույնիսկ անունները չմնացին։ Այդ մտահոգությունն այն օղակն է, որը կարող է մեզ կապել մադկության ու մարդկայնության հետ։

- ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենի ընտրվելուց առ այսօր նա Էրդողանի հետ հանդիպում և հեռախոսազրույց չի ունեցել: Ի՞նչ եք կարծում, թուրք-ամերիկյան հարաբերությունների ներկայիս լարված փուլում Բայդենն իր ուղերձում կօգտագործի՞ «ցեղասպանություն» բառը:

- Չեմ կարծում, թե Բայդենի կամ ցանկացած այլ արևմտյան լիդերի քաղաքական նախընտրությունները կարող են շատ անմեղ լինել։ Բայց Հայոց ցեղասպանության հետ կապված ցանկացած ճանաչում, ընդունում կամ Թուրքիային ուղղված ճանաչման, ընդունման և առերեսման կոչ պարունակող ցանկացած որոշում դրական եմ գնահատում։

-Թուրքիայում կա՞ն արդյոք քաղաքական ուժեր, որոնք եթե գան իշխանության, ապա հակված կլինեն ցեղասպանության հարցը լուծել, այլ ոչ թե ժխտել։

-Այս առումով բավական ճանապարհ է անցել «Թուրքիայի աշխատավորական կուսակցությունը», որի անդամն եմ ես, ինչպես նաև՝ «Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցությունը», որի անդամն եմ եղել նախկինում։

- Իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության օրոք հայերի հանդեպ ատելությունը, ռասիստական քաղաքականությունը ի՞նչ եք կարծում, կմեղմանա թե կխորանա։

- Չեմ կարծում, թե իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության կողմից որևէ բարեխիղճ ու առողջ հարաբերություն կարող է կառուցվել։ ԱԶԿ-ն սեփական իշխանությունը պահպանելու համար ամեն ինչի պատրաստ է։

Չեմ կարծում, թե նրա այդ անարդյունավետ իշխանությունը որևէ լավ բան կամ օգուտ կարող է բերել Թուրքիայի ժողովուրդներին։ Ցանկացած կործանիչ որոշում այս իշխանության կողմից կարող է ընդունվել առանց աչք թարթելու. այս իշխանությունները անհոգի, անկիրթ ու դաժան են։

- Ինչպիսի՞ հեռանկար եք տեսնում Հայաստան - Թուրքիա / հայ ժողովուրդ-թուրք ժողովուրդ / հարաբերություններում։

- Ես այս հարցին լայն եմ նայում։ Աշխարհի ոչ մի ազգ մեկ այլ ազգի հետ խնդիր չունի։ Մանավանդ այն ազգերը, որոնց ուտելիքները, պարերը, երգերը, աչք-ունքը միմյանց այսչափ նման են, նրանց հաշտության համար որևէ չնչին արգելք չի կարող լինել։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:44
Կենտրոն վարչական շրջանի ղեկավարի տեղակալն ու աշխատակիցը ձերբակալվել են․ Դատախազություն
Կենտրոն վարչական շրջանի ղեկավարի տեղակալ Արմեն Ազիզյանը և թաղապետարանի քաղաքաշինության ու հողօգտագործման բաժնի պետ Մանվել Մարգարյանը ձերբակալվել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Անհետ կորածների ծնողները տեղեկություններ են փոխանցել՝ իրենց երեխաների գերեվարված լինելու մասին
Մենք քննարկում անցկացրեցինք անհետ կորած անձանց ծնողների հետ, որոնք ստացել էին  տեղեկություն՝ իրենց երեխաների գրեվարված լինելու մասին։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:58
18 երեխա գտնվում է Կազանի մանկական հիվանդանոցում, բժիշկները պայքարում են նրանց կյանքի համար
Կազանի թիվ 175 դպրոցում տեղի ունեցած ողբերգական միջադեպի արդյունքում զոհերի թիվը հասել է 9-ի: Այս մասին տեղեկացրել է Թաթարստանի նախագահ Ռուստամ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Քրիստ Հովսեփյանը սուտ մատնություն է կատարել Արթուր Վանեցյանի նկատմամբ. Արսեն Բաբայան
«Իմ իրավապաշտպանը» ՀԿ նախագահ Քրիստ Հովսեփյանը սուտ մատնություն է կատարել «Հայրենիք» կուսակցության նախագահ Արթուր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:43
«Մեծ ցուցակ». Անջելինա Ջոլին կատակել է իր միայնության մասին
Ամերիկացի դերասանուհի Անջելինա Ջոլին E! News տված հարցազրույցում կատակել է իր մենակության մասին թեմայի շուրջ: Այս մասին գրում է news.ru կայքը:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
Խորապես մտահոգված ենք Երուսաղեմում շարունակվող բախումների կապակցությամբ. ՀՀ ԱԳՆ
Հ ԱԳՆ հաղորդագրություն է տարածել, որում ասվում է․ «Խորապես մտահոգված ենք Երուսաղեմում շարունակվող բախումների կապակցությամբ։ Կոչ ենք...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
ՀՀ ԱԳՆ-ն ցավակցություն է հայտնել Կազանում տեղի ունեցած ողբերգական դեպքի առթիվ
ՀՀ ԱԳՆ-ն ցավակցություն է հայտնում՝ Կազան քաղաքի «Թիվ 175 գիմնազիայում» այսօր տեղի ունեցած ողբերգական միջադեպի կապակցությամբ։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Արման Թաթոյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Տատյանա Մոսկալկովային՝ Կազանում տեղի ունեցած ողբերգական դեպքի հետ կապված
Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Ռուսաստանի Դաշնության մարդու իրավունքների դաշնային հանձնակատար Տատյանա...
Աղբյուր` Panorama.am
19:12
Բաղրամյան պողոտայից բերման ենթարկված աչաջուրցու մոտ թմրամիջոցի նմանվող զանգված է հայտնաբերվել
Մայիսի 10-ին, ժամը 18.15-ին, ոստիկանության ծառայողի օրինական պահանջը չկատարելու համար, ոստիկանության ծառայողները Բաղրամյան պողոտայից բերման են...
Աղբյուր` Panorama.am
19:05
Թոմ Քրուզը հրաժարվել է ստացած «Ոսկե գլոբուս»-ներից
Ամերիկացի հայտնի դերասան Թոմ Քրուզը հրաժարվել է նախկինում ստացած «Ոսկե գլոբուս» արձանիկներից: Նման որոշում նա ընդունել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:57
Արցախի ՄԻՊ-ը մասնակցել է ԵԽ պատգամավորների կողմից կազմակերպված առցանց համաժողովին
Արցախի Հանրապետության մարդու իրավունքների պաշտպանը մայիսի 11-ին մասնակցել է Եվրոպական խորհրդարանում Արցախի հետ բարեկամության խմբի կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
18:50
Հայաստանին ուղղվող նոր պահանջներն ու զիջումները գնալով ընդլայնվում են․ Տիգրան Աբրահամյան
ԱՀ նախագահի նախկին խորհրդական Տիգրան Աբրահամյանը գրում է․ «Բաքվում ՌԴ ԱԳ նախարար Լավրովը հայտարարեց, որ հումանիտար հարցերը պետք է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Թուրքիայի մի շարք քաղաքներում հակաիսրայելական ցույցեր են
Թուրքիայի մի շարք քաղաքներում հակաիսրայելական ցույցեր են տեղի ունեցել: Այս մասին գրում է ermenihaber-ը։ Պատճառն Արևելյան Երուսաղեմում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Պահպանվել է կայուն օպերատիվ մարտավարական իրավիճակ․ ՊՆ
Մայիսի 10-ին և 11-ին ՀՀ պետական սահմանի հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով սահմանային միջադեպեր չեն արձանագրվել: ՀՀ ՊՆ-ի փոխանցմամբ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Արցախի նախագահի աշխատակազմը վերջին շաբաթում ստացվել է 1,261 զանգ
Արցախի Հանրապետության նախագահի աշխատակազմի կողմից գործարկված արագ արձագանքման թեժ գծի 119 հեռախոսահամարին ընթացիկ տարվա մարտի 8-ից մինչև մայիս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:24
ՌԴ օդուժը սահմանների մոտ բռնել է 4 օտարերկրյա ռազմական ինքնաթիռ
ՄիԳ-31 կործանիչը Բարենցի ծովի վրա ընդհատել է Նորվեգիայի ռազմաօդային ուժերի «Օրիոն» պարեկային ինքնաթիռի թռիչքի ուղությունը:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:17
Վանուհի Մանասյանն ու Արտյուշ Գոմցյանը դարձել են Վրաստանի բռնցքամարտի չեմպիոններ
Բռնցքամարտի Վրաստանի առաջնությունից Վանուհի Մանասյանը և Արտյուշ Գոմցյանը վերադարձել են չեմպիոնական տիտղոսով։ Jnews-ը գրում է, որ մայիսի 5-9-ը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Ռադայի երկու պատգամավոր կասկածվում են դավաճանության մեջ
Ուկրաինայի գլխավոր դատախազ Իրինա Վենեդիկտովան հայտնել է, որ Գերագույն ռադայի երկու պատգամավոր կասկածվում են պետական դավաճանության մեջ, բայց չի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Փաշինյանն իր գիրանալն էլ կարող է պետության համար որպես ձեռքբերում ներկայացնել. հոգեբան
«Փաշինյանի երեկվա ճառը եզակի չէր, դա «100 փաստ» շարքի նման էր, երբ որպես ձեռքբերում էր ներկայացվում այն, որ ձմռանը ձյուն է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:56
Էդգար Ղազարյան. Հայաստանի թուրքասեր իշխանությունները Ադրբեջանին կփոխանցեն ականապատված տարածքների քարտեզները
ՍԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար Էդգար Ղազարյանը գրում է. «Բաքվում Ռուսաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարների հանդիպումից և դրանց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
Առցանց ապառիկ գնումներ ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի և «ԻԴԵԱԼ համակարգ»-ի միջոցով
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն առաջարկում է օգտվել եզակի հնարավորությունից` ձևակերպել ապառիկ վարկ անմիջապես https://shop.idealsystem.am/ կայքից և ստանալ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
ԶԼՄ. Իրանում սկսվել է նախագահի թեկնածուների գրանցումը
Իրանում երեքշաբթի օրը սկսվել են գալիք`տասներեքերորդ նախագահական ընտրություններին մասնակցող թեկնածուների գրանցումները: Ինչպես հայտնում է Press...
Աղբյուր` Panorama.am
17:37
Հայ աթլետները նախապատրաստվում են Սան Մարինոյում կայանալիք առաջնության
Խորվաթիայի Սպլիտ քաղաքում մայիսի 9-ին ավարտվել է Եվրոպայի նետորդների գավաթի խաղարկությունը:  Հայաստանից մասնակցել են երկու աթլետներ:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
Բուհերի ընդունելության քննություններին մասնակցելու հայտ է ներկայացրել 13.360 դիմորդ
Մայիսի 10-ին ավարտվել է բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների 2021 թվականի ընդունելության միասնական, կենտրոնացված և ներբուհական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:23
3 տարի է, ինչ ԵՊՀ-ն պաշարված ամրոցի պես դիմադրում է նիկովիդ հիվանդությանը. Դավիթ Ափոյան
«Իմ խնդրանքն է համալսարանով մտահոգ բոլոր մարդկանց՝ անպայման մասնակցե՛ք ընտրություններին, ընտրե՛ք ում ուզում եք՝ բացի Նիկոլից: Հիմա համալսարանին օգնելու որևէ այլ միջոց չկա»:
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Արտաշատում վաճառված հասարակական օգտագործման կանաչ տարածքների գործով դիմել են դատախազություն
Քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմնի գեոդեզիայի և հողօգտագործման վերահսկողության վարչությունը 2021թ. մարտ-ապրիլ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:11
ԸՕ-ով ունենք մեծ ծավալի գործիքակազմ, ինչը հնարավորություն է տալիս հետևելու ողջ ընտրական գործընթացը. ԿԸՀ նախագահ
«Ընտրությունների կազմակերպման և անցկացման հետ կապված հիմնական փոփոխությունը, որ տեղի է ունեցել և գործելու է այս ընտրությունների ժամանակ,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:58
ԵՊՀ-ում տեղի է ունեցել «Թալիշերենի բայերի բառարանի» առաջին հատորի շնորհանդեսը
ԵՊՀ իրանագիտության ամբիոնում այսօր տեղի է ունեցել նույն ամբիոնի վարիչ Վարդան Ոսկանյանի և իրանցի թալիշ գործընկերների հակահեղափոխությամբ Իրանում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:43
Մոսկվայում վերջին հրաժեշտն են տվել ՌԴ ժողովրդական արտիստ Միխայիլ Բաղդասարովին
Մոսկվայի «Ցվետնոյ բուլվար» փողոցի կրկեսում կայացել է Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ, կենդանիների վարժեցնող Միխայիլ Բաղդասարովի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:34
Արման Թաթոյանը Ադրբեջանի նախագահի հայատյաց ելույթներն ուղարկել է միջազգային կառույցներին
ՀՀ ՄԻՊ Արման Թաթոյանը Ադրբեջանի նախագահի այն ելույթները, որոնք հայատյացության ու թշնամանքի քաղաքականության վկայություն են, պաշտոնական նամակով...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՄԻՊ-ը՝ Մարիա Կարապետյանին. Դուք գնացե՞լ եք Գորիսից Շուռնուխ ճանապարհով
16:35 06/05/2021

ՄԻՊ-ը՝ Մարիա Կարապետյանին. Դուք գնացե՞լ եք Գորիսից Շուռնուխ ճանապարհով

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}